Czy prowadzący polską reprezentację Jan Urban zagra we Wrocławiu o własną posadę? Na kilka godzin przed meczem Polska – Szwecja w Lidze Narodów pytamy Mateusza Borka, komentatora sportowego, o przyszłość drużyny narodowej w obecnym składzie. Ekspert nie przesądza o jej losie, ale wskazuje, że jedną z przyczyn ostatnich porażek jest brak zdecydowanego lidera. Jego zdaniem gra na Lewandowskiego również nie służy zespołowi. Czy polską reprezentację da się jeszcze odbudować i kto powinien stanąć na jej czele? Posłuchajcie rozmowy Roberta Skrzyńskiego.

– Przedwczoraj obejrzałem mecz Hiszpania – Anglia, to obejrzałem coś, co jest tą samą dyscypliną sportu, ale wygląda inaczej. Boisko miało taki sam wymiar i piłka ważyła tyle samo. Natomiast na boisku wszystko wyglądało praktycznie inaczej niż to, co oglądam w meczach Polaków w ostatnim czasie – podsumowuje Mateusz Borek, komenator sportowy, który we wtorek wieczorem skomentuje w telewizji mecz Polska – Szwecja rozgrywany na wrocławskim stadionie.

W rozmowie z Robertem Skrzyńskim zdradził, co jego zdaniem dolega polskiej reprezentacji w piłce nożnej i czy na czele kadry powinien ponownie stanąć święcący triumfy z młodzieżową drużyną Jerzy Brzęczek. Czy to oznacza, że dni Jana Urbana jako selekcjonera są policzone? Posłuchajcie.

Robert Skrzyński: Dzisiaj dzień szczególny, bo polska reprezentacja gra ostatni mecz Ligi Narodów właśnie we Wrocławiu ze Szwecją. To i gość musi być szczególny, bo ten mecz na antenie TVP będzie komentował Mateusz Borek. Dzień dobry Mateusz.

Mateusz Borek: Witam serdecznie, duża przyjemność. Radio Wrocław pozdrawiam wszystkich słuchaczy.

Czy Jan Urban gra dzisiaj o posadę? Jesteśmy dorosłymi ludźmi, czytamy, słuchamy, widzimy, rozmawiamy. Jak to jest Twoim zdaniem?

Sądzę, że nie ma wsparcia w tej chwili wielkiego we władzach Polskiego Związku Piłki Nożnej. Może nikt otwarcie nie mówi o tym, że trenerowi bliżej jest pewnie do końca tej przygody reprezentacyjnej niż do kolejnego etapu, bo trzeba powiedzieć, że jednak ten ostatni czas jest trudny dla trenera. W zasadzie wygraliśmy tylko jedno spotkanie z Rumunią, dwa remisy, pięć czy sześć porażek reprezentacji, więc taki ogólny bilans kadry Jana Urbana on jest powiedziałbym średni, on jest przyzwoity. Natomiast ten ostatni rok 2026 jest dla nas trudny: od przegranego barażu ze Szwecją, przez Mundial w telewizji, co zawsze nas boli, co zawsze jest dla nas trudne. Jednak po Ligę Narodów, tutaj spodziewaliśmy się od pierwszego meczu, że jednak będzie taki proces sprawdzania selekcji negatywnej, budowania, szukania nowych twarzy.

Mam wrażenie, że dopiero to zgrupowanie listopadowe, kiedy mamy dwa mecze, wywołało w trenerze takie poczucie, że trzeba gonić czas, że gram być może o siebie, o swoje spojrzenie na przyszłe miesiące z reprezentacją i pojawiło się od razu więcej piłkarzy młodzieżówki. Pewnie trener się wytłumaczy, że nie chciał wszystkich zabierać Jerzemu Brzęczkowi, który walczył o Mistrzostwa Europy U21, ale nie mam do końca przekonania, że ten czteropak w poprzednim terminie został został właściwie wykorzystany. Trochę pewnie było pecha, chociażby z racji kontuzji Adriana Benedyczaka, ale chyba nie sprawdziliśmy sobie wszystkich możliwości. Szczerze mówiąc ja dzisiaj nie potrafię na kilku pozycjach wskazać hierarchii.

