1. Rewolucja na talerzu: zamiast zbóż – białko i tłuszcze

  2. Dieta oparta na badaniach, nie na marketingu

  3. Odwrócenie zasad, rozliczenie z przeszłością

  4. Tłuszcz wraca do łask, a białko zyskuje na znaczeniu

Rewolucja na talerzu: zamiast zbóż – białko i tłuszcze

Jeszcze kilka lat temu wydawało się, że amerykańska piramida żywieniowa to wzorzec, którym podąża cały świat. Na jej podstawie układano szkolne jadłospisy, plany dla sportowców, a nawet diety wojskowe.

Promowano produkty zbożowe, niskotłuszczowy nabiał, ograniczano tłuszcze zwierzęce i niemal zupełnie ignorowano jakość przetwarzania jedzenia. Efekt? Epidemia otyłości, cukrzycy i coraz bardziej obciążony system opieki zdrowotnej.

Dziś USA mówi dość. Władze ogłaszają oficjalną zmianę kierunku, a symbolem nowego podejścia staje się odwrócona piramida żywieniowa.

Dieta oparta na badaniach, nie na marketingu

Zmiana w amerykańskich zaleceniach nie jest tylko kwestią ideologiczną czy polityczną – to również efekt rosnącej liczby badań podważających skuteczność dotychczasowej, niskotłuszczowej polityki żywieniowej. Coraz więcej danych wskazuje, że nadmiar przetworzonych węglowodanów i cukru – a nie tłuszczu – jest głównym czynnikiem ryzyka rozwoju chorób przewlekłych, takich jak otyłość, cukrzyca typu 2, stłuszczenie wątroby czy zespół metaboliczny.

Jednocześnie pojawia się coraz więcej dowodów na to, że dieta bogata w białko i zdrowe tłuszcze może wspierać metabolizm, poprawiać sytość i wspomagać profil lipidowy. Nowe wytyczne są więc nie tylko korektą kursu – to również ukłon w stronę aktualnej wiedzy naukowej, która coraz odważniej kwestionuje założenia piramidy sprzed lat.

Odwrócenie zasad, rozliczenie z przeszłością

Zaprezentowana przez ministra zdrowia Roberta F. Kennedy’ego Jr. i administrację Donalda Trumpa piramida żywieniowa to nie tylko graficzne przetasowanie. To nowy język, którym mówi się o jedzeniu. U podstawy nowej konstrukcji znalazły się białko, warzywa, owoce i tłuszcze, takie jak masło, oliwa z oliwek czy łój wołowy. Zboża zostały przesunięte wyżej – w stronę ograniczenia – a przetworzona żywność i cukry dodane trafiają na sam dół, czyli tam, gdzie ich miejsce: na margines codziennej diety.

To nie jest delikatna korekta dotychczasowych zasad. To mocna deklaracja, że przez dekady rządowe rekomendacje były nie tylko nieprecyzyjne, ale wręcz szkodliwe. Kennedy wprost mówi o „kłamstwach systemu”, który – jego zdaniem – bardziej chronił interesy wielkich koncernów spożywczych niż zdrowie obywateli.

Tłuszcz wraca do łask, a białko zyskuje na znaczeniu

Co dokładnie zmienia się w codziennych zaleceniach? Rząd rekomenduje wyraźne zwiększenie spożycia białka – zarówno pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego. Każdy posiłek powinien zawierać jego źródło, a dzienna dawka powinna mieścić się w przedziale od 1,2 do 1,6 grama na kilogram masy ciała. Wbrew wcześniejszym zasadom, do diety wracają tłusty nabiał i masło – nie jako „grzeszne przyjemności”, ale jako pełnowartościowe elementy zbilansowanego jadłospisu.

Duży nacisk położono również na ograniczenie przetworzonych węglowodanów i cukru. Administracja planuje konkretne działania – od zmiany wytycznych dla szkół po modyfikację systemu SNAP, czyli państwowych bonów żywnościowych. W menu szkół i żołnierzy mają pojawić się naturalne produkty: jajka, warzywa, owoce, mięso i pełnotłuste mleko. Bez zbędnych dodatków, barwników, stabilizatorów i długich składów na opakowaniach.

Choć dla wielu Amerykanów może to być prawdziwa zmiana stylu życia, dla Europejczyków – a zwłaszcza dla Polaków – niektóre z tych zasad brzmią znajomo. W końcu na naszych stołach od lat królują jajka na śniadanie, zupy warzywne, chleb z masłem czy domowe obiady z mięsem i surówką. Można odnieść wrażenie, że to, co USA próbuje na nowo odkryć, dla nas jest po prostu… codziennością.

MOŻNA ZDROWIEJ. O profilaktyce nowotworów. Dr Oleszczuk radzi, jakie badania i dieta pomogą ustrzec się przed rakiemINTERIA.PL