{"id":104362,"date":"2025-11-16T15:53:08","date_gmt":"2025-11-16T15:53:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/104362\/"},"modified":"2025-11-16T15:53:08","modified_gmt":"2025-11-16T15:53:08","slug":"gdyby-ludzie-wiedzieli-jakie-to-proste-przestaliby-sie-bac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/104362\/","title":{"rendered":"Gdyby ludzie wiedzieli, jakie to proste, przestaliby si\u0119 ba\u0107"},"content":{"rendered":"

Chirurg jelita grubego Skander Bouassida, kt\u00f3ry jest ordynatorem i kierownikiem Kliniki Koloproktologii w szpitalu Vivantes Humboldt-Klinikum w Berlinie, odpowiedzia\u0142 w rozmowie z dziennikark\u0105 serwisu Die Welt na wiele pyta\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 nurtowa\u0107 pacjent\u00f3w. Ma te\u017c kilka anegdot \u2014 l\u017cejszych i wywo\u0142uj\u0105cych u\u015bmiech, jak ta o francuskich dworskich zwyczajach, ale te\u017c zdecydowanie bardziej mrocznych, jak przypadek „starszej, uroczej pani”, z kt\u00f3r\u0105 si\u0119 zetkn\u0105\u0142 jako lekarz.<\/p>\n

WELT: W Niemczech od kwietnia 2024 r. kobiety \u2014 tak jak dotychczas m\u0119\u017cczy\u017ani \u2014 te\u017c mog\u0105 podda\u0107 si\u0119 [refundowanej] kolonoskopii w celu wczesnego wykrycia raka od 50., a nie 55. roku \u017cycia. W ko\u0144cu?<\/p>\n

Skander Bouassida: Tak, w ko\u0144cu. Za\u0142o\u017cenie, \u017ce kobiety zaczynaj\u0105 chorowa\u0107 p\u00f3\u017aniej, jest od co najmniej 2010 r. uwa\u017cane za przestarza\u0142e. Niemcy by\u0142y jednym z ostatnich kraj\u00f3w, kt\u00f3re podj\u0119\u0142y ten krok [w Polsce zar\u00f3wno kobiety, jak i m\u0119\u017cczy\u017ani mog\u0105 si\u0119 podda\u0107 temu badaniu za darmo, je\u015bli sko\u0144czy\u0142y 50 lat<\/a>]. To wspaniale, \u017ce kobiety mog\u0105 w ko\u0144cu zacz\u0105\u0107 korzysta\u0107 z niego tak samo jak m\u0119\u017cczy\u017ani. Jednak z czysto medycznego punktu widzenia sensowne by\u0142oby rozpocz\u0119cie bada\u0144 jeszcze wcze\u015bniej.<\/p>\n

WELT: To dlatego, \u017ce nowotwory, w tym rak jelita grubego, coraz cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 u m\u0142odych doros\u0142ych?<\/p>\n

Dok\u0142adnie, a jednocze\u015bnie przyczyny pozostaj\u0105 niejasne. W Stanach Zjednoczonych zaleca si\u0119 obecnie rozpocz\u0119cie bada\u0144 w wieku 45 lat. Uwa\u017cam, \u017ce s\u0142uszne by\u0142oby, gdyby ka\u017cdy, kto si\u0119 martwi, mia\u0142 prawo do bezp\u0142atnej kolonoskopii ju\u017c od 45. roku \u017cycia. Rak jelita grubego jest bowiem jednym z niewielu nowotwor\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna nie tylko wcze\u015bnie wykry\u0107, ale tak\u017ce faktycznie zapobiec ich powstawaniu.<\/p>\n

WELT: Poniewa\u017c mo\u017cna wcze\u015bnie wykry\u0107 polipy, kt\u00f3re s\u0105 usuwane podczas badania. I w zale\u017cno\u015bci od znieczulenia jest to zabieg bezbolesny, prawda?<\/p>\n

