rozwi\u0144 ><\/p>\n
Problem tzw. emerytur czerwcowych \u2013 na czym polega?<\/p>\n
Osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r., czyli osoby, kt\u00f3re przechodzi\u0142y na emerytur\u0119 od 1 stycznia 2009 r. \u2013 zosta\u0142y obj\u0119te nowym systemem emerytalnym opartym na zasadzie tzw. zdefiniowanej sk\u0142adki, kt\u00f3ry (w telegraficznym skr\u00f3cie) polega na tym, \u017ce wysoko\u015b\u0107 emerytury uzale\u017cniona jest od kwoty sk\u0142adek wp\u0142aconych przez ubezpieczonego.<\/p>\n
W jaki\u015b spos\u00f3b, wysoko\u015b\u0107 emerytury by\u0142a ustalana w ww. nowym systemie emerytalnym do dnia 17.09.2021 r. (tj. do wej\u015bcia w \u017cycie nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych)?<\/p>\n
Wysoko\u015b\u0107 emerytury, ustalonej wg nowych zasad wymiaru, okre\u015blonych w art. 26 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych, stanowi\u0142a kwota b\u0119d\u0105ca wynikiem podzielenia podstawy obliczenia przez \u015brednie dalsze trwanie \u017cycia dla os\u00f3b w wieku osoby przechodz\u0105cej na emerytur\u0119. Podstaw\u0105 obliczenia, by\u0142a suma kwot zwaloryzowanych sk\u0142adek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego po 31 grudnia 1998 r. i kapita\u0142u pocz\u0105tkowego, obliczonego za okres ubezpieczenia przed 1999 r. Do podstawy obliczenia emerytury dla osoby, kt\u00f3ra by\u0142a cz\u0142onkiem otwartego funduszu emerytalnego, wlicza\u0142o si\u0119 ponadto zwaloryzowane \u015brodki zewidencjonowane na tzw. subkoncie. Czynnikiem, kt\u00f3ry determinowa\u0142 wysoko\u015b\u0107 emerytury \u2013 opr\u00f3cz wyd\u0142u\u017cenia aktywno\u015bci zawodowej \u2013 by\u0142 r\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b waloryzacji sk\u0142adek emerytalnych oraz kapita\u0142u pocz\u0105tkowego, stanowi\u0105cych podstaw\u0119 obliczenia emerytury. Waloryzacj\u0119 przeprowadza\u0142o si\u0119 systemem rocznym do czasu, gdy ubezpieczony zg\u0142osi\u0142 wniosek o emerytur\u0119. W przypadku ustalania wysoko\u015bci emerytury w okresie od stycznia do maja i od lipca do grudnia danego roku \u2013 sk\u0142adki zapisane na koncie ubezpieczonego po 31 stycznia roku, za kt\u00f3ry przeprowadzono ostatni\u0105 waloryzacj\u0119 roczn\u0105 \u2013 podlega\u0142y dodatkowo r\u00f3wnie\u017c waloryzacjom kwartalnym. Natomiast w przypadku ustalania wysoko\u015bci emerytury w czerwcu danego roku \u2013 kwota sk\u0142adek poddana ostatniej waloryzacji rocznej, nie podlega\u0142a dodatkowym waloryzacjom kwartalnym, gdy\u017c zosta\u0142a ju\u017c zwaloryzowana rocznie za poprzedni rok od 1 czerwca roku, w kt\u00f3rym zg\u0142oszono wniosek o emerytur\u0119. W konsekwencji \u2013 przej\u015bcie na emerytur\u0119 w czerwcu, mog\u0142o by\u0107 mniej korzystne ni\u017c w pozosta\u0142ych miesi\u0105cach drugiego kwarta\u0142u danego roku.<\/p>\n
