{"id":116269,"date":"2025-11-24T16:29:10","date_gmt":"2025-11-24T16:29:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/116269\/"},"modified":"2025-11-24T16:29:10","modified_gmt":"2025-11-24T16:29:10","slug":"izotopy-zelaza-zdradzaja-pochodzenie-thei-nowe-ustalenia-naukowcow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/116269\/","title":{"rendered":"Izotopy \u017celaza zdradzaj\u0105 pochodzenie Thei. Nowe ustalenia naukowc\u00f3w"},"content":{"rendered":"<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W badaniach szczeg\u00f3lnie przydatne by\u0142y wzgl\u0119dne stosunki izotop\u00f3w r\u00f3\u017cnych pierwiastk\u00f3w. Izotopy to odmiany tego samego pierwiastka, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 liczb\u0105 neutron\u00f3w w j\u0105drze, a zatem i mas\u0105. Mo\u017cna st\u0105d wnioskowa\u0107, \u017ce w chmurze, z kt\u00f3rej powsta\u0142o S\u0142o\u0144ce i planety izotopy nie by\u0142y r\u00f3wnomiernie roz\u0142o\u017cone. Musia\u0142y istnie\u0107, zale\u017cne od odleg\u0142o\u015bci od centrum, r\u00f3\u017cnice we wzgl\u0119dnych stosunkach r\u00f3\u017cnych izotop\u00f3w. Rodz\u0105ce si\u0119 planety powstawa\u0142y zatem z materia\u0142u o r\u00f3\u017cnym sk\u0142adzie izotopowym, w zale\u017cno\u015bci od tego, czy ich narodziny mia\u0142y miejsce bli\u017cej, czy dalej S\u0142o\u0144ca.<\/p>\n<ul class=\"OchatFollowUps_wrapper__1ry7X\">\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie zmiany zasz\u0142y na Ziemi po zderzeniu z Thei\u0105?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Co zbudowano z szcz\u0105tk\u00f3w po zderzeniu z Thei\u0105?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie pierwiastki by\u0142y badane w kontek\u015bcie Thei?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Sk\u0105d pochodzi\u0142a planeta Theia?<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Bardzo szczeg\u00f3\u0142owo przyjrzeli si\u0119 izotopom \u017celaza wyst\u0119puj\u0105cym na Ziemi i Ksi\u0119\u017cycu oraz por\u00f3wnali te dane z informacjami o izotopach \u017celaza wyst\u0119puj\u0105cych na meteorytach. Dlaczego \u017celaza? Bo zawdzi\u0119czamy je Thei. Na tworz\u0105cej si\u0119 Ziemi dosz\u0142o do sortowania pierwiastk\u00f3w. \u017belazo migrowa\u0142o do wewn\u0105trz, tworz\u0105c j\u0105dro planety. P\u0142aszcz Ziemi by\u0142 ubogi w ten pierwiastek. Nie tylko zreszt\u0105 w \u017celazo. R\u00f3wnie\u017c molibden znalaz\u0142 si\u0119 g\u0142\u0119boko wewn\u0105trz planety. \u017belazo, kt\u00f3re wydobywamy dzisiaj i kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0142o powstanie cywilizacji, musia\u0142o przyby\u0107 na Ziemi\u0119 po utworzeniu si\u0119 j\u0105dra, na przyk\u0142ad wskutek zderzenia z Thei\u0105. Dodatkowo z bezprecedensow\u0105 precyzj\u0105 przeanalizowali izotopy chromu, molibdenu czy cyrkonu. Na tej podstawie dosz\u0142o do wniosku, \u017ce wzgl\u0119dny stosunek izotop\u00f3w na Thei znacz\u0105co r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od tego na Ziemi.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Naukowcy przeprowadzili obliczenia, kt\u00f3re wskazywa\u0142y, jaki by\u0142 sk\u0142ad Ziemi i Thei przed zderzeniem. Cz\u0119\u015b\u0107 z tych scenariuszy mogli od razu odrzuci\u0107, gdy\u017c nie zgadza\u0142y si\u0119 z tym, co wiemy o formowaniu si\u0119 planet, a co potwierdzaj\u0105 badania meteoryt\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Meteoryty to pozosta\u0142o\u015bci po formowaniu si\u0119 Uk\u0142adu S\u0142onecznego, najstarsi \u015bwiadkowie jego powstawania. Wzgl\u0119dny stosunek izotop\u00f3w w p\u0142aszczu Ziemi najbardziej przypomina meteoryty z wewn\u0119trznych cz\u0119\u015bci Uk\u0142adu S\u0142onecznego. St\u0105d wiemy, \u017ce Ziemia powsta\u0142a w\u0142a\u015bnie w wewn\u0119trznych obszarach. Natomiast wynikaj\u0105cy z bada\u0144 i modelowania matematycznego sk\u0142ad izotopowy Thei \u2014 r\u00f3\u017cny od Ziemi \u2014 wskazuje, \u017ce powsta\u0142a ona jeszcze bli\u017cej S\u0142o\u0144ca ni\u017c nasza planeta.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">\u0179r\u00f3d\u0142o: The Moon-forming impactor Theia originated from the inner Solar System, https:\/\/www.science.org\/doi\/10.1126\/science.ado0623<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W badaniach szczeg\u00f3lnie przydatne by\u0142y wzgl\u0119dne stosunki izotop\u00f3w r\u00f3\u017cnych pierwiastk\u00f3w. Izotopy to odmiany tego samego pierwiastka, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":116270,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[1785,1565,120,118,119,53,52,68,51,55,42,38,40,39,41,116,114,115,47,121,1348,117,50],"class_list":{"0":"post-116269","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-kopalniawiedzypl","9":"tag-ms","10":"tag-nauka","11":"tag-nauka-i-technika","12":"tag-naukatechnika","13":"tag-new_header","14":"tag-onet3","15":"tag-onet3d","16":"tag-onet3d_2i","17":"tag-phx","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-science","24":"tag-science-and-technology","25":"tag-sciencetechnology","26":"tag-screening_general","27":"tag-technika","28":"tag-technologia","29":"tag-technology","30":"tag-v2021"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115605626309313029","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116269","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=116269"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116269\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/116270"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=116269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=116269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=116269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}