• Rak jelita grubego jest jednym z najczęstszych nowotworów w Polsce, z ok. 20 tys. nowych przypadków rocznie
  • Ryzyko zachorowania wzrasta po 50. roku życia, a średni wiek diagnozy wynosi 72 lata
  • Objawy raka jelita grubego u seniorów często maskowane są przez inne schorzenia. Onkolog podaje przykłady, jak to może wyglądać — ku przestrodze
  • Chcesz opowiedzieć swoją historię związaną z chorobą nowotworową, a może podzielić się opinią? Napisz do autorki: monika.mikolajska@medonet.pl
  • Więcej aktualnych wiadomości znajdziesz na stronie głównej Onetu

  • Dużo czytania, a mało czasu? Sprawdź skrót artykułu

SPIS TREŚCI

  1. Jakie jest ryzyko raka jelita grubego? Wiek 50 lat to początek fali wzrostowej
  2. Objawy raka jelita grubego u osób starszych. Onkolog zwraca uwagę na poważny problem
  3. Jak wcześnie wykryć raka jelita grubego? Mamy idealne badanie
  4. Najczęstsze pytania o raka jelita grubego

Jakie jest ryzyko raka jelita grubego? Wiek 50 lat to początek fali wzrostowej

Rak jelita grubego to już niemal plaga w naszym kraju. Każdego roku w Polsce rozpoznaje się już ok. 20 tys. nowych przypadków. Jeśli chodzi o mężczyzn, to trzeci co do częstości występowania nowotwór (po raku prostaty i płuca), u kobiet drugi — po raku piersi, czytamy na onkologi.gov.pl. Rocznie umiera nawet 12 tys. pacjentów.

Jednym z głównych czynników, które podnoszą ryzyko zachorowania na raka jelita grubego jest wiek. — Statystyka pokazuje, że zapadalność na raka jelita grubego u mężczyzn i kobiet zaczyna rosnąć po 50. roku życia. Oczywiście mówię tu o osobach, które nie mają dodatkowych czynników ryzyka (np. w ich rodzinie nie było przypadku raka jelita) — mówi się wtedy, że mają one średnie ryzyko tego nowotworu. Wiek 50 lat jest więc początkiem tej fali wzrostowej. Z każdym kolejnym rokiem ryzyko to jest większe — w jednej z rozmów Medonetu tłumaczył gastroenterolog i onkolog prof. dr hab. med. Jarosław Reguła. — Szacujemy, że mniej więcej 40 proc. ludzi po 50. roku życia ma już gruczolaki, które są stanem przedrakowym i które mogą zamienić się w nowotwór — dodaje specjalista.

Redakcja poleca: Z czego bierze się rak jelita? Lekarz o najważniejszej przyczynie. „Wystarczy się rozejrzeć”

— To najczęstszy nowotwór wśród osób starszych — potwierdza onkolog dr n. med. Leszek Kraj, zauważając, że średni wiek zachorowania na raka jelita grubego wynosi w Polsce 72 lata. — W Polsce mamy dzisiaj ok. 2 mln osób powyżej 80. roku życia, do 2050 r. będzie to już 3 mln, w kolejnych latach jeszcze więcej (młodych osób będzie zaś coraz mniej). Czeka nas naprawdę spore wyzwanie — przyznaje. Sprawę dodatkowo komplikuje fakt, że u seniorów objawy raka jelita potrafią się nieźle maskować. To sprawia, że choroba często rozpoznawana jest na późniejszym, zaawansowanym, etapie. — Nierzadko w momencie, gdy są już przerzuty — zauważa dr Kraj i wyjaśnia, jak rak jelita może się „ukrywać” u seniorów.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo

Jakie są objawy raka jelita grubego u seniorów?

Dlaczego rak jelita grubego jest często rozpoznawany późno?

W jakim wieku powinno się przeprowadzać kolonoskopię?

Czy rak jelita grubego jest uleczalny?

Objawy raka jelita grubego u osób starszych. Onkolog zwraca uwagę na poważny problem

Z rakiem jelita grubego mamy taki problem, że na wczesnym etapie objawy zdarzają się bardzo rzadko, u zaledwie 5 — 10 proc. chorych. — Symptomy pojawiają się zwykle, gdy rak jest już „porządnie” rozwinięty — przypomina prof. Reguła. U osób starszych jest jeszcze trudniej, bo symptomy nowotworu często są zamaskowane. Przyczyniają się do tego choroby i dolegliwości, z którymi już zmaga się senior (i fakt, że objawy raka jelita nie są specyficzne (to mogą być m.in. wzdęcia, biegunka, zaparcie, bóle brzucha) i po prostu łatwo uznać, je za sygnał innego problemu zdrowotnego.

Przeczytaj również: Jak boli rak jelita grubego? Objaw jest niespecyficzny. Onkolog: pacjenci są zdziwieni

— Prosty przykład: wyobraźmy sobie 80-latka, który cierpi na kilka schorzeń jednocześnie, który bierze różnego rodzaju leki i u którego pojawia się zaparcie. Prawdopodobnie człowiek ten już nieraz zmagał się z tym problemem i jakoś sobie radził, dlatego nie od razu pójdzie do lekarza — mówi Medonetowi Leszek Kraj. Osłabienie to przykład innego symptomu raka jelita grubego, który może „zmylić”.

Osoba, która choruje na cukrzycę, nadciśnienie i która zasadniczo jest coraz starsza, również będzie miała mało energii, ale często łatwo tłumaczy to sobie właśnie wiekiem i dolegliwościami, o których już wie. Kiedy człowiek ma 40-50 lat i nagle wejście na pierwsze czy drugie piętro sprawia mu trudność, bardzo szybko orientuje się, że coś jest nie tak. Człowiek starszy powie: no tak, mam już swoje lata i przez to coraz mniej siły.