Dok\u0142adnie tak. A z [wyci\u0119tych] polip\u00f3w<\/a> nie b\u0119dzie ju\u017c m\u00f3g\u0142 rozwin\u0105\u0107 si\u0119 rak \u2014 to prawdziwa profilaktyka, a nie tylko wczesne wykrywanie. Polip potrzebuje \u015brednio od siedmiu do 10 lat, aby przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w nowotw\u00f3r z\u0142o\u015bliwy. Dlatego wystarczy wykonywa\u0107 kolonoskopi\u0119 co 10 lat. Kto si\u0119 na ni\u0105 zdecyduje, ma gwarancj\u0119, \u017ce ten nowotw\u00f3r nie wyst\u0105pi. A je\u015bli jednak tak si\u0119 stanie, mo\u017cemy go usun\u0105\u0107 w spos\u00f3b ma\u0142o inwazyjny, za pomoc\u0105 robota, z bardzo dobrym rokowaniem.<\/p>\n

\"Rak<\/p>\n

Rak jelita grubego nie zaczyna si\u0119 nagle. Objawy mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 d\u0142ugo przed diagnoz\u0105Andrew Angelov \/ Shutterstock<\/p>\n

WELT: A mimo to zbyt ma\u0142o os\u00f3b si\u0119 bada.<\/p>\n

Tak, to smutne. Istniej\u0105 dwie przeszkody: po pierwsze wstyd \u2014 w moim ty\u0142ku znajdzie si\u0119 obca, d\u0142uga rurka. Po drugie przygotowanie: dzie\u0144 wcze\u015bniej trzeba za\u017cy\u0107 \u015brodek przeczyszczaj\u0105cy, co jest nieprzyjemne. Ale nie ma b\u00f3lu, samo badanie jest bezpieczne. Gdyby ludzie naprawd\u0119 wiedzieli, jak to wszystko jest proste, bariera psychologiczna by\u0142aby mniejsza.<\/p>\n

WELT: Dlaczego rak jelita grubego wyst\u0119puje coraz cz\u0119\u015bciej w\u0142a\u015bnie u m\u0142odych ludzi?<\/p>\n

To wielka zagadka. To zjawisko og\u00f3lno\u015bwiatowe, kt\u00f3re wydaje si\u0119 mie\u0107 wiele przyczyn. Z jednej strony badamy lepiej, z drugiej strony ludzie s\u0105 bardziej uwa\u017cni. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 czynniki genetyczne, przemys\u0142owa dieta bogata w cukier, t\u0142uszcz i mi\u0119so, zmiana flory bakteryjnej jelit, wzrost zachorowa\u0144 na choroby cywilizacyjne, takie jak cukrzyca, brak ruchu, nadwaga, palenie tytoniu i spo\u017cywanie alkoholu, przedwczesne dojrzewanie. Wszystkie te czynniki ryzyka by\u0142y ju\u017c znane, ale dotykaj\u0105 coraz m\u0142odsze osoby. Od lat zwracamy na to uwag\u0119 podczas naszej imprezy „Let\u2019s Talk about Darmkrebs” (ang. „Porozmawiajmy o raku jelita grubego”), oferujemy r\u00f3wnie\u017c porady dotycz\u0105ce od\u017cywiania, stylu \u017cycia i profilaktyki genetycznej, co jest niezwykle wa\u017cne. Ale widzimy te\u017c 20\u2014 i 30-latk\u00f3w z rakiem jelita grubego. Nikt nie podejrzewa takiej diagnozy, przez lata uwa\u017ca si\u0119 ich za osoby z „jelitem dra\u017cliwym” lub hemoroidami.<\/p>\n

WELT: Wiele os\u00f3b zbyt p\u00f3\u017ano zauwa\u017ca, \u017ce co\u015b jest nie tak.<\/p>\n

