{"id":112031,"date":"2025-11-21T15:10:10","date_gmt":"2025-11-21T15:10:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/112031\/"},"modified":"2025-11-21T15:10:10","modified_gmt":"2025-11-21T15:10:10","slug":"spor-na-linii-prezydent-minister-sprawiedliwosci-konstytucjonalista-nie-moze-wskazywac-sedziom-jak-maja-myslec","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/112031\/","title":{"rendered":"Sp\u00f3r na linii prezydent – minister sprawiedliwo\u015bci. Konstytucjonalista: Nie mo\u017ce wskazywa\u0107 s\u0119dziom, jak maj\u0105 my\u015ble\u0107"},"content":{"rendered":"

Po tym jak prezydent Karol Nawrocki<\/a> odm\u00f3wi\u0142 powo\u0142ania 46 s\u0119dzi\u00f3w, w \u015brodowisku prawniczym natychmiast powsta\u0142 sp\u00f3r, czy prezydent ma prawo, nie dokona\u0107 nominacji, czy te\u017c nie. Opinii jest wiele. Jedne przekonuj\u0105, \u017ce prezydent skorzysta\u0142 ze swej prerogatywy i ma pe\u0142ne prawo, by skutecznie zablokowa\u0107 s\u0119dziowski awans. Inne, \u017ce taka decyzja jest \u0142amaniem konstytucji, bo cho\u0107 g\u0142owa pa\u0144stwa – zgodnie z ustaw\u0105 zasadnicz\u0105 – powo\u0142uje s\u0119dzi\u00f3w, to jest to jedynie – jak m\u00f3wi\u0142 Interii prof. Andrzej Zoll<\/a> – uroczyste dope\u0142nienie formalno\u015bci.<\/p>\n

W aktualnym sporze, po raz pierwszy – w rozmowie z Interi\u0105 – zabra\u0142 g\u0142os tak\u017ce prof. Ryszard Piotrowski.<\/p>\n

Konstytucjonalista przypomina, \u017ce swoj\u0105 opini\u0119 w sprawie wyrazi\u0142 ju\u017c w 2008 roku na \u0142amach „Studia Iuridica”. Bo sp\u00f3r wok\u00f3\u0142 tego, czy prezydent ma prawo nie wr\u0119cza\u0107 s\u0119dziom nominacji, czy nie, nie jest nowy. Nowe s\u0105 okoliczno\u015bci.<\/p>\n

Przypomnijmy, \u017ce w 2007 roku prezydent Lech Kaczy\u0144ski<\/a> tak\u017ce odm\u00f3wi\u0142 powo\u0142ania s\u0119dzi\u00f3w (dziewi\u0119ciu), kt\u00f3rych kandydatury przedstawi\u0142a mu Krajowa Rada S\u0105downictwa (KRS). Decyzja ta – podobnie jak w przypadku 46 s\u0119dzi\u00f3w – nie by\u0142a szczeg\u00f3\u0142owo uzasadniona.<\/p>\n

Prof. Piotrowski: Prezydent ma takie prawo i jest na to solidne orzecznictwo<\/p>\n

Dzi\u015b prof. Ryszard Piotrowski, podobnie jak przed laty, uwa\u017ca, \u017ce prezydent mo\u017ce wyda\u0107 postanowienie o niepowo\u0142aniu na urz\u0105d s\u0119dziego, wbrew opinii Krajowej Rady S\u0105downictwa<\/a>.\u00a0– G\u0142owa pa\u0144stwa jest konstytucyjnie umocowana do odmowy i jest na to solidne orzecznictwo – przekonuje prof. Piotrowski. Wskazuje tu m.in. na orzeczenie Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z 2012 roku – to samo, na kt\u00f3re powo\u0142uje si\u0119 Karol Nawrocki.<\/p>\n

– Trybuna\u0142 Konstytucyjny<\/a> orzek\u0142, \u017ce prezydentowi nie mo\u017cna niczego narzuci\u0107 ustaw\u0105, nawet terminu, w jakim ma si\u0119 ustosunkowa\u0107 do wniosku KRS-u. Z kolei w 2023 roku Naczelny S\u0105d Administracyjny<\/a> wskaza\u0142, \u017ce powo\u0142anie s\u0119dziego to sfera dyskrecjonalnych (nieograniczonych \u015bci\u015ble przepisami prawnymi – red.) uprawnie\u0144 prezydenta i nie mo\u017cna takiego postanowienia zaskar\u017cy\u0107 do s\u0105du – wyja\u015bnia.<\/p>\n

