{"id":105260,"date":"2025-11-17T09:03:18","date_gmt":"2025-11-17T09:03:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/105260\/"},"modified":"2025-11-17T09:03:18","modified_gmt":"2025-11-17T09:03:18","slug":"to-on-stoi-za-glosnym-pomyslem-pis-wzywa-do-rewolucji-w-podatkach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/105260\/","title":{"rendered":"To on stoi za g\u0142o\u015bnym pomys\u0142em PiS. Wzywa do rewolucji w podatkach"},"content":{"rendered":"\n

Grzegorz Siemionczyk, money.pl: Na konferencji programowej<\/a> PiS przedstawi\u0142 pan kilka propozycji reform. Do opinii publicznej dotar\u0142a g\u0142\u00f3wnie jedna: 500 z\u0142 miesi\u0119cznie dla ka\u017cdego doros\u0142ego Polaka. Powszechnie odebrano to jako form\u0119 tzw. dochodu gwarantowanego, cho\u0107 skromnego. Pan m\u00f3wi, \u017ce to nie ma by\u0107 \u015bwiadczenie, ale te\u017c nie b\u0119dzie to ulga podatkowa \u2013\u00a0przeciwnie, to rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re mia\u0142oby zast\u0105pi\u0107 ulgi. O\u00a0co chodzi?<\/p>\n

Dr Marek Dietl, pracownik naukowy Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Handlowej, by\u0142y prezes Gie\u0142dy Papier\u00f3w Warto\u015bciowych w\u00a0Warszawie: Te 500 z\u0142 miesi\u0119cznie to jest podatek ujemny*. Uwa\u017cam, \u017ce to lepszy spos\u00f3b na zwi\u0119kszenie progresji* w\u00a0ca\u0142ym systemie podatkowo-sk\u0142adkowym ni\u017c kwota wolna od podatku<\/a> czy ulgi. A\u00a0tej progresji moim zdaniem bardzo nam w\u00a0Polsce brakuje. Uwa\u017cam, \u017ce osoby, kt\u00f3re wi\u0119cej zarabiaj\u0105, s\u0105 bardziej maj\u0119tne, w\u00a0wi\u0119kszym stopniu korzystaj\u0105 z\u00a0d\u00f3br i\u00a0us\u0142ug publicznych. Bardziej zale\u017cy im na przyk\u0142ad na tym, \u017ceby sprawnie dzia\u0142a\u0142y policja i\u00a0wojsko, bo maj\u0105 wi\u0119cej do stracenia. <\/p>\n

<\/p>\n

Progresja podatkowa jest wi\u0119c sprawiedliwa, ale dodatkowo sprzyja sp\u00f3jno\u015bci spo\u0142ecznej, co jest korzystne dla rozwoju gospodarczego. Przyk\u0142adowo, powinno nam zale\u017ce\u0107 na tym, \u017ceby szko\u0142y publiczne mia\u0142y r\u00f3wnie dobr\u0105 jako\u015b\u0107 co prywatne, do kt\u00f3rych ucz\u0119szczaj\u0105 tylko dzieci z\u00a0zamo\u017cnych rodzin.<\/p>\n

Jak pa\u0144ska propozycja dzia\u0142a\u0142aby w\u00a0praktyce?<\/p>\n

Ka\u017cdy otrzymuje co miesi\u0105c przelew w\u00a0wysoko\u015bci 500 z\u0142otych, w\u00a0tym osoby doros\u0142e, kt\u00f3re nie uzyskuj\u0105 \u017cadnego dochodu. To nie s\u0105 \u015brodki, kt\u00f3re same w\u00a0sobie pozwala\u0142yby na prze\u017cycie, jak w\u00a0koncepcji dochodu podstawowego. Ale by\u0142oby to warto\u015bciowe uzupe\u0142nienie bud\u017cet\u00f3w w\u00a0por\u00f3wnaniu do dzisiejszej sytuacji. Ka\u017cdy, kto uzyskuje dochody, p\u0142aci\u0142by progresywne podatki.<\/p>\n

