![\"Wiktor](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/dwIk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy85MGIxNDM1NWNkNGE0NGQ0NGEzYzA1YjFhYTExZDI3My5qcGeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\nW 2007 r. Patruszew, jego synowie i \u017cona otrzymali tytu\u0142 dziedzicznych szlachcic\u00f3w od „g\u0142owy rosyjskiego domu cesarskiego, Jej Wysoko\u015bci Wielkiej Ksi\u0119\u017cnej Marii W\u0142adimirownej Romanowej” (tak sama pisze sw\u00f3j tytu\u0142), kt\u00f3ra jest jedn\u0105 z po\u015brednich spadkobierczy\u0144 Miko\u0142aja II. Po pierestrojce rozpocz\u0119\u0142a w Rosji burzliw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107: wspiera Putina i zaspokaja pragnienie czekist\u00f3w do uzyskania tytu\u0142\u00f3w dworskich.<\/p>\n
Z kolei wsp\u00f3\u0142pracownicy nazywali Patruszewa „\u017celaznym ty\u0142kiem” \u2014 za gotowo\u015b\u0107 do siedzenia w miejscu pracy dzie\u0144 i noc. Ta umiej\u0119tno\u015b\u0107 przynios\u0142a Patruszewowi sukces \u2014 pewnego razu jego prze\u0142o\u017cony, Siergiej Stiepaszyn, zauwa\u017cy\u0142 go przebywaj\u0105cego po godzinach w biurze FSB w Petersburgu; zdumiony wytrwa\u0142o\u015bci\u0105 oficera, zabra\u0142 p\u00f3\u017aniej Patruszewa do Moskwy.<\/p>\n
Nie wszyscy jednak zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce obecny „szlachcic”, posiadacz wielu tytu\u0142\u00f3w i przydomk\u00f3w, zaczyna\u0142 w niepozornej chacie zbudowanej z drewnianych bali otrzymanych od pa\u0144stwa w radzieckich czasach. Dzisiejszy w\u0142a\u015bciciel licznych nieruchomo\u015bci i firm zawdzi\u0119cza wszystko W\u0142adimirowi Putinowi, kt\u00f3rego wspar\u0142 w odpowiednim momencie \u2014 i zaskarbi\u0142 sobie jego (niemal) do\u017cywotni\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107.<\/p>\n
W nocy z 8 na 9 pa\u017adziernika 2007 r. na stronie internetowej gazety „Kommiersant” (a rano tak\u017ce w wersji papierowej) ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 zatytu\u0142owany „Nie mo\u017cna dopu\u015bci\u0107, aby \u017co\u0142nierze stali si\u0119 handlarzami” \u2014 podpisany przez dyrektora rosyjskiej Federalnej S\u0142u\u017cby Kontroli Obrotu Narkotykami Wiktora Czerkiesowa.<\/p>\n
W przeddzie\u0144, w niedziel\u0119 7 pa\u017adziernika, prezydent Putin obchodzi\u0142 okr\u0105g\u0142\u0105 rocznic\u0119 \u2014 sko\u0144czy\u0142 55 lat. Artyku\u0142 w „Kommiersancie” by\u0142 skierowany do jubilata, ale nie mia\u0142 szczeg\u00f3lnie uroczystego charakteru.<\/p>\n
Czerkiesow skar\u017cy\u0142 si\u0119 Putinowi na ich wsp\u00f3lnego dawnego przyjaciela \u2014 Niko\u0142aja Patruszewa, \u00f3wczesnego dyrektora FSB \u2014 najbli\u017cszego prezydentowi funkcjonariusza s\u0142u\u017cb specjalnych. Relacje w tej tr\u00f3jce zawsze by\u0142y skomplikowane.<\/p>\n
W czasach radzieckich Czerkiesow by\u0142 wa\u017cn\u0105 osobisto\u015bci\u0105 w s\u0142u\u017cbach bezpiecze\u0144stwa \u2014 s\u0142u\u017cy\u0142 jako \u015bledczy w pi\u0105tym oddziale KGB, prowadzi\u0142 sprawy dysydent\u00f3w, a w wolnym czasie napisa\u0142 pod pseudonimem artyku\u0142 publicystyczny. Na pocz\u0105tku lat 90. Czerkiesow zosta\u0142 szefem oddzia\u0142u s\u0142u\u017cb specjalnych w Sankt Petersburgu \u2014 to bardzo wa\u017cne stanowisko w rosyjskiej strukturze w\u0142adzy.<\/p>\n
W 1998 r., gdy Putin zosta\u0142 mianowany dyrektorem Federalnej S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa (FSB), mianowa\u0142 Czerkiesowa swoim pierwszym zast\u0119pc\u0105 \u2014 by\u0142 to znak du\u017cego zaufania.<\/p>\n
<\/p>\n
Wiktor Czerkiesow i W\u0142adimir Putin w 2000 r.Kremlin.ru \/ Wikimedia Commons<\/p>\n
