Łódź stawia na „zszywanie miasta” i przebudowę śródmieścia: część zużytych budynków ma zostać wyburzona, a działki trafią pod mieszkania komunalne, inwestycje deweloperskie lub zieleń. Miasto zapowiada też poprawę warunków dla 1792 rodzin i legalizację toalet w lokalach komunalnych.
Łódź chce lepiej wykorzystać atrakcyjne działki w centrum. Część przeznaczy pod budownictwo komunalne, inne sprzeda deweloperom lub zagospodaruje jako tereny zielone.
Władze miasta przekonują, że rozlewanie się zabudowy na obrzeża oznacza coraz wyższe koszty infrastruktury i usług publicznych, dlatego chcą stawiać przede wszystkim na istniejącą tkankę miejską.
– Łódź posiada około 4 tys. budynków, z których istotna część będzie w przyszłości wyburzana. Oznacza to, że powstaną kolejne przestrzenie możliwe do zagospodarowania. Miasto nie będzie w stanie samodzielnie wypełnić wszystkich tych miejsc nową zabudową, dlatego potrzebujemy współpracy z prywatnym rynkiem – mówi dr Adam Wieczorek, wiceprezydent Łodzi.
Często taniej jest wyburzyć zużyty budynek i postawić w jego miejscu nowy
Podczas panelu dyskusyjnego „Mieszkalnictwo – zwierciadło zmian”, organizowanego w ramach Kongresu Deweloperskiego 2026, powiedział pan, że Łódź współpracuje z deweloperami, sprzedając im grunty pod inwestycje mieszkaniowe. Jak w praktyce wygląda ta współpraca i jakie korzyści przynosi miastu?
Dr Adam Wieczorek, wiceprezydent Łodzi: – Ze względu na strukturę zabudowy w Łodzi mamy część zasobów mieszkaniowych, które osiągnęły kres swojej technicznej żywotności. Często są to budynki położone w śródmieściu lub bardzo blisko centrum. To atrakcyjne lokalizacje pod kątem logistycznym, mieszkańcy chętnie by tam zamieszkali.
Jako miasto musimy zdecydować, co zrobić z takim budynkiem. Jeżeli jego stopień zużycia przekroczy 76 proc., podejmujemy decyzję o wyburzeniu. Wówczas pozostaje działka, którą możemy zagospodarować na dwa sposoby.
Pierwszym jest przeznaczenie jej na cele publiczne, czyli budowa nowego budynku mieszkalnego i wzmocnienie naszego zasobu komunalnego, który należy do największych w Polsce. Drugim rozwiązaniem jest realizacja celów mieszkaniowych we współpracy z partnerem prywatnym. Przeznaczamy wtedy działkę na sprzedaż, a w planie zagospodarowania przestrzennego określamy, że może tam powstać wyłącznie zabudowa mieszkaniowa. Naturalnym nabywcą takiej nieruchomości jest deweloper.
W ten sposób wspieramy prywatny rynek mieszkaniowy, ale nie oznacza to, że każdą uwolnioną działkę przeznaczamy na sprzedaż.
Jak miasto dba o to, żeby zbudowana w miejscu wyburzonych kamienic współczesna architektura pasowała do historycznej zabudowy śródmieścia?
– Jeżeli sami realizujemy inwestycję, mamy bezpośredni wpływ na wygląd nowego budynku. Staramy się wkomponować go w istniejącą tkankę miejską albo świadomie rozpocząć zmianę charakteru danej ulicy. Nowy budynek może stać się elementem, który zapoczątkuje przebudowę całej pierzei.
Nie zawsze jednak decydujemy się na ponowną zabudowę działki. Część terenów uwolnionych po wyburzeniach przeznaczamy pod parki kieszonkowe. Na Starym Polesiu czy w Śródmieściu mamy za mało terenów zielonych albo odległość od miejsca zamieszkania do większego parku jest zbyt duża. Z tego powodu współpracujemy z miejskimi urbanistami, aby tworzyć niewielkie tereny zielone, które będą naturalnie wpisywać się w istniejącą zabudowę.
Dobrym przykładem są działki narożne, położone u zbiegu dwóch ulic. W takich miejscach park kieszonkowy może stanowić spójny element miejskiej przestrzeni.
