B\u0142yskawiczna operacja wojskowa, kt\u00f3ra mia\u0142a przynie\u015b\u0107 „ukrai\u0144ski konsensus” zast\u0119puj\u0105cy nieistniej\u0105cy ju\u017c „konsensus krymski”, sta\u0142a si\u0119 problemem, a nie rozwi\u0105zaniem.<\/p>\n
Postrzeganie Putina przez Rosjan ulega zmianie. Kreml stoi przed powa\u017cnym dylematem<\/p>\n
Te trendy spo\u0142eczne nie by\u0142y zauwa\u017cane wczoraj, ale dzi\u015b rz\u0105dowe agencje socjologiczne zmuszone s\u0105 je uzna\u0107, a komentatorzy polityczni staraj\u0105 si\u0119 je \u0142agodzi\u0107, nie dla dobra samego spo\u0142ecze\u0144stwa, lecz dla dobra rz\u0105dz\u0105cego re\u017cimu.<\/p>\n
Do tego dochodzi brak prawdziwych sojusznik\u00f3w geopolitycznych Kremla, gotowych dzieli\u0107 si\u0119 ci\u0119\u017carem wojny, zamiast udziela\u0107 pomocy w zamian za pieni\u0105dze lub zasoby. Brak takich sojusznik\u00f3w pog\u0142\u0119bia problem apatii rosyjskiego spo\u0142ecze\u0144stwa wobec Kremla \u2013 mo\u017ce ono polega\u0107 wy\u0142\u0105cznie na aprobacie wewn\u0119trznej, rzeczywistej lub udawanej.<\/p>\n
Nie nale\u017cy myli\u0107 atomizacji rosyjskiego spo\u0142ecze\u0144stwa z jego apati\u0105. Kreml jest w pe\u0142ni zadowolony z tego pierwszego, a wszelkie dzia\u0142ania propagandowe i celowe represje maj\u0105 na celu jego podtrzymanie. Apatyczna akceptacja propagandy staje si\u0119 niebezpiecznym sygna\u0142em w opisanych powy\u017cej warunkach.<\/p>\n
Rosyjskie spo\u0142ecze\u0144stwo popad\u0142o w stan apatii w postrzeganiu wojny<\/p>\n
B\u0142yskawiczna operacja wojskowa, kt\u00f3ra mia\u0142a przynie\u015b\u0107 „ukrai\u0144ski konsensus” zast\u0119puj\u0105cy nieistniej\u0105cy ju\u017c „konsensus krymski”, sta\u0142a si\u0119 problemem, a nie rozwi\u0105zaniem. Po szoku, akceptacji i zjednoczeniu wok\u00f3\u0142 flagi, rosyjskie spo\u0142ecze\u0144stwo naturalnie popad\u0142o w stan apatii w postrzeganiu wojny. Od dawna jest gotowe na zaprzestanie dzia\u0142a\u0144 wojennych i wyra\u017anie wi\u0105\u017ce ich kontynuacj\u0119 z niemo\u017cno\u015bci\u0105 o\u017cywienia gospodarczego i poprawy swojej sytuacji finansowej.<\/p>\n
Komentatorzy rz\u0105dowi staraj\u0105 si\u0119 podkre\u015bla\u0107 beneficjent\u00f3w wojny w najszerszym tego s\u0142owa znaczeniu \u2013 personel wojskowy i ich rodziny, pracownik\u00f3w kompleksu wojskowo-przemys\u0142owego i powi\u0105zanych bran\u017c. Jednak pomimo ich liczebno\u015bci, nie stanowi\u0105 oni wi\u0119kszo\u015bci; w przeciwnym razie problem by nie istnia\u0142. Nie istnia\u0142by nawet gdyby aktywna faza dzia\u0142a\u0144 wojennych zako\u0144czy\u0142a si\u0119 kilka miesi\u0119cy temu. Putin jednak nadal uparcie stawia niemo\u017cliwe do spe\u0142nienia \u017c\u0105dania, ale brakuje mu przekonuj\u0105cej strategii ich realizacji. Ten dysonans sprawia, \u017ce \u200b\u200bjego ocena sytuacji jest coraz bardziej oderwana od rzeczywisto\u015bci. Nawet taktyczne sukcesy na froncie nie daj\u0105 odpowiedzi na dwa pytania: „Po co?\u201d i „Co potem?\u201d. Rosjanie ju\u017c przygotowuj\u0105 si\u0119 do permanentnej konfrontacji i nie ma ju\u017c znaczenia, czy b\u0119dzie to Ukraina, kolejny kraj „kolektywnego Zachodu\u201d, czy jeden z jego „satelit\u00f3w\u201d.<\/p>\n
