![\"Micha\u0142](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/michal-krasenkow-w-2003-r.jpg\")
Micha\u0142 Krasenkow w 2003 r. (Foto: PRZEMEK WIERZCHOWSKI \/ PAP (zdj\u0119cia) – PS.Onet.pl)<\/p>\nFilip Zieli\u0144ski: Dzi\u015b czuje si\u0119 pan Polakiem czy Rosjaninem?<\/p>\n
Micha\u0142 Krasenkow (dwukrotny mistrz Polski, jedyny Polak w TOP 10 rankingu FIDE w historii, od 1996 r. reprezentant Polski): zacz\u0105\u0142 pan od trudnego pytania. Czuj\u0119 si\u0119 Polakiem, bo Polska jest moj\u0105 ojczyzn\u0105, a Polacy to moi rodacy.<\/p>\n
Widzia\u0142em wywiad sprzed kilkunastu lat z tytu\u0142em „Karpowa ogra\u0142em dla Polski”, ale i cytat, \u017ce „jestem wolnym strzelcem”. Jak pan odbiera to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105?<\/p>\n
Specjalnie nad tym si\u0119 nie zastanawia\u0142em, po prostu \u017cyj\u0119. Jako szachista czuj\u0119 si\u0119 jednak obywatelem \u015bwiata, bo podr\u00f3\u017cuj\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia po ca\u0142ym globie. Je\u015bli natomiast chodzi o rodzin\u0119, no to mam j\u0105 w Polsce, Rosji i na Ukrainie. Kibicuj\u0119 zawsze Polsce, Rosji ju\u017c nie.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n
S\u0142ysza\u0142em o takim te\u015bcie na narodowo\u015b\u0107, \u017ce sprawdza si\u0119, po jakiemu si\u0119 przeklnie, gdy uderzy si\u0119 ma\u0142ym palcem w szafk\u0119.<\/p>\n
A to faktycznie zabawne, cho\u0107 ja si\u0119 staram nie przeklina\u0107 wcale. Ale je\u015bli ju\u017c to po polsku. Na przyk\u0142ad ju\u017c od dawna zapisy szachowe, czyli co\u015b dokonywanego automatycznie, robi\u0119 po polsku. W domu rozmawiam z \u017con\u0105 po rosyjsku, ale ju\u017c wnuki ze sob\u0105 po polsku.<\/p>\n
Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce trafi\u0142 pan do Polski?<\/p>\n
W\u0142a\u015bciwie to przypadkiem. Rozpad\u0142 si\u0119 Zwi\u0105zek Radziecki, sytuacja w kraju by\u0142a bardzo nieweso\u0142a, wi\u0119c szuka\u0142em miejsca do emigracji. Mog\u0142em wyl\u0105dowa\u0107 w wielu krajach. Podczas wyboru nowego domu, dosta\u0142em zaproszenie do polskiej ligi, a szef mojego klubu Stilonu Gorz\u00f3w Wielkopolski, gdy dowiedzia\u0142 si\u0119 o moich rozwa\u017caniach, zaproponowa\u0142 mi przeprowadzk\u0119 do Polski i obieca\u0142 pomoc.<\/p>\n
Micha\u0142 Krasenkow w 2003 r. (Foto: PRZEMEK WIERZCHOWSKI \/ PAP (zdj\u0119cia) – PS.Onet.pl)<\/p>\n
Spodziewa\u0142 si\u0119 pan, \u017ce w nowym kraju b\u0119dzie mieszka\u0142 d\u0142u\u017cej ni\u017c w ojczystej Rosji?<\/p>\n
Nie my\u015bla\u0142em o tym, ale przy przeprowadzce szuka\u0142em raczej miejsca, w kt\u00f3rym sp\u0119dz\u0119 du\u017co czasu. Nie chcia\u0142em przeprowadza\u0107 si\u0119 na chwil\u0119.<\/p>\n
Jak\u0105 Polsk\u0119 zasta\u0142 pan jako moskwianin w 1992 r.?<\/p>\n