W\u015br\u00f3d ww. os\u00f3b, kt\u00f3rym emerytura zosta\u0142a ustalona w spos\u00f3b mniej korzystny w stosunku do pozosta\u0142ych os\u00f3b, kt\u00f3re przechodzi\u0142y na emerytur\u0119 w innych miesi\u0105cach roku \u2013 by\u0142y osoby, kt\u00f3re wyst\u0105pi\u0142y o emerytur\u0119 w czerwcu (dotyczy to wszystkich czerwc\u00f3w w latach 2009-2019), kt\u00f3rych emerytura zosta\u0142a ustalona w zastosowaniem art. 25-26 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych, w brzmieniu obowi\u0105zuj\u0105cym przed wej\u015bciem w \u017cycie ustawy nowelizuj\u0105cej z 2021 r. Osoby te, by\u0142y poszkodowane wzgl\u0119dem innych os\u00f3b, przechodz\u0105cych na emerytury w pozosta\u0142ych miesi\u0105cach roku, ze wzgl\u0119du na ww. system waloryzacji \u015bwiadcze\u0144 emerytalnych. Wynika\u0142o to z tego, \u017ce istnia\u0142a (om\u00f3wiona powy\u017cej) r\u00f3\u017cnica w sposobie obliczania emerytur dla os\u00f3b przechodz\u0105cych na emerytur\u0119 w czerwcu, w por\u00f3wnaniu do innych miesi\u0119cy, czego skutkiem by\u0142o ustalenie \u015bwiadczenia emerytalnego w ni\u017cszej kwocie. Waloryzacja \u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3re zosta\u0142y przyznane w czerwcu, by\u0142a mniej korzystna od tych os\u00f3b, kt\u00f3re przechodzi\u0142y na emerytur\u0119 w innych miesi\u0105cach. Skutkiem takich dzia\u0142a\u0144, by\u0142o zatem niesprawiedliwe obni\u017canie emerytur dla cz\u0119\u015bci obywateli.<\/p>\n
W 2020 r., \u00f3wczesny rz\u0105d, zauwa\u017cy\u0142 istniej\u0105cy w tym zakresie problem i ustaw\u0105 z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niekt\u00f3rych ustaw w zakresie dzia\u0142a\u0144 os\u0142onowych w zwi\u0105zku z rozprzestrzenianiem si\u0119 wirusa SARS-CoV-2 \u2013 wprowadzi\u0142 jego dora\u017ane rozwi\u0105zanie. Na podstawie art. 53 ww. ustawy \u2013 w przypadku ustalania wysoko\u015bci emerytury w czerwcu 2020 r. \u2013 waloryzacji sk\u0142adek stanowi\u0105cych podstaw\u0119 obliczenia emerytury, dokonywa\u0142o si\u0119 w taki sam spos\u00f3b, jak przy ustalaniu wysoko\u015bci emerytury w maju 2020 r., je\u017celi by\u0142o to korzystniejsze dla ubezpieczonego. Celem powy\u017cszej regulacji by\u0142o to, aby podstawa wymiaru emerytury ustalona na dzie\u0144 1 czerwca 2020 r., nie by\u0142a ni\u017csza od ustalonej na dzie\u0144 31 maja tego roku. Problem ten \u2013 w zakresie wszystkich nowo przyznawanych emerytur w czerwcu \u2013 zosta\u0142 nast\u0119pnie rozwi\u0105zany w ustawie z dnia 24.06.2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych oraz niekt\u00f3rych innych ustaw, kt\u00f3ra wesz\u0142a w \u017cycie z dniem 18 wrze\u015bnia 2021 r. (ale dotyczy\u0142a r\u00f3wnie\u017c emerytur ustalonych w czerwcu 2021 r.) i obj\u0119\u0142a wszystkie naliczenia emerytur na przysz\u0142o\u015b\u0107. Wprowadzi\u0142a ona rozwi\u0105zanie analogiczne do tego przyj\u0119tego \u201eprzej\u015bciowo\u201d w ustawie COVID-owej w 2020 r. Rozwi\u0105zanie to \u2013 jak zosta\u0142o ju\u017c wspomniane \u2013 obj\u0119\u0142o wszystkie naliczenia emerytur na przysz\u0142o\u015b\u0107, tj. pocz\u0105wszy od 18 wrze\u015bnia 2021 r., nie dotyczy jednak os\u00f3b, kt\u00f3re przechodzi\u0142y na emerytur\u0119 w miesi\u0105cu czerwcu w latach 2009-2019.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n
Wyrok TK, kt\u00f3ry zobowi\u0105za\u0142 ustawodawc\u0119 do rozwi\u0105zania problemu tzw. emerytur czerwcowych<\/p>\n