Bouassida: Dok\u0142adnie. Typowym objawem s\u0105 krwawienia. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b ma jednocze\u015bnie hemoroidy \u2014 i wtedy m\u00f3wi si\u0119: to w\u0142a\u015bnie one s\u0105 przyczyn\u0105. Problem polega na tym, \u017ce hemoroidy i nowotwory mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 jednocze\u015bnie. Osoby z hemoroidami rzadko maj\u0105 nowotwory. Jednak osoby z nowotworami bardzo cz\u0119sto maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c hemoroidy. Je\u015bli jednak skupiamy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na hemoroidach, pomijamy powa\u017cniejsz\u0105 przyczyn\u0119. Wtedy pacjenci siadaj\u0105 przede mn\u0105 i m\u00f3wi\u0105: „Mam te objawy od dw\u00f3ch lat”.<\/p>\n

WELT: A pan zachowuje spok\u00f3j?<\/p>\n

Staram si\u0119. Wyparcie jest ludzkie. Nikt nie lubi chodzi\u0107 na kolonoskopi\u0119. Ale czasami denerwuje mnie system: pacjenci przechodz\u0105 od A do B do C, a nikt nie kieruje ich na czas [na kolonoskopi\u0119]. W przypadku raka jelita grubego obowi\u0105zuje zasada: im wcze\u015bniej, tym lepiej. Dlatego zawsze powtarzam: lepiej zbada\u0107 o raz za du\u017co, ni\u017c raz za ma\u0142o.<\/p>\n

WELT: Jak mo\u017cna rozpozna\u0107, \u017ce ma si\u0119 raka jelita grubego?<\/p>\n

\n

Najbardziej podst\u0119pne jest to, \u017ce zazwyczaj wcale si\u0119 tego nie zauwa\u017ca. Najcz\u0119stszym wczesnym objawem jest krew w stolcu. P\u00f3\u017aniej pojawiaj\u0105 si\u0119 niespecyficzne objawy: zm\u0119czenie, nocne poty, utrata wagi, niewielka anemia w morfologii krwi. Wiele os\u00f3b \u017cyje z tym przez lata. A kiedy pojawia si\u0119 diagnoza, m\u00f3wi\u0105: „W\u0142a\u015bciwie to ju\u017c od dawna co\u015b czu\u0142em”.<\/p>\n<\/blockquote>\n

WELT: Wspomina pan o wstydzie. Dlaczego jelita s\u0105 dla nas takim tabu?<\/p>\n

To kwestia kulturowo-historyczna. Przez tysi\u0105clecia wypr\u00f3\u017cnianie si\u0119 by\u0142o normaln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia. W hinduizmie nale\u017cy ono do codzienno\u015bci, we Francji rozmowy o trawieniu by\u0142y czym\u015b naturalnym: kr\u00f3l Ludwik XIV udziela\u0142 audiencji w toalecie. Pozw\u00f3lcie, \u017ce opowiem jeszcze jedn\u0105 kr\u00f3tk\u0105 anegdot\u0119: francuskie „Comment ca va?” \u2014 dos\u0142ownie „Jak si\u0119 masz?” \u2014 w XVII i XVIII w. odnosi\u0142o si\u0119 w istocie do wypr\u00f3\u017cniania jako najwa\u017cniejszego znaku dobrego samopoczucia. Tymczasem dzisiaj to kr\u0119puj\u0105cy temat. A przecie\u017c dotyczy ka\u017cdego cz\u0142owieka \u2014 nikt nie mo\u017ce powiedzie\u0107: mnie to nie dotyczy.<\/p>\n

WELT: Kolejnym tabu jest nietrzymanie stolca. Co to oznacza dla os\u00f3b dotkni\u0119tych tym problemem?<\/p>\n

Mo\u017ce zrujnowa\u0107 \u017cycie. Kiedy kto\u015b nie mo\u017ce ju\u017c planowa\u0107, czy zd\u0105\u017cy na autobus, czy zostanie w kawiarni \u2014 to dzia\u0142a wykluczaj\u0105co. Wiele os\u00f3b wycofuje si\u0119 wtedy z \u017cycia spo\u0142ecznego. Tymczasem obecnie istniej\u0105 bardzo dobre mo\u017cliwo\u015bci: \u0107wiczenia mi\u0119\u015bni dna miednicy, leki, zabiegi operacyjne, a nawet sztuczny zwieracz, kt\u00f3ry pozwala niezawodnie zamkn\u0105\u0107 odbyt za naci\u015bni\u0119ciem przycisku. Potrzebujemy jednak znacznie wi\u0119kszej uwagi w tej kwestii. Uniwersytety prawie nie ucz\u0105 koloproktologii. Tymczasem kontynencja [zdolno\u015b\u0107 organizmu do \u015bwiadomego kontrolowania oddawania moczu, gaz\u00f3w i stolca] jest kluczow\u0105 kompetencj\u0105 dla \u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n