Znajomy Czerkiesowa, rozm\u00f3wca serwisu Projekt, wspomina\u0142, \u017ce Putin prawdopodobnie darzy\u0142 sympati\u0105 swojego wsp\u00f3\u0142pracownika \u2014 obaj s\u0142u\u017cyli w „pi\u0105tce” [pi\u0105ty, zagraniczny wydzia\u0142 Federalnej S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa<\/a>] na pocz\u0105tku swojej kariery.<\/p>\n Czerkiesow, jak twierdzi wiele os\u00f3b, kt\u00f3re go spotka\u0142y, nie by\u0142 chciwy. \u015aledczy serwisu Projekt rzeczywi\u015bcie nie doszukali si\u0119 u Czerkiesowa tajnego maj\u0105tku.<\/p>\n „Czyste r\u0119ce i gor\u0105ce serce”<\/p>\n W przypadku Patruszewa historia wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej. W latach 80. s\u0142u\u017cy\u0142 w leningradzkim oddziale KGB jako adiutant genera\u0142a Olega Ka\u0142ugina \u2014 prawdopodobnie pilnowa\u0142 skompromitowanego wywiadowcy na rozkaz dow\u00f3dztwa. Do czasu rozpadu Zwi\u0105zku Radzieckiego Patruszew zajmowa\u0142 si\u0119 w petersburskim „biurze” dochodzeniami w sprawach przest\u0119pstw gospodarczych.<\/p>\n M\u0142ody Patruszew mia\u0142 jedn\u0105, wa\u017cn\u0105 zas\u0142ug\u0119. Jako szef dzia\u0142u ekonomicznego mia\u0142 on zbada\u0107 pierwsz\u0105 spraw\u0119 karn\u0105 przeciwko przysz\u0142emu prezydentowi. To w\u0142a\u015bnie Patruszew otrzyma\u0142 zadanie pracy nad „aktami sprawy Mariny Salie” \u2014 deputowanej do Rady Miejskiej, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a parlamentarne \u015bledztwo w sprawie machinacji w miejskim programie „Zasoby w zamian za \u017cywno\u015b\u0107”. \u00d3wczesny wiceburmistrz \u2014 W\u0142adimir Putin \u2014 nadzorowa\u0142 ten program.<\/p>\n Z Petersburga i okolic eksportowano surowce na Zach\u00f3d, w zamian mia\u0142y by\u0107 importowane produkty spo\u017cywcze. Wiele firm, kt\u00f3re otrzyma\u0142y licencje na wyw\u00f3z metali, ropy i innych towar\u00f3w, zosta\u0142o za\u0142o\u017conych przez znajomych Putina.<\/p>\n<\/blockquote>\n Odnios\u0142y one sukces w eksporcie, ale nie zawsze radzi\u0142y sobie z importem [wed\u0142ug innych \u017ar\u00f3de\u0142 Putin zajmowa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas handlem narkotykami przez port w Petersburgu]. Salie zebra\u0142a wiele dokument\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142y pogrzeba\u0107 karier\u0119 W\u0142adimira Putina, przysz\u0142ego prezydenta Rosji<\/a>. Ale tak si\u0119 nie sta\u0142o. Po zapoznaniu si\u0119 z dokumentami Patruszew nie znalaz\u0142 w nich \u015blad\u00f3w \u017cadnej korupcji ani dowod\u00f3w na wzbogacenie si\u0119 Putina.<\/p>\n Jednak nawet za tak\u0105 przys\u0142ug\u0119 Patruszew nie sta\u0142 si\u0119 dla Putina najbardziej zaufanym funkcjonariuszem KGB. Kiedy w 1999 r. Putin wybiera\u0142 nowego dyrektora FSB na swoje miejsce, zaproponowa\u0142 to stanowisko Czerkiesowowi. Ten jednak odm\u00f3wi\u0142, twierdz\u0105c, \u017ce nie jest jeszcze gotowy na tak wysokie stanowisko.<\/p>\n Putin nie lubi odmowy. Stanowisko przypad\u0142o Patruszewowi, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym funkcjonariuszem s\u0142u\u017cb specjalnych kraju. W pierwszych latach rz\u0105d\u00f3w Putina Patruszew i Czerkiesow toczyli administracyjne batalie, ustalaj\u0105c, kt\u00f3ry z nich ma „czystsze r\u0119ce” i „gor\u0119tsze serce” (to okre\u015blenie „prawdziwego” funkcjonariusza s\u0142u\u017cb specjalnych przypisuje si\u0119 za\u0142o\u017cycielowi radzieckich s\u0142u\u017cb specjalnych Feliksowi Dzier\u017cy\u0144skiemu<\/a>).<\/p>\n W 2007 r. konflikt zaostrzy\u0142 si\u0119. Ludzie Patruszewa aresztowali zast\u0119pc\u0119 Czerkiesowa, kt\u00f3ry pods\u0142uchiwa\u0142 oficer\u00f3w FSB zamieszanych w korupcj\u0119. Czerkiesow postanowi\u0142 napisa\u0107 nowy artyku\u0142.<\/p>\n W „Kommiersancie” zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Putina jako do reprezentanta prawdziwych warto\u015bci bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwowego. Czerkiesow opisa\u0142 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej trwa\u0142a „wojna wewn\u0105trz spo\u0142eczno\u015bci czekistowskiej”. Szefowie FSB mieli zmieni\u0107 si\u0119 z „wojownik\u00f3w” w „handlarzy”, co doprowadzi kraj do upadku.<\/p>\n Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce patetyczna klauzula Czerkiesowa nie przypad\u0142a do gustu Putinowi. Rozwi\u0105za\u0142 on agencj\u0119 antynarkotykow\u0105, a sam Czerkiesow od tego czasu zajmowa\u0142 ma\u0142o znacz\u0105ce stanowiska, cierpi\u0105c na marginesie.