W dniu 15 listopada 2023 r., w sprawie o sygn. akt P 7\/22, w odpowiedzi na pytanie prawne S\u0105du Okr\u0119gowego w Elbl\u0105gu, IV Wydzia\u0142 Pracy i Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych, dotycz\u0105ce braku mo\u017cliwo\u015bci ustalenia wysoko\u015bci emerytury na nowo, w oparciu o kwartaln\u0105 formu\u0142\u0119 waloryzacji sk\u0142adek na ubezpieczenie emerytalne i kapita\u0142u pocz\u0105tkowego, w przypadku os\u00f3b, kt\u00f3re wniosek o emerytur\u0119 zg\u0142osi\u0142y przed dniem 1 czerwca 2021 r. \u2013 Trybuna\u0142 Konstytucyjny wyda\u0142 wyrok, w kt\u00f3rym orzek\u0142, \u017ce przepisy ustawy z dnia 24.06.2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych oraz niekt\u00f3rych innych ustaw (kt\u00f3ra to finalnie uregulowa\u0142a kwesti\u0119 emerytur czerwcowych, w taki spos\u00f3b, aby nie by\u0142y one mniej korzystne od emerytur, na kt\u00f3re przechodzi si\u0119 w innych miesi\u0105cach roku) \u2013 s\u0105 niezgodne z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 67 ust. 1 Konstytucji, w zakresie w jakim pomijaj\u0105 emerytury przyznane na wniosek zg\u0142oszony przed 1 czerwca 2021 r.<\/p>\n
Wyrok ten, zosta\u0142 wydany w ramach tzw. kontroli konkretnej, w ramach kt\u00f3rej Trybuna\u0142 zwi\u0105zany by\u0142 zakresem zaskar\u017cenia okre\u015blonym w pytaniu prawnym, uwarunkowanym stanem faktycznym sprawy, w zwi\u0105zku z kt\u00f3r\u0105 pytanie to zosta\u0142o przedstawione, a ponadto \u2013 jest tzw. wyrokiem o pomini\u0119ciu. Oznacza to, \u017ce nie wywiera on skutku derogacyjnego (nie prowadzi do wyeliminowania z systemu prawnego okre\u015blonej normy) i sam przez si\u0119, nie prowadzi do zmiany w systemie prawa. Takiej zmiany musi bowiem \u2013 w nast\u0119pstwie ww. wyroku Trybuna\u0142u \u2013 dokona\u0107 ustawodawca.<\/p>\n
Co istotne jednak \u2013 w ww. wyroku, Trybuna\u0142 stwierdzi\u0142, \u017ce z punktu widzenia rozpatrywanego problemu konstytucyjnego \u2013 podmiotami podobnymi (do podmiotu, kt\u00f3rego dotyczy\u0142o rozstrzygni\u0119cie) s\u0105 wszyscy ubezpieczeni urodzeni po 31 grudnia 1948 r. (obj\u0119ci systemem zdefiniowanej sk\u0142adki), kt\u00f3rzy wyst\u0105pili o emerytur\u0119 w czerwcu (w latach 2009-2019), a ich emerytura zosta\u0142a ustalona z zastosowaniem art. 25a ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych w brzmieniu obowi\u0105zuj\u0105cym przed wej\u015bciem w \u017cycie ustawy nowelizuj\u0105cej z 2021 r.<\/p>\n
Wzi\u0105wszy powy\u017csze pod uwag\u0119 \u2013 ustawodawca powinien dokona\u0107 odpowiednich zmian w prawie, w odniesieniu do wszystkich os\u00f3b, kt\u00f3rym emerytura zosta\u0142a przyznana w miesi\u0105cu czerwcu w latach 2009-2019 \u2013 tj. na mniej korzystnych warunkach, ni\u017c osobom, kt\u00f3re w latach 2009-2019, przechodzi\u0142y na emerytur\u0119 w innych miesi\u0105cach ni\u017c czerwiec.<\/p>\n
Rz\u0105dowa ustawa rozwi\u0105zuj\u0105ca problem emerytur czerwcowych i rent rodzinnych po emerytach czerwcowych niebawem wchodzi w \u017cycie, ale \u2013 b\u0119dzie wy\u0142\u0105cznie podwy\u017cka \u015bwiadcze\u0144 bie\u017c\u0105cych<\/p>\n
Obecny rz\u0105d, a konkretniej \u2013 Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej, zaj\u0119\u0142o si\u0119 powy\u017cszym problemem, opracowuj\u0105c projekt ustawy o ustalaniu wysoko\u015bci emerytur z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych przyznanych w czerwcu w latach 2009\u20132019 oraz rent rodzinnych po ubezpieczonych, kt\u00f3rym przyznano emerytury w czerwcu w latach 2009\u20132019 (numer w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministr\u00f3w: