Tekst powsta\u0142 w ramach wsp\u00f3\u0142pracy z Instytutem Reporta\u017cu.<\/p>\n
(Nie)winny wyb\u00f3r<\/p>\n
Potocznie m\u00f3wi si\u0119 „odda\u0107”. Rodzinom to s\u0142owo ledwo przechodzi przez gard\u0142o.<\/p>\n
\u2014 Brzmi, jakby chodzi\u0142o o psa, kt\u00f3rego zawozisz do schroniska \u2014 t\u0142umaczy Agnieszka.<\/p>\n
Eksperci podpowiadaj\u0105 wi\u0119c alternatywy: „przekaza\u0107”, „przenie\u015b\u0107”, „zmieni\u0107 miejsce zamieszkania”, ostatecznie po prostu „zawie\u017a\u0107”. Cz\u0142owiek nie my\u015bli, \u017ce jest wyrodnym dzieckiem, nie wstydzi si\u0119 tak bardzo, gdy znajomi pytaj\u0105, jak si\u0119 miewa mama.<\/p>\n
Agnieszka przez lata opiekowa\u0142a si\u0119 chor\u0105 na alzheimera<\/a> babci\u0105. Po\u015bwi\u0119ci\u0142a temu, tak dzi\u015b my\u015bli, najlepsze lata \u017cycia, pr\u00f3buj\u0105c jednocze\u015bnie studiowa\u0107 i pracowa\u0107. Mama i wujek bardziej w tej opiece przeszkadzali ni\u017c pomagali, dok\u0142adaj\u0105c swoje problemy, kontroluj\u0105c, oceniaj\u0105c. Na rodze\u0144stwo te\u017c nie mog\u0142a liczy\u0107, wszystkim by\u0142o wygodnie z tym, \u017ce wzi\u0119\u0142a na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/p>\n Kiedy sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce babci nie mo\u017cna zostawi\u0107 samej nawet na p\u00f3\u0142 godziny i \u017ce zaczyna zagra\u017ca\u0107 nie tylko sobie, ale tak\u017ce s\u0105siadom, uzna\u0142a, \u017ce czas na dom opieki. Babcia odnalaz\u0142a si\u0119 w nim dobrze, znalaz\u0142a sobie kole\u017cank\u0119, z kt\u00f3r\u0105 spacerowa\u0142a korytarzami, dbano o ni\u0105. Mimo to Agnieszce do dzi\u015b towarzyszy poczucie winy, chocia\u017c od \u015bmierci babci min\u0119\u0142o ju\u017c dobrych 10 lat.<\/p>\n Wiele os\u00f3b to przyznaje: decyzja o powierzeniu opieki nad bliskimi \u2014 obcym ludziom i w obcym miejscu \u2014 jest przyt\u0142aczaj\u0105ca. Statystyki s\u0105 jednak nieub\u0142agane: wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas stanie kiedy\u015b przed konieczno\u015bci\u0105 podj\u0119cia podobnej decyzji. A potem sami znajdziemy si\u0119 po drugiej stronie, cho\u0107 nie zawsze b\u0119dzie obok nas kto\u015b, kto t\u0119 decyzj\u0119 podejmie.<\/p>\n Dzi\u015b w Polsce \u017cyje ponad 7,7 mln os\u00f3b powy\u017cej 65. roku \u017cycia, to jedna pi\u0105ta spo\u0142ecze\u0144stwa. Wed\u0142ug prognoz do 2060 r. liczba ta przekroczy 13,7 mln, co oznacza, \u017ce niemal co drugi Polak b\u0119dzie seniorem, poniewa\u017c wed\u0142ug szacunk\u00f3w liczba ludno\u015bci w Polsce zmniejszy si\u0119 do 26,7 mln os\u00f3b. Dwie trzecie doros\u0142ych Polak\u00f3w oczekuje, \u017ce na staro\u015b\u0107 zaopiekuje si\u0119 nimi rodzina. Tymczasem na 100 dzieci w wieku od 0 do 14 lat przypada 141 os\u00f3b 65+, to ogromna nier\u00f3wnowaga pokoleniowa. Nawet je\u015bli na staro\u015b\u0107 b\u0119dzie mia\u0142 kto si\u0119 nami zaopiekowa\u0107, nie ma gwarancji ani \u017ce b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 (wiele dzieci dzisiejszych senior\u00f3w mieszka za granic\u0105), ani \u017ce b\u0119dzie chcia\u0142.<\/p>\n Koszt mi\u0142o\u015bci i oddania<\/p>\n Opieka nad blisk\u0105, schorowan\u0105 osob\u0105 (nie zawsze starsz\u0105) to ogromne obci\u0105\u017cenie dla rodziny. Zazwyczaj spada na jednego jej cz\u0142onka, kt\u00f3ry za wsparcie p\u0142aci ogromn\u0105 cen\u0119: ubytkiem na zdrowiu fizycznym i psychicznym, pogorszeniem relacji z partnerem i dzie\u0107mi, ograniczeniem lub przerwaniem aktywno\u015bci zawodowej, brakiem czasu na rozw\u00f3j w\u0142asnych pasji i spotkania towarzyskie, cz\u0119sto tak\u017ce ogromnymi trudno\u015bciami finansowymi.