<\/p>\n

„Podatek wojenny”? Minister finans\u00f3w m\u00f3wi wprost <\/p>\n

W tym systemie nie by\u0142oby kwoty wolnej od PIT, kt\u00f3ra obecnie wynosi 30 tys. z\u0142. Mimo to pa\u0144ska propozycja by\u0142aby korzystna dla os\u00f3b o\u00a0niskich dochodach?<\/p>\n

Najni\u017csza stawka PIT to obecnie 12 proc., czyli kwota wolna zmniejsza obci\u0105\u017cenie podatkowe o\u00a03600 z\u0142. W\u00a0mojej propozycji ka\u017cdy dostaje 6000 z\u0142, wi\u0119c zyskuj\u0105 na niej wszyscy o\u00a0dochodach si\u0119gaj\u0105cych oko\u0142o 50 tys. z\u0142 rocznie. Natomiast najwi\u0119kszy mankament kwoty wolnej, podobnie jak wszelkich ulg podatkowych, jest taki, \u017ce korzystaj\u0105 z\u00a0nich tylko osoby, kt\u00f3re uzyskuj\u0105 doch\u00f3d. Paradoksalnie wi\u0119c mamy progresj\u0119 podatkow\u0105<\/a>, z\u00a0kt\u00f3rej nie korzystaj\u0105 ci najmniej uposa\u017ceni.<\/p>\n

\"Niesprawiedliwy<\/p>\n

Niesprawiedliwy i dziurawy. System podatk\u00f3w i sk\u0142adek w Polsce wymaga przebudowy [OPINIA]<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

To, co postrzega pan jako mankament ulg, niekt\u00f3rzy ekonomi\u015bci uwa\u017caj\u0105 za ich najwi\u0119ksz\u0105 zalet\u0119. Ulgi podatkowe, inaczej ni\u017c transfery, zach\u0119caj\u0105 do pracy. Transfer, kt\u00f3ry pan proponuje, raczej nikogo do pracy nie zniech\u0119ci, ale nie stworzy te\u017c dodatkowej zach\u0119ty.<\/p>\n

W kwestii demotywuj\u0105cego wp\u0142ywu transfer\u00f3w naros\u0142o sporo nieporozumie\u0144. Badania ekonomiczne wskazuj\u0105, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b pozostaje bierna zawodowo<\/a> na przyk\u0142ad dlatego, \u017ce nie mog\u0105 sobie kupi\u0107 porz\u0105dnego ubrania, kt\u00f3re pozwoli\u0142oby im p\u00f3j\u015b\u0107 na rozmow\u0119 o\u00a0prac\u0119, albo komputera i\u00a0internetu, \u017ceby tej pracy poszuka\u0107 lub si\u0119 doszkoli\u0107. Transfer rz\u0119du 500 z\u0142 miesi\u0119cznie zmniejszy\u0142by takie bariery, co mog\u0142oby mie\u0107 pozytywny wp\u0142yw na aktywno\u015b\u0107 zawodow\u0105. To z\u00a0kolei z\u0142agodzi\u0142oby problem dziedziczenia biedy. Chodzi o\u00a0to, \u017ce dzieci os\u00f3b, kt\u00f3re s\u0105 w\u00a0jaki\u015b spos\u00f3b wykluczone z\u00a0obiegu gospodarczego, maj\u0105 mniejsze szanse na wydostanie si\u0119 z\u00a0ub\u00f3stwa.<\/p>\n

\"Polska<\/p>\n

Polska nie jest ju\u017c krajem r\u00f3wnych szans. Sytuacja si\u0119 pogarsza<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Te 500 z\u0142 dla ka\u017cdego doros\u0142ego to tylko jeden z\u00a0element\u00f3w szerzej zakrojonej reformy, kt\u00f3ra mia\u0142aby zwi\u0119kszy\u0107 progresj\u0119 systemu podatkowego, a\u00a0jednocze\u015bnie znacz\u0105co go upro\u015bci\u0107. Jakie s\u0105 kolejne elementy?<\/p>\n