UD160), kt\u00f3rego celem jest \u2013 jak poinformowa\u0142o MRPiPS \u2013 \u201ezr\u00f3wnanie sytuacji \u015bwiadczeniobiorc\u00f3w, kt\u00f3rym przyznano emerytur\u0119 lub rent\u0119 rodzinn\u0105 w czerwcu w latach 2009-2019, ze \u015bwiadczeniobiorcami, kt\u00f3rym przyznano \u015bwiadczenie w kolejnych latach\u201d. Po przeprowadzeniu konsultacji publicznych oraz uzgodnie\u0144 mi\u0119dzyresortowych, w ramach kt\u00f3rych zosta\u0142y zg\u0142oszone liczne uwagi do pierwotnej wersji projektu \u2013 zosta\u0142 on przez MRPiPS zmodyfikowany, zyskuj\u0105c m.in. now\u0105 nazw\u0119 \u2013 ustawa o ustalaniu wysoko\u015bci emerytur z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych ustalonych w czerwcu w latach 2009\u20132019 oraz rent rodzinnych po ubezpieczonych, kt\u00f3rym ustalono emerytury w czerwcu w latach 2009\u20132019. Projekt ten, w dniu 8 lipca 2025 r. zosta\u0142 przyj\u0119ty przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w i skierowany do Sejmu. Swoj\u0105 drog\u0119 przez proces legislacyjny, ustawa zako\u0144czy\u0142a trafiaj\u0105c na biuro Prezydenta w dniu 8 sierpnia br. Prezydent Karol Nawrocki z\u0142o\u017cy\u0142 pod ni\u0105 sw\u00f3j podpis 21 sierpnia br.<\/p>\n
Podpisana przez Prezydenta ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o ustalaniu wysoko\u015bci emerytur z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych ustalonych w czerwcu w latach 2009\u20132019 oraz rent rodzinnych po ubezpieczonych, kt\u00f3rym ustalono emerytury w czerwcu w latach 2009\u20132019 (Dz.U. z 2025 r., poz. 1169), zak\u0142ada ponowne przeliczenie:<\/p>\n
W przypadku ww. os\u00f3b uprawnionych \u2013 ZUS ponownie obliczy wysoko\u015b\u0107 przys\u0142uguj\u0105cego im \u015bwiadczenia na dzie\u0144 jego ustalenia w latach 2009-2019, z uwzgl\u0119dnieniem przepis\u00f3w art. 25a ust. 2 pkt 2 oraz ust. 2a i 2b ustawy emerytalnej w brzmieniu nadanym ustaw\u0105 z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych oraz niekt\u00f3rych innych ustaw. Oznacza to, \u017ce \u2013 ZUS ponownie obliczy wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadczenia w dacie jego ustalenia, z zastosowaniem rozwi\u0105zania, \u017ce waloryzacji sk\u0142adek dokonuje si\u0119 w taki sam spos\u00f3b, jak przy ustalaniu wysoko\u015bci emerytury w maju danego roku, je\u017celi jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego. Tak ustalona wysoko\u015b\u0107 emerytury i renty rodzinnej \u2013 podlega\u0107 b\u0119dzie nast\u0119pnie waloryzacji na zasadach, jakie obowi\u0105zywa\u0142y po dniu przyznania emerytury lub renty rodzinnej. Ustalenie nowej wysoko\u015bci emerytury lub renty rodzinnej, zgodnie z powy\u017cszymi zasadami, dokonywane b\u0119dzie przez ZUS<\/a> z urz\u0119du, w terminie 3 miesi\u0119cy od dnia wej\u015bcia w \u017cycie ustawy (kt\u00f3re zosta\u0142o ustalone na 1 stycznia 2026 r.), czyli do \u2013 1 kwietnia 2026 r. W ustawie wprowadzono r\u00f3wnie\u017c zasad\u0119, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 nowo ustalana emerytura lub renta rodzinna, nie mo\u017ce by\u0107 ni\u017csza od dotychczas wyp\u0142acanej.