Oznacza to, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo rosyjskie musi go wspiera\u0107 nie tylko poprzez formalne poparcie dla „SVO\u201d, ale tak\u017ce aktywnie dziel\u0105c jego trudy. Spo\u0142ecze\u0144stwo potrzebuje nowego, niematerialnego bod\u017aca (na materialny po prostu nie ma pieni\u0119dzy), aby prze\u0142ama\u0107 swoj\u0105 apati\u0119 wobec wojny i obecnej sytuacji w kraju.<\/p>\n
Mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce Kreml dysponuje obecnie dwoma instrumentami, kt\u00f3rych wyb\u00f3r pozwoli zrozumie\u0107, ku kt\u00f3remu rozwi\u0105zaniu si\u0119 sk\u0142ania: czasowe zamro\u017cenie dzia\u0142a\u0144 wojennych w celu akumulacji zasob\u00f3w ludzkich i sprz\u0119tu lub wej\u015bcie w nowy cykl wojskowy do ko\u0144ca 2026 roku.<\/p>\n
Putin wybierze „nuklearn\u0105 marchewk\u0119”?<\/p>\n
Jak zawsze, Putin b\u0119dzie zwleka\u0142 z wyborem jednego ze scenariuszy, a ta charakterystyczna dla Putina prokrastynacja mo\u017ce doprowadzi\u0107 do pojawienia si\u0119 trzeciej \u015bcie\u017cki. Widzimy potencja\u0142 co najmniej jednego z tych scenariuszy. Nazwijmy go „nuklearn\u0105 marchewk\u0105\u201d. Jej przygotowanie rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 kilka tygodni temu.<\/p>\n
Po pocz\u0105tkowym zamieszaniu na Kremlu wywo\u0142anym brakiem odpowiedniej reakcji Donalda Trumpa na testy rakiet Buriewiestnik i torped Posejdon, Moskwa postanowi\u0142a kontynuowa\u0107 sw\u00f3j plan eskalacji nuklearnej, a nawet przej\u015b\u0107 do kolejnego etapu. Ca\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce decyzja o zaostrzeniu retoryki zosta\u0142a podj\u0119ta pochopnie. \u015awiadcz\u0105 o tym nag\u0142e i \u017ale zorganizowane wydarzenia, rzekomo po\u015bwi\u0119cone innym tematom, kt\u00f3re mia\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 jako platforma dla wyst\u0105pie\u0144 Putina. Do takich wydarze\u0144 nale\u017cy jego przem\u00f3wienie wyg\u0142oszone 4 listopada podczas ceremonii wr\u0119czenia nagr\u00f3d dla producent\u00f3w uzbrojenia, w kt\u00f3rym skupi\u0142 si\u0119 na potencjale nuklearnym Rosji i unikalnych cechach rakiet Buriewiestnik i Posejdon, ponownie odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do systemu Oresznik i de facto zagra\u017caj\u0105c Stanom Zjednoczonym i krajom NATO.<\/p>\n
Obejmowa\u0142o to otwarte, nagrywane wideo posiedzenie Rady Bezpiecze\u0144stwa Rosji zwo\u0142ane przez Putina 5 listopada, na kt\u00f3rym, pomimo programu (bezpiecze\u0144stwo transportu), przewodnicz\u0105cy Dumy Pa\u0144stwowej Wiaczes\u0142aw Wo\u0142odin „nagle\u201d poprosi\u0142 cz\u0142onk\u00f3w Rady o zabranie g\u0142osu w sprawie og\u0142oszenia Waszyngtonu o wznowieniu pr\u00f3b nuklearnych. R\u00f3wnie „niespodziewanie\u201d rosyjski minister obrony Andriej Bie\u0142ousow by\u0142 gotowy zabra\u0107 g\u0142os w tej sprawie i przedstawi\u0142 pe\u0142ny raport.<\/p>\n
