{"id":110602,"date":"2025-11-20T15:58:09","date_gmt":"2025-11-20T15:58:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/110602\/"},"modified":"2025-11-20T15:58:09","modified_gmt":"2025-11-20T15:58:09","slug":"dymisje-w-kijowie-to-za-malo-ile-naprawde-wiedzial-prezydent-ukrainy-uklad-lapowkarski-tworzyl-sie-przez-lata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/110602\/","title":{"rendered":"Dymisje w Kijowie to za ma\u0142o. Ile naprawd\u0119 wiedzia\u0142 prezydent Ukrainy? „Uk\u0142ad \u0142ap\u00f3wkarski tworzy\u0142 si\u0119 przez lata”"},"content":{"rendered":"

W \u015brod\u0119 19 listopada<\/a> ukrai\u0144ski parlament zatwierdzi\u0142 wniosek Wo\u0142odymyra Ze\u0142enskiego o odwo\u0142anie minister energetyki Swit\u0142any Hrynczuk oraz ministra sprawiedliwo\u015bci Hermana Ha\u0142uszczenki. Decyzja zapad\u0142a w zwi\u0105zku z afer\u0105, kt\u00f3r\u0105 \u015bledzi ca\u0142y Zach\u00f3d, dotycz\u0105c\u0105 defraudacji co najmniej 100 mln dolar\u00f3w (ok. 367 mln z\u0142) ze \u015brodk\u00f3w pa\u0144stwowej sp\u00f3\u0142ki j\u0105drowej Energoatom.<\/p>\n

Burzliwy skandal korupcyjny<\/a> rz\u0105du Ze\u0142enskiego jest trudnym sprawdzianem dla przyw\u00f3dcy ogarni\u0119tego wojn\u0105 kraju.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 pos\u0142\u00f3w domaga si\u0119 jednak bardziej radykalnych zmian. Chc\u0105 dymisji ca\u0142ego rz\u0105du premier Julii Swyrydenko, a przede wszystkim odej\u015bcia prawej r\u0119ki Ze\u0142enskiego<\/a>, szefa jego gabinetu Andrija Jermaka. Wielu zachodnich sojusznik\u00f3w Ukrainy postrzega go jako problematycznego polityka ze wzgl\u0119du na monopolizacj\u0119 w\u0142adzy i podejmowanie decyzji za prezydenta.<\/p>\n

Ca\u0142ej sprawie towarzysz\u0105 tajne nagrania, pseudonimy rodem z gangsterskich film\u00f3w oraz znikaj\u0105ce miliony. Kulisy si\u0119gaj\u0105 znacznie g\u0142\u0119biej ni\u017c dymisje ministr\u00f3w i prowadz\u0105 w samo serce prezydenckiego zaplecza, a w tle wybrzmiewa kwestia tego, kto faktycznie poci\u0105ga\u0142 za sznurki.<\/p>\n

Gazeta Ukrai\u0144ska Prawda napisa\u0142a, \u017ce niekt\u00f3rzy politycy z partii Ze\u0142enskiego naciskaj\u0105 na g\u0142ow\u0119 pa\u0144stwa, aby po\u015bwi\u0119ci\u0142a Jermaka. Argumentuj\u0105, \u017ce niemal na pewno by\u0142 zamieszany w afer\u0119. Przypuszczaj\u0105, \u017ce doskonale o niej wiedzia\u0142 i nie zrobi\u0142 nic by jej zapobiec.<\/p>\n

W ukrai\u0144skich mediach spekuluje si\u0119, \u017ce lider frakcji Ze\u0142enskiego w parlamencie Dawyd Arachamija i niezadowoleni pos\u0142owie rz\u0105dowi mog\u0105 po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0142y z opozycj\u0105 i zmusi\u0107 Ze\u0142enskiego do pozbycia si\u0119 Jermaka. To oni w najbli\u017cszych dniach maj\u0105 zaj\u0105\u0107 si\u0119 kryzysem. B\u0119d\u0105 r\u00f3wnie\u017c obserwowa\u0107, jak prezydent poradzi sobie z sytuacj\u0105.<\/p>\n

