Linux w pięciu smakach: Xfce. Przewodnik po środowiskach graficznych Linuksa cz. 3. Minimalizm dla słabszych PCPo raz kolejny zaglądamy do otwartego, rozległego, a zarazem całkiem interesującego świata Linuksa. Ten drugi aspekt potrafi na początku przytłoczyć – od czego bowiem zacząć, mając tak wiele możliwości? Wybór dystrybucji to jedno, wszak pozostaje jeszcze kwestia środowiska graficznego. Ta seria poradników powstaje właśnie z myślą o tym, aby omówić te ostatnie, dzięki czemu dokonanie wyboru powinno być łatwiejsze. Przy okazji dowiemy się, czy dany pulpit (potoczna nazwa środowiska graficznego) jest opcją dla nas i naszego komputera, czy wręcz przeciwnie. Część osób będzie oczekiwała środowiska, które jest jak najbardziej funkcjonalne, a inni będą woleli minimalizm, który pójdzie w parze z mniejszymi wymaganiami sprzętowymi.

Autor: Natan Faleńczyk

Do tej pory w cyklu Linux w pięciu smakach omówiono dwa środowiska graficzne: KDE Plasma oraz GNOME. Tym razem – w trzeciej części – na tapet weźmiemy pulpit, który dobrze opisała druga część ostatniego zdania ze wstępu. Xfce jest właśnie minimalistycznym środowiskiem, którego główne cechy według twórców to „szybkość, niskie zapotrzebowanie na zasoby komputera, ale także atrakcyjny wygląd i prostota obsługi”. Co ciekawe, przy tym wszystkim możemy liczyć na modułowość. Jeżeli więc szukamy czegoś właśnie w tym guście, to warto się trochę bardziej zainteresować Xfce. Z drugiej strony trzeba mieć na względzie, że z uwagi na swoje oblicze, nie zaoferuje ono aż takiej funkcjonalności we wszystkich aspektach, jak wspomniane przed chwilą pulpity – co oczywiście nie oznacza, że sytuacja pod tym kątem wygląda źle. Tak czy inaczej, wszystkiego będziemy się dowiadywać stopniowo, ale najpierw zajmiemy się przez moment informacjami o testowej dystrybucji i zahaczymy o historię Xfce.

Xfce to lekkie środowisko graficzne dla dystrybucji Linuksa, która stawia na minimalizm i z powodzeniem może się sprawdzić na starszych lub po prostu mniej wydajnych PC. Ten materiał przybliży nam jego oblicze.

Linux w pięciu smakach: Xfce. Przewodnik po środowiskach graficznych Linuksa cz. 3. Minimalizm dla słabszych PC [nc1]

Linux w pięciu smakach: GNOME. Przewodnik po środowiskach graficznych Linuksa cz. 2. Alternatywa dla KDE Plasma

Testową dystrybucją została tym razem Fedora, czyli znana opcja, która stawia na nowinki ze świata Linuksa, choć często – w mojej opinii – negatywnie odbija się to na stabilności (aczkolwiek dziś nie o niej). Pozwoliła ona na skorzystanie ze środowiska graficznego Xfce w odsłonie 4.20, a więc najnowszej stabilnej, choć wydanej pod koniec 2024 roku. Kontrastuje to z innymi pulpitami, które kolejne wersje otrzymują jednak częściej. Obsługa nowszego serwera wyświetlania Wayland nadal jest tutaj na eksperymentalnym poziomie, choć twórcy starają się, aby było inaczej (xfwl4, czyli kompozytor dla Waylanda, ukazał się 10 września 2026 roku w drugiej wersji zapoznawczej). Widać więc, że rozwój istnieje, ale jego tempo jest umiarkowane. Niemniej jednak – nie dla każdej osoby będzie to wadą. Wspomnieć mogę, że po starcie systemu zajęta pamięć RAM to 1,2-1,3 GiB (obie wartości z uruchomionym menedżerem zadań).

  Xfce Odsłona 4.20 Wersja GTK 3.24.52 Wersja jądra Linux 6.19.10-300.fc44.x66_64 Serwer wyświetlania X11 Dystrybucja testowa Fedora 44

Linux w pięciu smakach: Xfce. Przewodnik po środowiskach graficznych Linuksa cz. 3. Minimalizm dla słabszych PC [nc1]

Linux w pięciu smakach: KDE Plasma. Przewodnik po środowiskach graficznych Linuksa cz. 1. Funkcjonalność i krótka historia

Twórcą środowiska graficznego Xfce jest Olivier Fourdan, który pracę nad nim zaczął pod koniec 1996 roku. Debiutowało ono w 1997 roku jako 'linuksowa wersja pulpitu CDE (Common Desktop Environment)’. Nazwę zapisywano wtedy trochę inaczej, jako XFce, gdyż środowisko to opierało się na bibliotekach XForms (XForms Common Environment). Jednak dość szybko całkowicie się to zmieniło – dziś Xfce korzysta z bibliotek GTK, a sama nazwa nie ma już za bardzo konkretnego rozwinięcia. Projekt Xfce pojawił się w zasadzie jako pasek zadań (tzw. taskbar), a dopiero z czasem dodano do niego takie aspekty, jak menedżer okien xfwm (1998 rok). Przez lata projekt był coraz bardziej usprawniany, choć zdarzył moment, w którym zastanawiano się, czy nie stał się martwy – było to między 2012 a 2015 rokiem, gdyż od ukazania się wersji 4.10 do 4.12 minęły prawie trzy lata. Sama historia jest oczywiście obszerniejsza, a jeśli mamy ochotę się z nią zapoznać, to warto odwiedzić ten adres. Przed bezpośrednim zaczęciem omawiania Xfce można zaznaczyć, że oficjalną maskotką pulpitu jest mysz Xue (jej imię pojawia się w grze SuperTuxKart). Poniższe grafiki pochodzą z Wikipedii.

Linux w pięciu smakach: Xfce. Przewodnik po środowiskach graficznych Linuksa cz. 3. Minimalizm dla słabszych PC [nc1]
Początki projektu Xfce (1) miały swoje miejsce w pasku zadań…

Linux w pięciu smakach: Xfce. Przewodnik po środowiskach graficznych Linuksa cz. 3. Minimalizm dla słabszych PC [nc1]
…a z czasem opcji już tylko przybywało (powyżej Xfce 4.0.0 z końcówki 2003 roku).

Źródło: Xfce, Wikipedia, Reddit