Przede wszystkim ubruttowienie p\u0142ac brutto*, czyli stworzenie jednej bazy do wyliczania wszystkich zobowi\u0105za\u0144 podatkowych i\u00a0sk\u0142adkowych. Obecnie jest tak, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142adek p\u0142aci pracodawca, a\u00a0cz\u0119\u015b\u0107 pracownik. To, co pracownik widzi w\u00a0umowie jako wynagrodzenie brutto, nie jest wynagrodzeniem brutto z\u00a0perspektywy pracodawcy. Efekt jest taki, \u017ce ma\u0142o kto wie, jak ten system jest skonstruowany.<\/p>\n

<\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b interesuje tylko to, ile dostaj\u0105 na r\u0119k\u0119, a mniej to, ile i jakich sk\u0142adek i podatk\u00f3w zap\u0142acili. St\u0105d bierze si\u0119 popularno\u015b\u0107 samozatrudnienia w niekt\u00f3rych zawodach, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017cam za pewn\u0105 skaz\u0119 polskiego rynku pracy. W mojej propozycji chodzi o to, aby ludzie wiedzieli dok\u0142adnie, jakie i po co p\u0142ac\u0105 podatki i sk\u0142adki.<\/p>\n

Dzi\u0119ki temu mogliby bardziej \u015bwiadomie decydowa\u0107, jaka forma zatrudnienia jest dla nich najlepsza i\u00a0czy na pewno warto zawsze maksymalizowa\u0107 p\u0142ac\u0119 netto.<\/p>\n

Mamy wi\u0119c te prawdziwe p\u0142ace brutto, uwzgl\u0119dniaj\u0105ce sk\u0142adki obecnie odprowadzane przez pracodawc\u00f3w. One s\u0105 podstaw\u0105 wymiaru podatk\u00f3w i\u00a0sk\u0142adek. Jakich?<\/p>\n

<\/p>\n

Wyr\u00f3\u017cniam cztery rodzaje obci\u0105\u017ce\u0144. Pierwszym jest sk\u0142adka zdrowotna<\/a>, kt\u00f3rej stawka by\u0142aby jednakowa dla wszystkich. Moim zdaniem tu potrzebne jest podej\u015bcie solidarno\u015bciowe: wszyscy musimy si\u0119 zrzuca\u0107 na system opieki zdrowotnej, cho\u0107 nie wszyscy w\u00a0r\u00f3wnym stopniu z\u00a0niego korzystamy. Drug\u0105 kategori\u0105 obci\u0105\u017ce\u0144 jest sk\u0142adka na –\u00a0powiedzmy –\u00a0pakiet ubezpiecze\u0144 ZUS-owskich: od bezrobocia, od choroby czy wypadku. Trzeci element to zwyk\u0142y podatek dochodowy, do kt\u00f3rego dok\u0142adamy wspomniany ju\u017c ujemny komponent. Kluczowy jest dla mnie element czwarty: sk\u0142adki emerytalne<\/a>.<\/p>\n

Wiele os\u00f3b wci\u0105\u017c nie rozumie, \u017ce pod koniec lat 90. XX zamienili\u015bmy system zdefiniowanego \u015bwiadczenia na system zdefiniowanej sk\u0142adki. To oznacza, \u017ce nasze sk\u0142adki s\u0105 zapisywane na naszych indywidualnych kontach. Nawet je\u015bli dzisiaj finansowane s\u0105 z\u00a0nich \u015bwiadczenia obecnych emeryt\u00f3w, to my mamy obietnic\u0119, \u017ce w\u00a0przysz\u0142o\u015bci otrzymamy tyle, ile wp\u0142acili\u015bmy \u2013\u00a0i\u00a0to jeszcze z\u00a0uwzgl\u0119dnieniem hojnej waloryzacji, zgodnej z\u00a0nominalnym wzrostem PKB. Brak zrozumienia tego mechanizmu sprawia, \u017ce wiele os\u00f3b stara si\u0119 w\u00a0miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci unika\u0107 p\u0142acenia tych sk\u0142adek. Pe\u0142ne ubruttowienie wynagrodze\u0144 pomog\u0142oby im zrozumie\u0107, \u017ce to jest dzia\u0142anie nieracjonalne. W\u00a0mojej propozycji sk\u0142adka emerytalna mia\u0142aby jednak charakter degresywny, tzn. stawka mala\u0142aby wraz z\u00a0dochodem. Chodzi o\u00a0to, \u017ceby osoby o\u00a0niskich dochodach te\u017c by\u0142y w\u00a0stanie od\u0142o\u017cy\u0107 na przyzwoit\u0105 emerytur\u0119.<\/p>\n