<\/p>\n Aneta \u0142\u0105czy\u0142a opiek\u0119 nad mam\u0105 z prac\u0105 w szpitalu. Na pocz\u0105tku czu\u0142a si\u0119 pewnie \u2014 jako piel\u0119gniarka by\u0142a przygotowana merytorycznie, du\u017co wiedzia\u0142a i o chorobie neurologicznej mamy, i o samej piel\u0119gnacji chorego. Opieka jednak okaza\u0142a si\u0119 zbyt obci\u0105\u017caj\u0105ca. Pomagali jej m\u0105\u017c i te\u015bciowa, ale to by\u0142o za ma\u0142o. Gdy zapyta\u0142a o wsparcie w miejskim o\u015brodku pomocy spo\u0142ecznej, polecono jej wizyt\u0119 u psycholo\u017cki.<\/p>\n \u2014 Powiedzia\u0142a mi tak: „Pani Aneto, pani jest w domu \u017con\u0105, matk\u0105, c\u00f3rk\u0105, opiekunk\u0105, piel\u0119gniark\u0105, fizjoterapeutk\u0105, kuchark\u0105, praczk\u0105. W o\u015brodku ka\u017cde to zaj\u0119cie wykonuje inna osoba. Tak si\u0119 nie da \u017cy\u0107. Prosz\u0119 to przemy\u015ble\u0107”. D\u0142ugo mi zaj\u0119\u0142o, zanim pos\u0142ucha\u0142am \u2014 przyznaje.<\/p>\n Trzyna\u015bcie spotka\u0144 w ramach terapii da\u0142o jej si\u0142\u0119, ale jeszcze nie do tego, by zadzwoni\u0107 do domu opieki. Czar\u0119 goryczy przela\u0142 dopiero wybuch nastoletniej c\u00f3rki, kt\u00f3ra wykrzycza\u0142a, \u017ce w ich domu nie da si\u0119 \u017cy\u0107, bo wszystko kr\u0119ci si\u0119 wok\u00f3\u0142 babci i \u017ce ich rodzina ju\u017c nie istnieje. Oboje z m\u0119\u017cem uznali, \u017ce c\u00f3rka, kt\u00f3ra mia\u0142a z babci\u0105 wspania\u0142\u0105 relacj\u0119, nie mo\u017ce jej znienawidzi\u0107. Ich r\u00f3wnie\u017c.<\/p>\n Aneta, jak wielu opiekun\u00f3w, rozwa\u017ca\u0142a przekazanie opieki nad blisk\u0105 osob\u0105 instytucji. W Polsce do wyboru s\u0105: dom opieki spo\u0142ecznej (DPS), zak\u0142ad opieku\u0144czo-leczniczy b\u0105d\u017a zak\u0142ad piel\u0119gnacyjno-opieku\u0144czy (ZOL i ZPO) i prywatny dom opieki (DO). Ale fakt, \u017ce istniej\u0105 mo\u017cliwo\u015bci, nie oznacza, \u017ce rodzina mo\u017ce z nich skorzysta\u0107. Bariery s\u0105 dwie.<\/p>\n Pierwsza to dost\u0119pno\u015b\u0107. W ca\u0142ym kraju dzia\u0142a niespe\u0142na 900 DPS, oko\u0142o 700 DO i nieco ponad 600 zak\u0142ad\u00f3w opieku\u0144czych. Daje to oko\u0142o 155 tys. \u0142\u00f3\u017cek (85 tys. w DPS, 39 tys. w ZOL i ZPO, a 30 tys. w prywatnych plac\u00f3wkach), natomiast potrzebuj\u0105cych senior\u00f3w jest co najmniej 3,5 mln. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zmaga si\u0119 z wielochorobowo\u015bci\u0105, co pi\u0105ty ma demencj\u0119<\/a>, wi\u0119cej ni\u017c co trzeci cukrzyc\u0119<\/a>, nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/a> lub chorob\u0119 serca, niekt\u00f3rzy wszystko to naraz. S\u0105 te\u017c przewlek\u0142e choroby p\u0142uc i nerek, mia\u017cd\u017cyce<\/a>, stany po udarach i zawa\u0142ach<\/a>. Gros os\u00f3b nie porusza si\u0119 samodzielnie lub robi to z trudem, wymagaj\u0105c pomocy.<\/p>\n Druga bariera to pieni\u0105dze. W przypadku DO sprawa jest jasna: o\u015brodek jest prywatny, wi\u0119c p\u0142aci si\u0119 tam za wszystko. Koszt? \u015arednio 6-8 tys. z\u0142 za miesi\u0105c, cho\u0107 s\u0105 miejsca i za 4 tys., i za 15 tys. z\u0142. Najwi\u0119ksze op\u0142aty generuje utrzymanie lokalu, personelu (g\u0142\u00f3wnie piel\u0119gniarek, opiekun\u00f3w, terapeut\u00f3w, os\u00f3b sprz\u0105taj\u0105cych) i kuchni lub cateringu. Leki i niekt\u00f3re \u015brodki higieniczne s\u0105 p\u0142atne dodatkowo. Nikt tu niczego nie dofinansowuje, rodzina ca\u0142\u0105 sum\u0119 musi pokry\u0107 z w\u0142asnej kieszeni.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n Jakie s\u0105 emocje rodzin przy oddawaniu bliskich do domu opieki? <\/p>\n Czy s\u0105 inne okre\u015blenia zamiast 'odda\u0107’? <\/p>\n Jakie s\u0105 rodzaje dom\u00f3w opieki w Polsce? <\/p>\n Jakie s\u0105 bariery w dost\u0119pie do opieki dla senior\u00f3w? <\/p>\n W plac\u00f3wkach pa\u0144stwowych jest pro\u015bciej, cho\u0107 tylko z pozoru. Zasady p\u0142atno\u015bci reguluje tu ustawa o pomocy spo\u0142ecznej, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 za pobyt i wy\u017cywienie p\u0142aci w pierwszej kolejno\u015bci sam podopieczny (70 proc. emerytury lub renty), a je\u015bli go nie sta\u0107, obowi\u0105zek spada na rodzin\u0119. Dopiero gdy bliscy udowodni\u0105, \u017ce nie s\u0105 w stanie op\u0142aci\u0107 DPS, pobyt finansuje gmina. \u015aredni koszt nie odbiega znacz\u0105co od tego, kt\u00f3ry ponosz\u0105 klienci prywatnych o\u015brodk\u00f3w i wynosi od 5 tys. do nawet 12 tys. z\u0142. Stawki zale\u017c\u0105 od typu i standardu o\u015brodka, a tak\u017ce od lokalizacji, bo konkretne kwoty ustalaj\u0105 gminy.