<\/p>\n „Wszyscy byli skorumpowani”<\/p>\n W 2022 r. Czerkiesow zmar\u0142. Sp\u00f3r z Patruszewem, a w konsekwencji z Putinem, podkopa\u0142a nie tylko karier\u0119 „publicysty”, ale tak\u017ce jego zdrowie. Natomiast Patruszew, kt\u00f3ry w\u00f3wczas zwyci\u0119\u017cy\u0142 w rozgrywce o w\u0142adz\u0119 i wp\u0142ywy, sta\u0142 si\u0119 szefem prawdziwej rodzinnej firmy „handlowc\u00f3w”. <\/p>\n Pierwszym wa\u017cnym stanowiskiem Niko\u0142aja Patruszewa by\u0142o kierowanie Ministerstwem Bezpiecze\u0144stwa Republiki Karelii (1992\u20131994) \u2014 by\u0142 to okres przej\u015bciowy, kiedy KGB, zlikwidowane po komunistycznym puczu, zmieniaj\u0105c nazw\u0119, przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 w FSB. W Karelii Patruszew nawi\u0105za\u0142 wiele znajomo\u015bci, prawdopodobnie zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z kobiet\u0105 z tego regionu, ale co najwa\u017cniejsze \u2014 zacz\u0105\u0142 handlowa\u0107 swoim patronatem.<\/p>\n Niko\u0142aj PatruszewContributor\/Getty Images \/ Getty Images<\/p>\n \u00d3wczesny karelski biznesmen Lauri Rautio wspomina\u0142, \u017ce kierownictwo karelskiego oddzia\u0142u FSB prowadzi\u0142o interesy z mafi\u0105 tambowsk\u0105 z Sankt Petersburga<\/a>, pomagaj\u0105c jej bez problem\u00f3w wwozi\u0107 towary przez przej\u015bcie celne w Wiartsili. Za pomoc Patruszew otrzyma\u0142 od „tambowskich” nagrod\u0119 w postaci sprowadzonego z Finlandii u\u017cywanego samochodu Toyota Corolla \u2014 importowa\u0142a je do Rosji jedna z firm Rautio.<\/p>\n Nie powinno dziwi\u0107, \u017ce przysz\u0142y szef s\u0142u\u017cb specjalnych i przyw\u00f3dca bogatego klanu urz\u0119dniczego mia\u0142 u\u017cywany samoch\u00f3d o ma\u0142ej pojemno\u015bci silnika. W latach 90., kiedy Patruszew robi\u0142 karier\u0119 w FSB, pracownicy tej s\u0142u\u017cby specjalnej, podobnie jak ca\u0142y kraj, nie byli zbyt zamo\u017cni.<\/p>\n<\/blockquote>\n Wstrzymywano wyp\u0142aty, przez co wykwalifikowani oficerowie odchodzili do sektora prywatnego. Ci, kt\u00f3rzy pozostali w s\u0142u\u017cbach, ponosili pora\u017ck\u0119 za pora\u017ck\u0105 w g\u0142o\u015bnych operacjach \u2014 od ataku na Buddionowsk, zaj\u0119ty przez terroryst\u00f3w, po pokazane na \u017cywo absurdalne zab\u00f3jstwo w Moskwie przez podw\u0142adnych dow\u00f3dcy grupy „Alfa” \u2014 wszystko to by\u0142o wynikiem mi\u0119dzy innymi chronicznego niedofinansowania „biura” (FSB).<\/p>\n Putin i Patruszew, po doj\u015bciu do w\u0142adzy w kraju i w FSB, rzucili si\u0119, aby rozwi\u0105za\u0107 ten problem w spos\u00f3b, jaki potrafili \u2014 zmusili biznesmen\u00f3w do niepublicznego zbierania pieni\u0119dzy na prosperowanie organ\u00f3w. Kwestia ta zosta\u0142a poruszona podczas pierwszego spotkania prezydenta z najbogatszymi biznesmenami w lipcu 2000 r.: Putin nakaza\u0142 oligarchom utworzenie „funduszu wsparcia s\u0142u\u017cb specjalnych”, do kt\u00f3rego natychmiast zebrano kilkadziesi\u0105t milion\u00f3w dolar\u00f3w.<\/p>\n W p\u00f3\u017aniejszym czasie powsta\u0142o kilka takich funduszy, a szczeg\u00f3lnie wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odegrali w nich miliarderzy z rodziny Patruszew\u00f3w, Igor Kesajew i Siergiej Katsiew (wi\u0119cej o nich \u2014 dalej).<\/p>\n W latach 90. wok\u00f3\u0142 Patruszewa uformowa\u0142o si\u0119 grono jego najbli\u017cszych powiernik\u00f3w, wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w z „FSB” \u2014 wielu z nich wraz z nim przenios\u0142o si\u0119 do Moskwy z Karelii. \u2014 Wszyscy byli skorumpowani \u2014 twierdzi jedno ze \u017ar\u00f3de\u0142 serwisu Projekt.<\/p>\n W 2000 r. Patruszew nazwa\u0142 wszystkich tych ludzi „nieodwracalnymi”. Pocz\u0105tkowo wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce dyrektor „FSB” po prostu u\u017cy\u0142 retorycznego zabiegu, aby pokaza\u0107, \u017ce presti\u017c s\u0142u\u017cby czekistowskiej w ko\u0144cu odrodzi\u0142 si\u0119 po upadku lat 90. P\u00f3\u017aniej jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Patruszew wcale nie przesadza\u0142.