![](\"https:\/\/v.wpimg.pl\/ZXJfd3AudTkrBBIAbg54LGhcRlAxHQUrPgJGH2MAeGJoSQ1eIBI_K2UHAEVuBTY5KQMMXC0RPyoVERQdMgM9ejc\")
<\/p>\nPozycyjna wojna na wyczerpanie bardzo szybko drenuje zasoby materia\u0142owe i\u00a0ludzkie. R\u00f3wnocze\u015bnie powoduje post\u0119puj\u0105ce zm\u0119czenie spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re musi si\u0119 mierzy\u0107 z\u00a0d\u0142ugotrwa\u0142ymi niedoborami i\u00a0niewygodami. To powoduje, \u017ce z\u00a0ka\u017cdym miesi\u0105cem spada morale poborowych i\u00a0liczba ch\u0119tnych do wst\u0105pienia do armii. Dotyczy to obu stron obecnego konfliktu i\u00a0wielu innych z\u00a0przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n
Cho\u0107by tu\u017c przed Bitw\u0105 Warszawsk\u0105 –\u00a0wed\u0142ug danych Naczelnego Dow\u00f3dztwa –\u00a0w\u00a0zale\u017cno\u015bci od regionu do poboru stawia\u0142o si\u0119 \u015brednio od 30 do 50 procent poborowych. Nie inaczej jest podczas obecnej wojny w\u00a0Ukrainie.<\/p>\n
Rosja bez Putina? „Problemem nie jest sam Putin”: <\/p>\n
Ro\u015bnie skala dezercji <\/p>\n
W przypadku Rosji mamy do czynienia z\u00a0procesem, kt\u00f3ry narasta od pierwszych kl\u0119sk w\u00a0obwodzie charkowskim i\u00a0pod Chersoniem. Z\u00a0raport\u00f3w analityk\u00f3w Frontelligence Insight, Instytutu Studi\u00f3w nad Wojn\u0105, ale tak\u017ce z\u00a0doniesie\u0144 rosyjskich medi\u00f3w opozycyjnych, wy\u0142ania si\u0119 obraz armii, kt\u00f3ra pr\u00f3buje zatrzyma\u0107 \u017co\u0142nierzy w\u00a0jednostkach bardziej si\u0142\u0105 ni\u017c motywacj\u0105.<\/p>\n
Z danych ukrai\u0144skiego wywiadu wynika, \u017ce od listopada 2024 r. do lipca 2025 r. rosyjsk\u0105 armi\u0119 opu\u015bci\u0142o 25 tys. \u017co\u0142nierzy<\/a>. Cz\u0119\u015b\u0107 analiz m\u00f3wi nawet, \u017ce do ko\u0144ca roku mo\u017ce to by\u0107 70-80 tys.<\/a>, je\u015bli tempo si\u0119 utrzyma. To skala, kt\u00f3ra na pewnych odcinkach frontu potrafi realnie os\u0142abi\u0107 zdolno\u015b\u0107 do utrzymywania nacisku na ukrai\u0144skie pozycje i\u00a0rotowania jednostek.<\/p>\n Sytuacja w\u00a0rosyjskich si\u0142ach zbrojnych jest o\u00a0tyle powa\u017cna, \u017ce dezercje nie dotycz\u0105 wy\u0142\u0105cznie tzw. poborowych mobilizowanych w\u00a0panice po wrze\u015bniu 2022 r. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 uciekinier\u00f3w to \u017co\u0142nierze kontraktowi, czyli ci, kt\u00f3rzy stanowili trzon zawodowej armii. W\u00a0praktyce to w\u0142a\u015bnie oni najcz\u0119\u015bciej opuszczaj\u0105 jednostki po kilkunastu miesi\u0105cach s\u0142u\u017cby bez realnej rotacji, z\u00a0nieleczonymi kontuzjami i\u00a0bez perspektywy poprawy warunk\u00f3w.<\/p>\n Zjawisko przyspieszy\u0142o w\u00a0latach 2024-2025 r.<\/a>, gdy potwierdzono coraz wi\u0119cej przypadk\u00f3w znikania \u017co\u0142nierzy ju\u017c nie tylko z\u00a0zaplecza, ale prosto z\u00a0linii frontu lub z\u00a0o\u015brodk\u00f3w medycznych, do kt\u00f3rych trafiali na rekonwalescencj\u0119.