Ostatni raz Ze\u0142enski mia\u0142 okazj\u0119 wykaza\u0107 si\u0119 latem tego roku, kiedy po pot\u0119\u017cnych protestach spo\u0142ecznych<\/a> wycofa\u0142 si\u0119 ze swojej krytykowanej decyzji o pozbawieniu niezale\u017cno\u015bci dw\u00f3ch kluczowych instytucji antykorupcyjnych \u2014 Narodowego Biura Antykorupcyjnego Ukrainy (NABU) i Specjalnej Prokuratury Antykorupcyjnej (SAP). To w\u0142a\u015bnie \u015bledczy z NABU ujawnili afer\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce powa\u017cnie zaszkodzi\u0107 nie tylko Ze\u0142enskiemu, ale tak\u017ce pogorszy\u0107 nastroje w kraju oraz os\u0142abi\u0107 pozycj\u0119 Ukrainy w relacjach z sojusznikami.<\/p>\n

Limuzyna na granicy<\/p>\n

\u015aledztwo NABU trwa\u0142o oko\u0142o 15 miesi\u0119cy. Agenci zgromadzili dziesi\u0105tki godzin nagra\u0144 rozm\u00f3w prowadzonych w tajnych mieszkaniach i biurach w Kijowie oraz jego okolicach, dokumentuj\u0105c nielegalne wyprowadzanie \u015brodk\u00f3w finansowych z koncernu energetycznego Energoatom oraz innych sp\u00f3\u0142ek. To strategiczne przedsi\u0119biorstwo kontrolowane przez pa\u0144stwo odpowiada za oko\u0142o 85 proc. produkcji energii elektrycznej w kraju i operuje \u015brodkami liczonymi w miliardach dolar\u00f3w.<\/p>\n

„M\u00f3zgiem operacji” ma by\u0107 Timur Mindicz, wieloletni przyjaciel prezydenta<\/a> i by\u0142y wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciel studia Kvartal 95, gdzie Ze\u0142enski zaczyna\u0142 swoj\u0105 karier\u0119 aktorsk\u0105. \u015aledczy wykazali, \u017ce Mindicz \u2014 dzia\u0142aj\u0105cy w cieniu lobbysta \u2014 razem z kilkoma wsp\u00f3\u0142pracownikami rozstrzyga\u0142, kt\u00f3re firmy otrzymaj\u0105 kontrakty od Energoatomu. Wed\u0142ug ustale\u0144, przedsi\u0119biorcy chc\u0105cy zdoby\u0107 zlecenia musieli przekazywa\u0107 im \u0142ap\u00f3wki si\u0119gaj\u0105ce 15 proc. warto\u015bci um\u00f3w.<\/p>\n

\n

W Ukrainie Mindicz uchodzi za osob\u0119 wyj\u0105tkowo blisko zwi\u0105zan\u0105 z Ze\u0142enskim.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Ta relacja pozwala\u0142a mu powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na wp\u0142ywy przy rozmowach o wymuszanych p\u0142atno\u015bciach, dzi\u0119ki czemu firmy \u0142atwiej ulega\u0142y jego naciskom. Jak dot\u0105d \u015bledczy nie przedstawili dowod\u00f3w na bezpo\u015bredni udzia\u0142 prezydenta w procederze korupcyjnym. Po akcjach NABU ujawniono jednak, \u017ce osoby z jego otoczenia, wyprowadzaj\u0105c \u015brodki z pa\u0144stwowej sp\u00f3\u0142ki, os\u0142abia\u0142y zdolno\u015bci obronne kraju, jednocze\u015bnie \u017cyj\u0105c w ostentacyjnym przepychu.<\/p>\n