<\/p>\n W ZOL i ZOP jest podobnie, cho\u0107 tu spor\u0105 przewag\u0105 jest finansowanie Narodowego Funduszu Zdrowia, kt\u00f3ry pokrywa koszty opieki medycznej, lek\u00f3w, bada\u0144, rehabilitacji, wyrob\u00f3w medycznych (jak cho\u0107by pieluchomajtki), a tak\u017ce terapii zaj\u0119ciowej. Dla rodzin po\u0142\u0105czenie domu opieki z prawie szpitalem to opcja idealna, st\u0105d tak du\u017ce zainteresowanie tego typu o\u015brodkami.<\/p>\n Niestety, niewielka liczba miejsc, a dodatkowo bardzo konkretne wymagania, kt\u00f3re musi spe\u0142ni\u0107 pacjent kierowany tu przez lekarza (skierowanie jest niezb\u0119dne), sprawiaj\u0105, \u017ce ta opcja rzadko jest brana przez rodziny pod uwag\u0119. Podobnie jak DPS, maj\u0105cy wci\u0105\u017c bardzo z\u0142\u0105 pras\u0119 \u2014 je\u015bli w mediach pojawiaj\u0105 si\u0119 informacje na temat tych o\u015brodk\u00f3w, s\u0105 to zwykle sensacyjne doniesienia o szerz\u0105cej si\u0119 w nich patologii.<\/p>\n To z tego powodu coraz wi\u0119cej os\u00f3b zerka w stron\u0119 sektora prywatnego i tam szuka miejsca dla bliskiej osoby.<\/p>\n Jak w sanatorium, tylko na zawsze<\/p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 prywatnych o\u015brodk\u00f3w wygl\u0105da podobnie, tak, \u017ceby rodziny od razu, ju\u017c na pierwszy rzut oka, wiedzia\u0142y, \u017ce dobrze wybra\u0142y miejsce dla bliskich.<\/p>\n Ju\u017c na pocz\u0105tku zwracaj\u0105 uwag\u0119 na ziele\u0144. Je\u015bli dom jest stosunkowo nowy, to zwykle \u015bwie\u017co skoszony trawnik i klomby kwiat\u00f3w okalaj\u0105ce budynek, je\u015bli starszy, to cz\u0119sto ca\u0142kiem spory ogr\u00f3d ze starymi drzewami, kt\u00f3re daj\u0105 cie\u0144, zadbanymi krzewami, ale i dziko rosn\u0105c\u0105 ro\u015blinno\u015bci\u0105. Obok alejki spacerowe, \u0142aweczki, jak w sanatorium. W pobli\u017cu budynku, cho\u0107 cz\u0119\u015bciej na jego ty\u0142ach, w oddaleniu od drogi wjazdowej, rozstawione s\u0105 le\u017caki, stoliki z krzes\u0142ami i parasolami chroni\u0105cymi przed s\u0142o\u0144cem, gdzie podopieczni mog\u0105 za\u017cywa\u0107 \u015bwie\u017cego powietrza.<\/p>\n Po wej\u015bciu do budynku (odnowionej starej willi lub zwyk\u0142ego domu jednorodzinnego) ciep\u0142y przedsionek, recepcja i korytarz, pok\u00f3j socjalny, w g\u0142\u0119bi jadalnia i pok\u00f3j do wypoczynku. Wzd\u0142u\u017c holu ci\u0105gn\u0105 si\u0119 po obu stronach pokoje dla podopiecznych. Kilka jednoosobowych, najwi\u0119cej dw\u00f3jek i tr\u00f3jek. Schludne, urz\u0105dzone minimalistycznie: \u0142\u00f3\u017cko, szafka z lampk\u0105, komoda, szafa, czasem obraz na \u015bcianie.<\/p>\n Sabina, kt\u00f3ra do jednego z takich miejsc przywioz\u0142a chor\u0105 na demencj\u0119 mam\u0119, nie mia\u0142a si\u0119 do czego przyczepi\u0107. Przyjecha\u0142y z samego rana, zosta\u0142y przywitane i przedstawione opiekunkom, z korytarza i pokoju wsp\u00f3lnego wygl\u0105da\u0142y zaciekawione g\u0142owy innych pensjonariuszy. Mam\u0119 zbadano, potem si\u0119 rozpakowa\u0142y i Sabina zacz\u0119\u0142a zbiera\u0107 si\u0119 do powrotu do domu. Czujnie obserwowa\u0142a mam\u0119, ale ta wydawa\u0142a si\u0119 zadowolona, zaciekawiona tym, co dzieje si\u0119 w cz\u0119\u015bci wsp\u00f3lnej, ch\u0119tna do rozm\u00f3w, sama c\u00f3rk\u0119 wyprosi\u0142a, uspokajaj\u0105co powtarzaj\u0105c: „Jed\u017a ju\u017c, jest fajnie”.<\/p>\n Wszystko by\u0142o w porz\u0105dku do pierwszego kryzysu.