Naśladownictwo

Nic nowego; prowincjonalne dwory przez wieki naśladowały te bardziej wpływowe, z francuskim na czele. Nieustannie wtrącano w konwersacjach obce słówka, adaptowano obce potrawy do menu, no i przejmowano tamtejsze mody. Klasie średniej zostało to do dziś. Stąd przesadny i nielogiczny zachwyt, na przykład, nad stylem włoskim. Hasła „sprezzatura” (nonszalancja) i „fare bella figura” (robić dobre wrażenie) przyjęły się w słowniku polskiej warstwy aspirującej, a wraz z nim wszystko, co typowe dla mody włoskiej: dopasowane kroje, obcisłe garnitury, lekkie lny, zamszowe mokasyny, pastelowa kolorystyka, przywiązanie do ozdób w postaci biżuterii, poszetek, spinek do mankietów. Tyle że nie mamy ani włoskiego temperamentu, ani typu urody, sylwetki czy ekspresji, o pogodzie nie wspominając.

Przejmując wyobrażone (bo często niemające nawet potwierdzenia w obecnej rzeczywistości; w tym przypadku włoskiej, gdyż nie wszyscy Włosi tak się ubierają) wzorce przestajemy być ubrani, a stajemy się przebrani.

Innym punktem odniesienia polskiej klasy średniej jest moda amerykańska. Z jednej strony opisywany nawet w modowych magazynach styl MAGA — nowy konserwatyzm ze złotymi guzikami, koszulami w prążki, sygnowanymi mankietami koszul, szelkami. Z drugiej — luz, athleisure (czyli między stylem sportowym a domowym), ale też casual — czasem wręcz abnegacki — rodem z Doliny Krzemowej.

Z "luźnym" stylem kojarzony jest m.in. założyciel Faceboka, Mark Zuckerberg

Z „luźnym” stylem kojarzony jest m.in. założyciel Faceboka, Mark Zuckerberg

Meta/Cover Images/INSTARimage/Agencja:INSTAR IMAGES LLC / Agencja BE&W

Zachwyt nad chodzeniem do pracy — i to na wyższych stanowiskach — w takim samym przez lata T-shircie czy golfie albo psychopatyczne wręcz wyrabianie „znaków firmowych” we własnym stylu (mogły to być, na przykład, specyficzne oprawki okularów albo szyja wiecznie przewiązana szalikiem) ma swoje korzenie w założycielach start-upów i micie nieszablonowo myślących ludzi, którzy we własnym garażu od podstaw zbudowali firmę big tech, zmieniającą los cywilizacji. Przeciwstawiani byli bezdusznym rzekomo korporacjom, niemal romantyzowani. Tyle że sami takie korporacje zbudowali.

Dziś to nie prezesi „poczciwych” banków czy firm doradczych są pogardzani, lecz właśnie postaci pokroju Elona Muska, załatwiającego w Białym Domu swoje finansowe interesy, Jensena Huanga, twórcy Nvidii, monopolistki na rynku zaawansowanych mikroprocesorów i jednocześnie najbardziej obecnie rozpoznawalnego lowelasa w branży (patrz relacja z chińską agentką służb specjalnych) czy cyklicznie wywołującego swoimi apokaliptycznymi wyrokami panikę Daria Amodeia, szefa Anthropiki, największego rywala OpenAI. Przejmowanie świata przez sztuczną inteligencję, sianie niepokoju, ingerencje w demokrację i wszechwładność social mediów, bezceremonialne kupowanie sobie ludzi i korzyści — to nie jest na polski klimat. I nie są to odpowiednie inspiracje do stylizacji.

Jensen Huang

Jensen Huang

ALAMY LIMITED / Agencja BE&W

Logo

Nie ma nic złego w noszeniu markowych ubrań. Przeciwnie, marki mają historię, renomę, nierzadko swoją indywidualną estetykę, dzięki której trudno pomylić je z innymi. Oraz jakość. Często produkty znanych projektantów są też po prostu ładne — nie bez przyczyny zrobili karierę. Sęk w tym, że wiele marek istnieje praktycznie wyłącznie dlatego, że jest droga i każdy produkt oznacza swoim logo — charakterystycznym znaczkiem czy monogramem. Bez tego nie miałyby racji bytu, bo nie oferują żadnej wartości.

Bluzy marki Guess

Bluzy marki Guess

ALAMY LIMITED / Agencja BE&W

Dlatego wydając pieniądze i chcąc zademonstrować swój finansowy sukces (chwalenie się — ludzka rzecz), postaw na jakość. Mowa o jakości tkaniny, rzemiosła, projektu, wykończenia. Ją zawsze widać i ludzie na poziomie zawodowym, do którego aspirujesz, z pewnością ją zauważą. Jeśli towarzyszy jej logo — w porządku; ważne, by zasługiwało na to, byś taki produkt kupił. W przeciwnym razie jesteś rozgrywany przez marki, które polują na snobizm nowobogackich i na nim dorabiają się fortun. Omijaj też marki krzykliwe, mocno rozpoznawalne, ale uchodzące za synonim kiczu, jak Phillip Plein, Dsquared2, Guess, Karl Lagerfeld… Wystarczy kilka chwil, by zorientować się, z czego drwią ludzie w sieci. Jeśli sam nie czujesz, byś miał wystarczająco wyrobiony gust, a chcesz wzbudzić w nich poważanie (o to przecież w epatowaniu logotypami chodzi), posłuchaj ich.