NABU znalaz\u0142o w mieszkaniu Mindicza z\u0142ot\u0105 toalet\u0119<\/a>. Policji nie uda\u0142o si\u0119 go zatrzyma\u0107, poniewa\u017c kilka godzin wcze\u015bniej zosta\u0142 ostrze\u017cony przez nieujawnion\u0105 osob\u0119 \u2014 wed\u0142ug cz\u0119\u015bci ukrai\u0144skich medi\u00f3w m\u00f3g\u0142 to by\u0107 jeden ze \u015bledczych. W po\u015bpiechu wyjecha\u0142 z Ukrainy, prawdopodobnie tras\u0105 przez Polsk\u0119 do Izraela, korzystaj\u0105c z us\u0142ug firmy oferuj\u0105cej przejazdy luksusowymi samochodami. Najpewniej ponownie pomog\u0142y mu \u0142ap\u00f3wki i wp\u0142ywy, bo w czasie wojny m\u0119\u017cczy\u017ani w jego wieku maj\u0105 zakaz opuszczania kraju.<\/p>\n

W \u015bledztwo zaanga\u017cowane jest r\u00f3wnie\u017c ameryka\u0144skie FBI, a Mindicz zosta\u0142 oskar\u017cony o przest\u0119pcze zmowy i pranie brudnych pieni\u0119dzy. Jak poda\u0142 „The Economist” cz\u0119\u015b\u0107 skradzionych \u015brodk\u00f3w, zosta\u0142a prawdopodobnie przelana do Rosji.<\/p>\n

\n

Za cz\u0119\u015b\u0107 wyprowadzonych pieni\u0119dzy Mindicz sfinansowa\u0142 budow\u0119 luksusowych willi pod Kijowem, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142y jako wygodne zaplecze dla \u00f3wczesnego wicepremiera Ukrainy O\u0142eksija Czernyszowa oraz innych urz\u0119dnik\u00f3w.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Jak zauwa\u017cy\u0142 dziennik „Kyiv Independent”, Czernyszow najprawdopodobniej dosta\u0142 si\u0119 do rz\u0105du dzi\u0119ki protekcji Mindicza. Ostatecznie straci\u0142 stanowisko po tym, jak latem zosta\u0142 oskar\u017cony o korupcj\u0119<\/a>.<\/p>\n

Worki z got\u00f3wk\u0105<\/p>\n

Sprawa Mindicza przypomina scenariusz filmu gangsterskiego. Podejrzani pos\u0142ugiwali si\u0119 pseudonimami, aby utrudni\u0107 ich identyfikacj\u0119 podczas rozm\u00f3w o \u0142ap\u00f3wkach i nielegalnych uk\u0142adach. Wed\u0142ug \u015bledczych sam Mindicz wyst\u0119powa\u0142 pod kryptonimem „Carlson”, Czernyszow jako „Che Guevara”, a Ha\u0142uszczenko jako „Profesor”.<\/p>\n

\n

W jednym z zapis\u00f3w pods\u0142uch\u00f3w jeden z oskar\u017conych narzeka nawet na b\u00f3l plec\u00f3w od d\u017awigania ci\u0119\u017ckich work\u00f3w z got\u00f3wk\u0105 po Kijowie.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Inny sugeruje, \u017ce inwestowanie w ochron\u0119 kluczowych stacji elektroenergetycznych w pobli\u017cu elektrowni j\u0105drowych by\u0142oby „marnowaniem pieni\u0119dzy”. 8 listopada<\/a>, w przeddzie\u0144 wybuchu skandalu, rosyjskie drony i rakiety skupi\u0142y si\u0119 w\u0142a\u015bnie na tych stacjach.<\/p>\n

Przez d\u0142ugi czas \u015bledztwo by\u0142o prowadzone w bardzo w\u0105skim gronie wtajemniczonych os\u00f3b, jednak ostatecznie nie uda\u0142o si\u0119 utrzyma\u0107 pe\u0142nej tajemnicy. Ukrai\u0144skie media informuj\u0105, \u017ce ju\u017c w lipcu podejrzani zacz\u0119li si\u0119 niepokoi\u0107, obawiaj\u0105c si\u0119 dzia\u0142a\u0144 NABU. Nie wiadomo, czy kto\u015b ich wcze\u015bniej ostrzeg\u0142, ale w pewnym momencie przeszli do ofensywy.<\/p>\n

