{"id":104118,"date":"2025-11-16T13:05:10","date_gmt":"2025-11-16T13:05:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/104118\/"},"modified":"2025-11-16T13:05:10","modified_gmt":"2025-11-16T13:05:10","slug":"lukaszenko-wyciaga-reke-do-zachodu-eksperci-ostrzegaja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/104118\/","title":{"rendered":"\u0141ukaszenko wyci\u0105ga r\u0119k\u0119 do Zachodu? Eksperci ostrzegaj\u0105"},"content":{"rendered":"

W nowym, obszernym raporcie think tanku Atlantic Council zatytu\u0142owanym „Minsk in Moscow\u2019s Grip” (Mi\u0144sk w u\u015bcisku Moskwy) przedstawiono spraw\u0119 wprost: Bia\u0142oru\u015b nie jest ju\u017c suwerennym pa\u0144stwem r\u00f3wnowa\u017c\u0105cym si\u0142y \u2014 jest kontrolowan\u0105 przez Kreml plac\u00f3wk\u0105, kt\u00f3rej przyw\u00f3dca przetrwa dzi\u0119ki \u0142asce prezydenta Rosji W\u0142adimira Putina<\/a>.<\/p>\n

„To jedna z najpilniejszych kwestii w przestrzeni geopolitycznej” \u2014 ostrzeg\u0142 Brian Whitmore, starszy pracownik naukowy Centrum Eurazji Atlantic Council. „Stany Zjednoczone \u0142agodz\u0105 sankcje i proces ten mo\u017ce si\u0119 powt\u00f3rzy\u0107 w bardzo niefortunny spos\u00f3b” \u2014 powiedzia\u0142 podczas prezentacji raportu.<\/p>\n

Autorka raportu, bia\u0142oruska dziennikarka Hanna Liubakowa, pozbawi\u0142a czytelnik\u00f3w wszelkich z\u0142udze\u0144: „Bia\u0142oru\u015b zosta\u0142a stopniowo wch\u0142oni\u0119ta przez Rosj\u0119, pomimo sprzeciwu spo\u0142ecze\u0144stwa”.<\/p>\n

Koniec mitu niepodleg\u0142o\u015bci<\/p>\n

Przez lata zachodni decydenci wahali si\u0119 mi\u0119dzy sankcjami a ostro\u017cnym zaanga\u017cowaniem \u0141ukaszenki, szczeg\u00f3lnie w fazie „ograniczonej niepodleg\u0142o\u015bci” w latach 2015\u20132020, kiedy to bia\u0142oruski przyw\u00f3dca by\u0142 gospodarzem rozm\u00f3w pokojowych i udawa\u0142 niech\u0119tnego sojusznika Moskwy. Jednak, jak twierdzi Liubakowa, era ta by\u0142a zawsze \u017ale rozumiana. Prawdziwym punktem zwrotnym nie by\u0142 rok 2020, ale 2014, kiedy to aneksja Krymu<\/a> i wojna w Donbasie przekona\u0142y \u0141ukaszenk\u0119, \u017ce Bia\u0142oru\u015b „mog\u0142a by\u0107 kolejnym celem”.<\/p>\n

Jego balansowanie nigdy nie dotyczy\u0142o warto\u015bci \u2014 chodzi\u0142o wy\u0142\u0105cznie o wyci\u0105gni\u0119cie od Moskwy wi\u0119kszej ilo\u015bci pieni\u0119dzy, zni\u017cek na energi\u0119 i wp\u0142yw\u00f3w.<\/p>\n

Iluzja pa\u0144stwa buforowego ca\u0142kowicie si\u0119 rozpad\u0142a po protestach w 2020 r.<\/a> Zdesperowany i odizolowany \u0141ukaszenko zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 ca\u0142kowicie ku Moskwie, pozwalaj\u0105c Putinowi wykorzysta\u0107 t\u0119 okazj\u0119.<\/p>\n

Wed\u0142ug raportu do listopada 2021 r. Bia\u0142oru\u015b i Rosja formalnie zatwierdzi\u0142y 28 program\u00f3w unii, reaktywuj\u0105c plany harmonizacji system\u00f3w prawnych, ujednolicenia rynk\u00f3w oraz dostosowania polityki w zakresie energii, finans\u00f3w i podatk\u00f3w.<\/p>\n

Chocia\u017c przedstawiane s\u0105 one jako wsp\u00f3\u0142praca, \u015brodki integracyjne stopniowo os\u0142abiaj\u0105 suwerenno\u015b\u0107 Bia\u0142orusi \u2014 przede wszystkim poprzez ujednolicony system podatkowy z ponadnarodow\u0105 komisj\u0105 i zaprojektowan\u0105 przez Rosj\u0119 platform\u0105 cyfrow\u0105 z centralnym dost\u0119pem do danych podatnik\u00f3w.<\/p>\n

Elity pozostaj\u0105 lojalne, a dysydenci s\u0105 wi\u0119zieni lub wygnani<\/a>. „Nie ma frakcji, nie ma niezale\u017cno\u015bci. Ka\u017cdy, kto wyra\u017ca sprzeciw, trafia do wi\u0119zienia lub musi opu\u015bci\u0107 kraj” \u2014 podkre\u015bli\u0142a Liubakowa.<\/p>\n