<\/p>\n Jaki ojciec, taki syn<\/p>\n Rodzina zawsze mia\u0142a ogromne znaczenie dla „szlachcica” Patruszewa. W czasach radzieckich jego rodzice (ojciec marynarz, matka urz\u0119dniczka) otrzymali od pa\u0144stwa 20 m sze\u015bc. bali i dzia\u0142k\u0119 w obwodzie leningradzkim, gdzie ca\u0142a rodzina zbudowa\u0142a drewniany dom. „Siedem pokoi dla siedmiu rodzin, troch\u0119 ciasno, ale wszystkim wystarcza miejsca” \u2014 opowiada\u0142 w wywiadzie z 2007 r. Wiktor Patruszew, starszy brat \u00f3wczesnego g\u0142\u00f3wnego funkcjonariusza s\u0142u\u017cb specjalnych kraju.<\/p>\n W ten spos\u00f3b pokoje otrzymali Niko\u0142aj i Wiktor wraz z \u017conami, ich rodzice, a tak\u017ce rodziny syn\u00f3w Wiktora \u2014 Aleksego i W\u0142adimira oraz rodziny syn\u00f3w Niko\u0142aja \u2014 Andrieja i Dmitrija. W tym wywiadzie brat g\u0142\u00f3wnego funkcjonariusza s\u0142u\u017cb specjalnych otwarcie gra\u0142 na wsp\u00f3\u0142czuciu. Jak opowiada\u0142, mieszka\u0142 w skromnym trzypokojowym mieszkaniu w Petersburgu, gdzie „jedyn\u0105 warto\u015bciow\u0105 rzecz\u0105 by\u0142a rodzinna ikona podarowana przez m\u0142odszego brata”. A to mieszkanie trafi\u0142o do Patruszew\u00f3w nie dzi\u0119ki znajomo\u015bciom i protekcji, ale za pieni\u0105dze uczciwie zarobione przez Wiktora przy „roz\u0142adowywaniu wagon\u00f3w”.<\/p>\n Wiktor Patruszew, cho\u0107 nie by\u0142 funkcjonariuszem s\u0142u\u017cb specjalnych, nie pojawia\u0142 si\u0119 zbyt cz\u0119sto publicznie. Dlaczego udzieli\u0142 pierwszego i jedynego w swoim \u017cyciu wywiadu? Chodzi o to, \u017ce nied\u0142ugo przed tym wydarzeniem rodzina Patruszew\u00f3w znalaz\u0142a si\u0119 w niezr\u0119cznej sytuacji. Dziennikarze dowiedzieli si\u0119, \u017ce Patruszewowie zorganizowali sobie na koszt pa\u0144stwa wycieczk\u0119 turystyczn\u0105 na biegun po\u0142udniowy<\/a>. Najpierw dotarli s\u0142u\u017cbowym samolotem FSB do Chile, a stamt\u0105d, pa\u0144stwowym helikopterem, polecieli do rosyjskiej bazy w Antarktyce.<\/p>\n W\u015br\u00f3d pasa\u017cer\u00f3w tych lot\u00f3w by\u0142o a\u017c trzech cz\u0142onk\u00f3w rodziny Patruszew\u00f3w (szef FSB Niko\u0142aj, jego syn Andriej, w tym czasie absolwent akademii FSB i pracownik Rosnieftu [rosyjski pa\u0144stwowy koncern dzia\u0142aj\u0105cy w bran\u017cy petrochemicznej], oraz brat Wiktor), a tak\u017ce bliski przyjaciel dyrektora FSB, r\u00f3wnie\u017c czekista W\u0142adimir Proniczew, w tym czasie szef s\u0142u\u017cby granicznej. W\u0142adze nie potrafi\u0142y wyja\u015bni\u0107, co ta grupa robi\u0142a w Antarktyce, gdzie nie ma posterunk\u00f3w granicznych, a do tego w okresie \u015bwi\u0105t noworocznych, wi\u0119c Wiktor musia\u0142 t\u0142umaczy\u0107 si\u0119 za wszystkich: jego wywiad ukaza\u0142 si\u0119 w gazecie „Izwiestia” i mia\u0142 pokaza\u0107, \u017ce rodzina Patruszew\u00f3w nie interesuje si\u0119 dobrami materialnymi.<\/p>\n A jak by\u0142o naprawd\u0119? W rzeczywisto\u015bci Patruszewowie przez lata \u015bwiadczyli r\u00f3\u017cnym firmom (cz\u0119sto w\u0105tpliwej proweniencji) us\u0142ugi „ochrony”. Terminem tym rosyjscy biznesmeni zazwyczaj okre\u015blaj\u0105 znan\u0105 osob\u0119, kt\u00f3rej obecno\u015b\u0107 w firmie ma zabezpieczy\u0107 biznes przed roszczeniami pa\u0144stwa i atakami bandyt\u00f3w.<\/p>\n Wiktor Patruszew, podobnie jak jego m\u0142odszy brat, uko\u0144czy\u0142 Leningradzki Instytut Budowy Okr\u0119t\u00f3w i pracowa\u0142 w biurze projektowym, z kt\u00f3rego po upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego odszed\u0142, aby podj\u0105\u0107 si\u0119 pracy jako mechanik samochodowy. Jego kariera b\u0142yskawicznie si\u0119 rozwin\u0119\u0142a, gdy tylko jego brat w 1999 r. stan\u0105\u0142 na czele FSB \u2014 Wiktor zosta\u0142 zatrudniony jako zast\u0119pca dyrektora na region p\u00f3\u0142nocno-zachodni w firmie telekomunikacyjnej „Megafon”.