Niekt\u00f3rym \u015bledczym NABU zacz\u0119to grozi\u0107 zawodowym zniszczeniem, a tak\u017ce obj\u0119to ich inwigilacj\u0105, by sprawdzi\u0107, czym dok\u0142adnie si\u0119 zajmuj\u0105. To jednak nie by\u0142 jedyny niepokoj\u0105cy sygna\u0142 \u2014 presja na NABU i SAP zacz\u0119\u0142a p\u0142yn\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c z Kancelarii Prezydenta. Kontrolowane przez ni\u0105 s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa zatrzyma\u0142y kilku funkcjonariuszy prokuratury antykorupcyjnej, a jednego z nich oskar\u017cono m.in. o rzekom\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Rosj\u0105.<\/p>\n

Ju\u017c nast\u0119pnego dnia pos\u0142owie ugrupowania prezydenckiego przepchn\u0119li projekt ustawy, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by odebra\u0107 niezale\u017cno\u015b\u0107<\/a> instytucjom antykorupcyjnym. Lokalnie media wskazywa\u0142y, \u017ce g\u0142\u00f3wnym inicjatorem tych dzia\u0142a\u0144 m\u00f3g\u0142 by\u0107 szef kancelarii prezydenta, Andrij Jermak. Prezydent wstrzyma\u0142 wej\u015bcie ustawy w \u017cycie dopiero po fali protest\u00f3w<\/a> \u2014 ludzie wyszli na ulice wielu ukrai\u0144skich miast, tak\u017ce tych po\u0142o\u017conych blisko linii frontu.<\/p>\n

\u2014 Nie s\u0105 idealni. Pracuj\u0105 najlepiej, jak potrafi\u0105. Tylko nieliczne sprawy zako\u0144czy\u0142y si\u0119 wyrokami bezwzgl\u0119dnego pozbawienia wolno\u015bci. Jednak nie uzna\u0142abym tego za ich win\u0119. Jest to problem systemu s\u0105dowego \u2014 powiedzia\u0142a serwisowi Respekt o dzia\u0142alno\u015bci agencji antykorupcyjnych redaktorka naczelna „Kyiv Independent” Olga Rudenko. Dodaje, \u017ce Wy\u017cszy S\u0105d Antykorupcyjny zosta\u0142 utworzony stosunkowo niedawno i jest on kluczowy elementem w budowaniu instytucji antykorupcyjnych w kraju.<\/p>\n

„Uk\u0142ad \u0142ap\u00f3wkarski tworzy\u0142 si\u0119 przez lata”<\/p>\n

Eksperci zajmuj\u0105cy si\u0119 Ukrain\u0105 podkre\u015blaj\u0105, \u017ce mechanizm korupcyjny nie zosta\u0142 stworzony przez Mindicza i jego ludzi \u2014 oni jedynie przej\u0119li ju\u017c istniej\u0105cy system po doj\u015bciu do w\u0142adzy.<\/p>\n

\n

Uk\u0142ad \u0142ap\u00f3wkarski tworzy\u0142 si\u0119 przez lata, jeszcze za czas\u00f3w rz\u0105d\u00f3w prorosyjskich ekip.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Ze\u0142enski m\u00f3g\u0142 nie zna\u0107 pe\u0142nej skali zjawiska, cho\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 komentator\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce gdyby rzeczywi\u015bcie by\u0142 \u015bwiadom rozmiar\u00f3w problemu, nie zdecydowa\u0142by si\u0119 latem na pr\u00f3b\u0119 os\u0142abienia instytucji antykorupcyjnych, bo by\u0142o to politycznie bardzo ryzykowne. Niewykluczone, \u017ce jego wsp\u00f3\u0142pracownicy \u2014 dbaj\u0105c o w\u0142asne bezpiecze\u0144stwo \u2014 przekonywali go, \u017ce \u015bledczy s\u0105 powi\u0105zani z Rosj\u0105, co doprowadzi\u0142o do jego kontrowersyjnych decyzji. S\u0105 jednak i tacy, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce sam Ze\u0142enski musia\u0142 co\u015b przeczuwa\u0107.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Ta sprawa stanowi dla Ze\u0142enskiego realne zagro\u017cenie<\/a>. Mo\u017ce podkopa\u0107 jego spo\u0142eczne poparcie, zbudowane na postawie wobec rosyjskiej agresji. Jednocze\u015bnie ostentacyjny styl \u017cycia i hipokryzja ludzi z jego otoczenia mog\u0105 demoralizowa\u0107 \u017co\u0142nierzy \u2014 coraz wi\u0119cej z nich mo\u017ce zadawa\u0107 sobie pytanie o sens dalszej walki, podczas gdy elity \u017cyj\u0105 w luksusie. Tymczasem Ukraina ju\u017c teraz zmaga si\u0119 z dramatycznymi brakami kadrowymi na froncie<\/a>, co czyni sytuacj\u0119 wyj\u0105tkowo niebezpieczn\u0105.<\/p>\n