Cel Kremla: przej\u0119cie re\u017cimu, a nie terytorium<\/p>\n

Agnia Grigas, starsza pracowniczka naukowa w Centrum Eurazji Atlantic Council, opisa\u0142a Bia\u0142oru\u015b jako podr\u0119cznikowy przyk\u0142ad „reimperializacji” Rosji, ale „w znacznie bardziej skondensowanej i przyspieszonej formie” ni\u017c w przypadku Ukrainy czy Gruzji<\/a>.<\/p>\n

Kiedy w 2020 r. Bia\u0142orusini wyszli na ulice, wstrz\u0105saj\u0105c fundamentami dyktatury, Kreml zdecydowanie interweniowa\u0142, skutecznie staj\u0105c si\u0119 gwarantem przetrwania \u0141ukaszenki. Nie by\u0142a potrzebna formalna aneksja \u2014 wystarczy\u0142 przyw\u00f3dca, kt\u00f3ry nie mia\u0142 gdzie si\u0119 podzia\u0107.<\/p>\n

Od tego czasu integracja przyspieszy\u0142a na wszystkich frontach, przekszta\u0142caj\u0105c kraj w faktyczn\u0105 rosyjsk\u0105 plac\u00f3wk\u0119 wojskow\u0105.<\/p>\n

Bia\u0142oru\u015b odegra\u0142a kluczow\u0105 rol\u0119 w ataku na Kij\u00f3w w 2022 r., udost\u0119pniaj\u0105c swoj\u0105 przestrze\u0144 powietrzn\u0105 i infrastruktur\u0119 wojskow\u0105. Mi\u0119dzy lutym 2022 r. a marcem 2023 r. z terytorium Bia\u0142orusi wystrzelono w kierunku Ukrainy ponad 700 rakiet.<\/p>\n

\"Aleksander<\/p>\n

Aleksander \u0141ukaszenko, 26 wrze\u015bnia 2025 r.RAMIL SITDIKOV \/ AFP<\/p>\n

W mi\u0119dzyczasie bia\u0142oruski przemys\u0142 obronny po cichu w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w dzia\u0142ania wojenne, naprawiaj\u0105c rosyjskie czo\u0142gi, modernizuj\u0105c samoloty i dostarczaj\u0105c systemy optyczne do rakiet.<\/p>\n

Rozmieszczenie to ma obecnie charakter sta\u0142y. Traktat o gwarancjach bezpiecze\u0144stwa z grudnia 2024 r. umo\u017cliwi\u0142 utworzenie sta\u0142ych baz rosyjskich i rozmieszczenie si\u0142 zbrojnych w Bia\u0142orusi oraz formalnie w\u0142\u0105czy\u0142 ten kraj do rosyjskiej strategii odstraszania nuklearnego<\/a>.<\/p>\n

Nowa doktryna wojskowa wyra\u017anie zezwala na rozmieszczenie i potencjalne u\u017cycie rosyjskiej taktycznej broni j\u0105drowej na terytorium Bia\u0142orusi, daj\u0105c Moskwie zwi\u0119kszon\u0105 przewag\u0119 strategiczn\u0105 w pobli\u017cu granic NATO.<\/p>\n

Ekonomiczne podporz\u0105dkowanie<\/p>\n

Ostatnia zmiana stanowiska \u0141ukaszenki nie ma charakteru ideologicznego, lecz ekonomiczny. Wed\u0142ug raportu prawie 8 mld dol. (29 mld z\u0142) d\u0142ugu wobec Rosji sprawia, \u017ce Mi\u0144sk jest najwi\u0119kszym d\u0142u\u017cnikiem Moskwy, a zachodnie sankcje zniszczy\u0142y tradycyjne rynki.<\/p>\n

To, co wydaje si\u0119 o\u017cywieniem gospodarczym, jest w rzeczywisto\u015bci niemal ca\u0142kowit\u0105 zale\u017cno\u015bci\u0105. A\u017c 70 proc. eksportu Bia\u0142orusi trafia obecnie do Rosji, a ponad po\u0142owa bezpo\u015brednich inwestycji zagranicznych pochodzi ze Wschodu.<\/p>\n

Ta zale\u017cno\u015b\u0107 ma charakter strategiczny: co najmniej 287 bia\u0142oruskich przedsi\u0119biorstw pa\u0144stwowych produkuje bro\u0144, komponenty lub amunicj\u0119 dla rosyjskiej machiny wojennej, co czyni ten kraj kluczowym ogniwem kompleksu militarno-przemys\u0142owego Kremla.<\/p>\n

Absorpcja doprowadzi\u0142a r\u00f3wnie\u017c do upadku niegdy\u015b pr\u0119\u017cnie rozwijaj\u0105cych si\u0119 sektor\u00f3w gospodarki. Bran\u017ca IT \u2014 dawniej krajowa duma \u2014 zosta\u0142a zniszczona. Eksport spad\u0142 w latach 2021-2023 o 45 proc., a ponad 19 tys. pracownik\u00f3w uciek\u0142o na zach\u00f3d.<\/p>\n