Nasz rozm\u00f3wca przyznaje, \u017ce w doktrynie istnieje tak\u017ce stanowisko, kt\u00f3re wskazuje, \u017ce wniosek KRS jest wi\u0105\u017c\u0105cy dla prezydenta i ten nie ma prawa odm\u00f3wi\u0107 nominacji. Ale – w jego opinii – jest to pogl\u0105d niezgodny z konstytucj\u0105, poniewa\u017c\u00a0uznaje prezydenta jedynie za notariusza.<\/p>\n

– To nie koresponduje z rol\u0105 prezydenta w zakresie czuwania nad przestrzeganiem konstytucji oraz zasad\u0105 r\u00f3wnowa\u017cenia i hamowania si\u0119 w\u0142adz – t\u0142umaczy.<\/p>\n

– Tego rodzaju odmowa powo\u0142ania s\u0119dzi\u00f3w nie powinna mie\u0107 miejsca. Zgodnie z prawem mo\u017ce ona nast\u0105pi\u0107 w sytuacji nadzwyczajnej i powinna by\u0107 poprzedzona przedstawieniem Krajowej Radzie S\u0105downictwa zastrze\u017ce\u0144.<\/p><\/blockquote>\n

Konstytucjonalista krytykuje spos\u00f3b dzia\u0142ania prezydenta<\/p>\n

Prof. Ryszard Piotrowski ma jednak powa\u017cne zastrze\u017cenia do sposobu dzia\u0142ania prezydenta. Bo jak podkre\u015bla, z perspektywy prawa kluczowe jest precyzyjne uzasadnienie decyzji odmownej.<\/p>\n

Kilka dni temu Karol Nawrocki, odmawiaj\u0105c awansu 46 s\u0119dziom, przedstawi\u0142 kr\u00f3tkie wyja\u015bnienia. – Nie b\u0119d\u0119 dawa\u0142 awans\u00f3w tym s\u0119dziom, kt\u00f3rzy s\u0142uchaj\u0105 z\u0142ych podszept\u00f3w ministra sprawiedliwo\u015bci pana Waldemara \u017burka<\/a>, kt\u00f3ry zach\u0119ca ich do kwestionowania porz\u0105dku konstytucyjno-prawnego Rzeczpospolitej – podkre\u015bli\u0142 prezydent. Dodaj\u0105c, \u017ce przez najbli\u017csze pi\u0119\u0107 lat \u017caden s\u0119dzia, kt\u00f3ry kwestionuje konstytucyjne uprawnienia prezydenta, polsk\u0105 konstytucj\u0119 i polski system prawny, nie mo\u017ce liczy\u0107 na nominacj\u0119 s\u0119dziowsk\u0105 i awans.<\/p>\n

– Tego rodzaju odmowa powo\u0142ania s\u0119dzi\u00f3w nie powinna mie\u0107 miejsca – podkre\u015bla prof. Ryszard Piotrowski. I t\u0142umaczy: zgodnie z prawem mo\u017ce ona nast\u0105pi\u0107 w sytuacji nadzwyczajnej i powinna by\u0107 poprzedzona przedstawieniem Krajowej Radzie S\u0105downictwa zastrze\u017ce\u0144.<\/p>\n

Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, zdaniem konstytucjonalisty, KRS powinna dosta\u0107 od prezydenta szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 informacj\u0119 na temat przyczyn odmowy. Tak, aby Rada mog\u0142a si\u0119 do tych zastrze\u017ce\u0144 odnie\u015b\u0107. Traktuj\u0105c przypadek ka\u017cdego s\u0119dziego indywidualnie, a nie hurtowo.<\/p>\n

– To powinno by\u0107 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie, a wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie wymaga dialogu. Problem polega na tym, \u017ce chodzi o prawnik\u00f3w, kt\u00f3rzy – w opinii KRS – poprzez swoj\u0105 prac\u0119 zas\u0142ugiwali na awans – podkre\u015bla prof. Ryszard Piotrowski.<\/p>\n

– Je\u015bli sprawa tej grupy s\u0119dzi\u00f3w ma by\u0107 u\u017cyta, jako straszak dla reszty \u015brodowiska, to jest to konstytucyjnie nieakceptowalne\u00a0– m\u00f3wi.<\/p>\n

Prof. Piotrowski: Prezydent nie mo\u017ce wskazywa\u0107 s\u0119dziom, jak maj\u0105 my\u015ble\u0107<\/p>\n