\"Ekonomi\u015bci<\/p>\n

Ekonomi\u015bci wbijaj\u0105 kij w mrowisko. Chc\u0105 rewolucji w podatkach. „Zlikwidujmy wszystkie przywileje”<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Progresywny podatek dochodowy, liniowe sk\u0142adki zdrowotne i\u00a0ubezpieczeniowe, i\u00a0degresywna sk\u0142adka emerytalna* da\u0142yby w\u00a0sumie progresywny system?<\/p>\n

Tak, wszystkie obci\u0105\u017cenia podatkowo-sk\u0142adkowe by\u0142yby wyra\u017anie progresywne. Osoby, kt\u00f3re zarabiaj\u0105 najwi\u0119cej, mia\u0142yby najwy\u017csz\u0105 kra\u0144cow\u0105 (od dodatkowego dochodu, powy\u017cej okre\u015blonego progu \u2013\u00a0przyp.\u00a0red.) stop\u0119 podatkow\u0105. Ale podkre\u015bl\u0119 jeszcze raz: kluczowe w\u00a0tej propozycji jest to, \u017ce zwi\u0119kszy przejrzysto\u015b\u0107 systemu. \u0141atwiej b\u0119dzie ludziom wyt\u0142umaczy\u0107, ile i\u00a0za co zap\u0142acili, co dzi\u0119ki temu otrzymuj\u0105.<\/p>\n

Czy w\u00a0pa\u0144skiej propozycji jest w\u00a0og\u00f3le miejsce dla r\u00f3\u017cnych form zatrudnienia? Stawki podatk\u00f3w i\u00a0sk\u0142adek r\u00f3\u017cni\u0142yby si\u0119 w\u00a0zale\u017cno\u015bci od tego, jak\u0105 pracownik ma umow\u0119?<\/p>\n

W przypadku pracownik\u00f3w najemnych stawki by\u0142yby takie same, ale \u2013\u00a0w\u00a0zale\u017cno\u015bci od umowy \u2013\u00a0inne by\u0142yby koszty uzyskania dochodu. Dla um\u00f3w o\u00a0prac\u0119 to by\u0142oby 10 proc., dla zlece\u0144 \u2013\u00a020 proc., a\u00a0dla um\u00f3w o\u00a0dzie\u0142o \u2013\u00a050 proc. Przy czym obowi\u0105zywa\u0142yby pewne limity, powi\u0105zane z\u00a0wielokrotno\u015bci\u0105 p\u0142acy minimalnej. Zn\u00f3w, chodzi o\u00a0to, aby o\u00a0wyborze formy zatrudnienia nie decydowa\u0142y kwestie podatkowo-sk\u0142adkowe, czyli aby ograniczy\u0107 arbitra\u017c podatkowy. Umowy cywilnoprawne dawa\u0142yby wi\u0119ksze wynagrodzenie netto, ale pracownicy mogliby \u0142atwo oceni\u0107, czy ta korzy\u015b\u0107 kompensuje im mniejsz\u0105 stabilno\u015b\u0107 zatrudnienia.<\/p>\n

\"To<\/p>\n

To nie jest kraj dla ma\u0142ych przedsi\u0119biorc\u00f3w? Te dane m\u00f3wi\u0105 wiele [ANALIZA]<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Jak traktowane by\u0142yby osoby prowadz\u0105ce jednoosobow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 (JDG)?<\/p>\n