Moim zdaniem za dużo błądzimy w tych systemach, w personaliach, w ustawieniach, w sposobie gry reprezentacji. Powiem więcej: są takie elementy, w których ja nie widzę systematycznego postępu. Być może trener mnie zaskoczył na samym początku, być może ja się spodziewałem za dużo. Ja oczekuję, że reprezentacja, może nie co spotkanie będzie czyniła gigantyczne postępy, ale sądziłem, że co zgrupowanie dołożymy, dwa, trzy elementy, trzy, pięć procent lepszych, że będzie zrozumienie, że będzie gdzieś przede wszystkim stabilizacja z tyłu, bo wiadomo, że po prostu bitwę wygrywa się atakiem, a wojny wygrywa się obroną i to jest jakby niezmienne od lat. Jednak dużo było takiego bałaganu, nieporządku, różnych decyzji, braku hierarchii, sama pozycja bramkarza.

Nie wiemy, kto jest obecnie numerem 1 w bramce przy kontuzjach Bułki i Grabary. Mieliśmy wielu znakomitych bramkarzy, teraz powołania dla trzech zawodników z Ekstraklasy. W Porto w obronie Bednarek, Kiwior. Tutaj jednak gramy innym systemem, bo nagle nie wiadomo, dlaczego tacy piłkarze jak Puchacz, Gurgul, Krzyżanowski w ogóle nie są w tej kadrze próbowani. W pomocy jak nie ma Piotra Zielińskiego to jest niemal zero kreatywności. A w ataku wciąż pozostaje pytanie, czy Robert Lewandowski to w tej kadrze ma jeszcze grać czy ma już nie grać, albo ile ma grać, albo w jakim wymiarze? Której pozycji nie dotkniemy, tam to nie wygląda dobrze.

Mateusz Borek: Tak, jest trochę bałaganu, począwszy od bramki. Po 10 latach, których być może nawet nie docenialiśmy, że mamy gigantów w bramce Wojtka Szczęsnego, Łukasza Fabiańskiego. Pewnie za chwilę wróci rywalizacja Bułki z Grabarą, ale to się stanie najwcześniej za półtora roku, bo jak Marcin się wyleczy, to myślę, że przez rok będzie stał w tej bramce i to on będzie pierwszym bramkarzem w eliminacjach. Środek defensywy… też się zastanawialiśmy, dlaczego próbujemy cały czas trójkę, skoro z wyjątkiem Potulskiego praktycznie wszyscy grają w czwórce. W środku pomocy wyskoczył nam Wiktor Nowak. Ja go w którymś z programów nazwałem ambasadorem odwagi, bo połamał wszystkie mity: te nasze stereotypy o procesie adaptacji, wejściu w drużynę, nauczeniu się systemu. To wszystko jest nieprawdą. Jak piłkarz jest dobry, jak piłkarz jest ambitny, jak piłkarz chce się uczyć, to piłkarz błyskawicznie jest w stanie przeskakiwać kolejne poziomy. I to pokazał Wiktor Nowak.

Ty często jeździsz na mecze Zagłębia Lubin i powiem szczerze, oglądam wszystkie mecze, jak widzę, że w składzie jest Marcel Reguła. Dla tego jednego chłopaka. Ja myślę, że wcale nie idą takie chude lata, jak się niektórym wydawało. Tylko każdy projekt, nie tylko sportowy, musi mieć lidera.

Czy mamy gotowy zespół na eliminacje Mistrzostw Europy?

Jeszcze mamy trzeci koszyk, bo nie udało nam się tego drugiego koszyka nawet utrzymać.

No właśnie, nie wiem w jakim momencie budowania tej kadry jesteśmy, bo z jednej strony widzę te nazwiska, o których też mówisz: Potulski, Nowak, Kubiak, Reguła, Benedyczak, Żukowski, Mazurek, Pietuszewski – to jest spora armia ludzi. To mogę zadać pytanie historyczne w polskiej piłce. Skoro jest tak dobrze, to czemu jest tak źle?

Mateusz Borek: Moim zdaniem temu zespołowi brakuje zasad. Dużo rozmawiam na przykład z trenerem młodzieżówki Jerzym Brzęczkiem i dzisiaj ma świetny sztab młodych trenerów, pasjonatów, analityków. Jeden na stałe w Wiśle, drugi w Leeds United. Jurek oddał sporo kompetencji. Pytałem go, jak on sobie radzi z różnymi systemami różnych zawodników w klubach, że ta gra w kadrze młodzieżowej, (z wyjątkiem tego jednego meczu we Włoszech, gdzie on sam mówi, że się pomylił), dlaczego to tak dobrze funkcjonuje? On mówi: „zaczynam każde zgrupowanie od tych samych rzeczy, od podstaw. I przypominam wszystkim, niektórzy są po raz piąty, dziesiąty, niektórzy po raz pierwszy”.

