Andrzej Seweryn: stoi przed wami syn dwóch ojczyzn
Źródło: TVN24
Polski aktor Andrzej Seweryn otrzymał w poniedziałek Nagrodę im. Bronisława Geremka za swoje osiągnięcia w umacnianiu relacji polsko-francuskich. Premier Donald Tusk i prezydent Francji Emmanuel Macron wzięli udział w uroczystej gali na rzecz laureata.
Laureat nagrody Andrzej Seweryn w swojej przemowie mówił o tym, skąd pochodzi.
– Stoi przed wami syn niepiśmiennej matki, która nauczyła się pisać i czytać po wojnie, po powrocie z Niemiec, dokąd razem z moim przyszłym ojcem byli wywiezieni na tak zwane roboty przymusowe. Stoi przed wami syn dwóch ojczyzn, które dały mi to, co miały najlepszego – powiedział aktor.
Jak mówił laureat, ojczyzna to wspólnota, „która cię kształtuje, która wpisuje w ciebie swoją tradycję, historię, epos, która daje ci bezpieczeństwo i schronienie, kiedy go potrzebujesz, która stwarza warunki, byś się rozwijał, wzrastał, odkrywał swoje możliwości i je realizował”. – Masz prawo ją wybrać. Ja ją wybrałem – oświadczył.
– Polska dała mi życiowych i zawodowych mistrzów. Wskazała źródła, kulturę, historię, które są podwaliną mojej tożsamości. Nie mogę nie przywołać tutaj moich rodziców z ich kultem pracy. Ale i Jacka Kuronia czy Adama Michnika z ich głębokim zaangażowaniem w budowę społeczeństwa demokratycznego. Chcę też przywołać nazwiska wielkich polskich artystów, dzięki którym staję tutaj przed państwem – mówił Andrzej Seweryn.
Artysta wymienił Janusza Warmińskiego, dyrektora Teatru Ateneum, aktorki Aleksandrę Śląską, Zofię Mrozowską, Antoninę Gordon-Górecką i Halinę Mikołajską, aktorów Gustawa Holoubka, Jacka Woszczerowicza, Jana Świderskiego i Zbigniewa Zapasiewicza. Mówił także o polskich reżyserach filmowych Andrzeju Żuławskim i Andrzeju Wajdzie. To właśnie dzięki temu ostatniemu – jak powiedział – rozpoczął życie i pracę w Paryżu.
Polski aktor we Francji
Andrzej Seweryn uznawany jest za jednego z najwybitniejszych polskich aktorów dramatycznych. Jest także reżyserem teatralnym, a od 2011 roku dyrektorem Teatru Polskiego im. Arnolda Szyfmana w Warszawie. Debiutował w 1968 roku na scenie stołecznego Teatru Ateneum, gdzie występował przez 13 lat. W filmie zadebiutował dwa lata później w „Albumie polskim” Jana Rybkowskiego.
Zagrał między innymi w filmach Andrzeja Wajdy („Ziemia obiecana”, „Dyrygent”, „Pan Tadeusz”, „Zemsta”), a także w dziełach Agnieszki Holland, Stevena Spielberga, Jerzego Hoffmana i Jacka Bromskiego.
W 1980 roku wyjechał do Francji, gdzie został zaangażowany jako trzeci cudzoziemiec w historii teatru francuskiego do jednego z najbardziej prestiżowych teatrów na świecie Comédie-Française. W 1995 roku został członkiem Komedii Francuskiej, a w 2013 – jej członkiem honorowym. Wykładał we francuskich uczelniach teatralnych.
Nagroda im. Bronisława Geremka
Nagroda, zainicjowana przez Fundację Geremka, została ustanowiona przez ministerstwa spraw zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej oraz Republiki Francuskiej w ramach Traktatu z Nancy (2025). Jej celem jest wyróżnienie osób szczególnie zasłużonych dla budowania dialogu, zaufania i trwałej współpracy między Polską a Francją.
Autorem statuetki jest uznany rzeźbiarz Tomasz Górnicki, który opisuje ją jako minimalistyczną formę, w której siła wyraża się nie przez skalę czy dominację, lecz przez gest i wrażliwość. Centralny motyw statuetki – pióro – symbolizuje jednocześnie słowo i pokój, przypominając, że słowa mają moc i współtworzą historię.
Bronisław Geremek był działaczem opozycji politycznej w okresie PRL i uczestnikiem obrad Okrągłego Stołu. Po upadku PRL był posłem na Sejm, ministrem spraw zagranicznych oraz przewodniczącym Unii Wolności. Geremek był silnie związany z Francją jako historyk mediewista i dyplomata. Pracował na Sorbonie, kierował Ośrodkiem Kultury Polskiej w Paryżu i badał margines społeczny średniowiecza.
Uroczystość wręczenia nagrody odbyła się w Ogrodzie Zimowym Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku i była zwieńczeniem I Polsko-Francuskiego Szczytu Międzyrządowego. W wydarzeniu wzięli udział prezydent Francji Emmanuel Macron oraz premier Polski Donald Tusk.
Źródło: tvn24.pl, PAP
Źródło zdjęcia głównego: PAP/Adam Warżawa