<\/p>\n \u2014 Dop\u00f3ki nie sprawia\u0142y\u015bmy problem\u00f3w \u2014 precyzuje Sabina.<\/p>\n Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od tego, \u017ce zabra\u0142a mam\u0119 na kilka dni nad morze. Po powrocie seniorka nie mog\u0142a si\u0119 w o\u015brodku odnale\u017a\u0107. Wci\u0105\u017c wydawa\u0142o jej si\u0119, \u017ce jest w hotelu (jak na wczasach) i \u017c\u0105da\u0142a wymeldowania.<\/p>\n \u2014 I oni wtedy zacz\u0119li pope\u0142nia\u0107 b\u0142\u0105d za b\u0142\u0119dem \u2014 m\u00f3wi Sabina o pracownikach domu opieki.<\/p>\n Pierwszy: radzili, \u017ceby nie przyje\u017cd\u017ca\u0142a. \u017be tak b\u0119dzie lepiej dla mamy, \u017ce musi si\u0119 oswoi\u0107, \u017ce nie mo\u017cna jej przeszkadza\u0107. Drugi: \u017ce podadz\u0105 jej leki uspokajaj\u0105ce. By\u0142a pono\u0107 agresywna, zagra\u017ca\u0142a sobie, personelowi, innym podopiecznym, lekarze uznali to za konieczne. I trzeci: nie zrobili nic, kiedy upad\u0142a. Rozci\u0119\u0142a sobie \u0142uk brwiowy, a nie wykonano jej nawet prze\u015bwietlenia. O powiadomieniu c\u00f3rki te\u017c nikt nie pomy\u015bla\u0142.<\/p>\n MedonetPRO OnetPremiumMedonet<\/p>\n Dopiero gdy mama upad\u0142a po raz drugi i dosta\u0142a drgawek<\/a>, zaalarmowano rodzin\u0119.<\/p>\n \u2014 To by\u0142a inna mama \u2014 wspomina. \u2014 Stracili\u015bmy z ni\u0105 logiczny kontakt, z minuty na minut\u0119 przestawa\u0142a siedzie\u0107.<\/p>\n Po czasie Sabina zorientowa\u0142a si\u0119, \u017ce by\u0142y to sygna\u0142y, kt\u00f3rych nie powinna ignorowa\u0107. By\u0142a jedyn\u0105 osob\u0105, kt\u00f3r\u0105 mama rozpoznawa\u0142a i przy kt\u00f3rej czu\u0142a si\u0119 bezpiecznie, nie powinna zaprzesta\u0107 wizyt. Leki uspokajaj\u0105ce mam\u0119 ot\u0119pia\u0142y, zaburza\u0142y r\u00f3wnowag\u0119, st\u0105d upadki. Sabina za\u017c\u0105da\u0142a tomografii komputerowej<\/a>, ba\u0142a si\u0119, \u017ce kolejny uraz g\u0142owy pog\u0142\u0119bi objawy demencji.<\/p>\n \u2014 Po wielkiej aferze \u0142askawie zam\u00f3wili rozklekotan\u0105 karetk\u0119, za kt\u00f3r\u0105 ostatecznie musia\u0142am zap\u0142aci\u0107. Zabra\u0142am mam\u0119 do szpitala. Tam stwierdzili, \u017ce drgawki wyst\u0105pi\u0142y najpewniej od nadmiaru lek\u00f3w uspokajaj\u0105cych, a organizm jest bardzo os\u0142abiony.<\/p>\n Mama poczu\u0142a si\u0119 lepiej, a Sabina zrozumia\u0142a, \u017ce za wszelk\u0105 cen\u0119 musi znale\u017a\u0107 jej nowe miejsce. Po powrocie nic si\u0119 bowiem nie zmieni\u0142o. Personel by\u0142 w\u015bciek\u0142y, bo zabroni\u0142a im podawa\u0107 mamie lek\u00f3w uspokajaj\u0105cych. Dlatego przywi\u0105zywali seniork\u0119 do w\u00f3zka, co tylko pogarsza\u0142o spraw\u0119, bo by\u0142a przestraszona i zn\u00f3w sta\u0142a si\u0119 agresywna. Sabinie wyostrzy\u0142y si\u0119 zmys\u0142y: zacz\u0119\u0142a znajdowa\u0107 nieza\u017cyte przez mam\u0119 tabletki pod po\u015bciel\u0105, zobaczy\u0142a, \u017ce inni podopieczni z drugiego pi\u0119tra, na kt\u00f3re przeniesiono mam\u0119, ca\u0142ymi dniami le\u017c\u0105 na sto\u0142ach, i to zupe\u0142nie ot\u0119piali. Gdy wr\u00f3ci\u0142y ze szpitala, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zagin\u0119\u0142a proteza z\u0119bowa mamy, a kiedy wreszcie si\u0119 odnalaz\u0142a, by\u0142a po\u0142amana. Kiedy rezygnowa\u0142a z o\u015brodka, nikt nawet nie podsun\u0105\u0142 jej do podpisania \u017cadnego o\u015bwiadczenia, \u017ce zabiera mam\u0119.<\/p>\n Znajoma podpowiedzia\u0142a Sabinie, \u017ce najlepsz\u0105 opcj\u0105 b\u0119dzie ZOL. Troch\u0119 czeka\u0142y, ale si\u0119 uda\u0142o. Teraz jest inaczej.