W zasadzie tak samo, jak pracownicy, o\u00a0ile nikogo nie zatrudniaj\u0105. Dla przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 pracownik\u00f3w, proponuj\u0119 jedno dodatkowe rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re wydaje mi si\u0119 sprawiedliwe: mogliby odliczy\u0107 od swojej sk\u0142adki zdrowotnej<\/a> sk\u0142adki swoich pracownik\u00f3w zatrudnionych na umow\u0119 o\u00a0prac\u0119. To by\u0142by bodziec do tego, \u017ceby zatrudnia\u0107 na dobrych warunkach. Poza tym przedsi\u0119biorcy, w\u00a0tym samozatrudnieni, mieliby wyb\u00f3r, czy chc\u0105 p\u0142aci\u0107 podatki i\u00a0sk\u0142adki od dochodu, czy od przychodu. W\u00a0pierwszym przypadku stawki by\u0142yby takie same jak na umowie o\u00a0prac\u0119, w\u00a0drugim by\u0142yby ni\u017csze.<\/p>\n

Nie obawia si\u0119 pan tego, \u017ce zaoferowanie podatku obrotowego \u2013\u00a0bo do tego sprowadza si\u0119 rozliczenie od przychodu \u2013\u00a0by\u0142oby dodatkow\u0105 zach\u0119t\u0105 do przechodzenia na samozatrudnienie? Prawnicy, lekarze i\u00a0informatycy, kt\u00f3rych dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u00a0formie JDG by\u0142aby wysokomar\u017cowa, p\u0142aciliby podatki i\u00a0sk\u0142adki od przychodu, obni\u017caj\u0105c swoje zobowi\u0105zania wzgl\u0119dem os\u00f3b, kt\u00f3re wykonuj\u0105 ten sam zaw\u00f3d, ale na umow\u0119 o\u00a0prac\u0119.<\/p>\n

To jest kwestia kalibracji stawek. Og\u00f3lnie jednak nawet gdyby ta forma rozlicze\u0144 by\u0142a dla niekt\u00f3rych zach\u0119t\u0105 to samozatrudnienia, to widz\u0119 spor\u0105 warto\u015b\u0107 w\u00a0samym uproszczeniu systemu. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 odprowadzania danin od przychodu zach\u0119ca\u0142aby do rejestrowania nawet ma\u0142ych dzia\u0142alno\u015bci. Dzisiaj nawet obni\u017cone stawki dla pocz\u0105tkuj\u0105cych przedsi\u0119biorc\u00f3w s\u0105 cz\u0119sto zniech\u0119caj\u0105co wysokie dla os\u00f3b, kt\u00f3re prowadz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na niewielk\u0105 skal\u0119, np. jako dodatek do pracy.<\/p>\n

\"System<\/p>\n

System idealny? Liniowy podatek i bezwarunkowe transfery spo\u0142eczne [OPINIA]<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Podkre\u015bla pan, \u017ce ten system podatkowo-sk\u0142adkowy by\u0142by wyra\u017anie bardziej progresywny ni\u017c obecny. Jak zmienia\u0142yby si\u0119 obci\u0105\u017cenia wraz ze wzrostem dochod\u00f3w?<\/p>\n

\u0141\u0105czna stawka wszystkich danin waha\u0142aby si\u0119 mi\u0119dzy 35 a\u00a055 proc. \u2013\u00a0oczywi\u015bcie mowa o\u00a0stawce kra\u0144cowej, czyli od dodatkowego dochodu powy\u017cej kolejnych prog\u00f3w. W\u00a0praktyce obci\u0105\u017cenia by\u0142yby troch\u0119 ni\u017csze dzi\u0119ki kosztom uzyskania dochodu, kt\u00f3re wynosi\u0142yby mi\u0119dzy 10 a\u00a050 proc. \u2013\u00a0do pewnego poziomu dochod\u00f3w. W\u00a0przypadku przedsi\u0119biorstw obci\u0105\u017cenia wynosi\u0142yby maksymalnie 30 proc. przy rozliczeniach od przychodu i\u00a040 proc. przy rozliczeniach od dochodu, przy czym w\u00a0obu przypadkach 10 pkt proc. to sk\u0142adka zdrowotna, kt\u00f3rej przedsi\u0119biorcy zatrudniaj\u0105cy pracownik\u00f3w mogliby nie p\u0142aci\u0107. Dla nich te stawki wynosi\u0142yby odpowiednio 20 i\u00a030 proc. lub nawet 15 i\u00a025 proc., gdyby zrezygnowali z\u00a0ubezpieczenia chorobowego i\u00a0od bezrobocia, co w\u00a0mojej propozycji jest dopuszczalne.<\/p>\n

