Wystawa „Struktura Wspomnień: Przedwojenna Warszawa w akwareli” będzie jedną z atrakcji przygotowanych na Noc Muzeów 2026 przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Wystawę prac autorstwa dr Agnieszki Leszczyńskiej można oglądać w Aptece Zabytków WUOZ w Warszawie przy ul. Nowy Świat 18. Wystawa będzie dostępna do 20 maja 2026 r.
Wystawa prezentuje cykl akwareli będących artystyczną syntezą badań autorki nad przedwojenną infrastrukturą Warszawy. To osobisty, malarski spacer po dawnym sercu miasta, gdzie historyczna architektura wyłania się z mglistych szarości i ciepłych plam ochry. Fotograficzna precyzja przeplata się z luźnymi pociągnięciami pędzla i celowymi niedopowiedzeniami, co sprawia, że dawne kamienice stają się niemal sennym wspomnieniem. To próba uchwycenia ducha miasta, którego już nie ma.
dr Agnieszka Leszczyńska – Absolwentka Politechniki Warszawskiej. Uzyskała tytuł doktora w zakresie architektury i urbanistyki. Obecnie pracuje jako nauczyciel akademicki w Akademii Techniczno-Artystycznej Nauk Stosowanych w Warszawie (University of Technology and Arts) prowadzi zajęcia z rysunku i malarstwa. Od kilkunastu lat zajmuje się głównie malarstwem akwarelowym. Od 2016 roku należy do Stowarzyszenia Akwarelistów Polskich.
Opisy prac:
Przedwojenna Warszawa. Ogród Saski
Spojrzenie z góry na monumentalne założenie urbanistyczne dawnej Warszawy, odtworzone na podstawie archiwalnej fotografii. Autorka różnicuje stopień ostrości: geometryczna kolumnada Pałacu Saskiego i fontanna zyskały niemal fotograficzny detal, podczas gdy zieleń i spacerujący ludzie rozmywają się w swobodnych pociągnięciach pędzla. Monochromatyczne szarości południowego słońca zostały scalone laserunkiem ciepłej ochry, która nadaje całości nostalgiczny, archiwalny klimat.
Przedwojenna Warszawa. Filharmonia
Nostalgiczny pejzaż miejski odtworzony na podstawie dawnej pocztówki. Fotograficznie wyostrzona bryła Filharmonii, zaprojektowanej przez Karola Kozłowskiego w stylu eklektycznym, kontrastuje z miękką, dynamiczną plamą rozmytej zieleni i przechodniów. Faktura mokrego bruku ożywa dzięki lustrzanym odbiciom dorożek i pierwszych płomieni latarni gazowych. Monochromatyczna baza szarości została rozświetlona akcentami ochry i czerwieni, oddającymi specyficzny moment zachodu słońca.
Przedwojenna Warszawa. Gmach Telefonów
Wielkomiejski kadr z lotu ptaka, inspirowany archiwalną fotografią z albumu monograficznego centrali telefonicznej. Ujęcie ulicy Zielnej od północy u zbiegu z ulicą Próżną. Praca dokumentuje pejzaż Warszawy na początku XX wieku, w którym nowoczesna ikona architektury współistnieje z tradycyjnymi dorożkami. Poranna mgła otula monumentalną wieżę gmachu Cedergrenu, nadając jej senny, nierealny charakter. Kontrastem dla tego rozmycia jest fotograficznie wyostrzona bryła kamienic na pierwszym planie. Ciepłe plamy ochry przenikają chłodne szarości, oddając wilgoć mokrego bruku i budzące się do życia miasto.
Przedwojenna Warszawa. Nowy Świat. Hotel Savoy
Dynamiczny, pełen światła kadr jednego z najważniejszych traktów przedwojennej Warszawy. Praca, zainspirowana ujęciem z publikacji „Warszawa na starej fotografii”, skupia całą uwagę na secesyjnej bryle hotelu Savoy, zaprojektowanego przez architekta Bronisława Colonna- Czosnowskiego. Detale architektoniczne budynku zostały oddane z niemal fotograficzną precyzją, podczas gdy tętniący życiem Nowy Świat – przechodnie i ruch uliczny – rozmywa się w luźnych, swobodnych pociągnięciach pędzla. Klasyczne zestawienie miejskich szarości i ciepłej ochry doskonale imituje blask słonecznego dnia, wydobywając elegancję dawnej stolicy.