S\u0119dziowie, kt\u00f3rym prezydent odm\u00f3wi\u0142 awansu, to g\u0142\u00f3wnie osoby pracuj\u0105ce w s\u0105dach rejonowych – na najni\u017cszym szczeblu s\u0105downictwa. Najprawdopodobniej mieli zawini\u0107 tym, \u017ce podpisywa\u0142y listy sprzeciwu za czasu rz\u0105d\u00f3w Prawa i Sprawiedliwo\u015bci<\/a>. Precyzowa\u0142 to na konferencji prasowej minister sprawiedliwo\u015bci Waldemar \u017burek. Jeden z list\u00f3w by\u0142 skierowany do Organizacji Bezpiecze\u0144stwa i Wsp\u00f3\u0142pracy w Europie i dotyczy\u0142 tzw. wybor\u00f3w korespondencyjnych z 2020 roku.<\/p>\n

– S\u0119dziowie, kt\u00f3rzy jako komisarze wyborczy nadzorowali proces wyborczy, widzieli w tych wyborach kopertowych niebezpiecze\u0144stwo \u0142amania prawa i zaprotestowali w ten spos\u00f3b, \u017ce podpisali taki list protestu – przypomnia\u0142 \u017burek.<\/p>\n

Druga grupa s\u0119dzi\u00f3w – jak przekaza\u0142 minister – podpisa\u0142a list do \u00f3wczesnych w\u0142adz, w kt\u00f3rym wskazywano, by wcieli\u0107 w \u017cycie orzeczenia Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej<\/a> dotycz\u0105ce Izby Dyscyplinarnej (SN), kt\u00f3ra ostatecznie zosta\u0142a zlikwidowana.<\/p>\n

Prezydent nie mo\u017ce powiedzie\u0107: „poniewa\u017c ja mog\u0119 odm\u00f3wi\u0107 powo\u0142ania s\u0119dzi\u00f3w, to \u017cycz\u0119 sobie, \u017ceby oni my\u015bleli w taki a taki spos\u00f3b”. To \u2013 m\u00f3wi\u0105c naj\u0142agodniej – nie znajduje umocowania w konstytucji<\/p><\/blockquote>\n

Sprawa, kt\u00f3ra w ostatnim czasie sta\u0142a si\u0119 przedmiotem sporu pomi\u0119dzy rz\u0105dem a prezydentem oraz wywo\u0142a\u0142a wiele emocji w \u015brodowisku s\u0119dziowskim, dodatkowo pog\u0142\u0119biaj\u0105c istniej\u0105ce podzia\u0142y, jest wielopi\u0119trowa. Chodzi nie tylko o sp\u00f3r prawny, czy prezydent mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 powo\u0142ania, czy te\u017c nie. – Co jest nieoczywiste, bo stanowisko doktryny w tym zakresie jest zr\u00f3\u017cnicowane – reasumuje prof. Piotrowski.<\/p>\n

Po raz kolejny w debacie publicznej wybrzmiewa pytanie o granice dzia\u0142alno\u015bci s\u0119dzi\u00f3w. Czy mog\u0105 oni podwa\u017ca\u0107 legalno\u015b\u0107 zmian wprowadzonych przez poprzedni rz\u0105d PiS-u, m.in. m\u00f3wi\u0105c o swoich kolegach: neos\u0119dziowie?<\/p>\n

– To pytanie tak\u017ce o to, czy s\u0119dziowie mog\u0105 ocenia\u0107 ustawy z punktu widzenia konstytucji, a wi\u0119c dokonywa\u0107 rozproszonej kontroli konstytucyjno\u015bci, czy nie mog\u0105? I czy w\u0142adza wykonawcza, kt\u00f3rej cz\u0119\u015bci\u0105 jest prezydent, mo\u017ce wskazywa\u0107 s\u0119dziom spos\u00f3b my\u015blenia, spos\u00f3b postrzegania prawa? – wylicza prof. Ryszard Piotrowski.<\/p>\n

Sam szybko odpowiada na ostatni\u0105 kwesti\u0119: „nie mo\u017ce”. – \u017beby w\u0142adza wykonawcza ingerowa\u0142a w sfer\u0119 w\u0142adzy s\u0105downiczej, musi mie\u0107 ku temu umocowanie konstytucyjne. I ono nie mo\u017ce by\u0107 interpretowane rozszerzaj\u0105co, co znaczy, \u017ce prezydent nie mo\u017ce powiedzie\u0107: „poniewa\u017c ja mog\u0119 odm\u00f3wi\u0107 powo\u0142ania s\u0119dzi\u00f3w, to \u017cycz\u0119 sobie, \u017ceby oni my\u015bleli w taki a taki spos\u00f3b”. To – m\u00f3wi\u0105c naj\u0142agodniej – nie znajduje umocowania w konstytucji – kwituje prof. Piotrowski.<\/p>\n