{"id":1036,"date":"2025-09-17T15:58:10","date_gmt":"2025-09-17T15:58:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/1036\/"},"modified":"2025-09-17T15:58:10","modified_gmt":"2025-09-17T15:58:10","slug":"moskwa-wypowiada-europejska-konwencje-o-zapobieganiu-torturom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/1036\/","title":{"rendered":"Moskwa wypowiada europejsk\u0105 konwencj\u0119 o zapobieganiu torturom"},"content":{"rendered":"

\"\"
\n Bart\u0142omiej Wypartowicz
\n <\/a> <\/p>\n

Rosyjska Duma Pa\u0144stwowa przyj\u0119\u0142a ustaw\u0119 o wypowiedzeniu Europejskiej konwencji o zapobieganiu torturom oraz nieludzkiemu albo poni\u017caj\u0105cemu traktowaniu. Decyzja jest kolejnym krokiem Moskwy w stron\u0119 izolacji od mi\u0119dzynarodowych standard\u00f3w praw cz\u0142owieka.<\/p>\n

\"\u015a.P
\n Autor. z archiwum rozm\u00f3wcy<\/p>\n

Ustawa, przyj\u0119ta w po\u0142owie wrze\u015bnia, czeka jeszcze na zatwierdzenie przez Rad\u0119 Federacji i podpis prezydenta W\u0142adimira Putina, ale w praktyce kierunek jest ju\u017c przes\u0105dzony: Rosja odcina si\u0119 od jednego z kluczowych mechanizm\u00f3w kontroli warunk\u00f3w w wi\u0119zieniach i aresztach w Europie.<\/p>\n

Rosja przyst\u0105pi\u0142a do konwencji w 1996 roku, nied\u0142ugo po wej\u015bciu do Rady Europy. W\u00f3wczas krok ten interpretowano jako element otwarcia na Zach\u00f3d i pr\u00f3b\u0119 wpisania si\u0119 w demokratyczne standardy. Konwencja, przyj\u0119ta w 1987 roku, powo\u0142a\u0142a do \u017cycia specjalny organ \u2013 Europejski Komitet ds. Zapobiegania Torturom (CPT), kt\u00f3rego cz\u0142onkowie mieli prawo niezapowiedzianych wizyt w miejscach pozbawienia wolno\u015bci. Misj\u0105 CPT by\u0142a nie tylko kontrola, ale te\u017c rekomendowanie zmian w prawie i praktyce pa\u0144stw sygnatariuszy.<\/p>\n

Przez lata relacje Rosji z CPT by\u0142y napi\u0119te, ale dzia\u0142a\u0142y: Komitet odwiedza\u0142 kolonie karne i zak\u0142ady psychiatryczne, dokumentowa\u0142 nieprawid\u0142owo\u015bci i wywiera\u0142 presj\u0119 na Moskw\u0119. Wszystko zmieni\u0142o si\u0119 po 2022 roku. Po inwazji na Ukrain\u0119 Rosja zosta\u0142a usuni\u0119ta z Rady Europy, a wyb\u00f3r nowego przedstawiciela do CPT zosta\u0142 zablokowany. Cho\u0107 formalnie konwencja nadal obowi\u0105zywa\u0142a, rosyjskie w\u0142adze przesta\u0142y wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107. Kolejne pro\u015bby o wizyty by\u0142y odrzucane, a pytania o g\u0142o\u015bne przypadki \u2013 jak nag\u0142a \u015bmier\u0107 opozycjonisty Aleksieja Nawalnego \u2013 pozostawa\u0142y bez odpowiedzi.<\/p>\n

Argumenty Kremla <\/p>\n

Oficjalnie w\u0142adze w Moskwie t\u0142umacz\u0105 decyzj\u0119 wzgl\u0119dami proceduralnymi: skoro Rosja nie mo\u017ce delegowa\u0107 swojego cz\u0142onka do CPT, to \u201euczestnictwo w konwencji sta\u0142o si\u0119 fikcj\u0105\u201d. Premier Michai\u0142 Miszustin w sierpniu zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Putina o wypowiedzenie traktatu, a prezydent bezzw\u0142ocznie z\u0142o\u017cy\u0142 projekt ustawy w Dumie. Przewodnicz\u0105cy izby Wiaczes\u0142aw Wo\u0142odin m\u00f3wi\u0142 wr\u0119cz, \u017ce Rada Europy sama zmusi\u0142a Rosj\u0119 do takiego kroku.<\/p>\n