<\/p>\n \u2014 Mama stan\u0119\u0142a na nogi, spaceruje, rozmawia, poznaje mnie i opiekunki, nie jest ani z\u0142o\u015bliwa, ani agresywna. Warunki ma dobre, na pod\u0142odze zamiast p\u0142ytek jest wyk\u0142adzina, bo inaczej si\u0119 upada na wyk\u0142adzin\u0119, a inaczej na tward\u0105 pod\u0142og\u0119. Jest zadbana, ma zawsze czyste ubranie, paznokcie, w\u0142osy. Kiedy\u015b upad\u0142a, od razu mnie poinformowano, \u017ce wezwali pogotowie i mama jedzie do szpitala na badania. Wszyscy wiedz\u0105, co robi\u0107, s\u0105 odpowiednie procedury. Dlatego je\u015bli kto\u015b zastanawia si\u0119 nad prywatnym domem opieki, radz\u0119: ufaj, ale sprawdzaj.<\/p>\n Pytania, kt\u00f3rych nie ma<\/p>\n Rodziny rzadko zadaj\u0105 pytania. Michalina Toczy\u0142owska, kt\u00f3ra prowadzi jeden z takich o\u015brodk\u00f3w, m\u00f3wi wprost:<\/p>\n \u2014 Podpowiadam im, o co powinni mnie zapyta\u0107.<\/p>\n Bo scenariusz wygl\u0105da zwykle tak: rodzina przychodzi obejrze\u0107 dom. Pracownik pokazuje pomieszczenia, t\u0142umaczy, jak wygl\u0105da rozk\u0142ad dnia, co oferuj\u0105 podopiecznym, jakie s\u0105 zasady odwiedzin. Potem bliscy siadaj\u0105 w gabinecie, kiwaj\u0105 g\u0142owami i patrz\u0105 po sobie, m\u00f3wi\u0105c: „O co to jeszcze mieli\u015bmy zapyta\u0107? Chyba ju\u017c wiemy wszystko\u2026”.<\/p>\n \u2014 I ja wtedy m\u00f3wi\u0119: nie zadali\u015bcie mi pa\u0144stwo podstawowych pyta\u0144. Nie zapytali\u015bcie, czy mam pozwolenie wojewody na prowadzenie o\u015brodka, czy kto\u015b mnie kontroluje, kiedy mia\u0142am ostatni\u0105 kontrol\u0119, ile mam \u0142\u00f3\u017cek, ile jest na zmianie personelu, kto czuwa noc\u0105, co robi\u0119 w przypadkach nag\u0142ych, gdy podopiecznemu co\u015b si\u0119 dzieje. Nie zwr\u00f3cili\u015bcie uwagi na to, czy \u0142azienki s\u0105 dostosowane do potrzeb os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, czy jest winda, czy progi i skosy s\u0105 oznaczone, czy s\u0105 spe\u0142nione podstawowe wymogi BHP. Rodziny otwieraj\u0105 oczy ze zdziwienia.<\/p>\n Aneta: \u2014 Jestem z zawodu piel\u0119gniark\u0105, wi\u0119c zwraca\u0142am uwag\u0119 na rzeczy, kt\u00f3re inni przeoczaj\u0105: czy jest czysto, czy od wej\u015bcia nie zabija zapach moczu, kto tam pracuje, ile jest piel\u0119gniarek, w jakich godzinach pracuj\u0105, czy lekarz jest na miejscu, czy tylko doje\u017cd\u017ca. A p\u00f3\u017aniej sprawdza\u0142am. Przy ka\u017cdej wizycie ogl\u0105da\u0142am, czy mama nie ma odle\u017cyn<\/a> albo odparze\u0144, jak reaguje, gdy do pokoju wchodzi personel, czy jest spokojna, czy zal\u0119kniona. To s\u0105 bardzo wa\u017cne rzeczy.<\/p>\n Darek: \u2014 Gdy szukali\u015bmy z c\u00f3rk\u0105 domu dla mamy, by\u0142em przera\u017cony. Objechali\u015bmy kilka o\u015brodk\u00f3w, a tam albo nie by\u0142o windy, albo do wej\u015bcia prowadzi\u0142y strome schody, kt\u00f3re przecie\u017c dla wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b starszych s\u0105 barier\u0105 nie do pokonania. By\u0142y miejsca, z kt\u00f3rych podopieczni mogli sobie w ka\u017cdej chwili wyj\u015b\u0107, nikt ich nie pilnowa\u0142, drzwi nie zamykano na klucz, a obok bieg\u0142a ruchliwa ulica. Kiedy nas oprowadzano, pracownik otwiera\u0142 drzwi pokoi, w kt\u00f3rych przebywali mieszka\u0144cy. Nikomu nie przysz\u0142o do g\u0142owy, \u017ceby zapuka\u0107, \u017cadnej prywatno\u015bci.<\/p>\n Niekt\u00f3rzy powiedzieliby, \u017ce to czepialstwo, ale kiedy szuka si\u0119 miejsca dla ukochanej osoby, to s\u0105 rzeczy wa\u017cne, zapewniaj\u0105ce nie tylko bezpiecze\u0144stwo, ale te\u017c komfort i godno\u015b\u0107. Zreszt\u0105 cierpliwo\u015b\u0107 si\u0119 op\u0142aca \u2014 dom, kt\u00f3ry Darek znalaz\u0142, by\u0142 dok\u0142adnie taki, jaki powinien by\u0107. Kiedy go ogl\u0105dali, w\u0142a\u015bcicielka od razu przeprosi\u0142a, \u017ce pok\u00f3j po zmar\u0142ej podopiecznej, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 przeznaczony dla jego mamy, nie zosta\u0142 jeszcze posprz\u0105tany. Gdy pokazywa\u0142a inne, puka\u0142a, zagl\u0105da\u0142a i wycofywa\u0142a si\u0119, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce w \u015brodku s\u0105 mieszka\u0144cy, nie mo\u017cna wej\u015b\u0107. Podczas podpisywania umowy od razu zastrzeg\u0142a, \u017ce rehabilitacja jest mo\u017cliwa tylko, je\u015bli lekarz tak zdecyduje, najpierw badanie. Darek doceni\u0142, \u017ce nie naci\u0105ga go na dodatkowe koszty.