Zabytkowy ratusz we francuskim mieście Limoges został zniszczony przez pożar po dniu gwałtownych protestów w całym kraju. W ich trakcie doszło do licznych podpaleń, grabieży i ponad 1200 aresztowań.

W sobotę wieczorem zawaliła się wieża zegarowa 143-letniego budynku Hotel de Ville — uczestnicy zamieszek podpalili ją. Na filmach opublikowanych w internecie słychać było okrzyki radości protestujących w momencie jej upadku.

To jeden z wielu aktów przemocy, które w ostatnim czasie wstrząsają miastami w całym kraju. Szeroka koalicja protestujących obiecała, że sprawi, iż rząd Emmanuela Macrona „zadrży” w obliczu kryzysu związanego z kosztami utrzymania.

W sobotę na ulice wyszło około 550 tys. osób z ruchu „żółtych kamizelek”, związków zawodowych i organizacji studenckich. W samym Paryżu było ich 110 tys. Premier Francji Sebastien Lecornu, poinformował, że w całym kraju aresztowano 1200 osób, a 150 funkcjonariuszy policji odniosło obrażenia.

— To cud, że liczba ofiar nie była większa — powiedział Lecornu w rozmowie z BRM. — Nadszedł czas, by opowiedzieć się po jednej ze stron: albo po stronie Republiki, albo po stronie uczestników zamieszek.

Protesty w Paryżu, 13 października 2026 r.

Protesty w Paryżu, 13 października 2026 r.

NurPhoto / Contributor / Getty Images

Nie był to pierwszy tego typu incydent we francuskich miastach. W ostatnich tygodniach doszło do licznych starć protestujących z policją — w wielu przypadkach zostali oni rozbici pałkami i potraktowani gazem łzawiącym. Wielu z nich podpalało samochody i plądrowało sklepy. W Lyonie podpalili biuro firmy turystycznej. W Saint-Etienne jeden z protestujących stracił rękę w wyniku wybuchu policyjnego granatu ogłuszającego, a w Marsylii doszło do splądrowania sklepów i zniszczenia posterunku policji.

Macron potępił przemoc i obiecał ukarać tych, którzy niszczą mienie publiczne i napadają na budynki firm.

„Ci, którzy dopuścili się aktów wandalizmu, zaatakowali urzędy lub firmy albo dopuścili się grabieży — nawet w naszych ratuszach — zostaną pociągnięci do odpowiedzialności i ukarani” — napisał w serwisie X.

Ryad Rani, przewodniczący samorządu uczniowskiego w jednym z liceów, powiedział dziennikarzom w Paryżu, że protestujący nie zamierzają się poddać. — Rząd drży i słusznie, bo kiedy Francuzi są rozgniewani, nigdy nie odpuszczają.

Do eskalacji przemocy doszło po trzech tygodniach protestów organizowanych przez uczniów, którzy w ten sposób wyrażają gniew z powodu warunków panujących w ich szkołach. Niektóre z nich zostały przez nich podpalone.

Macron wielokrotnie wzywał do zachowania spokoju przed weekendem, ale jego apele pozostały bez echa. Donald Trump podczas sobotniego wieczornego wiecu w Kentucky zażartował, że rozpoczęła się francuska rewolucja.

Eksplozja gniewu

Dziesiątki tysięcy ludzi przemaszerowały przez Paryż, skandując hasła: „wszyscy nienawidzą policji” i „Macron, odejdź”.

W Saint-Etienne, na południowy zachód od Lyonu, jeden z protestujących stracił rękę w wyniku wybuchu rzuczonego przez policję granatu ogłuszającego. W Lyonie protestujący podpalili biuro turystyczne. Do ataku doszło na centralnym placu, gdzie grupy zakapturzonych młodych ludzi rzucały w policję pociskami i fajerwerkami, a policja odpowiedziała gazem łzawiącym, granatami rozpraszającymi i armatkami wodnymi.

Uczestnicy protestów niszczący sklep w pobliżu placu Republiki, 17 października 2026 r.

Uczestnicy protestów niszczący sklep w pobliżu placu Republiki, 17 października 2026 r.

Carl Court / Staff / Getty Images

To, co w zeszłym miesiącu zaczęło się jako studenckie protesty przeciwko niedoborom nauczycieli i niszczejącym szkołom średnim na przedmieściach Paryża, przerodziło się w szerszy ruch buntowników dających upust niezadowoleniu i gniewowi.

Ludzie w całej Francji odpowiedzieli na wezwania w mediach społecznościowych do ożywienia ruchu „żółtych kamizelek”, który powstał w 2018 r. w odpowiedzi na rosnące koszty życia. Do oddolnego ruchu, obok aktywistów klimatycznych, dołączyły również związki zawodowe reprezentujące pielęgniarki, nauczycieli, rolników i taksówkarzy.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo

Na placu Republiki w Paryżu tłum protestujących wiwatował, gdy dwójka aktywistów wspięła się na pomnik Marianny — nieoficjalny symbol Francji — i rozwinęła transparent z napisem „Policja okalecza licealistów”. — Pod rządami Macrona trudno już odczuć, że żyjemy w demokracji. Coraz trudniej jest demonstrować w obronie naszych praw — powiedziała „The Telegraph” Romy, dwudziestokilkuletnia protestująca.