WELT: Cz\u0119sto m\u00f3wi pani, \u017ce kobiety s\u0105 bardziej dotkni\u0119te tym problemem. Dlaczego?<\/p>\n

Ci\u0105\u017ca i por\u00f3d powoduj\u0105 ogromne zmiany w dnie miednicy. Gimnastyka poporodowa jest dobra, ale nie zast\u0105pi ukierunkowanego treningu. A potem nadchodzi menopauza<\/a>: bez estrogenu wszystko si\u0119 rozlu\u017ania \u2014 mi\u0119\u015bnie, nerwy, tkanki. Ma to wp\u0142yw nie tylko na seksualno\u015b\u0107, ale tak\u017ce mi\u0119dzy innymi na nietrzymanie moczu. M\u0119\u017cczy\u017ani r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 ten problem, ale [pojawia si\u0119] p\u00f3\u017aniej i w wolniejszym tempie.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

WELT: Jest jeszcze kwestia molestowania.<\/p>\n

Tak, niestety. Odk\u0105d podczas konsultacji rutynowo zadajemy pytania, przera\u017caj\u0105co wiele pacjentek i pacjent\u00f3w zg\u0142asza do\u015bwiadczenia zwi\u0105zane z molestowaniem seksualnym, czasami sprzed dziesi\u0119cioleci. To wyja\u015bnia skargi, kt\u00f3rych nikt inny nie traktuje powa\u017cnie. Zmienia to r\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b post\u0119powania [lekarzy]: prosimy o zgod\u0119, badamy w bezpiecznych, pe\u0142nych szacunku warunkach, czasami tylko w znieczuleniu. Cia\u0142o nie zapomina.<\/p>\n

WELT: Czasami to wraca w podesz\u0142ym wieku.<\/p>\n

Dok\u0142adnie. Pami\u0119tam starsz\u0105, urocz\u0105 pacjentk\u0119 z ci\u0119\u017ckim wypadaniem jelita grubego. Operacja przebieg\u0142a bez problem\u00f3w, wszystko by\u0142o w porz\u0105dku. Czwartego dnia po operacji kobieta wyskoczy\u0142a przez okno. Prze\u017cy\u0142a, a ja j\u0105 zapyta\u0142em: „Dlaczego?”. Odpowiedzia\u0142a: „My\u015bla\u0142am, \u017ce Rosjanie wr\u00f3cili”. Mia\u0142a retrospekcj\u0119, powr\u00f3t do czas\u00f3w wojny, w kt\u00f3rych prze\u017cy\u0142a straszliwe rzeczy. Wtedy zdajesz sobie spraw\u0119, \u017ce trawienie i trauma s\u0105 nieroz\u0142\u0105czne. Jelito to nie tylko organ, to fragment biografii.<\/p>\n

WELT: Przejd\u017amy do czego\u015b bardziej codziennego: zapar\u0107. Co s\u0105dzi pan o typowych domowych sposobach \u2014 soku ze \u015bliwek, kiszonej kapu\u015bcie, oliwie z oliwek?<\/p>\n

Wszystkie s\u0105 w porz\u0105dku. Ruch, b\u0142onnik, picie du\u017cej ilo\u015bci p\u0142yn\u00f3w \u2014 to pomaga wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b. Ale osoby cierpi\u0105ce na przewlek\u0142e zaparcia s\u0105 sfrustrowane, gdy proponuje si\u0119 im tylko sok \u015bliwkowy. Wtedy potrzebne s\u0105 leki i to te\u017c jest w pe\u0142ni ok. Wa\u017cne jest tylko, aby wcze\u015bniej wykluczy\u0107 powa\u017cn\u0105 chorob\u0119.<\/p>\n