<\/p>\n Nie wszyscy maj\u0105 takie do\u015bwiadczenia. Dorota, kt\u00f3ra w domu opieki odwiedza\u0142a te\u015bciow\u0105, przekona\u0142a si\u0119 o tym, gdy sk\u0142ada\u0142a wypowiedzenie umowy. W\u0142a\u015bcicielka podnios\u0142a op\u0142aty: z 5,9 tys. z\u0142, kt\u00f3re p\u0142acili, zrobi\u0142o si\u0119 6,5 tys. z\u0142. Dla Doroty to by\u0142o nie do przej\u015bcia. Gdy powiedzia\u0142a o tym, us\u0142ysza\u0142a: „Mo\u017ce pani t\u0119 star\u0105 k**** zabiera\u0107 i wyp*******\u0107”.<\/p>\n \u2014 Dos\u0142ownie mnie zamurowa\u0142o. Jestem osob\u0105 spokojn\u0105, nie przeklinam, wi\u0119c te s\u0142owa mn\u0105 wstrz\u0105sn\u0119\u0142y. Przysz\u0142am tam jak cz\u0142owiek, nie robi\u0142am \u017cadnej afery, o nic nie mia\u0142am pretensji, poinformowa\u0142am o decyzji, a dosta\u0142am w twarz czym\u015b takim. Gdybym wiedzia\u0142a, spodziewa\u0142a si\u0119, nagra\u0142abym wszystko, bo naprawd\u0119 trudno w to uwierzy\u0107.<\/p>\n Gdy och\u0142on\u0119\u0142a, zapyta\u0142a, kiedy mo\u017ce odebra\u0107 te\u015bciow\u0105. „Nawet zaraz”, us\u0142ysza\u0142a. Dorota odpowiedzia\u0142a, \u017ce w takim razie oczekuje zwrotu koszt\u00f3w za p\u00f3\u0142 miesi\u0105ca. I wtedy zacz\u0119\u0142a si\u0119 wojna.<\/p>\n \u2014 Kiedy przyjecha\u0142am po te\u015bciow\u0105, zasta\u0142am przy drzwiach worki na \u015bmieci, a w nich ubrania, ale nie jej. Wszystko, co mia\u0142a, zosta\u0142o pokradzione. P\u00f3\u017aniej co miesi\u0105c dostawa\u0142am kolejne faktury: a to za podk\u0142ady na \u0142\u00f3\u017cko, a to za g\u0105bki myj\u0105ce, a to za pieluchomajtki. Moja te\u015bciowa nigdy nie nosi\u0142a pieluchomajtek! I najgorsze: dopiero w nowym domu opieki dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce kto\u015b wci\u0105\u017c realizuje recepty wystawione mojej te\u015bciowej. To by\u0142y w wi\u0119kszo\u015bci darmowe leki.<\/p>\n Dorota znalaz\u0142a inny o\u015brodek. Ju\u017c nie pi\u0119\u0107 minut od domu, ale ta\u0144szy, za 5 tys. z\u0142, i \u2014 jak m\u00f3wi \u2014 normalny.<\/p>\n Do dzi\u015b zastanawia si\u0119, jak to mo\u017cliwe, \u017ce takie miejsca funkcjonuj\u0105. Nie ma w nich kontroli? A mo\u017ce dzia\u0142aj\u0105 nielegalnie?<\/p>\n \u2014 \u0141atwo to sprawdzi\u0107, ale nikt rodzin nie informuje, jak to zrobi\u0107 \u2014 m\u00f3wi dr Andrzej Lejczak, prezes Krajowej Izby Dom\u00f3w Opieki (KIDO).<\/p>\n Teoretycznie baz\u0119 instytucji opieku\u0144czych powinno udost\u0119pnia\u0107 ministerstwo, ale nikt tam takiego zestawienia nie stworzy\u0142. Pewnymi danymi dysponuj\u0105 wojewodowie, bo to im podlegaj\u0105 domy opieki, ale listy s\u0105 aktualizowane z du\u017cym op\u00f3\u017anieniem, a poza tym przedarcie si\u0119 przez dziesi\u0105tki za\u0142\u0105cznik\u00f3w jest m\u0119czarni\u0105. Jedynym miejscem, w kt\u00f3rym mo\u017cna sprawdzi\u0107, czy dom opieki, kt\u00f3rym si\u0119 interesujemy, ma zezwolenie na dzia\u0142alno\u015b\u0107, jest wyszukiwarka KRDO<\/a>, kt\u00f3ra stworzy\u0142a j\u0105 w interesie spo\u0142ecznym jako organizacja pozarz\u0105dowa.<\/p>\n \u2014 O\u015brodki same si\u0119 do nas zg\u0142aszaj\u0105, by dopisa\u0107 ich do bazy, my te\u017c cyklicznie sprawdzamy te ju\u017c w niej istniej\u0105ce, czy nadal funkcjonuj\u0105, a te zrzeszone w KIDO odwiedzamy i sprawdzamy. Gdybym sam szuka\u0142 miejsca dla swojego bliskiego i nie znalaz\u0142 wybranego o\u015brodka w tej bazie, w \u017cyciu bym tam nikogo nie zawi\u00f3z\u0142 \u2014 deklaruje Andrzej Lejczak.