-
Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne wskazuje, że nie istnieją naukowe dowody łączące granie w brutalne gry wideo z realnymi aktami przemocy, takimi jak masowe strzelaniny.
-
Naukowcy odróżniają agresję od przemocy, wskazując na udokumentowany związek gier z zachowaniami agresywnymi, choć zaznaczają, że ich wpływ na realną przemoc nie istnieje.
-
Przemoc to problem społeczny wynikający z czynników rodzinnych, środowiskowych oraz stanu zdrowia psychicznego, a nie z samego kontaktu z grami komputerowymi.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Z dokumentu „Resolution on Violent Video Games. The February 2020 Revision to the 2015 Resolution”, przygotowanego przez Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne (czyli największą na świecie organizację naukową zrzeszającą psychologów), wynika na przykład, że nie ma żadnych naukowych podstaw by twierdzić, że istnieje związek między graniem w brutalne gry, a aktami przemocy w rodzaju masowych strzelanin. Mało tego, autorzy dokumentu przestrzegają przed stosowaniem podobnych uproszczeń wskazując, że powielanie takich informacji może odwrócić uwagę od innych istotnych czynników ryzyka.
Przemoc – nie wiemy, agresja – tak
Nie znaczy to jednak, że gry zupełnie nie wpływają na gracza; istnieje bowiem dobrze udokumentowany związek między graniem w brutalne gry a „(…) wzrostem zachowań agresywnych, afektu agresywnego i agresywnych procesów poznawczych oraz spadkiem zachowań prospołecznych, empatii oraz zaangażowania moralnego”. To ważne rozróżnienie; choć potocznie słowa „agresja” i „przemoc” używane bywają zamiennie, psychologia nadaje im nieco inne znaczenia.
Agresja ma na celu wyrządzenie krzywdy, np. poprzez bicie, popychanie, gryzienie itp., ale to przemoc prowadzi do ciężkich obrażeń czy śmierci. Jak czytamy w cytowanym dokumencie „(…) każda przemoc, w tym przemoc śmiertelna, jest agresją, ale nie każda agresja jest przemocą”. Zdaniem autorów pracy w tym kontekście słowa mają ogromne znaczenie, bo ich nieodpowiednie użycie, na przykład w mediach, może prowadzić do wyciągania zbyt dalece idących wniosków. W efekcie złożone sytuacje, jakimi niewątpliwie są chociażby masowe strzelaniny, komentowane są potem słowami: „bo grał”.
Szał na GTA 6 nie ominął Polski. ZUS ma radę dla graczy , otwiera się w nowym oknie

Przemoc – nie wiemy, agresja – tak123RF/PICSEL
„Statystycznie niewielki, choć istotny” wzrost
Do podobnych wniosków doszli autorzy metaanalizy „Metaanalysis of the relationship between violent video game play and physical aggression over time”, opublikowanej w czasopiśmie PNAS USA. Przeanalizowali oni 24 badania (najkrótsze z nich trwało 3 miesiące, najdłuższe – ponad 4 lata), w których łącznie wzięło udział ponad 17 tys. badanych w wieku od 9 do 19 lat. Główna obserwacja? Granie w brutalne gry rzeczywiście wiąże się ze wzrostem poziomu agresji fizycznej, czyli bicia, angażowania się w bójki, szarpania czy popychania, jednak ów wzrost jest niewielki.
Niebezpieczne jak ziemniaki
Mogłoby się wydawać, że wspomniana wyżej metaanaliza pomoże wypracować wspólne stanowisko, jednak szybko okazało się, że jej wyniki zostały zakwestionowane przez grupę innych badaczy. Aaron Drummond, James Sauer i Christopher Ferguson w artykule „Do longitudinal studies support long-term relationships between aggressive game play and youth aggressive behaviour? A meta-analytic examination”, opublikowanym w „Royal Society Open Science” napisali bowiem, że ich zdaniem metaanaliza nie została przeprowadzona poprawnie. Nowy zespół skupił się na przykład na analizie jakości poszczególnych badań wchodzących w skład metaanalizy (wspomniane wyżej 24 badania) i doszedł do wniosku, że związek między graniem w gry a poziomem agresji „był niższy w przypadku lepiej zaprojektowanych badań oraz tych, w których było mniej dowodów na efekt oczekiwań badacza”.