Mówi tak: „panowie, szanuję każdego waszego trenera w klubie, bo są świetni. Wy tam gracie bardzo dobrze, macie bardzo ciekawe systemy gry i spojrzenia na piłkę, ale w tej drużynie my wszyscy musimy grać według jednej zasady. Moje zasady w tej drużynie są takie. A, B, C, D. Mnie nie interesuje jak wy bronicie w klubie, nawet jeśli ten klub ma gwiazdy europejskie i gra w Lidze Mistrzów. Mnie nie interesuje jak wy atakujecie, jak budujecie to. Nas interesują te zasady. Ja się tych zasad trzymam i ja te zasady na początku każdego zgrupowania przypominam, bo żeby potem rozliczyć piłkarza, to nie możesz tylko mówić o reakcjach, automatyzmie, intuicjach, tylko on dokładnie musi mieć nakreślone, co ma zrobić”.

I wydaje mi się, że ta drużyna, na przykład jego młodzieżowa, ona ze zgrupowania na zgrupowanie pewne rzeczy już ma wpojone, on je przypomina pierwszego dnia, a potem jest w stanie każdym następnym treningiem coś dokładać. I tutaj mam wątpliwości, czy Jan Urban, który jest świetnym człowiekiem, bardzo lojalnym do swoich współpracowników, rzetelnym, sympatycznym, uwielbiałem go jako piłkarza, uwielbiam go jako człowieka, ale mam wątpliwości, czy w jego sztabie są najlepsi fachowcy. Dzisiaj w tych sztabach to nie jest przypadek, że one są 15-20 osobowe. I ten sztab pierwszej reprezentacji Polski też jest liczny. Ale czy on jest topowy? Czy on tak merytorycznie jest przygotowany do tego, żeby rywalizować na najwyższym poziomie? Wątpię.

Po śmierci Jacka Magiery, na przykład trener Urban bardzo długo czekał, kilka miesięcy, aż rozwiąże swoją umowę w Indiach, Kibu Wikunia, z którym pracował w wielu klubach. Do reprezentacji Polski przychodzi Kibu z Indii, a Graham Potter, wizjoner, który pracował w Premier League, do swojego sztabu na zgrupowania zaprasza trenera starych fragmentów z Tottenhamu.

Dowierzasz w powrót Jerzego Brzęczka już teraz, a może powinien przynajmniej, jak mu raz nie było dane poprowadzić kadry na Euro, to chociaż tę młodzieżówkę na euro poprowadzić?

No właśnie, to jest trudny temat, bo Jurkowi zabrano Mistrzostwo Europy, on miał takie marzenie, tak jak Jan Urban miał marzenie, żeby wrócić do Monterey, gdzie mieliśmy grać pierwszy mecz Mistrzostw Świata z Tunezją, to Jan Urban miał takie marzenie, żeby po 40 latach tam grać z reprezentacją Polski. To mu się nie udało. Do igrzysk w Los Angeles jest daleko, bo to musisz zdobyć medal na Mistrzostwach Europy U21. Taki jest dzisiaj regulamin. Pytanie jest jedno: Czy to marzenie o igrzyskach, które jest takie dzisiaj trochę hipotetyczne, prawda? Czy zostać przy tym, gdyby dostał propozycję od prezesa, czy jednak zaryzykować? Ja bym pewnie ryzykował, a zadanie jest bardzo trudne, bo jesteśmy w trzecim koszyku. Jak przedwczoraj obejrzałem mecz Hiszpania – Anglia, to obejrzałem coś, co jest tą samą dyscypliną sportu, ale wygląda inaczej. Boisko miało taki sam wymiar i piłka ważyła tyle samo. Natomiast na boisku wszystko wyglądało praktycznie inaczej niż to, co oglądam w meczach Polaków w ostatnim czasie.