<\/p>\n „Megafon” by\u0142 w\u00f3wczas powi\u0105zany z otoczeniem Putina \u2014 jego tajnym udzia\u0142owcem by\u0142 prawdopodobnie Leonid Reiman z Petersburga, kt\u00f3rego Putin mianowa\u0142 ministrem \u0142\u0105czno\u015bci, jeszcze zanim zosta\u0142 prezydentem. By\u0142 to pocz\u0105tek wielkiej, ale niepublicznej kariery Wiktora Patruszewa. Nast\u0119pnie wszed\u0142 do rad sportowego stowarzyszenia „Dynamo” (nadzorowanego przez FSB) i klubu siatkarskiego „Dynamo-Obw\u00f3d Leningradzki” (siatk\u00f3wka to ulubiony sport jego brata, funkcjonariusza s\u0142u\u017cb specjalnych).<\/p>\n Zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c mianowany cz\u0142onkiem rady dyrektor\u00f3w sanatorium im. Frunzego w Soczi \u2014 tam odpoczywaj\u0105 funkcjonariusze s\u0142u\u017cb specjalnych, chocia\u017c obiekt nale\u017cy do oligarch\u00f3w tytoniowych Kesajewa i Katsiewa.<\/p>\n W 2012 r. Wiktor zosta\u0142 prezesem petersburskiej firmy „Nord”, kt\u00f3ra nale\u017cy do gangster\u00f3w z tej samej tambowskiej grupy, z kt\u00f3r\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 jego brat Niko\u0142aj. Na sp\u00f3\u0142k\u0119 zosta\u0142y zapisane poka\u017ane aktywa, formalnie niezwi\u0105zane z interesami funkcjonariuszy FSB: hotel i restauracja „Metropol” (gdzie nie tylko jada\u0142 kolacj\u0119 Leonid Bre\u017cniew z Ronaldem Reaganem, ale tak\u017ce odbywa\u0142y si\u0119 najwa\u017cniejsze spotkania petersburskich z\u0142odziei), galeria butik\u00f3w „Grand Palace”, fabryka mebli „\u0141adoga” i przedsi\u0119biorstwo „Lenteplopribor”.<\/p>\n Aleksiej \u2014 najm\u0142odszy syn Wiktora Patruszewa \u2014 kontynuowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 ojca. Przez kilka lat by\u0142 doradc\u0105 szefa i g\u0142\u00f3wnego w\u0142a\u015bciciela moskiewskiego „Master Banku” Borysa Bulochnika (p\u00f3\u017aniej Aleksiej zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c wiceprezesem zarz\u0105du banku). Pomimo z\u0142ej s\u0142awy, bank pozostawa\u0142 nietkni\u0119ty a\u017c do 2013 r. \u2014 by\u0107 mo\u017ce dzi\u0119ki Patruszewowi, a mo\u017ce dzi\u0119ki drugiemu „ochroniarzowi” w kierownictwie \u2014 by\u0142 nim Igor Putin, kuzyn prezydenta.<\/p>\n Kiedy w ko\u0144cu cofni\u0119to bankowi licencj\u0119, jego w\u0142a\u015bciciel mieszka\u0142 ju\u017c za granic\u0105, a organy nie mia\u0142y \u017cadnych pyta\u0144 do Patruszewa i Putina. Ten sam Aleksiej „chroni\u0142” r\u00f3\u017cne firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 pozyskiwaniem drewna w „duchowej ojczy\u017anie” swojego wuja, w Karelii.<\/p>\n Drugiemu synowi Wiktora Patruszewa, W\u0142adimirowi, przygotowano karier\u0119 pa\u0144stwow\u0105 \u2014 pracuje on jako wysoki rang\u0105 urz\u0119dnik w strukturach „Rostiechu”. Jego syn Aleksander w wieku 19 lat zatrudni\u0142 si\u0119 w Rosyjskim Banku Rolnym („Rossielchozbanku”), kt\u00f3rym kierowa\u0142 w\u00f3wczas jego wujek Dmitrij, syn Niko\u0142aja Patruszewa. P\u00f3\u017aniej odszed\u0142 z banku, ale nie z powodu oczywistego konfliktu interes\u00f3w, a po to, aby zosta\u0107 politykiem. W wieku 22 lat Aleksander zosta\u0142 deputowanym, a cztery lata p\u00f3\u017aniej burmistrzem miejscowo\u015bci Sosnowo, gdzie Patruszewowie zbudowali rodzinne gniazdo z bali dostarczonych przez pa\u0144stwo.<\/p>\n Synowie Niko\u0142aja Patruszewa od razu wybrali s\u0142u\u017cb\u0119 pa\u0144stwow\u0105. M\u0142odszy syn Andriej, po s\u0142u\u017cbie w FSB, w 2006 r. rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w Rosniefcie i od razu zosta\u0142 doradc\u0105 Igora Sieczina [dyrektora generalnego koncernu]<\/a>. P\u00f3\u017aniej przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Gazpromu. Od 2019 r. Andriej, podobnie jak jego krewni, przekwalifikowa\u0142 si\u0119 na „ochroniarza”: otrzyma\u0142 10 proc. udzia\u0142\u00f3w w Archangielskim Morskim Porcie Handlowym, udzia\u0142y w sp\u00f3\u0142kach „Morska Arktyczna Ekspedycja Geologiczno-Rozpoznawcza” i „Transtelsoft”, kt\u00f3ra zarabia na kontraktach z Rosyjskimi Kolejami Pa\u0144stwowymi.<\/p>\n Starszy syn Niko\u0142aja, Dmitrij, jest obecnie g\u0142\u00f3wn\u0105 gwiazd\u0105 s\u0142u\u017cby pa\u0144stwowej w tej znanej rodzinie<\/a>.