To by\u0142o ciekawe do\u015bwiadczenie. Gorz\u00f3w to zupe\u0142nie inny \u015bwiat ni\u017c Moskwa. Malutkie miasto, ale z drugiej strony blisko granicy z Niemcami, wi\u0119c cz\u0119sto wyje\u017cd\u017ca\u0142em tam na r\u00f3\u017cne zawody. Dopiero potem moja c\u00f3rka wyjecha\u0142a na studia do Warszawy i my postanowili\u015bmy r\u00f3wnie\u017c si\u0119 przeprowadzi\u0107, co otworzy\u0142o nowe mo\u017cliwo\u015bci. Zwi\u0105zek Radziecki by\u0142 przez czas mojego \u017cycia krajem bardzo zamkni\u0119tym, dlatego pocz\u0105tek lat 90. by\u0142 dla mnie okresem, w kt\u00f3rym mog\u0142em du\u017co podr\u00f3\u017cowa\u0107. I wtedy dotar\u0142o do mnie, \u017ce Moskwa, mimo swojej wielko\u015bci, nie jest wspania\u0142ym miastem.<\/p>\n
Rosjanin od 33 lat mieszka w Polsce. Tylko jedna rzecz go zaskoczy\u0142a<\/p>\n
By\u0142o co\u015b, co pana zaskoczy\u0142o w \u00f3wczesnej Polsce?<\/p>\n
Raczej nie, wiedzia\u0142em, czego si\u0119 spodziewa\u0107. No mo\u017ce niezbyt dobry stosunek do Rosji. „Rusofobia”.<\/p>\n
Odczu\u0142 j\u0105 pan na w\u0142asnej sk\u00f3rze?<\/p>\n
By\u0142y r\u00f3\u017cne sytuacje, ale w \u015brodowisku szachowym raczej nikt nie sprawia\u0142 mi przykro\u015bci. Zw\u0142aszcza \u017ce m\u00f3j przyjazd rozwin\u0105\u0142 polskie szachy.<\/p>\n
Dzi\u015b ta „rusofobia” si\u0119 wzmog\u0142a przez wojn\u0119 w Ukrainie? Odczuwa pan jeszcze takie zjawisko? Czy ju\u017c pana ona nie dotyczy, skoro trudno pozna\u0107 w rozmowie, \u017ce nie urodzi\u0142 si\u0119 pan w Polsce?<\/p>\n
Dzi\u015b „rusofobia” jest niestety zrozumia\u0142a.<\/p>\n
Czuje pan w Polsce zagro\u017cenie ze strony Rosji?<\/p>\n
Oczywi\u015bcie, a kto go nie czuje? Agresja Rosji na Polsk\u0119, NATO, to trzecia wojna \u015bwiatowa i konflikt nuklearny. Nie lubi\u0119 takiego przewidywania i analiz wojennych, bo nie maj\u0105 sensu. Atak Rosji spowoduje koniec cywilizacji.<\/p>\n
Jak zmieni\u0142a si\u0119 Polska przez 33 lata \u017cycia w niej?<\/p>\n
M\u00f3wi si\u0119, \u017ce zmiany najlepiej wida\u0107 z zewn\u0105trz. Jakby kto\u015b odwiedzi\u0142 Polsk\u0119 w latach 90. i teraz, to by\u0142by najlepszym ekspertem w tej sprawie. Dla mnie wszystkie zmiany zachodzi\u0142y p\u0142ynnie, bo widzia\u0142em je na co dzie\u0144. Ale nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Polska si\u0119 niesamowicie rozwin\u0119\u0142a. R\u00f3\u017cnica jest kolosalna, Polska to rozwini\u0119ty kraj, a wtedy to mimo wszystko by\u0142a wielka bieda.<\/p>\n
Nie mia\u0142 pan w \u017cadnym momencie my\u015bli, by wr\u00f3ci\u0107 do Rosji lub wyjecha\u0107 do innego kraju?<\/p>\n
Nie. Do Rosji nigdy nie chcia\u0142em wraca\u0107, a w innych krajach musia\u0142bym si\u0119 uczy\u0107 wszystkich zwyczaj\u00f3w od nowa. W Polsce si\u0119 zadomowi\u0142em i dobrze mi tu.<\/p>\n
Pami\u0119tam, \u017ce chcia\u0142em um\u00f3wi\u0107 si\u0119 z Panem na wywiad w marcu 2022 r., ale wspomnia\u0142 Pan o ataku serca wywo\u0142anym atakiem Rosji na Ukrain\u0119.<\/p>\n
Tak, tak by\u0142o. Dla mnie to tragedia, trafi\u0142em wtedy do szpitala przez nerwy. Dzi\u015b ju\u017c funkcjonuj\u0119, wojna trwa prawie cztery lata, ale wszystko robi\u0119 tak „na p\u00f3\u0142 gwizdka”. Gram, trenuj\u0119, \u017cyj\u0119. Czuj\u0119 si\u0119 zawieszony w oczekiwaniu na to, jak sko\u0144czy si\u0119 wojna.<\/p>\n
![\"Micha\u0142](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/michal-krasenkow-na-mistrzostwach-europy-w-2021-r.jpg\")
