{"id":103019,"date":"2025-11-15T17:32:09","date_gmt":"2025-11-15T17:32:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/103019\/"},"modified":"2025-11-15T17:32:09","modified_gmt":"2025-11-15T17:32:09","slug":"jak-wyglada-naukowcy-sprawdzaja-co-kryje-wnetrze-ksiezyca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/103019\/","title":{"rendered":"Jak wygl\u0105da? Naukowcy sprawdzaj\u0105 co kryje wn\u0119trze Ksi\u0119\u017cyca"},"content":{"rendered":"

Liczne debaty dotycz\u0105ce budowy wn\u0119trza Ksi\u0119\u017cyca znalaz\u0142y sw\u00f3j fina\u0142 po publikacji wynik\u00f3w najnowszego badania kierowanego przez Arthura Briauda z\u00a0Francuskiego Narodowego Centrum Bada\u0144 Naukowych. Jak podaje portal Science Alert, naukowcy wykazali, \u017ce ksi\u0119\u017cycowy rdze\u0144 jest sta\u0142\u0105 kul\u0105 o\u00a0g\u0119sto\u015bci por\u00f3wnywalnej z\u00a0\u017celazem. Odkrycie pozwala lepiej zrozumie\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107 naturalnego satelity Ziemi oraz samego Uk\u0142adu S\u0142onecznego.<\/p>\n

Aby rozstrzygn\u0105\u0107 t\u0119 kwesti\u0119, zesp\u00f3\u0142 przeanalizowa\u0142 dane z\u00a0licznych misji kosmicznych i\u00a0pomiar\u00f3w laserowych prowadzonych w\u00a0kierunku Ksi\u0119\u017cyca. Analizowano nie tylko deformacje powierzchni na skutek grawitacji Ziemi, ale tak\u017ce niewielkie wahania odleg\u0142o\u015bci oraz g\u0119sto\u015b\u0107 Ksi\u0119\u017cyca<\/a>. Dzi\u0119ki zastosowaniu zaawansowanych modeli por\u00f3wnuj\u0105cych r\u00f3\u017cne konfiguracje j\u0105dra, naukowcy mogli dobra\u0107 t\u0119, kt\u00f3ra najbardziej odpowiada obserwowanym danym.<\/p>\n

Badacze odkryli, \u017ce w g\u0142\u0119bi Ksi\u0119\u017cyca zachodz\u0105 procesy zanurzania si\u0119 g\u0119stszych materia\u0142\u00f3w do wn\u0119trza i\u00a0unoszenia l\u017cejszych ku g\u00f3rze. Taka aktywno\u015b\u0107 wewn\u0119trzna t\u0142umaczy wyst\u0119powanie okre\u015blonych pierwiastk\u00f3w w\u00a0obszarach wulkanicznych i\u00a0potwierdza wcze\u015bniejsze przypuszczenia dotycz\u0105ce historii satelity.<\/p>\n

Modele wskazuj\u0105 na istnienie struktury podobnej jak w\u00a0przypadku Ziemi \u2014\u00a0p\u0142ynna zewn\u0119trzna warstwa otacza sta\u0142y rdze\u0144. P\u0142ynna cz\u0119\u015b\u0107 j\u0105dra Ksi\u0119\u017cyca ma promie\u0144 ok. 362 km, natomiast jego sta\u0142y \u015brodek ok. 258 km, czyli prawie 15 proc. ca\u0142ego promienia globu. Zesp\u00f3\u0142 ustali\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce g\u0119sto\u015b\u0107 sta\u0142ego rdzenia to ok. 7\u00a0822 kg\/m\u00b3, co bardzo przypomina warto\u015bci obserwowane w\u00a0przypadku \u017celaza.<\/p>\n

Co ciekawe, ju\u017c w\u00a02011 r. zesp\u00f3\u0142 naukowy NASA kierowany przez Renee Weber, wykorzystuj\u0105c dane sejsmologiczne z\u00a0misji Apollo, uzyska\u0142 podobne wyniki, sugeruj\u0105c promie\u0144 sta\u0142ego j\u0105dra na poziomie ok. 240 km i\u00a0g\u0119sto\u015b\u0107 ok. 8\u00a0000 kg\/m\u00b3. Najnowsza analiza stanowi potwierdzenie wcze\u015bniejszych obserwacji i\u00a0dodatkowo wzmacnia tez\u0119 o\u00a0podobnej budowie j\u0105dra Ksi\u0119\u017cyca i\u00a0Ziemi.<\/p>\n

Te odkrycia wyja\u015bniaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, dlaczego niegdy\u015b Ksi\u0119\u017cyc mia\u0142 silne pole magnetyczne, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142o gwa\u0142townie s\u0142abn\u0105\u0107 oko\u0142o 3,2 mld lat temu. Ruch i\u00a0konwekcja w\u00a0j\u0105drze s\u0105 bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z\u00a0obecno\u015bci\u0105 pola magnetycznego, dlatego wiedza o\u00a0budowie wn\u0119trza pozwala lepiej zrozumie\u0107 zanik tego zjawiska na przestrzeni dziej\u00f3w. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Liczne debaty dotycz\u0105ce budowy wn\u0119trza Ksi\u0119\u017cyca znalaz\u0142y sw\u00f3j fina\u0142 po publikacji wynik\u00f3w najnowszego badania kierowanego przez Arthura Briauda…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":103020,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-103019","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115554913405511349","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103019","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=103019"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103019\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/103020"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=103019"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=103019"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=103019"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}