Uczestniczka Milan Fashion Week (2026)

Uczestniczka Milan Fashion Week (2026)

Valentina Frugiuele/Getty Images / Getty Images

Odmładzanie się

Czapki bejsbolowe, trampki, bluzy z kapturem, spodnie dresowe, małe torebki — nic w nich złego. Problem pojawia się, gdy dojrzali mężczyźni sportowe ubrania i dodatki noszą w sytuacjach formalnych, gdy sięgają po nie kompulsywnie, o każdej porze dnia, z wieczornym wyjściem towarzyskim włącznie oraz — to przede wszystkim — gdy nieumiejętnie łączą je z klasyką: oficjalną marynarką, wizytową koszulą itp. Zazwyczaj dzieje się tak, gdy myślimy, że łączenie obu stylów nas odmłodzi, odzwierciedli nasz aktywny styl życia, podkreśli młody duch i — jak to u klasy średniej — nowoczesność. To błąd.

Nie tylko dlatego, że młodzi ludzie uwielbiają dziś vintage, czyli rzecz dokładnie odwrotną. Po prostu: są etapy w życiu, w których lepiej wyglądamy ubrani bardziej tradycyjnie, stonowanie, elegancko. To tak samo jak z fasonami (te slim czy skinny fit lepiej wyglądać będą na mężczyznach o jedno lub dwa pokolenia młodszych; Mick Jagger czy Iggy Pop to wyjątki potwierdzające regułę) czy jaskrawymi kolorami (choć barwne swetry Davida Hockneya niewątpliwie miały swój urok). Oczywiście, nie wyklucza to aktualizowanie stroju o trendy. Pod warunkiem że będą nam pasować. Z tym jednak jest różnie.

Podążanie za trendami

Samo w sobie zasługuje na uznanie, bo uparte trzymanie się latami tych samych krojów czy stylów skutkuje wyglądem staroświeckim (pół biedy) i wrażeniem, że nie nadążamy za zmianami społecznymi czy cywilizacyjnymi (cała bieda). Jednak warto wiedzieć, które trendy nam służą, a które niekoniecznie. A to już kwestia indywidualna.

Wiadomo, nie chodzi o cekinowe koszulki na ramiączkach, jakie pokazał na obecny sezon Dior, ani o zamaszyste ponczo, jakie zaproponował Dries van Noten; to oferta dla ledwie garstki ekscentryków, w dodatku bardzo zamożnych.

Raczej o pewne desenie, formy, style. Choćby szerokie spodnie z zakładkami, przywołujące lata 40. i 50. ubiegłego wieku i Gregory’ego Pecka w „Rzymskich wakacjach”. To hit wybiegów (patrz: Ferragamo, Zegna czy Gucci) i sklepów na ten sezon, jednak nie każdemu pasują, ani nie każdy lubi, gdy nogawki mu „płyną”. Albo power coats, jak u Ami czy Giorgia Armaniego — wielgachne, dostojne płaszcze o szerokich ramionach i wydłużonych liniach. To takie płaszcze, że przyćmiewają wszystko, a nie każdy dobrze w takiej sytuacji się czuje, a — ze względu na wzrost czy sylwetkę — nie każdy dobrze też wygląda.

Podobnie skórzane płaszcze, krawaty celowo przekrzywione (jak obecnie u Prady; w biurze taki zabieg raczej nie spotka się z aplauzem), ale też i modny od kilkunastu już lat oversize. Sam fakt, że coś jest aktualnie bardzo modne, nie znaczy, że trzeba to mieć. Noś tylko takie trendy, które służą twojej sylwetce i charakterowi.

Za dużo wszystkiego

Shopping to dziś styl życia — rozrywka, sposób na spędzanie wolnego czasu. Kupujemy, bo chcemy, lubimy, stać nas, nie zaś dlatego, że potrzebujemy. To przekłada się na ilość ubrań i dodatków w szafie. I poza nią, po prawdzie, bo także wielu mężczyznom — wbrew stereotypowi, że to domena kobiet — rzeczy w niej się nie mieszczą. Ale brak miejsca na nowe nabytki to najmniejszy problem. Poważniejszym jest fakt, że im więcej posiadasz ubrań, tym bardziej się w nich gubisz. Ściśniętych na półkach czy wieszakach nie widać, więc sam nie wiesz, ale też i nie pamiętasz, co już masz. Nie masz siły myśleć, co założyć do czego, nadmiar cię przytłacza, więc… kupujesz kolejne. I nie jesteś od tego lepiej ubrany.

Dlatego nie kupuj spontanicznie. Planuj zakupy z wyprzedzeniem. Określ wcześniej, czego ci brakuje, i trzymaj się, tak jak listy z zakupami spożywczymi.

Wielopaki mają sens, gdy dotyczą rzeczy bazowych — bielizny czy białych (względnie czarnych), klasycznych T-shirtów. Jeśli zajdziesz idealne — warto kupić na zapas i w atrakcyjnej cenie. Ale nie potrzebujesz kilkunastu par dżinsów, tuzina sneakersów czy szuflady szalików. Nie masz nawet tyle czasu, by w nich chodzić. Poza tym daj odpocząć portfelowi i planecie (przemysł odzieżowy należy do jej największych trucicieli), skoncentruj się na jakości, kupuj tylko takie rzeczy, jakie ci się podobają i — przede wszystkim — takie, w jakich często chodzisz. Argument, że czegoś nigdy nie miałeś w szafie, jest argumentem przeciwko zakupowi, a nie na jego korzyść. Bo nie zmienisz nagle ani swojego stylu, ani przyzwyczajeń, ani potrzeb.

Miej rzeczy mało, ale idealnych. Czyli takich, które ci pasują na większość okazji i w których czujesz się tak dobrze, że mógłbyś je nosić cały czas.