R\u00f3wnolegle za granic\u0105 narasta presja, by ograniczy\u0107 dalsze wsparcie<\/a> finansowe dla Kijowa, skoro w kraju masowo znikaj\u0105 publiczne \u015brodki. W Europie toczy si\u0119 przy tym debata o ewentualnym odblokowaniu zamro\u017conych rosyjskich aktyw\u00f3w w belgijskich bankach \u2014 decyzja w tej sprawie mog\u0142aby znacz\u0105co wzmocni\u0107 zdolno\u015bci obronne Ukrainy na kolejne lata.<\/p>\n

Jako jeden z pierwszych wypowiedzia\u0142 si\u0119 w\u0119gierski premier Viktor Orban, cho\u0107 jego w\u0142asny rz\u0105d sam bywa oskar\u017cany o nadu\u017cycia zwi\u0105zane z funduszami unijnymi i sprzyjanie interesom Kremla. Rosyjska propaganda ch\u0119tnie wzmacnia te narracje<\/a>.<\/p>\n

W przeciwie\u0144stwie do autorytarnych reali\u00f3w Rosji czy wsp\u00f3\u0142czesnych W\u0119gier Ukraina wci\u0105\u017c dysponuje instytucjami, kt\u00f3re s\u0105 w stanie prowadzi\u0107 realne \u015bledztwa. Prezydent Ze\u0142enski zapowiedzia\u0142 ju\u017c szeroki audyt antykorupcyjny w sp\u00f3\u0142kach pa\u0144stwowych i obieca\u0142 kolejne zdecydowane reformy. Pi\u0119\u0107 os\u00f3b, w tym by\u0142y wicepremier Czernyszow, zosta\u0142o zatrzymanych, a s\u0105d zastosowa\u0142 wobec nich dwumiesi\u0119czny areszt. Kluczowa posta\u0107 ca\u0142ej sprawy \u2014 Timur Mindicz \u2014 wci\u0105\u017c jednak pozostaje nieuchwytny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W \u015brod\u0119 19 listopada ukrai\u0144ski parlament zatwierdzi\u0142 wniosek Wo\u0142odymyra Ze\u0142enskiego o odwo\u0142anie minister energetyki Swit\u0142any Hrynczuk oraz ministra…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":110603,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[22300,56,32,33,22299,27,1239,2882,34,35,28,31,48,25,46,40,41,87,47,80,29,30,415,26,309,82,83,84],"class_list":{"0":"post-110602","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-afera_korupcyjna","9":"tag-article_premium","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-energoatom","13":"tag-headlines","14":"tag-kijow","15":"tag-korupcja","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-nat_styl","21":"tag-news","22":"tag-omp","23":"tag-polish","24":"tag-polski","25":"tag-rosja","26":"tag-screening_general","27":"tag-swiat","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-ukraina","31":"tag-wiadomosci","32":"tag-wolodymyr_zelenski","33":"tag-world","34":"tag-world-news","35":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115582854931274110","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110602","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=110602"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110602\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/110603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=110602"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=110602"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=110602"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}