Wydaje mi się, że jak zmieniać i dać szansę Brzęczkowi raz jeszcze, to teraz. Wydaje mi się, że jest trzy razy lepszym trenerem, prowadził pierwszą reprezentację, zna świetnie chłopaków z młodzieżówki. Też nie ma co ukrywać, nie jest dzisiaj obciążony tą wielką miłością, taką totalnie uzasadnioną i obecnością też w kadrze schodzącego już ze sceny Kuby Błaszczykowskiego i po prostu ma wolną głowę. Wolną głowę do tego, żeby usiąść, pracować, odświeżyć. Tak jak powiedziałem, znam jego sztab, wiem jaki to jest sztab i wydaje mi się, że jest naprawdę takim poważnym kandydatem, jeśli prezes będzie chciał zmienić trenera. Bo jak słyszę na przykład Kostar Unajci, no wiem, że to jest fajny trener, tylko z jakiegoś powodu go ostatnio Udinese zwolniło. Kilka lat był w Polsce i po polsku dalej nie mówi. To troszkę myślę, że będzie przeszkadzać i narodowi, i piłkarzom, i dziennikarzom. Trener, który przychodzi z zagranicy, nigdy tutaj nie mieszkał – jesteś w stanie to zrozumieć. Jak sobie pomyślisz, że parę lat pracował w Pogoni, parę lat w Legii i w sumie nie możesz mu zadać pytania po polsku i w polskiej szatni będą odprawy po angielsku albo po niemiecku, to tak chyba nie do końca.

Robert Lewandowski, czy w kadrze, czy powinniśmy mieć jasny komunikat, będę w tej reprezentacji grał jeszcze przez na przykład dwa lata, właśnie do Euro, będę na każde wezwanie, albo będę wtedy, kiedy będę chciał ustawienia tej hierarchii, przynajmniej na ten najbliższy czas, to też może być klucz dla tej nowej reprezentacji?

Myślę, że jak patrzę na Roberta i na drużynę, to czasami ta drużyna jest zestresowana Robertem. Jak patrząc z boku, to często jest na przykład lepszy wybór na rozwiązanie akcji i na siłę jest pchana ta piłka do Roberta Lewandowskiego, bo on tam machnie ręką i przyjedzie młody chłopak i chce podać po prostu legendzie światowej piłki. Chyba jest parę miesięcy też za późno z tą deklaracją, bo ja oczekiwałem, że jeśli Robert zaczyna po nieudanych eliminacjach Mistrzostw Świata grać dalej w reprezentacji w tej Lidze Narodów, no to ja szczerze mówiąc oczekiwałem takiego zdania czy statementu Roberta Lewandowskiego wspólnie z trenerem: „Idziemy dalej razem, gramy Ligę Narodów, gramy eliminację Mistrzostw Europy i ten turniej 2028 roku będzie puentą”.

Albo myślałem, że może Robert wzorem kilku starszych gwiazd światowej piłki powie: „panowie, ja w tej chwili potrzebuję pojechać do Chicago, parę miesięcy się tam zaadaptować, ułożyć życie, gdzieś ugruntować swoją pozycję, bo bardzo na mnie liczą, bo płacą mi bardzo dużo pieniędzy, bo oczekują, że w tych play-offach coś zawojujemy. Chciałbym odpuścić Ligę Narodów. Potestujcie tych młodych. Potestujcie od początku – Bendedyczaka, Żukowskiego, Czubaka, innych… A ja Wam obiecuję, że na początek eliminacji do Euro 2028 wracam do reprezentacji”. Nie było takiego statementu, ani piłkarza, ani trenera. Trochę to tak idzie na zasadzie, no Robert, dobra, to przyjadę na jedno, drugie zgrupowanie, strzeliłem trzy bramki Rumunii, no to gdzieś tam oczami wyobraźni widzę 100 bramek.

Dzisiaj ja nie wiem, czy Robert Lewandowski będzie miał energię, chęć grania w eliminacjach Mistrzostw Europy. Jeśli się okaże, że nie będzie chciał grać, to sobie pewnie pomyślę, że wolałbym nawet, żeby strzelił w karierze cztery bramki mniej, ale żeby te sześć meczów już dostali chłopcy, którzy za chwilę będą przez lata grać w tej reprezentacji. A jeśli będzie miał ochotę, to fajnie, bo ja myślę, że przy takiej jego pozytywnej energii, którą powinien z siebie wydobyć i pewnie bardziej już jak ojciec czy taki mentor powinien mieć jeszcze więcej radości z tego, że ktoś przy nim rośnie niż nawet ze swojej 97 czy 98 bramki. A może po prostu wzorem Lukaku, który kilka dni temu też przy 90-paru bramkach powiedział pas i nie chce już grać w kadrze, być może taką decyzję Robert podejmie.