<\/p>\n Dmitrij PatruszewState Duma, Lower House of the Russian Parliament Press Service via AP, Associated Press\/East News \/ East News<\/p>\n Karier\u0119 robi\u0142 w bankach pa\u0144stwowych, w 2010 r. stan\u0105\u0142 na czele Rosyjskiego Banku Rolnego, a p\u00f3\u017aniej przeszed\u0142 do gabinetu ministr\u00f3w. Od kilku lat dziennikarze i eksperci nazywaj\u0105 Patruszewa jednym z prawdopodobnych nast\u0119pc\u00f3w Putina na stanowisku prezydenta \u2014 przypuszczenie to opiera si\u0119 mi\u0119dzy innymi na tym, \u017ce kariera pa\u0144stwowa Dmitrija rozwija dynamicznie, obecnie jest on wicepremierem rz\u0105du. Pa\u0144stwowe media wychwalaj\u0105 Dmitrija: jest on rzekomo prostym i troskliwym gospodarzem, nieustannie my\u015bl\u0105cym o Rosji.<\/p>\n Jednak w du\u017cej rodzinie Patruszew\u00f3w jest jedna niepozorna osoba, kt\u00f3ra wydaje si\u0119 stworzona specjalnie po to, aby zburzy\u0107 mit o lojalnych i bezinteresownych s\u0142ugach pa\u0144stwa.<\/p>\n Jest to nieoficjalna \u017cona Dmitrija, Marina Artiemiewa \u2014 nie przyj\u0119\u0142a ona nazwiska m\u0119\u017ca i nie zawar\u0142a z nim legalnego zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego \u2014 prawdopodobnie po to, aby mo\u017cna by\u0142o zapisa\u0107 na ni\u0105 wszelk\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107: od dom\u00f3w i mieszka\u0144 po warte miliardy firmy.<\/p>\n<\/blockquote>\n „Patruszewowie figurowaliby jako najbogatsza rodzina w\u015br\u00f3d rosyjskich urz\u0119dnik\u00f3w”<\/p>\n Dmitrij ju\u017c ponad 20 lat temu o\u017ceni\u0142 si\u0119 z m\u0142od\u0105 solistk\u0105 zespo\u0142u folkowego „Iwan Kupa\u0142” Elizabet\u0105 Garszyn\u0105, kt\u00f3ra urodzi\u0142a mu c\u00f3rk\u0119 Sofi\u0119. W 2009 r. \u017conaty Dmitrij znalaz\u0142 si\u0119 na imprezie u przyjaci\u00f3\u0142, gdzie spotka\u0142 35-letni\u0105 Marin\u0119.<\/p>\n Przed romansem Marina nie odnosi\u0142a sukces\u00f3w. Urodzi\u0142a si\u0119 w niepe\u0142nej rodzinie w podmoskiewskiej Elektrostali, gdzie sp\u0119dzi\u0142a ca\u0142e dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107 z matk\u0105 i siostr\u0105 Juli\u0105 Ko\u0142adin\u0105. Wszystkie trzy kobiety oraz rottweiler mieszka\u0142y na 33 m kw. jednopokojowego mieszkania w „chruszczowce”.<\/p>\n Od ko\u0144ca lat 90. Marina pr\u00f3bowa\u0142a swoich si\u0142 w Moskwie, zajmuj\u0105c nieznacz\u0105ce stanowiska w ma\u0142ych firmach. Stopniowo rodzina przenios\u0142a si\u0119 do stolicy. Siostry bardzo interesowa\u0142y si\u0119 bran\u017c\u0105 modow\u0105 i rozrywkow\u0105, pr\u00f3bowa\u0142y swoich si\u0142 w fotografii, projektowaniu, organizacji imprez.<\/p>\n W 2007 r. Ko\u0142adyna jako pierwsza pojawi\u0142a si\u0119 w telewizji World Fashion Channel (WFC) \u2014 zatrudniono j\u0105 tam jako korespondentk\u0119 bez wynagrodzenia. Wkr\u00f3tce sprowadzi\u0142a tam swoj\u0105 siostr\u0119 \u2014 jako zwyk\u0142\u0105 producentk\u0119. W tamtym czasie WFC mo\u017cna by\u0142o ogl\u0105da\u0107 w wielu sieciach kablowych \u2014 pi\u0119kne dziewczyny na wybiegach by\u0142y pokazywane na ekranach \u015bciennych niemal wsz\u0119dzie \u2014 w klubach sportowych, sklepach, restauracjach.<\/p>\n Spotkanie z Patruszewem juniorem zmieni\u0142o wszystko w \u017cyciu Mariny. Po pierwsze, niemal natychmiast zasz\u0142a w ci\u0105\u017c\u0119 \u2014 ich pierworodny syn, Platon, nazwany na cze\u015b\u0107 pradziadka, urodzi si\u0119 ok. rok po ich spotkaniu. Urodzi\u0142a jeszcze czworo dzieci \u2014 Jegora w 2014 r., Ignacego w 2019 r. oraz bli\u017aniaczki Mari\u0119 i Antonin\u0119 w 2020 r.<\/p>\n Po drugie, m\u0142oda matka otrzyma\u0142a cenny prezent \u2014 rodzina Patruszew\u00f3w podarowa\u0142a jej kana\u0142 telewizyjny po\u015bwi\u0119cony modzie, w kt\u00f3rym w\u0142a\u015bnie rozpocz\u0119\u0142a prac\u0119 jako producentka. W 2009 r. faktycznym w\u0142a\u015bcicielem WFC zosta\u0142 oligarcha Igor Kesajew \u2014 s\u0142u\u017cy on jako dysponent „portfela” rodziny Patruszew\u00f3w, z kt\u00f3rego finansowane s\u0105 ich r\u00f3\u017cnorodne potrzeby materialne.