<\/p>\n Rz\u0105dowa ustawa rozwi\u0105zuj\u0105ca problem emerytur czerwcowych i rent rodzinnych po emerytach czerwcowych niebawem wchodzi w \u017cycie, ale \u2013 bez wyr\u00f3wnania za okres od 1 lipca 2025 r. do dnia, w kt\u00f3rym zostanie ustalona przez ZUS nowa wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadczenia<\/p>\n Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o ustalaniu wysoko\u015bci emerytur z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych ustalonych w czerwcu w latach 2009\u20132019 oraz rent rodzinnych po ubezpieczonych, kt\u00f3rym ustalono emerytury w czerwcu w latach 2009\u20132019, kt\u00f3ra w dniu 21 sierpnia br. zosta\u0142a podpisana przez Prezydenta i kt\u00f3ra ma rozwi\u0105za\u0107 problem tzw. emerytur czerwcowych \u2013 nie przewiduje wyp\u0142aty uprawnionym emerytom i rencistom rodzinnym wyr\u00f3wnania za okres mi\u0119dzy pierwotnie planowan\u0105 przez MRPiPS dat\u0105 wej\u015bcia w \u017cycie ustawy, tj. 1 lipca 2025 r., a dat\u0105 w kt\u00f3rej zostanie ustalone przez ZUS \u015bwiadczenie w nowej wysoko\u015bci (co nast\u0105pi pomi\u0119dzy 1 stycznia 2026 r. a 1 kwietnia 2026 r.), czyli za okres \u2013 od co najmniej 6 do maksymalnie 9 miesi\u0119cy. W wersji projektu ww. ustawy, kt\u00f3ra zosta\u0142a skierowana przez MRPiPS do zatwierdzenia przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w \u2013 przewidziane bowiem by\u0142o wspomniane powy\u017cej wyr\u00f3wnanie (w art. 3 projektu w jego \u00f3wczesnym brzmieniu). Emerytura lub renta rodzinna w nowej wysoko\u015bci (po jej ponownym przeliczeniu przez ZUS), mia\u0142a przys\u0142ugiwa\u0107 od dnia 1 lipca 2025 r. (tj. od dnia, w kt\u00f3rym przedmiotowa ustawa mia\u0142a wej\u015b\u0107 w \u017cycie zgodnie z pierwotn\u0105 wersj\u0105 projektu). Ze wzgl\u0119du jednak na fakt, i\u017c w bud\u017cecie na 2025 r. nie zosta\u0142y przewidziane \u015brodki na jej realizacj\u0119 \u2013 termin wej\u015bcia w \u017cycie ustawy zosta\u0142 przesuni\u0119ty na dzie\u0144 1 stycznia 2026 r. (\u017ceby wynikaj\u0105ce z niej koszty, zosta\u0142y uwzgl\u0119dnione w ustawie bud\u017cetowej na rok 2026). W zwi\u0105zku z powy\u017cszym \u2013 aby powy\u017csza zmiana (w zakresie przesuni\u0119cia terminu wej\u015bcia w \u017cycie ustawy) nie zosta\u0142a dokonana ze szkod\u0105 dla uprawnionych \u2013 MRPiPS zaproponowa\u0142o, \u017ce ustalenie nowej wysoko\u015bci \u015bwiadcze\u0144 zostanie przez ZUS dokonane z urz\u0119du (a nie na wniosek) w terminie 3 miesi\u0119cy od wej\u015bcia w \u017cycie ustawy i ponadto \u2013 za okres mi\u0119dzy pierwotnie planowan\u0105 dat\u0105 wej\u015bcia w \u017cycie ustawy, tj. 1 lipca 2025 r., a dat\u0105 w kt\u00f3rej zostanie ustalone \u015bwiadczenie w nowej wysoko\u015bci (czyli za okres co najmniej 6 miesi\u0119cy) \u2013 ZUS wyp\u0142aci wyr\u00f3wnanie w wysoko\u015bci stanowi\u0105cej r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnicy kwot \u015bwiadcze\u0144 w nowej wysoko\u015bci oraz kwot wyp\u0142aconych \u015bwiadcze\u0144 w tym okresie. Jednocze\u015bnie przewidziano gwarancj\u0119, \u017ce ustalona w ten spos\u00f3b emerytura lub renta rodzinna, nie mo\u017ce by\u0107 ni\u017csza ni\u017c dotychczas wyp\u0142acana (art. 2 i 3 projektowanej ustawy).<\/p>\n Zgodnie z komunikatem MRPiPS \u2013 przyjmuj\u0105c jako \u015bredni\u0105 podwy\u017ck\u0119 \u015bwiadczenia kwot\u0119 220 z\u0142 \u2013 \u015brednie wyr\u00f3wnanie za maksymalny okres 9 miesi\u0119cy, mia\u0142oby opiewa\u0107 na 1980 z\u0142 (czyli niemal 2000 z\u0142).