ORLEN rozwija inicjatywę współpracy międzynarodowej w regionie Morza Bałtyckiego. Po wrześniowym powołaniu Baltic Energy Initiative kolejnym krokiem jest integracja organizacji branżowych i przygotowanie wspólnej strategii przemysłowej dla morskiej energetyki wiatrowej. – Nadszedł czas, aby polityczne deklaracje przełożyć na rzeczywistą infrastrukturę i konkretne gigawaty energii dostarczanej do sieci – podkreśla Sławomir Staszak, wiceprezes ORLEN ds. energetyki.
Podczas konferencji Offshore Wind Poland 2026 w Warszawie miały miejsce także wydarzenia o charakterze międzynarodowym, poświęcone współpracy bałtyckiej. Był to Baltic Offshore Strategy Summit, gdzie jednym z głównych tematów była współpraca państw i przedsiębiorstw regionu Morza Bałtyckiego. Inicjatywa wpisuje się w szerszy proces integracji regionalnej zapoczątkowany przez ORLEN we wrześniu tego roku. Koncern przedstawił wówczas koncepcję Baltic Energy Initiative – platformy współpracy największych podmiotów gospodarczych regionu, której celem jest również zaangażowanie administracji publicznej i rządów poszczególnych państw.
– Spotykamy się w momencie, gdy region Morza Bałtyckiego ma już solidne fundamenty polityczne, wypracowane przez rządy w ostatnich latach. Mam na myśli między innymi deklarację z Marienburga oraz porozumienia dotyczące ochrony infrastruktury krytycznej. Dzisiejsze pytanie brzmi: jak najskuteczniej przełożyć ten kapitał polityczny na rzeczywistą infrastrukturę, jej ochronę i konkretne gigawaty energii dostarczanej do sieci? – mówił Sławomir Staszak, wiceprezes ORLENU.
Jak zaznaczył Sławomir Staszak, znaczenie współpracy regionalnej wynika nie tylko z położenia geograficznego państw nadbałtyckich, ale także z ich udziału w europejskiej gospodarce i systemie energetycznym. Z raportu „Baltic Energy Perspective 2026”, przygotowanego przez ORLEN we współpracy z S&P Global Energy, wynika, że kraje regionu odpowiadają za około 35 proc. zużycia energii oraz 37 proc. emisji dwutlenku węgla. Oznacza to, że powodzenie transformacji energetycznej w tej części Europy ma istotne znaczenie dla całej Unii Europejskiej.
W ocenie przedstawiciela ORLEN region powinien wykorzystać doświadczenia zdobyte podczas integracji systemów bezpieczeństwa dostaw gazu. Po ograniczeniu dostaw surowców ze wschodu terminale energetyczne w Polsce, na Litwie i w Finlandii stały się elementami połączonego regionalnego systemu bezpieczeństwa. Podobny model współpracy powinien teraz objąć morską energetykę wiatrową, wodór oraz technologie wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS).
Baltic Power pokazuje możliwości polskiego offshore
ORLEN wskazuje, że współpraca regionalna powinna opierać się na konkretnych doświadczeniach inwestycyjnych. Przykładem jest realizowany wspólnie z kanadyjskim Northland Power projekt Baltic Power. Jak poinformował Sławomir Staszak, zainstalowano już 76 turbin wiatrowych, a inwestycja zbliża się do etapu dostarczania energii elektrycznej do sieci.
– Nasza firma udowodniła, że realizacja wielkoskalowych inwestycji offshore jest możliwa nawet w trudnych warunkach geopolitycznych, podczas pandemii, przy wysokiej inflacji i dużych kosztach kapitału – podkreślił wiceprezes spółki ORLEN.
Jednocześnie skala dotychczasowych i planowanych inwestycji pokazuje, jak wiele pozostaje do zrobienia. Według danych przywołanych przez Staszaka, nawet jeśli wszystkie obecnie zidentyfikowane projekty zostaną zrealizowane do 2030 roku, łączna moc morskich farm wiatrowych w regionie wyniesie około 9,5 GW. To mniej niż połowa celu 19,6 GW określonego w Deklaracji z Marienburga.
– Widzimy zatem wyraźną lukę w mocy zainstalowanej offshore, którą trzeba wypełnić. ORLEN oraz pozostałe firmy działające w regionie Morza Bałtyckiego powinny i będą pracować nad jej zlikwidowaniem – zapowiedział Staszak.
Organizacje branżowe przygotują wspólną strategię
Praktycznym wymiarem regionalnej współpracy jest porozumienie podpisane podczas Offshore Wind Poland 2026 przez organizacje branżowe z państw nadbałtyckich. Jego celem jest wspólne opracowanie Bałtyckiej Strategii Przemysłowej Morskiej Energetyki Wiatrowej. Inicjatorem porozumienia było Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej, przy wsparciu WindEurope.
Dokument ma stworzyć podstawy do połączenia potencjałów przemysłowych poszczególnych państw oraz wypracowania wspólnej wizji rozwoju bałtyckiego łańcucha dostaw. Chodzi między innymi o koordynację rozwoju fabryk, portów, floty instalacyjnej, infrastruktury sieciowej oraz kompetencji potrzebnych do realizacji kolejnych projektów offshore.
Jak wyjaśniała podczas konferencji Dominika Taranko, dyrektor zarządzająca i wiceprezes Wind Industry Hub, inicjatywa Baltic Offshore Strategy Summit ma charakter długoterminowy. Jej założeniem jest przełożenie politycznych planów i deklaracji na konkretne działania przemysłu. PSEW chce w ten sposób zintegrować organizacje branżowe z poszczególnych krajów i stworzyć przestrzeń do wspólnego przygotowania regionalnej polityki przemysłowej.
Bezpieczeństwo Bałtyku wymaga współpracy międzynarodowej
Integralną częścią szczytu była wspomniana debata ambasadorska Baltic Offshore Strategy Summit. Przy jednym stole zasiedli przedstawiciele dyplomatyczni Polski, Holandii, Norwegii, Niemiec, Finlandii, Danii, Estonii, Litwy, Łotwy i Kanady. Rozmawiali o bezpieczeństwie Morza Bałtyckiego oraz możliwościach zacieśnienia współpracy w sektorze morskiej energetyki wiatrowej. Wspólnym wnioskiem była potrzeba budowania bezpieczeństwa energetycznego w oparciu o współpracę sojuszników w regionie i zwiększanie odporności gospodarek.
Z perspektywy spółki ORLEN najważniejszym zadaniem pozostaje stworzenie warunków, w których współpraca polityczna i biznesowa przełoży się na kolejne inwestycje. Jak podkreślił Sławomir Staszak, potrzebne są odpowiednie ramy i warunki do uruchamiania nowych mocy wytwórczych. To właśnie ich rozwój będzie praktycznym sprawdzianem skuteczności bałtyckiej współpracy.