Czy z punktu widzenia miasta bardziej opłaca się remontować stare budynki, czy wyburzać je i budować nowe?
– W kwestii wyburzania nie mówimy o kamienicach stanowiących architektoniczne perełki miasta. Chodzi o obiekty, które nie mają szczególnej wartości architektonicznej, a ich stan świadczy o tym, że osiągnęły kres swojej technicznej żywotności. Po wyburzeniu pozostaje działka możliwa do ponownego zagospodarowania, która często stanowi element szerszej zabudowy danej ulicy.
Jako miasto odtwarzamy w tym miejscu zabudowę, ale z nowymi mieszkaniami, które będą mogły funkcjonować sto, a nawet więcej lat. Często czysty rachunek ekonomiczny pokazuje jednak, że taniej jest wyburzyć zużyty budynek i postawić w jego miejscu nowy. Każdą nieruchomość, oczywiście, rozpatrujemy indywidualnie.
Blisko 1800 rodzin ma otrzymać propozycję przeprowadzki do w pełni wyremontowanych mieszkań
Łódź przez lata kojarzyła się z bardzo złym stanem technicznym kamienic, w niektórych nadal brakuje toalet. Jak duży jest to problem?
– Jednym z priorytetów miasta jest wyeliminowanie do końca kadencji budynków komunalnych, w których nie ma odpowiednich warunków sanitarnych, w tym toalet w mieszkaniach lub częściach wspólnych. Jest to projekt, który obecnie realizujemy. Nie godzimy się na to, żeby w XXI wieku mieszkańcy żyli w warunkach, które nie odpowiadają współczesnym standardom.
Realizacja tego projektu oznacza, że 1792 rodziny otrzymają propozycję przeprowadzki do w pełni wyremontowanych mieszkań. Obecnie modernizujemy około 600 mieszkań rocznie.
Część tej puli przeznaczamy właśnie na przesiedlenia mieszkańców z lokali o bardzo złym stanie technicznym. Otrzymają oni mieszkania wyposażone we wszystkie niezbędne media i udogodnienia, które w dzisiejszej rzeczywistości są absolutną normą.
Z danych statystycznych wynika jednak, że problem mieszkań bez toalet jest znacznie większy. Jak miasto zamierza go rozwiązać?
– Pamiętajmy o tym, że dane GUS nie pokazują pełnego obrazu sytuacji w Łodzi. Mamy około 37 tys. mieszkań komunalnych. Z danych wynika, że w 9400 lokalach nie ma toalety, a tymczasem w blisko 4500 z nich kanalizacja i toalety faktycznie istnieją, ale nie zostały formalnie zalegalizowane.
W związku z tym wkrótce ogłosimy duży program legalizacji toalet, który będziemy realizować wspólnie z Zarządem Lokali Miejskich. Miasto sfinansuje przygotowanie dokumentacji i przeprowadzi mieszkańców przez cały proces legalizacji. Dzięki temu z oficjalnych statystyk mieszkań bez toalet będzie mogła zniknąć niemal połowa lokali, ponieważ urządzenia sanitarne już w nich istnieją, a jedynie nie zostały zalegalizowane.
Rozlewanie się miasta kosztuje. „Później mieszkańcy płacą więcej”
Jakie korzyści przynosi zapobieganie rozlewaniu się miasta?
– Nasza strategia jasno zakłada przeciwdziałanie rozlewaniu się miasta. Chcemy odtwarzać zabudowę w miejscach, w których wyburzamy stare budynki, zarówno poprzez inwestycje publiczne, jak i prywatne. Dzięki temu tworzymy ofertę mieszkaniową w istniejącej tkance miejskiej i ograniczamy potrzebę budowania coraz dalej od centrum.
Rozwój zabudowy na obrzeżach wymusza przecież na mieście rozbudowę sieci elektrycznych, kanalizacyjnych, wodociągowych oraz całej infrastruktury usług publicznych – od edukacji i ochrony zdrowia po pomoc społeczną. To wszystko znacząco podwyższa koszty funkcjonowania miasta w przeliczeniu na jednego mieszkańca. W dłuższej perspektywie przekłada się to chociażby na wyższe ceny biletów komunikacji miejskiej czy większe koszty innych usług świadczonych przez samorząd.