Oczywistym jest, \u017ce zaaran\u017cowane o\u015bwiadczenia cz\u0142onk\u00f3w Rady Bezpiecze\u0144stwa i reakcja Putina na nie mia\u0142y na celu zademonstrowanie, \u017ce Rosja jest gotowa kontynuowa\u0107 eskalacj\u0119 konfliktu nuklearnego i doprowadzi\u0107 j\u0105 do przedostatniego etapu \u2013 przeprowadzenia rzeczywistych pr\u00f3b nuklearnych. Jak zawsze, rosyjski prezydent pozostawi\u0142 sobie pole manewru, nakazuj\u0105c gromadzenie informacji, analizy w Radzie Bezpiecze\u0144stwa i przedstawienie propozycji ewentualnego rozpocz\u0119cia przygotowa\u0144 do pr\u00f3b nuklearnych. Jednak odbiorcy tej eskalacji nie ograniczaj\u0105 si\u0119 ju\u017c do USA ani UE: wysi\u0142ki Putina zmierzaj\u0105 teraz nie tylko do stworzenia warunk\u00f3w do nowych negocjacji dyplomatycznych z administracj\u0105 Trumpa i wyd\u0142u\u017cenia ich terminu, ale tak\u017ce do rozpocz\u0119cia kampanii maj\u0105cej na celu odwr\u00f3cenie uwagi rosyjskiej opinii publicznej. Jest to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne pod koniec roku, przed \u015bwi\u0119tami noworocznymi.<\/p>\n
Wzbudzanie obaw przed eskalacj\u0105 konfliktu nuklearnego, a nast\u0119pnie deeskalacja poprzez negocjacje, powinny ca\u0142kowicie zast\u0105pi\u0107 negatywn\u0105 narracj\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 dotycz\u0105c\u0105 niepowodze\u0144 gospodarczych i militarnych w ci\u0105gu najbli\u017cszych kilku miesi\u0119cy. Eskalacja retoryki nuklearnej w tym scenariuszu nie \u015bwiadczy o gotowo\u015bci Kremla do rzeczywistego zbli\u017cenia si\u0119 do kraw\u0119dzi apokalipsy, a wr\u0119cz przeciwnie \u2013 gotowo\u015bci do podj\u0119cia rzeczywistych negocjacji pokojowych. W istocie jest to jego recepta na pokazanie ca\u0142emu rosyjskiemu spo\u0142ecze\u0144stwu, w tym patriotom „Z\u201d, \u017ce istniej\u0105 gorsze rzeczy ni\u017c nieosi\u0105galno\u015b\u0107 maksymalistycznych cel\u00f3w tu i teraz.<\/p>\n
Podej\u015bcie terrorystyczne<\/p>\n
Drugi scenariusz nie jest obecnie szeroko prezentowany w mediach i schodzi na dalszy plan w przekazach propagandowych. Wszystko mo\u017ce si\u0119 jednak zmieni\u0107 w ci\u0105gu zaledwie kilku godzin. Istnieje wiele przyk\u0142ad\u00f3w tego zjawiska \u2013 jednym ze stosunkowo niedawnych jest atak terrorystyczny na ratusz w Crocus. Scenariusz ten mo\u017cna by z grubsza okre\u015bli\u0107 mianem „bicza terrorystycznego\u201d. Je\u015bli, pomimo wszelkich argument\u00f3w, Putin zdecyduje si\u0119 kontynuowa\u0107 wojn\u0119 o wysokiej intensywno\u015bci w 2026 roku, to najprawdopodobniej zastosowan\u0105 metod\u0105 b\u0119dzie terror. Da on szans\u0119 na ponowne zjednoczenie ludno\u015bci wok\u00f3\u0142 flagi, a jednocze\u015bnie wzmocni legitymacj\u0119 rz\u0105du i zmniejszy apati\u0119 poprzez strach. W ko\u0144cu ten scenariusz dowi\u00f3d\u0142 ju\u017c swojej skuteczno\u015bci u zarania ery Putina. Czemu nie spr\u00f3bowa\u0107 go ponownie u schy\u0142ku?<\/p>\n
\u017baden ze scenariuszy nie jest pewny, ale wkr\u00f3tce stanie si\u0119 to oczywiste, je\u015bli Kreml wybierze jeden z nich. Prawdopodobie\u0144stwo ich realizacji jest szczeg\u00f3lnie wysokie, poniewa\u017c w obliczu spo\u0142ecznej apatii i niedobor\u00f3w zasob\u00f3w, oba scenariusze zach\u0119caj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo do zaakceptowania pora\u017cki militarnej i gospodarczej nie jako pora\u017cki, lecz jako ogromnego sukcesu, w obliczu mo\u017cliwo\u015bci jeszcze wi\u0119kszych katastrof.<\/p>\n
Artyku\u0142 powsta\u0142 na podstawie t\u0142umaczenia tekstu z serwisu The Moscow Times. Jego autorem jest Aleksander Szulga – doktor nauk socjologicznych, dyrektor Instytutu Konfliktologii i Analizy Rosji. TUTAJ<\/a> mo\u017cecie wesprze\u0107 najstarszy niezale\u017cny portal medialny w Rosji.<\/p>\n