Panuje przekonanie, że wtorek 3 listopada (tego dnia odbędą się wybory uzupełniające do Kongresu USA) amerykańscy wyborcy wyślą bardzo jasny sygnał, że chcą, aby Stany Zjednoczone zaprzestały prowadzenia wojen — zarówno na froncie militarnym, jak i gospodarczym. Prezydent Donald Trump raczej ich nie wysłucha.

Według dziewięciu obecnych i byłych urzędników, asystentów kongresmenów oraz przedstawicieli branży Trump nadal chce przywrócić cła do poziomu zbliżonego do tego sprzed lutego, kiedy to Sąd Najwyższy uchylił znaczną część z nich. Przygotował już środki handlowe, które mogą doprowadzić do nałożenia nowych ceł w tygodniach po wyborach. Równocześnie Pentagon wysyła kolejne siły na Bliski Wschód, a Trump sugeruje, że w Iranie szykują się dalsze działania.

Przedstawiciele Partii Republikańskiej i branży nie wierzą, że prezydent spowolni realizację swojego programu z powodu słabych wyników swojej partii w wyborach śródokresowych. Jeśli już, to może go nawet przyspieszyć.

— Istnieje możliwość, że sytuacja faktycznie się pogorszy, stanie się bardziej burzliwa, nieprzewidywalna, a cła wzrosną — mówi jeden z lobbystów, który, podobnie jak inni rozmówcy POLITICO cytowani w tym artykule, chciał zachować anonimowość.

Wielu republikanów chce, by partia wyciągnęła odwrotny wniosek z przyszłotygodniowych wyborów, w których spodziewają się porażki w związku z gospodarką i obawami Amerykanów dotyczącymi przystępności cenowej. Nowe działania Trumpa mogą nie tylko wywołać niepokój wśród zwykłych obywateli, ale także pogrążyć rynki akcji i jeszcze bardziej podnieść ceny ropy, a skutki tych działań prawdopodobnie będą odczuwalne nie tylko w następnym Kongresie, ale także w wyborach prezydenckich w 2028 r.

Były współpracownik Trumpa przewiduje polityczne trzęsienie ziemi w USA. „Poniesie druzgocącą porażkę”Anthony Scaramucci, 14 kwietnia 2026 r.

— Kolejna runda ceł po wyborach byłaby niewłaściwą lekcją — mówi jeden z republikańskich członków Izby Reprezentantów, zaznaczając, że jeśli jacyś republikanie ze Środkowego Zachodu zdołają w tej chwili odnieść zwycięstwo, to będzie to „pomimo” ceł Trumpa.

Przedstawiciel Białego Domu oświadczył, że „wszelkie ogłoszenia dotyczące ceł będą pochodzić bezpośrednio od administracji. Do tego czasu wszelkie dyskusje lub doniesienia na temat ceł i stawek celnych należy traktować jako bezpodstawne spekulacje”. Biały Dom nie odpowiedział na osobne pytania dotyczące planów wobec Iranu po wyborach uzupełniających.

Zdaniem trzech osób, z którymi rozmawiało POLITICO, prezydent ma dość wąskie okno polityczne na realizację niektórych ze swoich najbardziej polaryzujących celów.

Kandydaci Partii Republikańskiej w wyrównanych wyborach uzupełniających w stanach przygranicznych już starali się zdystansować od wznowionej przez Trumpa wojny handlowej z Kanadą, która wybuchła w sierpniu po zerwaniu rozmów handlowych między Waszyngtonem a Ottawą.

— Cła nas niszczą — mówi jeden z republikanów z Michigan, gdzie kandydat Partii Republikańskiej do Senatu Mike Rogers i kandydat na gubernatora John James walczą o wolne mandaty.

Gwałtowny wzrost cen benzyny od czasu, gdy wiosną Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły ataki na Iran, również stanowi obciążenie dla kandydatów republikańskich — zarówno na obszarach wiejskich, gdzie wysokie ceny oleju napędowego przysporzyły rolnikom nowych kłopotów, jak i wśród kierowców na przedmieściach. Ceny ropy utrzymują się na wysokim poziomie pomimo wstrzymania przez Biały Dom ataków tej jesieni oraz ożywienia przepływów ropy z Bliskiego Wschodu, jak zauważyli w tym tygodniu analitycy Goldman Sachs. Jeśli dojdzie do ponownego wybuchu walk, ceny paliw tylko jeszcze bardziej wzrosną.

Wilbur Ross, sekretarz handlu w pierwszej kadencji Trumpa, przewiduje, że prezydent nie przejmie się dalszym wzrostem cen benzyny po zakończeniu wyborów uzupełniających. — Wywoła to kontrowersje i krytykę, ale nie ma bezpośredniego, natychmiastowego wpływu politycznego — mówi. — To daje mu swobodę działania.

Prawdopodobnie jednak zaniepokoi to wielu członków jego partii, gdy w przyszłym roku ruszą przygotowania do prawyborów w 2028 r., a na horyzoncie pojawi się polityczny krajobraz po erze Trumpa.

— Po wyborach uzupełniających znajdą się republikańscy senatorowie, którzy pomyślą: „No dobrze, to teraz zamierzam przetrwać dłużej niż Trump” — mówi były doradca Partii Republikańskiej.