„Retoryka pokoju” \u0141ukaszenki jest po prostu taktycznym posuni\u0119ciem maj\u0105cym na celu zdobycie got\u00f3wki.<\/p>\n

Hegemonia kulturowa i czerwone linie<\/p>\n

Moskwa pr\u00f3buje na nowo zdefiniowa\u0107, co oznacza bycie Bia\u0142orusinem. Kreml finansuje nowy wsp\u00f3lny holding medialny \u2014 z bud\u017cetem wynosz\u0105cym 1 mld rubli (wed\u0142ug aktualnego kursu 44 mln z\u0142), kt\u00f3ry ma zosta\u0107 uruchomiony w 2025 r. To \\wa\u017cny krok w kierunku integracji medi\u00f3w pod kierownictwem Moskwy.<\/p>\n

\"Aleksander<\/p>\n

Aleksander \u0141ukaszenko i W\u0142adimir Putin, 29 kwietnia 2025 r.Vladimir Smirnov \/ AFP<\/p>\n

Towarzyszy temu gwa\u0142towny spadek popularno\u015bci nauczania j\u0119zyka bia\u0142oruskiego (uczy si\u0119 go mniej ni\u017c jeden na 10 uczni\u00f3w) oraz tysi\u0105ce finansowanych przez Kreml sta\u017cy studenckich na rosyjskich uniwersytetach. To kszta\u0142tuje pokolenie, kt\u00f3rego lojalno\u015b\u0107 intelektualna skierowana jest na wsch\u00f3d.<\/p>\n

Je\u015bli Waszyngton flirtuje z wywa\u017conym zaanga\u017cowaniem, Bruksela tego nie robi. Giselle Bosse, ekspertka ds. polityki zagranicznej UE, przedstawi\u0142a jedno z najwyra\u017aniejszych ostrze\u017ce\u0144. „UE nie mo\u017ce na\u015bladowa\u0107 podej\u015bcia Waszyngtonu ani powtarza\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w ponownego zaanga\u017cowania” \u2014 powiedzia\u0142a.<\/p>\n

UE formalnie powi\u0105za\u0142a swoje pakiety sankcji wobec Bia\u0142orusi i Rosji, aby uniemo\u017cliwi\u0107 Mi\u0144skowi odgrywanie roli korytarza przemytniczego dla obj\u0119tych sankcjami towar\u00f3w.<\/p>\n

Ponadto wybory re\u017cimu nie odzwierciedlaj\u0105 nastroj\u00f3w spo\u0142ecznych. Niezale\u017cne sonda\u017ce pokazuj\u0105, \u017ce ponad 85 proc. Bia\u0142orusin\u00f3w sprzeciwia si\u0119 wys\u0142aniu wojsk do walki w Ukrainie, a dwie trzecie sprzeciwia si\u0119 rozmieszczeniu rosyjskiej broni j\u0105drowej na ich terytorium.<\/p>\n

Dla pa\u0144stw po\u0142o\u017conych na pierwszej linii frontu zagro\u017cenie ze strony Bia\u0142orusi nie jest teoretyczne. Grigas zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 na trwaj\u0105c\u0105 „hybrydow\u0105 konfrontacj\u0119”<\/a>: uzbrojenie migracji kierowanej w stron\u0119 Polski i Litwy oraz operacje rozpoznawcze maj\u0105ce na celu sprawdzenie czasu reakcji NATO.<\/p>\n

Manewry, u\u015bmiechy i propozycje \u0141ukaszenki nie s\u0105 dyplomacj\u0105 \u2014 s\u0105 one cz\u0119\u015bci\u0105 szerszego konfliktu z Zachodem. „Niestety, przysz\u0142o\u015b\u0107 Bia\u0142orusi jest w du\u017cym stopniu powi\u0105zana z przysz\u0142o\u015bci\u0105 Rosji” \u2014 podsumowa\u0142a Grigas. Innymi s\u0142owy: ocieplenie stosunk\u00f3w z Mi\u0144skiem wcale nie jest ociepleniem. Jest to wojna przeciwko Ukrainie \u2014 prowadzona innymi \u015brodkami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W nowym, obszernym raporcie think tanku Atlantic Council zatytu\u0142owanym „Minsk in Moscow\u2019s Grip” (Mi\u0144sk w u\u015bcisku Moskwy) przedstawiono…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":104119,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[986,56,699,32,33,27,76,34,35,28,31,48,25,46,40,41,87,47,80,29,30,26,408,82,83,84],"class_list":{"0":"post-104118","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-aleksander_lukaszenko","9":"tag-article_premium","10":"tag-bialorus","11":"tag-breaking-news","12":"tag-breakingnews","13":"tag-headlines","14":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-polish","23":"tag-polski","24":"tag-rosja","25":"tag-screening_general","26":"tag-swiat","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-wiadomosci","30":"tag-wladimir_putin","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115559525653604255","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104118"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104118\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/104119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}