Politycy grzeją konsole. „Mam nowe GTA, ale trwa posiedzenie Sejmu”, otwiera się w nowym oknie
Ogólna informacja płynąca z raportu? Ponownie przeanalizowane badania „nie wydają się potwierdzać istotnych długoterminowych powiązań między agresywnymi treściami w grach a agresją młodzieży”. Ewentualne związki między tymi zjawiskami badacze wyjaśniali raczej błędami metodologicznymi i przekonaniami własnymi badaczy. Naukowcy napisali również, że współczynnik pokazujący związek między grami a agresją jest tak niski, że gdyby traktować go poważnie jako powód do interwencji, musielibyśmy ograniczyć także jedzenie ziemniaków czy noszenie okularów. A to dlatego, że dużych badaniach wykazują one podobnie znikome powiązania ze zdrowiem psychicznym młodzieży.

Przemoc – nie wiemy, agresja – tak123RF/PICSEL
Co się dzieje po premierze?
W innym artykule zajmującym się tematem, a mianowicie „Violent video games and real-world violence: Rhetoric versus data” opublikowanym w „Psychology of Popular Media Culture” autorzy, uznani amerykańcy psycholodzy, również nie znaleźli dowodów na łącznie gier z istotnym wzrostem przemocy. W swoim badaniu próbowali połączyć oficjalne statystyki pokazujące liczbę aktów brutalnej przemocy z czterema wskaźnikami świadczącymi o popularności gier. Na przykład sprawdzono, czy w ciągu 12 miesięcy po premierze gier, w których jest przemoc, np. „Call of Duty: Black Ops” wzrastała ogólna liczba ciężkich pobić i zabójstw. Wnioski okazały się zaskakujące: nie dość, że liczba ta nie rosła, to bezpośrednio po premierze – nawet malała (choć nieznacznie).
Nowy system w serii Grand Theft Auto. Za brutalność otrzymamy karę , otwiera się w nowym oknie
Realny problem czy wygodna wymówka?
Z omówionych badań, ale także z wielu pomniejszych, które nie zostały zacytowane w tekście, wynika, że na ten moment nie dysponujemy żadnymi badaniami, które potwierdzałyby istnienie prostej zależności między graniem w brutalne gry a większą skłonnością do przemocy rozumianej jako akty (działanie, a nie np. słowne obrażanie, wyzywanie, poniżanie). Zarówno oficjalne stanowisko Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego (APA), jak i badania zestawiające sprzedaż gier ze statystykami FBI pokazują, że wzrost popularności gier akcji nie przekłada się na większą liczbę zabójstw czy pobić. Nieco inaczej wygląda związek między graniem a agresją – on rzeczywiście istnieje, choć różne badania pokazują różny poziom tej korelacji. Najwięcej dostępnych badań pokazuje, że związek ten jest niewielki, dlatego nie powinien być rozpatrywany jako jedyny czynnik wyjaśniający występowanie agresji np. u dzieci i nastolatków.
Przemoc w świecie rzeczywistym to złożony problem społeczny, na który składają się uwarunkowania rodzinne, pochodzenie etniczne, czynniki środowiskowe oraz stan zdrowia, szczególnie psychicznego. Sprowadzanie jej źródeł wyłącznie do gier wideo nie ma oparcia w nauce – a co gorsza, odwraca uwagę od prawdziwych źródeł problemu.
Źródła:
https://www.apa.org/about/policy/resolution-violent-video-games.pdf
https://www.pnas.org/doi/full/10.1073/pnas.1611617114
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32874632/
https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2Fppm0000030
Alina Adamowicz i Ewa Aplas o przeciwdziałaniu przemocy wobec kobietINTERIA.PL