Z drugiej strony niektórzy republikanie uważają, że Trump — i Kongres — powinni pójść jeszcze dalej.

— Prezydent wykonał niesamowitą pracę, korzystając z narzędzi, które ma do dyspozycji, ale nie dysponował wszystkimi [możliwymi] narzędziami — mówi senator Bernie Moreno (republikanin z Ohio). — Mamy je w Kongresie, więc mam nadzieję, że wprowadzimy cła jako stały element naszego prawa.

Wydaje się, że administracja przygotowuje się do podjęcia działań niezależnie od tego, czy uzyska poparcie ustawodawców, czy nie.

— Prezydent ma szerokie uprawnienia, nawet jeśli stracimy większość w Izbie Reprezentantów lub Senacie — mówi wysoki rangą urzędnik administracji.

Pentagon może być gotowy do przeprowadzenia nowych ataków na Bliskim Wschodzie już w ciągu kilku tygodni. Grupa uderzeniowa lotniskowca USS Theodore Roosevelt opuściła port w Japonii 19 października i prawdopodobnie dotrze do regionu pod koniec listopada, jak informuje przedstawiciel amerykańskiego resortu obrony. Ponad 2000 marines jest również w drodze z Pacyfiku na Bliski Wschód.

Pentagon i Departament Stanu wycofały również część personelu z regionu, co przypomina sytuację poprzedzającą lutową kampanię bombową USA i Izraela przeciwko Iranowi i podsyca spekulacje, że mogą one ponownie zaostrzyć konflikt.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideoNowe cła

Administracja opóźniła również tego lata i jesienią szereg działań handlowych, które może wprowadzić w życie w dowolnym momencie po wyborach 3 listopada.

Przedstawiciel handlowy USA Jamieson Greer przygotowuje się do opublikowania wyników dochodzenia w sprawie nadmiernych mocy produkcyjnych u 16 partnerów handlowych, torując drogę do nałożenia nowych ceł na główne gospodarki, w tym Chiny i Unię Europejską. Raport był wielokrotnie opóźniany, częściowo z powodu wyborów, jak twierdzą cztery osoby zaznajomione z planami.

Zapytany o plany wprowadzenia kolejnych ceł urzędnik USTR (United States Trade Representative — Przedstawicielstwa Stanów Zjednoczonych ds. Handlu) odniósł się do tego dochodzenia, mówiąc: — Administracja będzie nadal wdrażać politykę, która zapewni równe warunki konkurencji dla amerykańskich pracowników, hodowców bydła i przedsiębiorstw oraz zabezpieczy źródła utrzymania wszystkich Amerykanów.

Tymczasem Departament Handlu wstrzymuje się z zakończeniem dochodzenia handlowego dotyczącego sprzętu medycznego i urządzeń medycznych, które miało zostać zakończone we wrześniu i mogłoby skutkować wyższymi cłami. Administracja odłożyła na później dwa inne dochodzenia — jedno dotyczące maszyn przemysłowych i robotyki, a drugie dotyczące turbin wiatrowych — na początku tego miesiąca, ale może wrócić do nich i podnieść cła w ciągu kilku miesięcy. Urzędnicy są zobowiązani do złożenia prezydentowi sprawozdania w ciągu 180 dni na temat wszelkich nowych wydarzeń.

Administracja dysponuje innymi uprawnieniami celnymi, nad wykorzystaniem których wciąż się zastanawia. Ustawa o sankcjach wobec Rosji, przyjęta przez Kongres we wrześniu, również nadała prezydentowi szerokie nowe uprawnienia celne, z których zrezygnował w połowie października, zachowując jednak możliwość nakładania ceł w wysokości do 100 proc. w przyszłości. Były doradca Partii Republikańskiej argumentuje, że to, czy administracja skorzysta ze swoich nowych uprawnień celnych, zależy w dużej mierze od stanu negocjacji handlowych z Indiami, które mogą ucierpieć w wyniku nowej ustawy, ponieważ są one głównym nabywcą rosyjskiej ropy.

— Zachowają je na później — mówi były doradca o uprawnieniach celnych. — Jeśli uda im się zawrzeć porozumienie z Indiami, myślę, że prawdopodobnie wstrzymają się z ich wykorzystaniem — dodaje.

Ustawa o sankcjach wobec Rosji dałaby również Trumpowi uprawnienia do podwyższenia ceł wobec Chin, kolejnego dużego nabywcy rosyjskiej energii. Chiny i Stany Zjednoczone uzgodniły wcześniej tej jesieni przedłużenie rozejmu handlowego do początku stycznia, ale nadal mają trudności z rozwiązaniem kluczowych sporów dotyczących ograniczeń eksportu zaawansowanych technologii, dostępu do metali ziem rzadkich i innych kwestii.

— Producenci wykorzystali ostatnie miesiące względnej stabilności polityki handlowej do zgromadzenia zapasów — mówi Kip Eideberg, starszy wiceprezes ds. relacji z rządem i przemysłem w Stowarzyszeniu Producentów Sprzętu (Association of Equipment Manufacturers), reprezentującym producentów sprzętu budowlanego i rolniczego.

— To pokazuje, że ludzie są zaniepokojeni — podsumowuje.