Przedwojenna Warszawa. Marszałkowska II
Wielkomiejska panorama przedwojennej Warszawy ujęta z lotu ptaka, inspirowana kadrem z albumu Olgierda Budrewicza. Kompozycja buduje kontrast między głębokim cieniem kładącym się po prawej stronie ulicy a zalanym dziennym światłem monumentalnym gmachem Towarzystwa Ubezpieczeń „Rosja”. Architektoniczne detale tej potężnej, eklektycznej kamienicy autorstwa Władysława Marconiego, na podstawie projektów Ottona Gehlinga i Piotra Brukalskiego, zostały wyostrzone. Poniżej, w szarym kanionie Marszałkowskiej, tętniące życie stolicy – tramwaj, samochody i przechodnie – stapia się w luźne, dynamiczne plamy ochry i szarości, oddając wielkomiejski pośpiech dawnych lat.
Przedwojenna Warszawa. Marszałkowska
Słoneczny, wielkomiejski kadr inspirowany dawną pocztówką, ukazujący ruchliwą arterię w kierunku najważniejszej bramy kolejowej przedwojennej Warszawy. Kompozycja prowadzi widza od zacienionego, potraktowanego lżejszą i bardziej swobodną plamą pierwszego planu z sylwetkami ludzi, ku zalanemu słońcem gmachowi Dworca Warszawsko-Wiedeńskiego, zaprojektowanego przez Henryka Marconiego. Klasyczna paleta szarości i ochry buduje tu silne napięcie przestrzenne, kierując wzrok ku świetlistemu celowi miejskiej wędrówki.
Przedwojenna Warszawa. Kościół św. Aleksandra
Niezwykły widok z lotu ptaka na jeden z najważniejszych placów stolicy, odtworzony na podstawie publikacji „Warszawa na starej fotografii”. Akwarela utrwala zapomniane oblicze kościoła św. Aleksandra w jego monumentalnej, neorenesansowej wersji z dwiema wysokimi wieżami, projektu Józefa Piusa Dziekońskiego, zniszczonej podczas wojny. Całość kompozycji spowija melancholijny klimat tuż po deszczu. Pierwszy plan budują miękkie, mocno rozmyte plamy drzew skweru, które otwierają widok na wyostrzoną bryłę świątyni. W chłodnej architekturze szarości, ocieplonej laserunkiem ochry, odbijają się miniaturowe, ulotne sylwetki ludzi oraz refleksy światła na mokrej tafli bruku.
Przedwojenna Warszawa. Szpitalna róg Zgoda
Wielkomiejski kadr przedwojennej Warszawy, odtworzony na podstawie dawnej pocztówki. Architektonicznym punktem centralnym jest wyostrzony gmach na rogu ulic, zwieńczony ikonicznym, neonowym napisem „Chevrolet” – symbolem nowoczesności i amerykańskiego blichtru lat 30. Kompozycja doskonale oddaje nastrój chłodnego, pochmurnego dnia. Architektoniczny rygor kamienicy kontrastuje z płynnym dołem obrazu, gdzie miejska codzienność – sylwetki przechodniów, samochody oraz charakterystyczny autobus – rozmywa się w luźnych, swobodnych pociągnięciach pędzla. Stonowane szarości i plamy ciepłej ochry budują iluzję wilgotnego powietrza i lustrzanych refleksów na mokrej nawierzchni jezdni.
Przedwojenna Warszawa
Wielkomiejska panorama ujęta z lotu ptaka, inspirowana przedwojenną widokówką. Kompozycja skupia wzrok na lewej stronie kadru, gdzie wyłania się fotograficznie wyostrzona bryła kamienicy prowadząc wzrok ku budynkowi siedziby wydawnictwa Gebethner i Wolff. Prawa strona skrzyżowania ucieka w malarskie niedopowiedzenie, ustępując miejsca luźnej, plamistej formie. Deszczowa aura spowija całą scenę – sylwetki przechodniów oraz przedwojennych samochodów stapiają się w lekkie plamy, a mokra nawierzchnia ulicy błyszczy w lustrzanych refleksach.
Przedwojenna Warszawa. Prudential
Studium światłocienia i skali przedwojennego drapacza chmur. Akwarela inspirowana kadrem z albumu „Warszawa wczoraj i dziś” wydawnictwa Muzeum Historycznego m.st. Warszawy. Autorka skupia ostrość na monumentalnej bryle gmachu Prudential, zaprojektowanego przez Marcina Weinfelda z nowoczesną, spawaną konstrukcją stalową Stefana Bryły. Dominujący nad placem symbol warszawskiej nowoczesności lat 30. góruje na tle miejskich szarości. Ciepła, świetlista ochra nadaje architektonicznej ikonie pełen nostalgii blask.
Wystawa została przygotowana we współpracy z Akademią Techniczno-Artystyczną Nauk Stosowanych w Warszawie.
16 maja | 18.00 – 23.00 Noc Muzeów
Miejsce: Apteka Mutniańskiego, oficyna Pałacu Branickich, ul. Nowy Świat 18