<\/p>\n \u00d3wczesny mened\u017cer WFC wspomina charakterystyczny szczeg\u00f3\u0142: Kesajew, przystojny m\u0119\u017cczyzna w sile wieku, interesowa\u0142 si\u0119 \u015brodowiskiem m\u0142odych modelek, wi\u0119c mia\u0142 w tej transakcji r\u00f3wnie\u017c osobisty interes. Jednak w prasie nabywca przedstawi\u0142 spraw\u0119 tak, jakby kupi\u0142 kana\u0142 telewizyjny dla swojej \u017cony, Stelli Kesajewy, kt\u00f3ra postanowi\u0142a spr\u00f3bowa\u0107 swoich si\u0142 w bran\u017cy modowej. Po pewnym czasie Kesajew rozwi\u00f3d\u0142 si\u0119 jednak ze Stell\u0105 i zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z m\u0142od\u0105 ukrai\u0144sk\u0105 modelk\u0105 Olg\u0105 Klimienko, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a w telewizji swojego m\u0119\u017cczyzny program o dwuznacznym tytule „Tak, szefie!”.<\/p>\n W 2011 r. Kesajew mianowa\u0142 Artiemiew\u0105 najpierw producentem generalnym, a pod koniec tego samego roku \u2014 dyrektorem generalnym kana\u0142u telewizyjnego. 21 listopada 2014 r., dzie\u0144 po tym, jak Artiemiewa urodzi\u0142a Patruszewowi drugiego syna, dos\u0142ownie w ramach prezentu z okazji porodu, przepisano jej w\u0142asno\u015b\u0107 stacji telewizyjnej.<\/p>\n W rezultacie Artiemiewa nie odnios\u0142a sukcesu w bran\u017cy modowej. \u2014 Chcia\u0142a uczestniczy\u0107 we wszystkich imprezach. Jednak ten \u015bwiat (moda i show-biznes) jej nie zaakceptowa\u0142 \u2014 uwa\u017ca w rozmowie z serwisem Projekt jedna z kluczowych os\u00f3b w kanale w tamtym czasie. Telewizja, kt\u00f3ra pocz\u0105tkowo obejmowa\u0142a Europ\u0119 i Azj\u0119, zosta\u0142a zamkni\u0119ta. Obecnie WFC jest w zasadzie rosyjsk\u0105 stron\u0105 internetow\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 modzie.<\/p>\n Jednak pora\u017cka w bran\u017cy modowej nie wp\u0142yn\u0119\u0142a na b\u0142yskawiczn\u0105 karier\u0119 przedsi\u0119biorczyni Artiemiewej. W ci\u0105gu nast\u0119pnych lat m\u0142oda kobieta, niestrudzenie rodz\u0105ca dzieci, sta\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bcicielk\u0105 kilkunastu firm. Prawdopodobnie we wszystkich przypadkach by\u0142a ona nominaln\u0105 bizneswoman oraz odbiorczyni\u0105 pieni\u0119dzy w postaci wynagrodzenia, dywidend i udzia\u0142u w transakcjach dotycz\u0105cych aktyw\u00f3w.<\/p>\n Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce kobieta, kt\u00f3ra urodzi\u0142a Dmitrijowi Patruszewowi<\/a> pi\u0119cioro dzieci, nigdy nie zosta\u0142a jego legaln\u0105 \u017con\u0105? Prawdopodobnie chodzi o to, \u017ce gdyby Marina znalaz\u0142a si\u0119 w oficjalnej deklaracji maj\u0105tkowej swojego m\u0119\u017ca, Patruszewowie figurowaliby jako najbogatsza rodzina w\u015br\u00f3d rosyjskich urz\u0119dnik\u00f3w.<\/p>\n<\/blockquote>\n Serwis Projekt znalaz\u0142 wszystkie liczne nieruchomo\u015bci zarejestrowane na Artiemiew\u0105, aby doj\u015b\u0107 do zaskakuj\u0105cego odkrycia: wcze\u015bniejsza mieszkanka „chruszcz\u00f3wki” posiada nieruchomo\u015bci o warto\u015bci ok. 6,5 mld rubli (ok. 300 mln z\u0142, licz\u0105c po obecnym kursie wymiany walutowej).<\/p>\n Apartamenty w dzielnicy mieszkalnej naprzeciwko Kremla nale\u017c\u0105ce do Artiemiewej (oznaczone „pinezk\u0105”)Projekt<\/p>\n Rejestrowanie drogich nieruchomo\u015bci na siebie jest udzia\u0142em wszystkich kobiet w rodzinie Patruszew\u00f3w. Na Elen\u0119, \u017con\u0119 by\u0142ego dyrektora FSB, emerytowan\u0105 lekark\u0119, zarejestrowano nieruchomo\u015bci o warto\u015bci 4 mld rubli (ok. 180 mln z\u0142, licz\u0105c po obecnym kursie wymiany walutowej). To samo dotyczy Tatiany, drugiej synowej Niko\u0142aja Patruszewa, z zawodu mened\u017cerki w sektorze medycznym.<\/p>\n Zgodnie z dokumentami jest ona w\u0142a\u015bcicielk\u0105 kilku firm z bran\u017cy medycznej, w tym specjalistycznego czasopisma „Vademecum”, ale ten biznes raczej nie wyja\u015bnia, dlaczego jej nieruchomo\u015bci s\u0105 warte prawie 3 mld rubli (ok. 130 mln z\u0142, licz\u0105c po obecnym kursie wymiany walutowej). Oczywi\u015bcie maj\u0105tek Tatiany nigdy nie znalaz\u0142 si\u0119 w deklaracjach maj\u0105tkowych Patruszew\u00f3w.