WELT: Jak mo\u017cna wreszcie zlikwidowa\u0107 tabu zwi\u0105zane z tym tematem?<\/p>\n

\n

M\u00f3wi\u0105c o tym bardziej otwarcie i z humorem. W ko\u0144cu prawie ka\u017cdy ma czasem jaki\u015b guzek. Tkanka \u0142\u0105czna si\u0119 nie goi \u2014 ani na twarzy, ani w odbycie. Kto akceptuje to z przymru\u017ceniem oka, \u0142atwiej sobie z tym radzi. A je\u015bli przestaniemy traktowa\u0107 jelita jako „organ wstydliwy”, wi\u0119cej os\u00f3b b\u0119dzie chodzi\u0142o na badania profilaktyczne.<\/p>\n<\/blockquote>\n

WELT: A czego oczekuje pan od medycyny?<\/p>\n

Wi\u0119cej nauczania. Ka\u017cdy student medycyny, kt\u00f3ry si\u0119 u nas kszta\u0142ci, m\u00f3wi: „Nie wiedzia\u0142em o tym”. Poniewa\u017c koloproktologia praktycznie nie pojawia si\u0119 w podr\u0119cznikach. A to ogromny temat. Chcia\u0142bym, aby zdrowie dna miednicy i kontynencja by\u0142y nauczane na uniwersytetach tak samo, jak serce czy p\u0142uca.<\/p>\n

WELT: Ma pan teraz 50 lat. Czy podda si\u0119 pan kolonoskopii?<\/p>\n

Oczywi\u015bcie. Kieruj\u0119 centrum leczenia raka jelita grubego, wi\u0119c musz\u0119 dawa\u0107 dobry przyk\u0142ad. I szczerze m\u00f3wi\u0105c, nie mog\u0119 si\u0119 tego doczeka\u0107. Gdy b\u0119dzie po wszystkim, b\u0119d\u0119 wiedzia\u0142, \u017ce zapobieg\u0142em rakowi. Ciekawi mnie te\u017c, czy b\u0119d\u0119 patrze\u0107 [na obraz z badania], czy raczej b\u0119d\u0119 u\u015bpiony. Ale koledzy z pracy ju\u017c si\u0119 k\u0142\u00f3c\u0105, kto wykona u mnie kolonoskopi\u0119 \u2014 to m\u00f3wi samo za siebie.<\/p>\n

**<\/p>\n

Skander Bouassida jest ordynatorem kliniki koloproktologii i kierownikiem centrum onkologii trzewnej w berli\u0144skiej klinice Vivantes Humboldt-Klinikum. Jego specjalizacja obejmuje nowotwory jelita grubego i odbytnicy, nowotwory odbytu i stany przednowotworowe, raka jelita grubego, chirurgi\u0119 minimalnie inwazyjn\u0105, chirurgi\u0119 wspomagan\u0105 robotami, chirurgi\u0119 laserow\u0105, leczenie nietrzymania stolca i zaburze\u0144 wypr\u00f3\u017cniania oraz ca\u0142\u0105 proktologi\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Chirurg jelita grubego Skander Bouassida, kt\u00f3ry jest ordynatorem i kierownikiem Kliniki Koloproktologii w szpitalu Vivantes Humboldt-Klinikum w Berlinie,…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":104363,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,27,20299,23242,34,35,28,31,48,120,25,2095,46,23243,40,41,22486,47,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-104362","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-headlines","12":"tag-jelito","13":"tag-kolonoskopia","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-nat_styl","19":"tag-nauka","20":"tag-news","21":"tag-nowotwor","22":"tag-omp","23":"tag-polipy","24":"tag-polish","25":"tag-polski","26":"tag-rak_jelita_grubego","27":"tag-screening_general","28":"tag-swiat","29":"tag-top-stories","30":"tag-topstories","31":"tag-wiadomosci","32":"tag-world","33":"tag-world-news","34":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115560186340925629","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104362","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104362"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104362\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/104363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}