Objęcie zakazem wykonywania prac geodezyjnych urzędników na stanowiskach kierowniczych i weryfikatorów, wydłużenie terminu wykonywania zgłoszonych prac geodezyjnych do 2 lat, uwolnienie zobrazowań lotniczych i satelitarnych oraz rezygnacja z pomysłu likwidacji trzech zakresów uprawnień – m.in. to przynosi nowa wersja projektu nowelizacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Opublikowana wczoraj (12 stycznia) wersja projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej z 31 grudnia 2025 r., uwzględniająca uwagi zgłoszone w toku uzgodnień opiniowania i konsultacji (można się z nimi zapoznać na stronie RCL), różni się dość znacznie od tej poprzedniej (z 2 czerwca 2025 r.).
Wprowadzono dużo większych i mniejszych zmian, z niektórych pomysłów zrezygnowano, inne zostały uszczegółowione. Przykładowo, niezwykle ważny art. 11 ust. 1 brzmi obecnie tak:
„Prace geodezyjne lub prace kartograficzne mogą wykonywać osoby posiadające uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, o których mowa w art. 43, właściwe do realizacji tych prac, lub osoby działające pod ich bezpośrednim nadzorem”.
Poniżej zwracamy uwagę tylko na niektóre zmiany. Względem poprzedniej obecna wersja przynosi m.in.:
• wprowadzenie definicji geodety uprawnionego, wizualizacji kartograficznej, stabilizacji, punktów granicznych, znaków granicznych, tymczasowego utrwalenia;
• wprowadzenie definicji nadzoru, o którym mowa w projektowanym art. 11 ust. 1;
• dodanie zapisu, że zgłoszenia prac może dokonać geodeta uprawniony, a „w przypadku prac geodezyjnych wykonywanych przez organy administracji publicznej lub państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej – podmioty te upoważniają geodetę uprawnionego do dokonania zgłoszenia prac oraz do kontaktów z organem SGiK”;
• dodanie zapisu, że prace geodezyjne lub kartograficzne mogą być wykonywane przez więcej niż jednego geodetę uprawnionego, a do kontaktów z organem SGiK, do którego zostały zgłoszone prace geodezyjne, upoważniony jest geodeta uprawniony wskazany w zgłoszeniu prac;
• wprowadzenie listy prac geodezyjnych zastrzeżonych do osobistego wykonywania przez osoby posiadające uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii;
• wydłużenie terminu wykonywania zgłoszonych prac geodezyjnych z roku do 2 lat;
• rozszerzenie zakresu danych identyfikujących geodetę uprawnionego zawartych w zgłoszeniu pracy;
• wprowadzenie zakazu wykonywania prac geodezyjnych lub prac kartograficznych, oraz sprawowania nad nimi nadzoru, przez osoby, „które w ramach obowiązków służbowych realizują zadania organów SGiK, zatrudnione na stanowiskach kierowniczych oraz związanych z weryfikacją wyników zgłoszonych prac geodezyjnych w urzędach obsługujących te organy” (zakaz nie dotyczy wykonywania prac przez mierniczego górniczego oraz w ramach postępowania sądowego przez osoby pełniące funkcje biegłego sądowego);
• dodanie zapisu, że WINGiK-ów, geodetów województwa i geodetów powiatowych wyłania się w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru;
• zapewnienie obowiązku tworzenia, prowadzenia i udostępniania przez GGK wizualizacji kartograficznych oraz wprowadzenie zwolnienia z opłat za ich udostępnianie;
• rezygnację z odpłatności za udostępnianie zobrazowań lotniczych i satelitarnych, a także zbiorów danych dotyczących użytków gruntowych, konturów klasyfikacyjnych oraz punktów granicznych;
• wprowadzenie opłaty za wysłanie pod wskazany adres wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej;
• wprowadzenie obowiązku przekazywania przez organy administracji publicznej właściwemu staroście zawiadomień o ustaleniu numeru porządkowego oraz nadaniu lub o zmianie nazw ulic;
• wprowadzenie obowiązku wydania decyzji o odmowie nadania numeru porządkowego budynku;
• wprowadzenie możliwości uzyskania wypisów z rejestru gruntów zawierających dane osób prawnych;
• rezygnację z ustanowienia nowego podziału terenów zamkniętych na dwie kategorie;
• wprowadzenie możliwości nakładania i znoszenia przez Ministra Obrony Narodowej ograniczenia w upublicznianiu w usługach sieciowych oraz portalach internetowych danych zawartych w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 3, 8, 11 i 12 Pgik; dotyczy to tylko baz danych prowadzonych przez organy SGiK, a zatem projekt nie reguluje kwestii danych przestrzennych i informacji, które są gromadzone, przetwarzane i upubliczniane przez inne podmioty publiczne i prywatne;
• rezygnację z pomysłu zniesienia uprawnień zawodowych w zakresach nr 3 (geodezyjne pomiary podstawowe), nr 6 (redakcja map) oraz nr 7 (fotogrametria i teledetekcja);
• rezygnację z pomysłu wprowadzenia obowiązku przeprowadzania przez starostów okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych celem zapewnienia aktualności oraz podniesienia jakości bazy danych EGiB;
• rezygnację z pomysłu przekazywania przez wykonawcę prac geodezyjnych m.in. oryginałów protokołów, aktów ugody, dowodów doręczeń zawiadomień, dowodów doręczeń wezwań do właściwego organu SGiK w terminie do 3 miesięcy od dnia otrzymania pozytywnego protokołu weryfikacji.
Ponadto projekt, zarówno w obecnej, jak i wcześniejszej wersji, przewiduje zmiany m.in. w zakresie:
• gleboznawczej klasyfikacji gruntów,
• sytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu na naradach koordynacyjnych,
• zapewnienia odpowiedniego nadzoru GGK na szczeblu wojewódzkim i powiatowym,
• ustanowienia dostępu dla GGK do baz danych prowadzonych przez starostę,
• doprecyzowania zasad przekazywania przez starostę kopii zabezpieczających bazy danych;
• określenia zasad przeprowadzania przez WINGiK-a czynności sprawdzających;
• podstawy przyjęcia wyników prac geodezyjnych do PZGiK;
• określenia terminu na aktualizację ewidencji gruntów i budynków w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętą do PZGiK;
• uszczegółowienia procedury modernizacji ewidencji gruntów i budynków;
• ZSIN i przekazywania elektronicznych wypisów aktów notarialnych;
• doprecyzowanie zasad przeprowadzania wznowienia znaków granicznych i wyznaczenia punktów granicznych;
• wprowadzenie ustawowego mechanizmu waloryzacji opłat z tytułu wykonywania przez organy SGiK określonych czynności;
• regulacji dotyczących postępowań dyscyplinarnych osób wykonujących samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii;
• kar za brak zgłoszenia pracy geodezyjnej, brak przekazania materiałów do państwowego zasobu i brak zgłaszania zmian do ewidencji gruntów i budynków.