Micha\u0142 Krasenkow na mistrzostwach Europy w 2021 r. (Foto: Andrzej Grygiel \/ PAP (zdj\u0119cia) – PS.Onet.pl)<\/p>\n
W wywiadzie z 2009 r. przeczyta\u0142em takie pana sformu\u0142owanie: „dziwi\u0119 si\u0119, jak Rosjanie potulnie toleruj\u0105 sytuacj\u0119”. Czy to wi\u0119ksze zjawisko, kt\u00f3re pan dostrzega, a kt\u00f3rym mo\u017cemy uzasadni\u0107 brak buntu wobec W\u0142adimira Putina?<\/p>\n
Nie mam ju\u017c kontakt\u00f3w za bardzo z Rosjanami, opr\u00f3cz szachist\u00f3w, kt\u00f3rzy raczej ze wzgl\u0119du na podr\u00f3\u017ce po \u015bwiecie s\u0105 lud\u017ami pot\u0119piaj\u0105cymi wojn\u0119. Wydaje mi si\u0119, \u017ce ludzie, zw\u0142aszcza \u017cyj\u0105cy w trudniejszych warunkach bytowych, chc\u0105 przede wszystkim normalnie \u017cy\u0107. Nie my\u015bl\u0105 o buncie i polityce.<\/p>\n
S\u0105 opinie, \u017ce Rosja musi sobie znajdowa\u0107 zewn\u0119trznych wrog\u00f3w, by obywatele nie skupiali si\u0119 na tym, jak \u017ale im si\u0119 \u017cyje, zw\u0142aszcza w mniejszych o\u015brodkach.<\/p>\n
Mo\u017cliwe, ci\u0119\u017cko mi powiedzie\u0107.<\/p>\n
Jak traktowano pana w Polsce po przyje\u017adzie? Na tle Polski by\u0142 pan wielkim graczem, jednym z trzech arcymistrz\u00f3w w kraju.<\/p>\n
Mo\u017ce jako jaki\u015b przyk\u0142ad. Uwa\u017cam, \u017ce po moim przyje\u017adzie szachy w Polsce bardzo si\u0119 rozwin\u0119\u0142y, pracowa\u0142em z wieloma m\u0142odymi talentami, dzi\u015b mamy ponad 50 arcymistrz\u00f3w.<\/p>\n
Rozmawia\u0142em przed wywiadem z kilkoma szachistami z tamtych lat i spotka\u0142em si\u0119 z takimi opiniami, \u017ce nie uczestniczy\u0142 pan za bardzo w \u017cyciu polskiego \u015brodowiska szachowego. Musia\u0142 si\u0119 pan do Polski przekona\u0107?<\/p>\n
A to nie wiem, trzeba by zapyta\u0107 si\u0119 tych, kt\u00f3rzy takie opinie wypowiedzieli. Gra\u0142em w kadrze, trenowa\u0142em. Nie mam poj\u0119cia sk\u0105d takie s\u0142owa. Mo\u017ce z perspektywy Warszawy wygl\u0105da\u0142em na niezaanga\u017cowanego, bo mieszka\u0142em w Gorzowie.<\/p>\n
Pami\u0119ta pan, jak odebrano wtedy pana wyjazd i zmian\u0119 reprezentacji w Rosji?<\/p>\n
Nie nale\u017ca\u0142em wtedy do najlepszych rosyjskich szachist\u00f3w, wi\u0119c nikt nie mia\u0142 problemu z moim wyjazdem. Zaj\u0105\u0142em pierwsze miejsce na mistrzostwach Gruzji w 1987 r. i raz otar\u0142em si\u0119 o medal na mistrzostwach Rosji, mieszkaj\u0105c ju\u017c w Polsce, ale w Rosji by\u0142o wielu arcymistrz\u00f3w.<\/p>\n
No w\u0142a\u015bnie, mieszkaj\u0105c w Polsce, reprezentowa\u0142 Pan jeszcze Rosj\u0119 do 1995 r. Kiedy i w jakich okoliczno\u015bciach pojawi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 zmiany federacji?<\/p>\n
Od samego pocz\u0105tku, ale wtedy przepisy Polskiego Zwi\u0105zku Szachowego by\u0142y na tyle rygorystyczne, \u017ce nie mog\u0142em zmieni\u0107 bez polskiego obywatelstwa. A z kolei, by to dosta\u0107, musia\u0142em zrzec si\u0119 rosyjskiego. Zrzek\u0142em si\u0119, ale papierologia zaj\u0119\u0142a sporo czasu i dlatego to wszystko tyle trwa\u0142o.<\/p>\n