Ta propozycja przypomina w\u00a0pewnym stopniu tzw. jednolit\u0105 danin\u0119<\/a>, nad kt\u00f3r\u0105 dekad\u0119 temu pracowa\u0142 minister finans\u00f3w Mateusz Szczurek. To r\u00f3wnie\u017c by\u0142 pomys\u0142 na uproszczenie systemu podatk\u00f3w i\u00a0sk\u0142adek oraz zwi\u0119kszenie jego progresywno\u015bci. Nie uda\u0142o si\u0119 go jednak zrealizowa\u0107. Wyci\u0105ga pan z\u00a0tego jakie\u015b wnioski?<\/p>\n

Koncepcji jednolitej daniny by\u0142o w\u00a0Polsce wi\u0119cej, ale mia\u0142y moim zdaniem jedn\u0105 fundamentaln\u0105 wad\u0119. Osoby o\u00a0niskich dochodach na tych zmianach nie zyskiwa\u0142y, a\u00a0nawet traci\u0142y, dodatkowo „przegranymi” by\u0142y grupy zawodowe, kt\u00f3re maj\u0105 du\u017cy wp\u0142yw na opini\u0119 publiczn\u0105, na przyk\u0142ad naukowcy i\u00a0dziennikarze. Trudno by\u0142o wi\u0119c zbudowa\u0107 spo\u0142eczne poparcie dla tych reform. Ja te\u017c rozwa\u017ca\u0142em r\u00f3\u017cne koncepcje jednolitej daniny, ale nie znalaz\u0142em formu\u0142y, kt\u00f3ra by\u0142aby sprawiedliwa. <\/p>\n

\"Zapytali<\/p>\n

Zapytali Polak\u00f3w, ile i na co pa\u0144stwo wydaje pieni\u0105dze. Odpowiedzi zaskakuj\u0105<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Poczucie, \u017ce jednolita danina z\u00a0propozycji ministra Szczurka ma\u0142o komu si\u0119 op\u0142aca\u0142a, wynika\u0142o z\u00a0tego, \u017ce mia\u0142a by\u0107 mo\u017cliwie neutralna dla bud\u017cetu, tzn. je\u015bli kto\u015b na tej reformie mia\u0142 zyska\u0107, to kto\u015b inny musia\u0142 straci\u0107. Pa\u0144ska koncepcja neutralna raczej nie jest, skoro samo wprowadzenie ujemnego podatku na poziomie 6000 z\u0142 dla ka\u017cdego doros\u0142ego kosztowa\u0142oby ponad 180 mld z\u0142 rocznie. To prawie dwa razy tyle co roczne wp\u0142ywy pa\u0144stwa z\u00a0PIT.<\/p>\n

Ten koszt w\u00a0ponad po\u0142owie pokrywa\u0142aby eliminacja kwoty wolnej od PIT oraz zwi\u0119kszona progresja podatkowa. Reszt\u0119 proponuj\u0119 sfinansowa\u0107 przez zwi\u0119kszenie efektywnej stawki VAT*. Formalnie stawka VAT<\/a> wynosi 23 proc., ale w\u00a0praktyce \u2013\u00a0ze wzgl\u0119du na to, \u017ce istniej\u0105 obni\u017cone stawki i\u00a0rozmaite wy\u0142\u0105czenia –\u00a0jest bli\u017csza 15 proc. Wystarczy\u0142oby t\u0119 efektywn\u0105 stawk\u0119 podwy\u017cszy\u0107 do 17 proc., aby reforma, kt\u00f3r\u0105 proponuj\u0119, by\u0142a neutralna dla bud\u017cetu. Nad tym, jak to zrobi\u0107, pracuje grupa m\u0142odych specjalist\u00f3w w\u00a0ramach inicjatywy AI Tax. To nie by\u0142yby jakie\u015b kosmetyczne zmiany, tylko zupe\u0142nie nowa ustawa o\u00a0VAT.<\/p>\n