Musi się dookreślić, czego możemy oczekiwać i co ma robić polska piłka. Czy gdzieś układać tę kadrę już na eliminacje Euro 2028 z myślą, że będzie w tej szerokiej kadrze Lewandowski, bo ja wcale nie wiem, czy w pierwszym składzie. Czy po prostu musimy już ten bardzo piękny, bogaty, treściwy, fantastyczny okres z Robertem Lewandowskim traktować jako historię.

Ciebie jako dziennikarza denerwuje to, jak patrzysz na ten mecz, który będziesz dzisiaj komentował, że po meczu piłkarze przechodzą przez mix-zonę i z nielicznymi wyjątkami nie rozmawiają z prasą? Bo ja byłem umówiony z jednym reprezentantem Polski na długi wywiad i nagle słyszę komunikat po meczu w Bukareszcie, że wiesz co, przegraliśmy ten mecz, to on jednak zdecydował, że nie będzie rozmawiał i kompletnie w tym momencie się rozjechałem w moim postrzeganiu pewnego profesjonalizmu.

W ogóle się czasy zmieniły. Kiedyś dziennikarz był przekaźnikiem treści, promocją piłkarza. W zasadzie kibice czekali na to, co powie piłkarz, a ty podstawiałeś mikrofon, zadawałeś pytania w imieniu, no patetycznie mówiąc, narodu. Dzisiaj każdy piłkarz ma Instagram, kontroluje go najczęściej menadżer, napisze wygodne treści. Często to jest taki przekaźnik do treści reklamowych, bo piłkarze też są osobami publicznymi, zarabiają, a jak przegra mecz, to mu się nie chce rozmawiać. Ja tego nie rozumiem, bo wydaje mi się, że nawet ciężej Ci zadać po następnym przegranym meczu ostrzejsze pytanie, jak masz taką świadomość, że ten chłopak szedł zdołowany, zbity jak pies, ale postawił torbę, szanując Twój zawód i Ci odpowiedział na kilka pytań. To nie jest tak, że nie będziesz widział jego błędów czy porażki w następnym meczu. 

Wydaje mi się, że sama forma zadania pytania i podejścia może być trochę inna, jak masz taką świadomość, że jest wzajemny szacunek z dwóch stron. Trochę tego nie rozumiem, bo to jak mówię, dziennikarze są po to, żeby przekazywać informacje kibicom. To nie jest tak, że nie wiem, Robert Skrzyński albo Mateusz Borek nie zaśnie bez treści, którą mu przekaże piłkarz, tylko ty tam idziesz w imieniu swojej redakcji, a twoja redakcja ma rzeszę słuchaczy, widzów, fanów, tych, którzy się identyfikują z Twoją firmą i chcą się dowiedzieć ciekawych treści. To są znowu zasady. To jak musisz mieć zasady w federacji, to musisz mieć zasady na boisku i musisz mieć też zasady poza boiskiem.

20.45 Polska-Szwecja, ostatni mecz Ligi Narodów. Komentatorem tego meczu w TVP będzie nasz dzisiejszy gość, Mateusz Borek, relacje też w Radiu Wrocław. Mateusz, bardzo dziękuję za tę rozmowę.

Bardzo dziękuję. Zobaczymy, czy ten ostatni mecz w Lidze Narodów rzeczywiście będzie ostatnim, czy czekać nas będą baraże. Jestem bardzo ciekaw, czy to jest „last dance” Jana Urbana, czy jednak pozostanie na stanowisku. Bardzo dziękuję, pozdrawiam. Mimo wszystko, słuchajcie, powiem na koniec tak, że mam w ostatnim czasie troszkę takie uczucie zobojętnienia na reprezentację i chciałbym, żeby bardzo szybko wrócił mi ten stan euforii, żeby mi zależało, żebym czekał, bo najgorszy jest chyba w każdej relacji, w życiu emocjonalnym taki stan zobojętnienia. Niech to się szybko skończy i wracajmy do wielkich emocji.

Oby tak się stało. Robert Skrzyński, bardzo dziękuję. Do usłyszenia.