Zupe\u0142nie inaczej patrz\u0105 na spraw\u0119 krytycy \u2013 zar\u00f3wno wewn\u0119trzni, jak i zagraniczni. Organizacje praw cz\u0142owieka w Rosji, m.in. \u201eCrew Against Torture\u201d, ostrzegaj\u0105, \u017ce decyzja oznacza ca\u0142kowite zniesienie zewn\u0119trznego nadzoru nad rosyjskim systemem penitencjarnym, w kt\u00f3rym od lat dochodzi do brutalnych nadu\u017cy\u0107. Ukrai\u0144skie w\u0142adze okre\u015blaj\u0105 ruch Moskwy jako \u201eprzyznanie si\u0119 do winy\u201d, wskazuj\u0105c na liczne doniesienia o torturach stosowanych wobec je\u0144c\u00f3w wojennych i cywil\u00f3w na okupowanych terytoriach.<\/p>\n

Wyj\u015bcie z konwencji antytortur nie jest odosobnionym przypadkiem. To cz\u0119\u015b\u0107 szerszej strategii w\u0142adz rosyjskich polegaj\u0105cej na rozmontowywaniu wi\u0119zi z instytucjami europejskimi. Ju\u017c w 2022 roku Moskwa wypowiedzia\u0142a Europejsk\u0105 konwencj\u0119 praw cz\u0142owieka, a tym samym pozbawi\u0142a obywateli mo\u017cliwo\u015bci sk\u0142adania skarg do Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka. W kolejnych latach ograniczano tak\u017ce wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z innymi organizacjami mi\u0119dzynarodowymi, kt\u00f3re mog\u0142yby monitorowa\u0107 sytuacj\u0119 w kraju.<\/p>\n

Kreml d\u0105\u017cy do pe\u0142nej autonomii w zakresie polityki wewn\u0119trznej, nawet kosztem reputacji na arenie mi\u0119dzynarodowej. \u201eRosja nie chce ju\u017c nawet pozor\u00f3w kontroli zewn\u0119trznej \u2013 to oznacza pe\u0142n\u0105 swobod\u0119 w traktowaniu wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych i os\u00f3b zatrzymanych\u201d \u2013 komentuje jeden z ekspert\u00f3w cytowanych przez Euronews.
\n$$<\/p>\n

Po zatwierdzeniu przez Rad\u0119 Federacji i podpisie Putina, Rosja przestanie by\u0107 stron\u0105 konwencji, a CPT straci formalne prawo monitorowania sytuacji w rosyjskich wi\u0119zieniach i koloniach karnych. W praktyce oznacza to jeszcze wi\u0119ksze trudno\u015bci w dokumentowaniu przypadk\u00f3w tortur i z\u0142ego traktowania. Organizacje mi\u0119dzynarodowe b\u0119d\u0105 musia\u0142y polega\u0107 na relacjach uchod\u017ac\u00f3w, \u015bwiadk\u00f3w i niezale\u017cnych aktywist\u00f3w, kt\u00f3rzy coraz cz\u0119\u015bciej dzia\u0142aj\u0105 z zagranicy. Dla wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych i zwyk\u0142ych osadzonych oznacza to jednak co\u015b znacznie bardziej konkretnego \u2013 jeszcze wi\u0119ksz\u0105 bezkarno\u015b\u0107 s\u0142u\u017cb i urz\u0119dnik\u00f3w, a co za tym idzie, realne zagro\u017cenie dla \u017cycia i zdrowia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bart\u0142omiej Wypartowicz Rosyjska Duma Pa\u0144stwowa przyj\u0119\u0142a ustaw\u0119 o wypowiedzeniu Europejskiej konwencji o zapobieganiu torturom oraz nieludzkiemu albo poni\u017caj\u0105cemu…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1037,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,590,34,35,28,31,25,40,41,87,80,29,30,415,26,589,82,83,84],"class_list":{"0":"post-1036","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-konwencja","12":"tag-latest-news","13":"tag-latestnews","14":"tag-naglowki","15":"tag-najwazniejsze-artykuly","16":"tag-news","17":"tag-polish","18":"tag-polski","19":"tag-rosja","20":"tag-swiat","21":"tag-top-stories","22":"tag-topstories","23":"tag-ukraina","24":"tag-wiadomosci","25":"tag-wiezniowie","26":"tag-world","27":"tag-world-news","28":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1036"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1036\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}