— Wiele osób, które znam, nie przyszło dzisiaj z obawy przed represjami policyjnymi, zwłaszcza biorąc pod uwagę wszystko, co widzieliśmy — przypadki nadużyć ze strony policji i tak dalej. Wiemy również, że problem ten w nieproporcjonalny sposób dotyka osoby o innym kolorze skóry, co stanowi poważny problem. Moja matka jest głęboko zaniepokojona. Nie chciała, żebym tu przyszła, bo się o nas boi — dodała.

Niedługo po tym potem kłęby czarnego dymu dobiegające z płonącego samochodu po drugiej stronie pomnika zaciemniły popołudniowe niebo i zmieszały się z gryzącym gazem łzawiącym, wywołując łzy u protestujących.

„Jeśli nie spalisz wszystkiego do cna, żadnych zmian nie będzie”. Bunt licealistów ogarnia Francję [REPORTAŻ]Uczestnicy protestów we Francji, 6 października 2026 r

Margaux, 26-letnia rezydentka medycyny, przyszła na plac Republiki, by wziąć udział w protestach, ale także po to, by udzielać spontanicznej pomocy medycznej innym demonstrantom. W plecaku miała roztwór soli fizjologicznej na pieczenie oczu, plastry i gazę na otwarte rany oraz środki do leczenia oparzeń.

— Przybyliśmy, by zabrać głos w obronie publicznego systemu szpitalnego. Aby podkreślić, że zasoby się kurczą, a warunki się pogarszają. Bez pieniędzy i finansowania nie możemy zapewnić odpowiedniej opieki — powiedziała. — Jesteśmy jednym z najbardziej rozwiniętych krajów na świecie, a przykładowo podczas fali upałów nie byliśmy przygotowani i ponieśliśmy tego konsekwencje.

Policja użyła gazu łzawiącego i armatek wodnych, by odepchnąć osoby w kapturach i maskach, które rzucały w funkcjonariuszy fajerwerkami i innymi przedmiotami. Na placu i okolicznych ulicach rozmieszczono liczne oddziały policji prewencyjnej.

Kluczowy wskaźnik nastrojów społecznych

Sposób zarządzania protestami w ostatnich tygodniach wywołał krytykę ze strony organizacji praw człowieka — twierdzą one, że policja odpowiedziała nieproporcjonalną siłą.

W piątek minister spraw wewnętrznych Francji Laurent Nunez wycofał się z decyzji o zawieszeniu stosowania granatów ogłuszających, którą wydał na początku miesiąca po tym, jak 15-latek stracił rękę w wyniku uderzenia jednym z takich pocisków — incydent ten wywołał oburzenie opinii publicznej i oskarżenia o brutalność policji wobec nieletnich.

W innym incydencie 14-latek stracił kilka zębów po tym, jak policjant wystrzelił mu w twarz z bliskiej odległości granatem z gazem łzawiącym. W przeddzień protestów Nunez ogłosił, że ponownie zezwolił na użycie tej broni wobec osób biorących udział w sobotnich protestach. Stwierdził, że policja „musi mieć możliwość korzystania ze wszystkich dostępnych jej środków pośrednich”, zwłaszcza w przypadku „poważnych i gwałtownych starć”.

Francja jest jedynym krajem w UE, który zezwala na stosowanie amunicji wybuchowej podczas operacji policyjnych.

Interwencja policji podczas protestów przed liceum im. Emile’a Zoli w Rennes we Francji, 15 października 2026 r.

Interwencja policji podczas protestów przed liceum im. Emile’a Zoli w Rennes we Francji, 15 października 2026 r.

NurPhoto / Contributor / Getty Images

Ten dzień niepokojów będzie prawdopodobnie kluczowym wskaźnikiem nastrojów społecznych przed przyszłorocznymi wyborami, w których zostanie wybrany następca Macrona.

Jean-Luc Melenchon, lider skrajnej lewicy, wezwał siły porządkowe do powstrzymania się od używania broni, która mogłaby okaleczyć protestujących, oraz od szarżowania na tłumy samochodami, motocyklami lub konno.

Eve, która przybyła na protesty na plac Republiki wraz ze swoim 8-letnim synem Nilem i mężem Sebastienem, powiedziała, że dla jej rodziny ważne jest okazanie wsparcia dla licealistów i ogólnie dla sektora publicznego, który — jak stwierdziła — jest systematycznie likwidowany.

Skrytykowała również rząd oraz fakt użycia siły przez policję wobec nieletnich.

— Jesteśmy głęboko zszokowani tym, co zostało szeroko udokumentowane w związku z represjami policyjnymi wobec dzieci. Bo uczniowie szkół średnich i studenci to w rzeczywistości dzieci, a podczas ich pokojowych protestów stosuje się wobec nich taktyki na miarę wojskową. Mimo to nie chcemy ulegać terrorowi ani strachowi. Odmawiamy więc poddania się temu strachowi — właśnie dlatego tu przyszliśmy — stwierdziła.