<\/p>\n Szara strefa kwitnie, a pa\u0144stwo patrzy<\/p>\n Szara strefa prywatnych dom\u00f3w opieki kwitnie. Wed\u0142ug danych Najwy\u017cszej Izby Kontroli w ca\u0142ym kraju dzia\u0142a przynajmniej 120 niezarejestrowanych o\u015brodk\u00f3w.<\/p>\n \u2014 To s\u0105 zwykle quasi-hotele, quasi-centra rehabilitacyjne, kt\u00f3re nie spe\u0142niaj\u0105 standard\u00f3w, nie maj\u0105 wykwalifikowanego personelu, cz\u0119sto nie odprowadzaj\u0105 podatku i nie s\u0105 przez nikogo kontrolowane, bo jak, skoro nikomu nie podlegaj\u0105? A jednak funkcjonuj\u0105 \u2014 t\u0142umaczy prezes KIDO. Nietrudno zgadn\u0105\u0107 dlaczego.<\/p>\n G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny podaje, \u017ce tylko w 2024 r. w kolejkach do zak\u0142ad\u00f3w opieku\u0144czo-leczniczych by\u0142o 18 tys. os\u00f3b, a do dom\u00f3w pomocy spo\u0142ecznej 5 tys. Nawet na miejsce w prywatnym domu opieki, szczeg\u00f3lnie tym dobrym, trzeba czeka\u0107 kilka miesi\u0119cy, a s\u0105 plac\u00f3wki, gdzie na li\u015bcie rezerwowej jest kilkadziesi\u0105t os\u00f3b. To idealne warunki do rozwoju nielegalnego biznesu.<\/p>\n Pa\u0144stwo pr\u00f3buje takie interesy \u015bciga\u0107, ale nieudolnie. Samo zreszt\u0105 nie ma za bardzo pomys\u0142u na to, jak zapewni\u0107 opiek\u0119 milionom senior\u00f3w \u2014 tych obecnych i przysz\u0142ych. S\u0105 wprawdzie ruchy, by co\u015b zmieni\u0107 \u2014 przyk\u0142adem jest reforma szpitalnictwa, kt\u00f3ra zak\u0142ada m.in. zmian\u0119 nierentownych oddzia\u0142\u00f3w (np. po\u0142o\u017cnictwa) w szpitalach powiatowych na geriatri\u0119 (mia\u0142oby si\u0119 tam pojawi\u0107 w sumie 15 tys. nowych \u0142\u00f3\u017cek) \u2014 ale przeznaczone na to pieni\u0105dze z Krajowego Planu Odbudowy rozdysponowano nier\u00f3wnomiernie. Przez to wiele region\u00f3w nie ma szans na zwi\u0119kszenie liczby tak cennych \u0142\u00f3\u017cek dla opieki d\u0142ugoterminowej. W efekcie Polska w zestawieniu Organizacji Wsp\u00f3\u0142pracy Gospodarczej i Rozwoju znajduje si\u0119 pod tym wzgl\u0119dem na trzecim miejscu od ko\u0144ca w\u015br\u00f3d kraj\u00f3w europejskich. Na 100 senior\u00f3w przypada 1,2 \u0142\u00f3\u017cka, podczas gdy w Niemczech jest to 5, a w Holandii i Skandynawii 7.<\/p>\n Perspektywy nie s\u0105 optymistyczne.<\/p>\n \u2014 Po pandemii rocznie otwiera si\u0119 oko\u0142o 60 nowych dom\u00f3w opieki rocznie, z czego tylko 1-2 DPS, bo samorz\u0105dy boj\u0105 si\u0119 koszt\u00f3w. To prawie nic wzgl\u0119dem potrzeb demograficznych. Pa\u0144stwo traktuje rozwijaj\u0105cy si\u0119 rynek prywatny jako protez\u0119 dla systemu opieki spo\u0142ecznej i ochrony zdrowia i umywa r\u0119ce przed zmianami, bo przecie\u017c polityka Unii Europejskiej zak\u0142ada deinstytucjonalizacj\u0119 tych system\u00f3w. Problem w tym, \u017ce do Polski ta idea nijak nie pasuje, bo jeste\u015bmy najbardziej zdeinstytucjonalizowanym krajem w UE \u2014 m\u00f3wi Andrzej Lejczak.<\/p>\n Osoby starsze i ich bliscy s\u0105 wi\u0119c skazani na system, w kt\u00f3rym zagwarantowana w konstytucji opieka nad osobami chorymi i w podesz\u0142ym wieku jest us\u0142ug\u0105 dost\u0119pn\u0105 wy\u0142\u0105cznie dla zamo\u017cnych. Ca\u0142\u0105 reszt\u0119 czeka kanapkowa staro\u015b\u0107, w kt\u00f3rej opieka spada na innego seniora \u2014 dziecko lub partnera.<\/p>\n W takiej sytuacji jest Maria. Ma 75 lat, jej m\u0105\u017c jest od niej tylko rok starszy. Kilka lat temu przy okazji z\u0142amania stopy wykryto u niego ot\u0119pienie. Choroba musia\u0142a rozwija\u0107 si\u0119 ju\u017c jaki\u015b czas, bo gdy objawy sta\u0142y si\u0119 wyra\u017ane, post\u0119p by\u0142 bardzo dynamiczny. Niemal z dnia na dzie\u0144 Kazimierz przesta\u0142 chodzi\u0107 i m\u00f3wi\u0107. Opieka nad nim spad\u0142a na Mari\u0119.<\/p>\n Sama cierpi na chorob\u0119 zwyrodnieniow\u0105 staw\u00f3w<\/a> i rw\u0119 kulszow\u0105, ma zdiagnozowan\u0105 cukrzyc\u0119 i nadci\u015bnienie. Do tego jest pacjentk\u0105 onkologiczn\u0105 \u2014 10 lat temu zachorowa\u0142a na raka piersi<\/a>, przesz\u0142a mastektomi\u0119<\/a>. Niedawno zacz\u0119\u0142o jej doskwiera\u0107 kolano, lekarz skierowa\u0142 j\u0105 na operacj\u0119. Maria do szpitala nie dotar\u0142a.