Dr n. med. Leszek Kraj

Krew w stolcu to również może być sygnał rozwijającego się raka, ale bardzo często przyczyną są hemoroidy (TU przeczytasz więcej o przyczynach krwi w kale). — Podobnie sprawa ma się z innymi objawami, które mogą świadczyć tak o raku jelita, jak i innych problemach zdrowotnych — mówi dr Kraj. Jakie jest wyjście z tej sytuacji?

Redakcja poleca: Tak wyglądają pierwsze objawy raka jelita. „Męczyłem się ponad rok” — poznajcie historię pana Grzegorza

Rak jelita grubego [INFOGRAFIKA]

Rak jelita grubego [INFOGRAFIKA]Polska Grupa Infograficzna / Medonet

Jak wcześnie wykryć raka jelita grubego? Mamy idealne badanie

Lekarze wciąż przypominają, że rak jelita grubego, choć niebezpieczny, to daje 100 proc. szans na wyleczenie — pod jednym warunkiem: że zostanie wcześnie wykryty. Na szczęście mamy idealne badanie, które to umożliwia: kolonoskopię. — Po 50. roku życia powinniśmy poddać się badaniu przesiewowemu. To bardzo ważne, nawet wtedy, gdy człowiek czuje się dobrze — podkreśla prof. Reguła i dodaje: — Chodzi o to, by wykryć zmiany w okresie, gdy jeszcze nie ma żadnych objawów i łatwo jest opanować potencjalne zmiany.

Przeczytaj również: Znak, że koniecznie trzeba zrobić kolonoskopię. Onkolog: to czerwone flagi rozwiniętego raka

Zastanawiać może jednak granica wieku badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego (kolonoskopii). Dlaczego można je zrobić akurat do 65. roku życia i co ze starszymi pacjentami? Prawdopodobnie te 20-30 lat temu, kiedy tworzono protokoły oceny skuteczności profilaktyki wtórnej, czyli właśnie badań przesiewowych, populacja osób w wieku 50-65 lat była idealna. Dziś jako społeczeństwo jesteśmy coraz starsi, powstaje więc pytanie, czy nie powinniśmy tego wieku wydłużyć. Nie dziwię się osobie, która mówi: mam 70 lat i ktoś mi mówi, że jestem za stary na badania. Dlaczego nie mogę wziąć udziału w badaniu przesiewowym? Jestem już spisany na straty? Ta kwestia na pewno jest do przedyskutowania — mówi Medonetowi dr Leszek Kraj.

MedonetPRO OnetPremium

MedonetPRO OnetPremiumMedonet

Najczęstsze pytania o raka jelita grubego

Jakie są wczesne objawy raka jelita grubego?

Wczesne objawy zdarzają się u zaledwie 5 — 10 proc. chorych z rakiem jelita grubego. Należą do nich m.in. obecność krwi w stolcu lub na bieliźnie, nietypowe dla danego człowieka wzdęcia, nagłe zaparcie, rozwolnienia, niewyjaśniona niedokrwistość. Lekarze przypominają, że czujność powinien zwrócić każdy nietypowy symptom. U jednego człowieka to będą zaparcia, u drugiego wzdęcia, u innego złe lub chudnięcie.

Co boli przy raku jelita grubego?

Rak jelita grubego nie boli na początku, dlatego jest tak podstępny. Ból brzucha, miednicy czy krzyża pojawia się dopiero w późniejszych stadiach, kiedy guz rośnie i nacieka na inne struktury. — Chciałbym prosić pacjentów o jedno: nie czekajcie na objawy bólowe, jeśli pojawią się niepokojące symptomy i one nie ustępują, zdecydowanie idziemy do lekarza (w pierwszej kolejności lekarza pierwszego kontaktu) — apeluje onkolog dr n. med. Leszek Kraj.

Jak można zachorować na raka jelita grubego?

Rak jelita grubego rozwija się pod wpływem wielu czynników – najważniejsze to niezdrowa dieta (szczególnie bogata w czerwone mięso, tłuszcze zwierzęce, wysoko przetworzoną żywność, uboga w błonnik), styl życia (m.in. brak aktywności fizycznej, otyłość), predyspozycje genetyczne, oraz nowe mechanizmy biologiczne odkryte przez naukowców, takie jak zaburzenia w pracy bakterii jelitowych.

Jak sprawdzić, czy ma się raka jelita?

Kolonoskopia to podstawowe badanie profilaktyczne – zalecane po 50. roku życia, a przy obciążeniach rodzinnych już od 40. Jeśli wynik jest prawidłowy, kolejne wykonuje się po 10 latach. Coraz częściej mówi się też o teście na krew utajoną, który – choć nie jest jeszcze standardem – warto rozważyć około czterdziestki, zwłaszcza gdy w rodzinie nie występował rak jelita grubego.

Czy rak jelita jest uleczalny?

Rak jelita grubego jest niebezpieczny, w początkowym stadium rzadko wysyła sygnały, ale wcześnie wykryty daje 100 proc. szans na wyleczenie.

Dr n. med. Leszek Kraj — onkolog kliniczny, adiunkt w Klinice Onkologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, gdzie zajmuje się systemowym leczeniem nowotworów, a także koordynuje zajęcia dydaktyczne z onkologii klinicznej dla studentów I Wydziału Lekarskiego.

Prof. dr hab. med. Jarosław Reguła — Kierownik Kliniki Gastroenterologii Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego i Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie. Specjalista chorób wewnętrznych, gastroenterologii i onkologii klinicznej, Konsultant Krajowy w dziedzinie gastroenterologii.

Treści z serwisu Medonet mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.