Niezbyt dobrą wiadomością jest natomiast deklaracja dotycząca konieczności zwiększania wydobycia i dostaw paliw na światowe rynki. Oznacza ona bowiem, że amerykańska polityka stopniowego znoszenia sankcji nałożonych na Rosję w tym sektorze będzie niestety kontynuowana.
Pozytywnym elementem deklaracji jest natomiast stwierdzenie, że nie wolno dopuścić do wojny nuklearnej. Rosyjski blef nuklearny, za pomocą którego Moskwa próbowała niekiedy szantażować Zachód i Ukrainę, może stracić na sile. O tym, że mamy do czynienia właśnie z blefem, pisaliśmy na łamach Onetu wielokrotnie.
Być może jednak ważniejsze od samej deklaracji są szczegóły protokolarne. Chodzi przede wszystkim o fakt, że chiński prezydent powitał na lotnisku Donalda Trumpa, ale nie pofatygował się już, by osobiście przywitać Władimira Putina.
Uderzające było również zdjęcie ze szczytu APEC, na którym obok siebie stoją prezydenci Stanów Zjednoczonych i Chin, podczas gdy Władimir Putin znajduje się w pewnym oddaleniu od przywódców obu supermocarstw, oddzielony od nich żoną chińskiego prezydenta.

Od lewej: Donald Trump, Xi Jinping, małżonka przywódcy Chin Peng Liyuan oraz Władimir Putin
Newscom / PAP
Chińska dyplomacja, posługując się tego rodzaju protokolarnymi gestami, wysłała Moskwie i całemu światu bardzo wyraźny sygnał. Owszem, w Shenzhen doszło do trójstronnego spotkania, ale rzeczywistymi mocarstwami są dziś Stany Zjednoczone i Chiny. Rosja jest już co najwyżej mocarstwem regionalnym.
Główna wiadomość dla Polski
Z polskiej perspektywy istotne są tak naprawdę dwie kwestie. Najważniejsza jest oczywiście ta, że Shenzhen nie stało się nową Jałtą. Tyle tylko, że o tym, iż nią nie będzie, przytomni obserwatorzy wiedzieli zanim jeszcze do spotkania trzech przywódców doszło.
Fakt, że tak wielu Polaków i poważnych, wydawałoby się, polskich komentatorów obawiało się takiego scenariusza, jest jednak znamienny. Po raz kolejny okazuje się bowiem, że, jak zauważył w rozmowie z Onetem historyk i dyplomata prof. Hieronim Grala, całe geograficzne imaginarium polskiego komentariatu sprowadza się w gruncie rzeczy do Jałty i Targowicy.
Większość komentujących sprawy międzynarodowe nie potrafi wyjść poza historyczne schematy i interpretować współczesnej polityki bez wiecznego uciekania się do przeszłości.
Uderzająca była jednak również inna rzecz. Wystarczyło na chwilę zanurzyć się w dyskusjach prowadzonych w serwisie X, by zauważyć wysyp komentarzy sugerujących, że nieobecność Unii Europejskiej czy szerzej Europy podczas szczytu APEC świadczy o jej całkowitej marginalizacji na arenie międzynarodowej.
Największy wygrany szczytu w Shenzhen. Tak Kreml podbija stawkę, by dostać jeszcze więcej [WNIOSKI Z DNIA]
Autorom tych komentarzy zupełnie nie przeszkadzał fakt, że mieliśmy do czynienia ze szczytem państw Azji i Pacyfiku, któremu towarzyszyło później spotkanie trzech przywódców, którzy wcześniej uczestniczyli w szczycie APEC.
Mamy tu do czynienia z wyjątkowo prymitywnym zabiegiem erystycznym. To tak, jakby twierdzić, że Chiny nie mają żadnego znaczenia, ponieważ nie uczestniczą w szczytach Unii Europejskiej, albo że Stany Zjednoczone są nieistotne, skoro nie biorą udziału w spotkaniach Organizacji Jedności Afrykańskiej.
Wysyp tego rodzaju komentarzy — pomijając oczywiście te, których autorami są rosyjskie farmy trolli — nie jest jednak przypadkowy. Większość ich autorów to wyborcy Konfederacji, a częściowo także PiS, dla których Europa, której częścią jest przecież Polska, stała się z jakiegoś powodu wrogiem. Unia Europejska oczywiście ma swoje wady i można, a nawet należy, poddawać ją krytyce.
Czym innym jest jednak uzasadniona krytyka konkretnych działań i decyzji UE, a czym innym patologiczna wręcz niechęć do Europy jako takiej.