Te obni\u017cone stawki VAT istniej\u0105 dlatego, \u017ce podatek ten uchodzi za degresywny, tzn. bardziej obci\u0105\u017ca osoby o\u00a0niskich dochodach, kt\u00f3re wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swoich bud\u017cet\u00f3w przeznaczaj\u0105 na konsumpcj\u0119. Jednocze\u015bnie VAT to g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o dochod\u00f3w podatkowych pa\u0144stwa, kilkakrotnie wa\u017cniejsze ni\u017c PIT. Czy na wzro\u015bcie efektywnej stawki VAT osoby ubo\u017csze nie straci\u0142yby wi\u0119cej, ni\u017c zyska\u0142yby na pa\u0144skiej reformie?<\/p>\n

Na tych obni\u017conych stawkach VAT korzystaj\u0105 te\u017c mocno ludzie zamo\u017cni, z\u00a0czego ma\u0142o kto sobie zdaje spraw\u0119. Rozmawiamy na Mokotowie. Tu w\u00a0okolicy cena bochenka chleba waha si\u0119 mniej wi\u0119cej mi\u0119dzy 5\u00a0a\u00a030 z\u0142. Ten najdro\u017cszy chleb, kt\u00f3ry kupuj\u0105 dobrze sytuowani konsumenci, te\u017c jest ob\u0142o\u017cony preferencyjn\u0105 stawk\u0105 VAT. Dodatkowo du\u017ce zr\u00f3\u017cnicowanie stawek VAT<\/a> jest pokus\u0105 dla co sprytniejszych przedsi\u0119biorc\u00f3w, aby kreatywnie podchodzi\u0107 do klasyfikacji swoich towar\u00f3w i\u00a0us\u0142ug. Dlatego w\u0142a\u015bnie ca\u0142y ten system trzeba fundamentalnie przemy\u015ble\u0107, nie wystarcz\u0105 korekty matrycy VAT.<\/p>\n

Czy nie s\u0105dzi pan, \u017ce w\u00a0obecnej sytuacji finansowej Polski warte rozwa\u017cenia s\u0105 tylko takie reformy systemu podatkowego, kt\u00f3re mia\u0142yby pozytywny, a\u00a0nie neutralny wp\u0142yw na dochody bud\u017cetowe?<\/p>\n

Zgadzam si\u0119, \u017ce deficyt bud\u017cetowy w\u00a0okolicy 6-7 proc. PKB w\u00a0czasie, gdy gospodarka rozwija si\u0119 w\u00a0tempie 3-4 proc. PKB, nie jest zjawiskiem po\u017c\u0105danym. Zapewne czeka nas konsolidacja finans\u00f3w publicznych. Moim zdaniem potencja\u0142 do zwi\u0119kszenia wp\u0142yw\u00f3w podatkowych drzemie w\u00a0podatkach po\u015brednich. Gdyby efektywn\u0105 stawk\u0119 VAT podwy\u017cszy\u0107 nie o\u00a02\u00a0pkt proc., jak proponuj\u0119, tylko o\u00a03\u00a0albo 4\u00a0pkt proc., to bud\u017cet by\u0142by „do przodu”.<\/p>\n

Moj\u0105 koncepcj\u0119 mo\u017cna traktowa\u0107 jako pewne \u0107wiczenie intelektualne, kt\u00f3re pokazuje, \u017ce gdyby\u015bmy stworzyli progresywny i przejrzysty system podatkowo-sk\u0142adkowy, to podwy\u017cka podatk\u00f3w po\u015brednich konieczna do poprawy sytuacji bud\u017cetowej nie musia\u0142aby by\u0107 du\u017ca.<\/p>\n

Prezydent Karol Nawrocki zadeklarowa\u0142<\/a>, \u017ce nie podpisze \u017cadnej ustawy, kt\u00f3ra b\u0119dzie zwi\u0119ksza\u0142a obci\u0105\u017cenia podatkowe Polak\u00f3w. Podwy\u017cszenie efektywnej stawki VAT, szczeg\u00f3lnie na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 ni\u017c potrzebne do sfinansowania obni\u017cki innych podatk\u00f3w, wydaje si\u0119 wi\u0119c w\u00a0dzisiejszych realiach politycznych ca\u0142kowicie nierealistyczne.<\/p>\n

