Zmniejsza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c liczba korpus\u00f3w dyplomatycznych, a prym w tym procesie wiedzie prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych Donald Trump, redukuj\u0105c zatrudnienie w Departamencie Stanu USA.<\/p>\n
Tymczasem Pekin wchodzi w buty Amerykan\u00f3w. „Maj\u0105c 276 plac\u00f3wek [dyplomatycznych] na ca\u0142ym \u015bwiecie, Chiny po raz pierwszy wyprzedzi\u0142y Stany Zjednoczone o trzy plac\u00f3wki” \u2014 pisa\u0142o POLITICO ju\u017c w 2022 r.<\/a><\/p>\n Analitycy obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce gdy gospodarki uprzemys\u0142owione odwr\u00f3c\u0105 si\u0119 od pomocy i dyplomacji, aby wzmocni\u0107 swoje armie, wrogie i nieprzewidywalne pa\u0144stwa, takie jak Rosja, Chiny, wkrocz\u0105, aby wype\u0142ni\u0107 luki w tych sieciach wp\u0142yw\u00f3w, zwracaj\u0105c niegdy\u015b przyjazne narody w Afryce i Azji przeciwko Zachodowi.<\/p>\n Eksperci ostrzegaj\u0105, \u017ce grozi to uczynieniem \u015bwiata znacznie bardziej niebezpiecznym miejscem.<\/p>\n \u015awiat zbroi si\u0119 na pot\u0119g\u0119<\/p>\n Wydatki na cele wojskowe rosn\u0105 na ca\u0142ej Ziemi. Wed\u0142ug SIPRI chi\u0144ski bud\u017cet obronny<\/a>, drugi po bud\u017cecie Stan\u00f3w Zjednoczonych, wzr\u00f3s\u0142 o 7 proc. w latach 2023\u20132024. Wydatki wojskowe Rosji wzros\u0142y z kolei o 38 proc.<\/p>\n Cz\u0119\u015bciowo pod wp\u0142ywem obaw kraj\u00f3w europejskich, \u017ce Trump mo\u017ce porzuci\u0107 sojusz, cz\u0142onkowie NATO uzgodnili w czerwcu nowy cel, zgodnie z kt\u00f3rym do 2035 r. 5 proc. produktu krajowego brutto (PKB) pa\u0144stw Sojuszu P\u00f3\u0142nocnoatlantyckiego ma by\u0107 przeznaczane na infrastruktur\u0119 obronn\u0105 i bezpiecze\u0144stwa<\/a>.<\/p>\n Wy\u015bcig zbroje\u0144 rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 jeszcze przed powrotem Trumpa do Bia\u0142ego Domu. Inwazja na Ukrain\u0119 sprawi\u0142a, \u017ce rozbudowa potencja\u0142u militarnego sta\u0142a si\u0119 pilnym priorytetem dla zaniepokojonych pa\u0144stw Europy P\u00f3\u0142nocnej i Wschodniej, \u017cyj\u0105cych w cieniu W\u0142adimira Putina.<\/p>\n Jednym z argument\u00f3w przemawiaj\u0105cych za priorytetowym traktowaniem obrony przed finansowaniem pomocy zagranicznej lub dyplomacji jest to, \u017ce si\u0142a militarna stanowi pot\u0119\u017cny \u015brodek odstraszaj\u0105cy potencjalnych agresor\u00f3w. Jak uj\u0119\u0142a to przewodnicz\u0105ca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, og\u0142aszaj\u0105c w marcu sw\u00f3j plan zbrojenia Europy: „Nadszed\u0142 czas na pok\u00f3j poprzez si\u0142\u0119”.<\/p>\n Ursula von der LeyenJemal Countess\/Getty Images for Global Citizen \/ Stringer \/ Getty Images<\/p>\n Niekt\u00f3rzy krytycy von der Leyen twierdz\u0105, \u017ce wy\u015bcig zbroje\u0144 nieuchronnie prowadzi do wojny \u2014 ale historia tego nie potwierdza. Tak przynajmniej uwa\u017ca Grega Kennedy, profesor strategicznej polityki zagranicznej na brytyjskiej uczelni King’s College London. \u2014 Bro\u0144 nie zabija. Zabijaj\u0105 rz\u0105dy \u2014 m\u00f3wi w rozmowie z POLITICO. „Problem polega na tym, \u017ce istniej\u0105 rz\u0105dy, kt\u00f3re s\u0105 gotowe u\u017cy\u0107 si\u0142y militarnej i zabija\u0107 ludzi, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 sw\u00f3j cel”.<\/p>\n Kennedy doda\u0142, \u017ce idealnie by\u0142oby, gdyby silna armia sz\u0142a w parze z tak zwan\u0105 mi\u0119kk\u0105 si\u0142\u0105 (soft power) w postaci solidnych sieci dyplomatycznych i pomocy zagranicznej. Jednak je\u015bli Europa musi dokona\u0107 wyboru, zdaniem eksperta, powinna najpierw odbudowa\u0107 swoj\u0105 os\u0142abion\u0105 tward\u0105 si\u0142\u0119. Ryzyko dla pokoju polega na tym, jak przeciwnicy Zachodu \u2014 tacy jak Chiny \u2014 mog\u0105 zareagowa\u0107 na nowy wy\u015bcig zbroje\u0144<\/a>.<\/p>\n Niewielu powa\u017cnych polityk\u00f3w w UE, Wielkiej Brytanii czy Stanach Zjednoczonych kwestionuje potrzeb\u0119 inwestycji wojskowych w dzisiejszej erze niestabilno\u015bci i konflikt\u00f3w. Pytanie brzmi, jak za to zap\u0142aci\u0107, gdy bud\u017cety rz\u0105dowe s\u0105 ograniczone.<\/p>\n R\u00f3wnie\u017c w tym przypadku ton nada\u0142a druga kadencja Trumpa. W ci\u0105gu kilku dni od obj\u0119cia urz\u0119du prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych zamrozi\u0142 miliardy dolar\u00f3w pomocy zagranicznej. W lutym og\u0142osi\u0142, \u017ce ograniczy o 90 proc. kontrakty Ameryka\u0144skiej Agencji ds. Rozwoju Mi\u0119dzynarodowego.<\/p>\n Posuni\u0119cie to zrujnowa\u0142o humanitarne organizacje pozarz\u0105dowe, z kt\u00f3rych wiele polega\u0142o na ameryka\u0144skim finansowaniu, aby prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w najbiedniejszych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata.<\/p>\n „Obecna sytuacja jest powa\u017cniejsza ni\u017c kiedykolwiek”<\/p>\n Wed\u0142ug jednej z prognoz same ci\u0119cia pomocy Trumpa mog\u0105 spowodowa\u0107 14 mln przedwczesnych zgon\u00f3w w ci\u0105gu najbli\u017cszych pi\u0119ciu lat, z czego jedna trzecia to dzieci. Krytycy Trumpa twierdz\u0105, \u017ce decyzja ta nie zostanie zapomniana w takich miejscach jak Afryka Subsaharyjska.<\/p>\n![\"Ursula](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/boek9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8wY2RhNDdkY2RkNjI3MTkyMDI5MjY2MzkwNTkzOGE2OC5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n