Z tego powodu mówimy o strategii „zszywania miasta”, czyli uzupełniania istniejącej zabudowy, zamiast nieustannego rozbudowywania infrastruktury na nowych terenach. To podejście jest korzystne zarówno z punktu widzenia urbanistyki, jak i ekonomiki funkcjonowania miasta.
Czy miasto korzysta już ze zintegrowanych planów inwestycyjnych, czy nadal głównym narzędziem jest tzw. lex deweloper?
– Obecnie współpracujemy przede wszystkim na podstawie przepisów „lex deweloper”. Deweloperzy są dla nas ważnym partnerem w uzupełnianiu miejskiej zabudowy.
Łódź posiada około 4 tys. budynków, z których istotna część będzie w przyszłości wyburzana. Oznacza to, że powstaną kolejne przestrzenie możliwe do zagospodarowania. Miasto nie będzie w stanie samodzielnie wypełnić wszystkich tych miejsc nową zabudową. Dlatego potrzebujemy współpracy z prywatnym rynkiem.
Co sprawia, że takie działki są atrakcyjne dla inwestorów?
– Nie każda inwestycja w zwartej zabudowie śródmiejskiej jest dla dewelopera równie atrakcyjna pod względem marży i potencjalnego zysku. My jednak możemy ułatwić inwestorom cały proces, ponieważ oferujemy przygotowaną działkę. Deweloper nie musi samodzielnie poszukiwać odpowiedniego terenu ani scalać wielu nieruchomości należących do różnych właścicieli. W pewnym sensie dajemy mu gotową lokalizację inwestycyjną, co może ułatwić realizację przedsięwzięcia.
Nowe mieszkania w Łodzi z miejscami schronienia
Coraz więcej mówi się o konieczności projektowania infrastruktury podwójnego zastosowania, czyli takiej, która w razie zagrożenia może pełnić również funkcje ochronne. Czy Łódź uwzględnia to już w nowych inwestycjach?
– Tak. W ramach realizowanego programu budowy 1500 nowych mieszkań już na etapie projektowania uwzględniamy miejsca schronienia. Podobne podejście stosujemy także przy inwestycjach w innych obszarach. Przykładem jest planowana budowa Centrum Okulistycznego w Miejskim Centrum Medycznym im. dr. Karola Jonschera w Łodzi. Inwestycja obejmuje również budynek na potrzeby ochrony ludności i obrony cywilnej. Chodzi o to, żeby w sytuacji zagrożenia miejsca schronienia mogły służyć nie tylko pracownikom i pacjentom szpitala, ale również mieszkańcom okolicznych budynków, w tym miejskich lokali komunalnych.
Łódź nie chce osiedli tylko dla seniorów albo rodzin z dziećmi
W dyskusjach o rozwoju miast coraz częściej pojawia się pomysł tworzenia osiedli, w których żyją obok siebie seniorzy, młode rodziny i osoby o różnych potrzebach. Czy Łódź stosuje takie rozwiązania?
– Stawiamy na to, żeby nie tworzyć osiedli zamieszkiwanych wyłącznie przez jedną grupę pokoleniową. W nowych i remontowanych budynkach komunalnych staramy się zapewniać miks społeczny.
Wśród mieszkańców są osoby o szczególnych potrzebach, w tym osoby z niepełnosprawnościami, samotni rodzice i seniorzy. Część z tych grup otrzymuje dodatkowe punkty w procedurze ubiegania się o mieszkanie. Dzięki temu w nowych budynkach i lokalach odzyskiwanych po kompleksowych remontach mogą zamieszkać osoby w różnym wieku i o różnej sytuacji życiowej.
Dlaczego taki model jest dla miasta ważny?
– Uważamy, że zróżnicowanie społeczne sprzyja tworzeniu wspólnot i budowaniu więzi między mieszkańcami. Nie chcemy tworzyć odizolowanych przestrzeni przeznaczonych tylko dla jednej grupy. Zależy nam na tym, aby nowe zasoby mieszkaniowe stawały się częścią żywej, zróżnicowanej społeczności miejskiej. To również element świadomego kształtowania tkanki społecznej Łodzi.

Materiał chroniony prawem autorskim – zasady przedruków określa regulamin.





