Już niedługo polscy panczeniści będą mieli do dyspozycji dwa kryte tory w ojczyźnie, choć może słowo „już” jest tu dość niefortunne. Obiekt w stolicy Tatr miał zostać przecież oddany do użytku dwa lata temu, a w styczniu 2026 r. gościć mistrzostwa Europy i zawody Pucharu Świata. Stało się inaczej, na co wpływ miały m.in. rosnące koszty budowy.

Teraz jednak inwestycja jest już niemal na ostatniej prostej i bardzo możliwe, że otwierające zazwyczaj sezon łyżwiarski w Polsce mistrzostwa kraju na dystansach odbędą się w 2027 r. już nie w Tomaszowie Mazowieckim, lecz w Zakopanem.

— Są na to szanse. Myślę, że w listopadzie będę mógł powiedzieć coś na 100 procent — zapowiada Rafał Tataruch, który od września jest dyrektorem zakopiańskiego COS-u. Jeszcze kilka miesięcy temu był prezesem Polskiego Związku Łyżwiarstwa Szybkiego, a zatem doskonale wie, jakie znaczenie ma obiekt i co przy jego budowie jest kluczowe.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo

— Oceniam zaawansowanie prac w całym obiekcie na około 80-85 proc., a z zewnątrz wygląda to tak, jakbyśmy mogli już wchodzić na lód. Całość prezentuje się bardzo dobrze i pozostały głównie drobne, kosmetyczne prace na zewnątrz. Ludzie, którzy przechodzą obok, pytają, dlaczego jeszcze nie zaczynamy — mówi.

— Największym wyzwaniem pozostaje obecnie wentylacja. Projekt zakładał system innego typu, ale ostatecznie realizujemy wentylację laminarną. Wykorzystuje ona specjalny kierunkowy rękaw umieszczony pod sufitem, który wymusza bardzo delikatny obieg powietrza nad lodem. Intensywnie pracujemy nad tym, żeby doprowadzić sprawę do końca — dodaje.

Tor łyżwiarski w Zakopanem ma szansę być najszybszym w Europie i jednym z najszybszych na świecie. Kluczową kwestią jest tutaj wysokość nad poziomem morza, a obiekt w Tatrach będzie leżał około 930 m n.p.m. Na świecie są tylko trzy położone wyżej — wykorzystywany tylko lokalnie tor w Urumczi w Chinach oraz obiekty w Salt Lake City w USA i Calgary w Kanadzie, na których regularnie odbywają się imprezy międzynarodowe i ustanawiane są liczne rekordy — od globu po życiowe.

W Europie najwyżej leży tor w Inzell (690 m n.p.m.), na którym wiele reprezentacji (także Polska) organizuje zgrupowania. Przy odpowiednim wykorzystaniu najlepszych technologii Zakopane ma zatem szansę stać się nie tylko świetną bazą dla miejscowych, ale również atrakcyjnym miejscem dla sportowców innych krajów i generować zyski.

Nie należy się więc dziwić, że Polacy w celu poznania rozwiązań stosowanych przez będących łyżwiarskim potentatem Holendrów wybrali się do Heerenveen. — To dla nas obiekt referencyjny. Znajduje się na poziomie morza, a mimo to jest bardzo szybki, co oznacza, że stosują dobre rozwiązania technologiczne — wyjaśnia Tataruch.

To nie koniec współpracy międzynarodowej. W listopadzie do Polski przyjedzie specjalista z Finlandii, który przeprowadzi pierwsze próbne mrożenie na sucho. Wszystkie maszyny są już zamontowane i w ten sposób w COS chcą sprawdzić, jak cały system będzie działał. O szczelność instalacji się nie obawiają, ponieważ była ona na bieżąco sprawdzana.

— Trzeba pamiętać, że uruchomienie takiego obiektu jest bardzo skomplikowane. Należy skoordynować wiele systemów: wilgotność, temperaturę, mrożenie, temperaturę lodu czy stężenie roztworu amoniakalnego wykorzystywanego w instalacji chłodniczej. Zajmuje się tym specjalny koordynator — tłumaczy dyrektor.

— Potrzebujemy czasu, żeby doprowadzić lód do optymalnych parametrów i sprawić, by tor był naprawdę szybki. Nie da się tego osiągnąć jednym ruchem. Możemy potrzebować 2-3 lat, zanim osiągniemy idealne, powtarzalne warunki. To bardzo wrażliwa materia. Zmiany ciśnienia atmosferycznego wpływają na parametry, którymi powinniśmy się kierować. W zależności od warunków trzeba odpowiednio regulować mrożenie i wentylację wewnętrzną. Istotne dla jakości lodu jest również uzdatnianie wody, która musi być bardzo czysta i odpowiednio przygotowana z wykorzystaniem odwróconej osmozy i demineralizacji oraz z właściwym pH — dodaje.

Optymistycznie brzmi informacja o tym, że budowy nie opóźniają teraz żadne kwestie formalne, a jedynie prace techniczne. — Wszystkie płatności realizujemy na bieżąco, a wykonawca na obecnym etapie prowadzi prace zgodnie z planem. Pod tym względem wszystko jest w porządku. Wentylacja blokuje jednak także wykonawcę, bo nie może on zejść z budowy, dopóki nie zostanie wykonany sufit — tłumaczy Tataruch.

Jeszcze niedawno uczestniczył w rozmowach dotyczących toru z perspektywy PZŁS, a teraz jest z drugiej strony. Czy zaskoczyło go to, co zastał na nowym stanowisku?

— Kiedy człowiek dokładnie przyjrzy się sytuacji, to dowiaduje się, jak naprawdę wygląda i dlaczego tak długo trwa. Zostałem dyrektorem 1 września i wydawało mi się, że wszystko ruszy szybko. Okazało się jednak, że to nie takie proste. Mamy do czynienia z zamówieniami publicznymi i określonymi procedurami. Każdy dokument i protokół przechodzi przez wiele osób i potrzebuje wielu podpisów. Muszę się do tego dostosować i zaakceptować, że tak wygląda funkcjonowanie całego systemu — podkreśla.