Dlatego w\u0142a\u015bnie moim zdaniem warto ca\u0142kowicie zmieni\u0107 system podatkowy. Drobne korekty nie wystarcz\u0105, to by\u0142oby tylko pudrowanie trupa. Potrzebne jest radykalne uproszczenie danin i\u00a0inne roz\u0142o\u017cenie akcent\u00f3w.<\/p>\n

Mam wra\u017cenie, \u017ce takie ambicje mia\u0142y zmiany w\u00a0systemie podatkowym wprowadzone w\u00a0ramach tzw. Polskiego \u0141adu. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na jeszcze wi\u0119kszej komplikacji podatk\u00f3w.<\/p>\n

W ca\u0142ym programie by\u0142o wiele sensownych inicjatyw, ale zn\u00f3w \u2013\u00a0podobnie jak w\u00a0przypadku jednolitej daniny \u2013\u00a0zmiany podatkowe nie by\u0142y w\u0142a\u015bciwie komunikowane. One by\u0142y korzystne dla 80 proc. podatnik\u00f3w, a\u00a0dla 20 proc. niekorzystne, ale nawet ci, kt\u00f3rzy zyskali, twierdz\u0105, \u017ce stracili. Co\u015b wi\u0119c posz\u0142o nie tak. Wydaje mi si\u0119, \u017ce zabrak\u0142o \u0142\u0105czenia negatywnych komunikat\u00f3w dla jednych grup z\u00a0pozytywnymi wie\u015bciami dla innych. Tych dobrych sygna\u0142\u00f3w podatkowych by\u0142o o\u00a0wiele, wiele wi\u0119cej. Przyk\u0142adowo, podwy\u017cszenie sk\u0142adki zdrowotnej dla przedsi\u0119biorc\u00f3w mog\u0142o i\u015b\u0107 w\u00a0parze ze zmianami zasad amortyzacji \u015brodk\u00f3w trwa\u0142ych. <\/p>\n

Czy po do\u015bwiadczeniach z\u00a0Polskim \u0141adem politycy PiS-u s\u0105 otwarci na rozmowy o\u00a0pa\u0144skich propozycjach? S\u0105dzi pan, \u017ce znajd\u0105 si\u0119 w\u00a0programie tej partii?<\/p>\n

Podkre\u015bl\u0119 najpierw, \u017ce nie jestem politykiem. Napisa\u0142em pi\u0119\u0107 tekst\u00f3w, z\u00a0kt\u00f3rych cztery zosta\u0142y opublikowane w\u00a0raporcie „My\u015bl\u0105c Polska”, stanowi\u0105cym baz\u0119 do dyskusji na konferencji programowej PiS. Jestem za to bardzo wdzi\u0119czny. Natomiast te propozycje adresuj\u0119 do wszystkich \u015brodowisk politycznych w\u00a0Polsce. Je\u015bli skorzystaj\u0105 z\u00a0nich inne ugrupowania, te\u017c b\u0119d\u0119 si\u0119 cieszy\u0142. Uwa\u017cam, \u017ce moim obowi\u0105zkiem jako pracownika naukowego jest nie tylko dydaktyka, ale te\u017c generowanie idei dla dobra Polski. <\/p>\n

Rozmawia\u0142 Grzegorz Siemionczyk, g\u0142\u00f3wny analityk money.pl<\/p>\n

Dr Marek Dietl jest adiunktem w\u00a0Katedrze Ekonomii Biznesu w\u00a0Szkole G\u0142\u00f3wnej Handlowej. W\u00a0latach 2017-2024 by\u0142 prezesem Gie\u0142dy Papier\u00f3w Warto\u015bciowych w\u00a0Warszawie. By\u0142 w\u00a0gronie spo\u0142ecznych doradc\u00f3w prezydenta Andrzeja Dudy.<\/p>\n