Prezydent Ukrainy podkreślił w rozmowie z dziennikarzami, że aktualny amerykański projekt planu pokojowego przewiduje obecną linię frontu jako rozgraniczeniową. Wynikałoby z tego, że USA chcą, by Rosja zgodziła się odstąpić od żądania całego Donbasu. W dokumencie zaznaczono, że jest to jeden z „punktów spornych”.
We wtorek Wołodymyr Zełenski przedstawił dziennikarzom obecną wersje planu pokojowego. W środę lista została opublikowana.
Projekt planu pokojowego
1 Suwerenność: Sygnatariusze potwierdzają, że Ukraina jest suwerennym państwem.
2 Umowa o nieagresji: Dokument stanowi pełną i niekwestionowaną umowę o nieagresji między Rosją a Ukrainą. Zostanie ustanowiony mechanizm monitorujący linię konfliktu za pomocą satelitarnego nadzoru bezzałogowego, aby wcześnie wykrywać naruszenia.
3 Gwarancje bezpieczeństwa: Ukraina otrzyma oficjalne gwarancje bezpieczeństwa.
4 Liczebność armii: Wielkość Sił Zbrojnych Ukrainy w czasie pokoju zostanie utrzymana na poziomie 800 tys. personelu
5 Gwarancje typu „Artykuł 5”: USA, NATO i europejscy sygnatariusze zapewnią Ukrainie gwarancje zbliżone do Artykułu 5 traktatu NATO. W przypadku inwazji Rosji uruchomiona zostanie skoordynowana odpowiedź militarna i przywrócone zostaną wszystkie globalne sankcje. Gwarancje zostaną unieważnione, jeśli to Ukraina niesprowokowana zaatakuje terytorium Rosji. Dotychczasowe dwustronne umowy bezpieczeństwa z ok. 30 krajami pozostają w mocy.
6 Nieagresja Rosji: Rosja sformalizuje swoje stanowisko o nieagresji wobec Europy i Ukrainy we wszystkich niezbędnych ustawach, ratyfikowanych przez Dumę Państwową.
7 Członkostwo w UE: Ukraina zostanie członkiem Unii Europejskiej w jasno określonym terminie (prezydent Zełenski sugeruje lata 2027 lub 2028) i otrzyma krótkoterminowy preferencyjny dostęp do rynku europejskiego.
8 Globalny pakiet rozwojowy: Ukraina otrzyma szeroki pakiet wsparcia gospodarczego, obejmujący m.in.: inwestycje w sztuczną inteligencję, centra danych i nowoczesne technologie, wspólną z USA modernizację i eksploatację infrastruktury gazowej (rurociągi, magazyny), odbudowę miast i osiedli mieszkaniowych oraz rozwój infrastruktury i wydobycia zasobów naturalnych, powołanie „administratora dobrobytu” (wysokiej rangi eksperta finansowego) do nadzoru nad planem odbudowy.
9 Fundusze na odbudowę: Powstaną fundusze mające na celu mobilizację 800 mld dol. na pokrycie kosztów zniszczeń wojennych i odbudowę gospodarki.
10 Wolny handel z USA: Ukraina przyspieszy negocjacje w sprawie umowy o wolnym handlu ze Stanami Zjednoczonymi.
11 Status nienuklearny: Ukraina potwierdza zobowiązanie do pozostania państwem nieposiadającym broni jądrowej.
12 Zaporoska Elektrownia Jądrowa (punkt sporny): Waszyngton proponuje wspólny zarząd Ukrainy, Rosji i USA (po 33 proc.), z USA jako głównym nadzorcą. Ukraina sprzeciwia się rosyjskiej kontroli, żądając demilitaryzacji Enerhodaru i elektrowni oraz utworzenia spółki joint venture z USA.
13 Tolerancja i edukacja: Wprowadzenie kursów szkolnych promujących zrozumienie kulturowe i walkę z uprzedzeniami. Ukraina przyjmie unijne zasady dotyczące ochrony języków mniejszości i tolerancji religijnej.
14 Linia frontu i „Wolne Strefy Ekonomiczne” (punkt sporny): Linia pozycji wojskowych z dnia podpisania umowy zostanie uznana za de facto linię frontu. Rosja musi wycofać się z okupowanych części obwodów dniepropietrowskiego, mikołajowskiego, sumskiego i charkowskiego. Rozważana jest koncepcja „potencjalnych wolnych stref ekonomicznych” w Donbasie, co ma być kompromisem wobec żądań terytorialnych obu stron. Wzdłuż linii frontu zostaną umieszczone siły międzynarodowe.
15 Rozwiązywanie sporów: Rosja i Ukraina zobowiązują się do nieużywania siły w celu zmiany ustaleń terytorialnych i rozwiązywania sporów drogą dyplomatyczną.
16 Wolność żeglugi: Rosja nie będzie blokować komercyjnego wykorzystania Dniepru i Morza Czarnego. Mierzeja Kinburnska zostanie zdemilitaryzowana.
17 Kwestie humanitarne: Ustanowienie komitetu humanitarnego, który zapewni: Wymianę więźniów na zasadzie „wszyscy za wszystkich”, uwolnienie cywilów, dzieci i więźniów politycznych.
18 Wybory: Ukraina musi przeprowadzić wybory prezydenckie tak szybko, jak to możliwe po podpisaniu porozumienia.
19 Nadzór i moc prawna: Umowa będzie prawnie wiążąca. Jej wdrażanie będzie monitorowane przez Radę Pokoju pod przewodnictwem Donalda Trumpa. Naruszenia będą skutkować sankcjami.
20 Zawieszenie broni: Wejdzie w życie natychmiast po zaakceptowaniu umowy przez wszystkie strony.
„Kiyv Independent” zaznacza, że dokument nie zawiera aspiracji Kijowa do wejścia Ukrainy w strukturę NATO. Aby plan wszedł w życie, musi zostać ratyfikowany przez ukraiński parlament lub poparty przez obywateli w referendum.
Czytaj też:
Orban wskazał „partię wojny” w UE. „Nie damy się wciągnąć w wojnę”Czytaj też:
Rozmowy pokojowe. Prezydent Finlandii: Jesteśmy już prawie u celu