<\/p>\n \u2014 Nie mia\u0142am z kim zostawi\u0107 Kazia \u2014 przyznaje.<\/p>\n Gdy poprosi\u0142a o pomoc w gminnym o\u015brodku pomocy spo\u0142ecznej, panie roz\u0142o\u017cy\u0142y r\u0119ce \u2014 opiekun\u00f3w nie ma. Na DPS ani tym bardziej prywatny dom opieki jej nie sta\u0107. Mog\u0142aby ewentualnie sprzeda\u0107 dom, ale gdzie b\u0119d\u0105 mieszka\u0107?<\/p>\n Z Kazimierzem doczeka\u0142a si\u0119 pi\u0119ciu syn\u00f3w, ale na dzieci nie mo\u017ce liczy\u0107. Nie interesuj\u0105 si\u0119 stanem zdrowia rodzic\u00f3w, nie poczuwaj\u0105 do opieki.<\/p>\n \u2014 Dopiero gdy trafi\u0142am do szpitala i Kaziu zosta\u0142 w domu bez pomocy, wyb\u0142aga\u0142am jednego, \u017ceby przyszed\u0142 do ojca. Teraz zagl\u0105da raz w tygodniu, zakupy przyniesie, w piecu napali, zawsze co\u015b. Na co dzie\u0144 jestem jednak z Kazimierzem sama.<\/p>\n Opieka nad m\u0119\u017cem rozpoczyna si\u0119 o \u015bwicie. Maria wykonuje porann\u0105 toalet\u0119, karmi, podaje leki, m\u00f3wi do Kazimierza, cho\u0107 nie wie, czy w og\u00f3le j\u0105 rozpoznaje. W mi\u0119dzyczasie pr\u00f3buje zrobi\u0107 cokolwiek przy sobie, przecie\u017c nie mo\u017ce ca\u0142ymi dniami chodzi\u0107 w szlafroku i nic nie je\u015b\u0107. A i w domu trzeba posprz\u0105ta\u0107, pranie nastawi\u0107, ugotowa\u0107 co\u015b dla siebie. Na wyj\u015bcie z domu nie zawsze starcza czasu, zreszt\u0105 jak, skoro trzeba czuwa\u0107 przy chorym. Taka codzienno\u015b\u0107 odbiera ch\u0119\u0107 do \u017cycia.<\/p>\n \u2014 Czuj\u0119 si\u0119 uwi\u0105zana jak pies \u2014 \u017cali si\u0119. \u2014 Kocham go, tyle razem przeszli\u015bmy, ale ci\u0119\u017cko patrze\u0107, jak si\u0119 m\u0119czy. I siebie samej te\u017c mi szkoda.<\/p>\n Redagowa\u0142a Olga Gitkowska<\/p>\n Tre\u015bci z serwisu Medonet maj\u0105 na celu polepszenie, a nie zast\u0105pienie, kontaktu pomi\u0119dzy U\u017cytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wy\u0142\u0105cznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem si\u0119 do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczeg\u00f3lno\u015bci medycznych, zawartych w Serwisie nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"SPIS TRE\u015aCI (Nie)winny wyb\u00f3r Koszt mi\u0142o\u015bci i oddania Jak w sanatorium, tylko na zawsze Pytania, kt\u00f3rych nie ma…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":102906,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[113,112,3395,23027,23024,23025,48,46,23028,23026,42,38,40,39,41,47,5121,21211,2216],"class_list":{"0":"post-102905","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-biznes","9":"tag-business","10":"tag-choroba_alzheimera","11":"tag-demencja","12":"tag-dom_opieki","13":"tag-dom_pomocy_spolecznej","14":"tag-nat_styl","15":"tag-omp","16":"tag-opieka_socjalna","17":"tag-otepienie","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-screening_general","24":"tag-seniorzy","25":"tag-starosc","26":"tag-zdrowie_dla_kazdego"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115554602459933417","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102905","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=102905"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102905\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/102906"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=102905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=102905"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=102905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"MedonetPRO](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/1760947870_673_9xOk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9hMGY5NWNmMDcwYzA5MjFiZDc2NTFlYzU4MDEzNGIzNy5wbmeSlQMAA.jpeg\")
<\/a><\/p>\n