<\/p>\n Je\u015bli zsumowa\u0107 warto\u015b\u0107 wszystkich nieruchomo\u015bci Patruszew\u00f3w, kt\u00f3re uda\u0142o nam si\u0119 ustali\u0107, otrzymamy astronomiczn\u0105 kwot\u0119 \u2014 ok. 14 mld rubli (ok. 630 mln z\u0142). To prawdopodobnie rekord w\u015br\u00f3d funkcjonariuszy rosyjskich s\u0142u\u017cb.<\/p>\n<\/blockquote>\n Liczne nieruchomo\u015bci klanu oligarchy<\/p>\n Aby kupi\u0107 apartamenty w pobli\u017cu Kremla \u2014 najcenniejsze w rodzinnej kolekcji Patruszewych \u2014 Marina Artiemiewa otrzyma\u0142a nawet kredyt hipoteczny w wysoko\u015bci ok. 1,5 mln dol. (ok. 5 mln 460 tys. z\u0142). Nic dziwnego, \u017ce pomimo bezpo\u015bredniego konfliktu interes\u00f3w dosta\u0142a te pieni\u0105dze w 2021 r. w pa\u0144stwowym Rosyjskim Banku Rolnym, kt\u00f3rego przewodnicz\u0105cym rady nadzorczej by\u0142 w tym czasie jej potajemny m\u0105\u017c. Nie jest r\u00f3wnie\u017c zaskakuj\u0105ce, \u017ce bank zaoferowa\u0142 tej kredytobiorczyni ca\u0142kowicie niekonkurencyjn\u0105 stop\u0119 procentow\u0105 \u2014 700 tys. euro (blisko 3 mln z\u0142, licz\u0105c po obecnym kursie walutowym) udzieli\u0142 na 2 proc. w skali roku, a nast\u0119pnie da\u0142 jeszcze 50 mln rubli (224 tys. z\u0142, licz\u0105c po obecnym kursie wymiany walutowej) w formie kredytu konsumenckiego na 3 proc. w skali roku.<\/p>\n Kredyty konsumenckie, takie jak ten, kt\u00f3ry otrzyma\u0142a Artiemiewa w rublach, Rosjanie zazwyczaj zaci\u0105gaj\u0105 na op\u0142acenie najpotrzebniejszych rzeczy \u2014 sprz\u0119tu AGD, pilnych operacji medycznych, a czasem nawet po prostu jedzenia. W przypadku rodziny Patruszew\u00f3w sytuacja jest oczywi\u015bcie inna. Co miesi\u0105c robi\u0105 oni zakupy za niema\u0142e kwoty w najmodniejszym sklepie w Rosji \u2014 moskiewskim GUM (G\u0142\u00f3wne Uniwersalne Magazyny). Marina Artiemiewa zamawia tam kosmetyki i ubrania mniej wi\u0119cej raz na dwa-trzy tygodnie, wydaj\u0105c \u015brednio ok. 370 tys. rubli (ok. 16 tys. z\u0142, licz\u0105c po obecnym kursie wymiany walutowej) za ka\u017cdym razem.<\/p>\n Od 2015 r. Marina Artiemiewa wyda\u0142a w GUM co najmniej 65 mln rubli (ok. 2 mln 920 tys. z\u0142, licz\u0105c po obecnym kursie wymiany walutowej).<\/p>\n Nawet Elena \u2014 siedemdziesi\u0119cioletnia \u017cona szlachcica Niko\u0142aja Patruszewa \u2014 jest sta\u0142\u0105 klientk\u0105 modnych marek. W GUM wydaje ok. p\u00f3\u0142 miliona rubli rocznie (ok. 22,5 tys. z\u0142).<\/p>\n W maju 2024 r. Putin zwolni\u0142 Niko\u0142aja Patruszewa z ostatniego wa\u017cnego stanowiska \u2014 z sekretarza Rady Bezpiecze\u0144stwa zosta\u0142 zdegradowany do asystenta prezydenta specjalizuj\u0105cego si\u0119 w budownictwie okr\u0119towym<\/a>. By\u0142a w tym pewna ironia: Patruszew uko\u0144czy\u0142 kiedy\u015b politechnik\u0119 morsk\u0105, ale prawie nie pracowa\u0142 w swoim zawodzie \u2014 zaraz po uko\u0144czeniu studi\u00f3w trafi\u0142 do KGB.<\/p>\n Natomiast jego ojciec, Platon Ignatiewicz \u2014 oficer marynarki wojennej, kt\u00f3ry podczas wojny s\u0142u\u017cy\u0142 jako komisarz na statkach Floty Ba\u0142tyckiej i P\u00f3\u0142nocnej, eskortowa\u0142 konwoje z pomoc\u0105 zagraniczn\u0105. We wsi Podomo, sk\u0105d pochodzi r\u00f3d Patruszew\u00f3w, Niko\u0142aj postawi\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 po\u015bwi\u0119cony Platonowi Studyjskiemu, \u015bwi\u0119temu patronowi swojego ojca komisarza (kolejny paradoks w \u017cyciu czekist\u00f3w-szlachcic\u00f3w).<\/p>\n\n
![\"Niko\u0142aj](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/PqTk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy84OWJlMTQ3YTlmZGU2NDc3MzQyZmJhZjg2MTI1YmQ4MS5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n\n
![\"Dmitrij](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/oRBk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy81MjFkOWQ0NzRmYWQ3NzA2NjZiOWZjYzdmYWJmYzFlOC5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n\n
\n
![\"Apartamenty](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/tv2k9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9lMmY0MDE5MjBjODU2NmUzYTk5MDdmMjMzMmMxNzM4Mi5qcGeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\n\n