<\/p>\n Kreml ukrywa problemy <\/p>\n Analizy brytyjskiego i\u00a0francuskiego wywiadu wskazuj\u0105, \u017ce w\u00a0rosyjskiej armii mamy do czynienia z\u00a0narastaj\u0105c\u0105 fal\u0105 spraw s\u0105dowych dotycz\u0105cych samowolnego opuszczenia jednostki i\u00a0niewykonania rozkazu. Oficjalne dane s\u0105 mocno zani\u017cone, bo Rosja po prostu nie rejestruje wielu przypadk\u00f3w, traktuj\u0105c je jako „sprawy wewn\u0119trzne” jednostek.<\/p>\n To eufemizm, kt\u00f3ry w\u00a0praktyce oznacza to, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy trafia do polowych areszt\u00f3w, w\u00a0kt\u00f3rych zasady regulaminu przestaj\u0105 istnie\u0107. W\u00a0wielu brygadach za dezercj\u0119 \u017co\u0142nierze s\u0105 od razu wysy\u0142ani do karnych batalion\u00f3w<\/a> walcz\u0105cych na najbardziej krwawych cz\u0119\u015bciach frontu, gdzie s\u0105 niemal bez szans na prze\u017cycie. To metoda znana z\u00a0historii Rosji i\u00a0przywracana do\u015b\u0107 skutecznie obecnie.<\/p>\n Nie zmienia to faktu, \u017ce rosyjskie dow\u00f3dztwo traci kontrol\u0119 nad w\u0142asnym personelem<\/a>. Je\u015bli \u017co\u0142nierz woli trafi\u0107 do wi\u0119zienia, byle tylko nie wraca\u0107 do jednostki, to mamy do czynienia z\u00a0problemem strukturalnym, a\u00a0nie incydentalnym. Coraz wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy po prostu przestaje wierzy\u0107, \u017ce wr\u00f3ci do domu. To oznaka os\u0142abionego morale, kt\u00f3rego nie zasypie \u017cadna propaganda.<\/p>\n Brak ludzi <\/p>\n Po drugiej stronie frontu sytuacja jest inna, cho\u0107 nie mniej powa\u017cna<\/a>. Ukraina od dawna zmaga si\u0119 z\u00a0naturalnym wyczerpaniem armii, kt\u00f3ra przy ograniczonych zasobach ludzkich walczy intensywnie od niemal czterech lat.<\/p>\n Z perspektywy czysto ludzkiej trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce liczba przypadk\u00f3w dezercji i\u00a0samowolnego opuszczenia jednostek ro\u015bnie. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w\u00a0tych, kt\u00f3re bra\u0142y udzia\u0142 w\u00a0najci\u0119\u017cszych walkach pod Bachmutem, Awdijiwk\u0105 czy Robotynem. Ukrai\u0144skie dane m\u00f3wi\u0105 ju\u017c o\u00a0ponad 311 tys. post\u0119powa\u0144 dotycz\u0105cych dezercji i\u00a0nieuprawnionej nieobecno\u015bci od lutego 2022 r.<\/p>\n Wed\u0142ug ukrai\u0144skiej Prokuratury Generalnej, do lipca 2025 roku wszcz\u0119to ponad 250 tysi\u0119cy spraw karnych dotycz\u0105cych nieuprawnionego opuszczenia jednostki wojskowej i\u00a0dezercji. W\u00a0tej liczbie, 202 997 spraw dotyczy\u0142o nieuprawnionego opuszczenia, a\u00a050 058 dezercji.<\/p>\n To du\u017co, cho\u0107 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0105 przypadki kr\u00f3tkotrwa\u0142ego opuszczenia miejsca s\u0142u\u017cby, cz\u0119sto bez intencji porzucenia wojska na sta\u0142e. Samych dezercji z\u00a0jednostek bojowych naliczono w\u00a0tym roku 21,6 tys., a\u00a0chwilowych nieobecno\u015bci 162 tys. przypadk\u00f3w.<\/p>\n