Zapomniane bohaterki Powstania Warszawskiego. Uczennica z Łojek stworzyła poruszający mural

Na budynku Szkoły Podstawowej im. Kornela Makuszyńskiego w Łojkach odsłonięto mural „Przemówiłyśmy, gdy milczał świat. My – kobiety powstania”. Realizacja jest częścią ogólnopolskiego konkursu „Muralowe Panny”, organizowanego przez kampanię BohaterON. To trzeci z pięciu zwycięskich projektów wykonanych w tym roku w różnych miejscach Polski.

Autorką koncepcji jest Tola Handler, uczennica ósmej klasy szkoły w Łojkach. Jej praca przedstawia kobiety idące wspólnie przez zniszczoną Warszawę. Postacie pokazano od tyłu i pozbawiono indywidualnych rysów twarzy. To celowy zabieg, który ma zwrócić uwagę nie na pojedyncze osoby, lecz na tysiące kobiet uczestniczących w wydarzeniach sierpnia 1944 roku.

Więcej z Twojej okolicyRadni wybrali Honorowych Obywateli. To redaktor naczelny i powstaniec warszawski

PAP

Przekaz muralu dopełnia wiersz Anny Świrszczyńskiej „Ostatnie polskie powstanie”.

– Na muralu kobiety idą razem przez ruiny Warszawy. Chciałam pokazać, że mimo tragedii wojny i ogromu zniszczeń nie straciły siły, nadziei ani poczucia wspólnoty. Idą naprzód, niosąc ze sobą pamięć o tych wydarzeniach i o wszystkich kobietach, które miały swój udział w Powstaniu Warszawskim – mówi autorka projektu, Tola Handler.

Głównym założeniem pracy było pokazanie kobiet nie tylko przez pryzmat wojennych doświadczeń, ale również ich determinacji, odwagi i wzajemnego wsparcia. Mural przypomina o bohaterkach, których losy często nie znalazły miejsca w podręcznikach historii, choć odegrały istotną rolę podczas Powstania Warszawskiego.

Organizatorzy konkursu podkreślają, że właśnie taki sposób opowiadania o historii był jednym z celów projektu. Młodzi ludzie otrzymali możliwość przedstawienia przeszłości własnym językiem i pozostawienia trwałego śladu w przestrzeni swoich miejscowości.

– Projekt Toli przypomina o mniej oczywistym obliczu Powstania Warszawskiego. Kobiety nie są tu pokazane z bronią w ręku, ale jako osoby, które wspierały, ratowały i działały dla innych. To ważna perspektywa, której nie powinniśmy pomijać. Tworząc konkurs, zależało nam na tym, żeby młodzi ludzie mogli opowiedzieć historię własnym językiem i pozostawiać po sobie trwały ślad w lokalnych społecznościach – mówi Agnieszka Łesiuk-Krajewska z kampanii BohaterON.

W wydarzeniu uczestniczyli uczniowie, nauczyciele i dyrekcja szkoły, mieszkańcy Łojek oraz przedstawiciele samorządu, instytucji i organizacji działających w regionie. Wśród gości znalazł się także Cezary Osiński, burmistrz Miasta i Gminy Blachownia.

Przed odsłonięciem muralu przygotowano część artystyczną. W szkolnej sali gimnastycznej uczniowie zaprezentowali teatr cieni inspirowany zwycięskim projektem oraz program muzyczny z występami wokalnymi i instrumentalnymi. Uczestnicy wysłuchali również wykładu Małgorzaty Kaczyńskiej poświęconego historii Powstania Warszawskiego oraz roli kobiet w tamtych wydarzeniach.

Kulminacyjnym momentem uroczystości było odsłonięcie muralu na ścianie szkoły od strony boiska. Symbolicznego przecięcia czerwonej wstęgi dokonały Dorota Rataj, dyrektor placówki, autorka projektu Tola Handler oraz Agnieszka Łesiuk-Krajewska z kampanii BohaterON.

Realizacja w Łojkach jest trzynastym muralem powstałym w Polsce w ramach kampanii BohaterON. Wraz z pozostałymi tworzy ogólnopolską galerię upamiętniającą uczestników Powstania Warszawskiego oraz bohaterów polskiej historii.