{"id":111540,"date":"2025-11-21T09:40:09","date_gmt":"2025-11-21T09:40:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/111540\/"},"modified":"2025-11-21T09:40:09","modified_gmt":"2025-11-21T09:40:09","slug":"ludzkosc-w-tym-miejscu-ewoluuje-przez-warunki-do-zycia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/111540\/","title":{"rendered":"Ludzko\u015b\u0107 w tym miejscu ewoluuje. Przez warunki do \u017cycia"},"content":{"rendered":"<p>Ludzie nieprzyzwyczajeni do du\u017cych wysoko\u015bci cz\u0119sto mog\u0105 cierpie\u0107 na chorob\u0119 wysoko\u015bciow\u0105, gdy znajduj\u0105 si\u0119 wysoko nad poziomem morza. Jednak ludzie, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 na tych wysoko\u015bciach nie maj\u0105 takiego problemu. <\/p>\n<p>W ci\u0105gu ponad 10 tys. lat osadnictwa cia\u0142a ludzi mieszkaj\u0105cych na Wy\u017cynie Tybeta\u0144skiej zd\u0105\u017cy\u0142y przystosowa\u0107 si\u0119 do wymagaj\u0105cych warunk\u00f3w. U\u00a0innych os\u00f3b wywo\u0142a\u0142yby one niedotlenienie, zwane te\u017c hipoksj\u0105.<\/p>\n<p>\u2013 Adaptacja do hipoksji na du\u017cych wysoko\u015bciach jest fascynuj\u0105ca. Stres powodowany przez ni\u0105 jest silny i\u00a0odczuwany w\u00a0r\u00f3wnym stopniu przez wszystkich na danej wysoko\u015bci \u2013\u00a0powiedzia\u0142a antropolo\u017cka Cynthia Beall z\u00a0Case Western Reserve University. Badaczka jednak podkre\u015bli\u0142a, \u017ce przyk\u0142ad ludzi mieszkaj\u0105cych na Wy\u017cynie Tybeta\u0144skiej jest przyk\u0142adem tego jak ludzie &#8222;charakteryzuj\u0105 si\u0119 zmienno\u015bci\u0105 biologiczn\u0105&#8221;.<\/p>\n<p>Naukowcy z\u00a0zespo\u0142u Beall przyjrzeli si\u0119 jednemu z\u00a0wyznacznik\u00f3w tzw. &#8222;sprawno\u015bci ewolucyjnej&#8221; &#8211;\u00a0rozrodowi. Badacze wysnuli zatem tez\u0119, \u017ce cechy maksymalizuj\u0105ce sukces jednostki w\u00a0danym \u015brodowisku wyst\u0119puj\u0105 u\u00a0kobiet, kt\u00f3re s\u0105 w\u00a0stanie przetrwa\u0107 stres zwi\u0105zany z\u00a0ci\u0105\u017c\u0105 i\u00a0porodem. Nast\u0119pnie, dzieci, kt\u00f3re odziedziczy\u0142y te same mocne geny maj\u0105 szans\u0119 na dalsze przetrwanie i\u00a0przekazanie tych gen\u00f3w dalej.<\/p>\n<p>Badacze z\u00a0zespo\u0142u Beall przebadali ponad 400 kobiet w\u00a0wieku 46-86 lat, kt\u00f3re ca\u0142e \u017cycie sp\u0119dzi\u0142y w\u00a0Nepalu na wysoko\u015bci ponad 3500 m\u00a0n.p.m. <\/p>\n<p>Zesp\u00f3\u0142 mierzy\u0142 m.in. poziom hemoglobiny i\u00a0jej wysycenie tlenem. Kobiety z\u00a0najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 urodze\u0144 mia\u0142y przeci\u0119tny poziom hemoglobiny w\u00a0grupie. Jednak poziom wysycenia tlenem hemoglobiny u\u00a0badanych kobiet by\u0142 niezwykle wysoki. Wyniki sugeruj\u0105, \u017ce w\u0142a\u015bnie to zjawisko zwi\u0119ksza &#8222;dostaw\u0119&#8221; tlenu bez nadmiernego zag\u0119szczenia krwi.<\/p>\n<p>\u2013 Wcze\u015bniej my\u015bleli\u015bmy, \u017ce ni\u017cszy poziom hemoglobiny jest korzystny. Teraz wiemy, \u017ce warto\u015b\u0107 po\u015brednia przynosi najwi\u0119ksze korzy\u015bci. Wiemy te\u017c, \u017ce wysoka saturacja jest jak najbardziej korzystna dla ludzi z\u00a0Wy\u017cyny Tybeta\u0144skiej \u2013\u00a0doda\u0142a Beall.<\/p>\n<p>Najbardziej p\u0142odne kobiety mia\u0142y wy\u017cszy przep\u0142yw krwi przez p\u0142uca oraz nieco szersz\u0105 lew\u0105 komor\u0119 serca. Zestaw tych cech zwi\u0119ksza tempo transportu tlenu i\u00a0poprawia jego dostarczanie przy niedoborze w\u00a0powietrzu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ludzie nieprzyzwyczajeni do du\u017cych wysoko\u015bci cz\u0119sto mog\u0105 cierpie\u0107 na chorob\u0119 wysoko\u015bciow\u0105, gdy znajduj\u0105 si\u0119 wysoko nad poziomem morza.&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":111541,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-111540","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115587031088103240","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111540","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=111540"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111540\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/111541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=111540"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=111540"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=111540"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}