<\/p>\n W dniu 8 lipca 2025 r. omawiany projekt<\/a> ustawy, rozwi\u0105zuj\u0105cej problem emerytur czerwcowych i rent rodzinnych po emerytach czerwcowych \u2013 zosta\u0142 przyj\u0119ty przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w. Na \u201eostatniej prostej\u201d (przed jego przyj\u0119ciem przez rz\u0105d) \u2013 uwag\u0119 zg\u0142osi\u0142o do niego Ministerstwo Finans\u00f3w, kt\u00f3re domaga\u0142o si\u0119 usuni\u0119cia z projektu przepisu, na podstawie kt\u00f3rego emerytom i rencistom rodzinnym przys\u0142ugiwa\u0107 mia\u0142oby wyr\u00f3wnanie za okres od 1 lipca 2025 r. do dnia ustalenia wysoko\u015bci emerytury lub renty rodzinnej na nowych zasadach (czyli maksymalnie za okres 9 miesi\u0119cy, poniewa\u017c ZUS zobowi\u0105zany jest dokona\u0107 przeliczenia \u015bwiadcze\u0144 w terminie 3 miesi\u0119cy od wej\u015bcia w \u017cycie ustawy, kt\u00f3re przewidziano na 1 stycznia 2026 r.). Jak stwierdzi\u0142o MF \u2013 powy\u017csze jednorazowe wyr\u00f3wnania dla emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w rodzinnych wygenerowa\u0142oby dla bud\u017cetu pa\u0144stwa dodatkowy koszt rz\u0119du ok. 140 mln z\u0142, a ponadto \u2013 \u201eZastosowanie takiej konstrukcji prawnej przewiduj\u0105cej form\u0119 wyr\u00f3wnania \u015bwiadcze\u0144 za okres od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r., tj. za okres przed planowanym wej\u015bciem w \u017cycie przedmiotowej ustawy, k\u0142\u00f3ci si\u0119 de facto z zadeklarowanym sposobem rozwi\u0105zania problemu przez projektodawc\u0119 w formie wyp\u0142acanych na bie\u017c\u0105co \u015bwiadcze\u0144 w nowej wysoko\u015bci bez wyr\u00f3wna\u0144.\u201d MRPiPS nie przyj\u0119\u0142o postulatu zg\u0142oszonego przez MF pozostawiaj\u0105c projekt w niezmienionym brzmieniu, w kt\u00f3rym te\u017c zosta\u0142 on skierowany przez resort do Rady Ministr\u00f3w, ale zg\u0142oszone przez MF zastrze\u017cenie przyj\u0119\u0142a RM, w efekcie czego \u2013 projekt zosta\u0142 zmodyfikowany, a prawo<\/a> do omawianego wyr\u00f3wnania zosta\u0142o z niego usuni\u0119te. W takiej te\u017c wersji (bez ww. wyr\u00f3wnania) \u2013 ustawa zosta\u0142a w dniu 21 sierpnia br. podpisana przez Prezydenta Karola Nawrockiego.<\/p>\n Rz\u0105dowa ustawa rozwi\u0105zuj\u0105ca problem emerytur czerwcowych i rent rodzinnych po emerytach czerwcowych niebawem wchodzi w \u017cycie, ale \u2013 bez wyr\u00f3wnania za nawet 7 lat wyp\u0142aty przez ZUS zani\u017conych \u015bwiadcze\u0144<\/p>\n Zgodnie z przepisami opracowanej przez MRPiPS ustawy, kt\u00f3ra ma rozwi\u0105za\u0107 problem tzw. emerytur czerwcowych \u2013 ani ww. emerytom, ani rencistom rodzinnym, obj\u0119tym zakresem podmiotowym ww. regulacji \u2013 nie b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c przys\u0142ugiwa\u0107 wyr\u00f3wnanie, za ubieg\u0142e lata wyp\u0142aty zani\u017conych \u015bwiadcze\u0144, a wy\u0142\u0105cznie podwy\u017cka bie\u017c\u0105cych \u015bwiadcze\u0144 emerytalno-rentowych (kt\u00f3rej ZUS dokona z urz\u0119du w terminie 3 miesi\u0119cy od wej\u015bcia ustawy w \u017cycie, tj. najp\u00f3\u017aniej do 1 kwietnia 2026 r.).<\/p>\n Co do nieuwzgl\u0119dnienia w ww. ustawie prawa do wyr\u00f3wnania za lata wcze\u015bniejsze, RM nie \u201eowija\u0142a w bawe\u0142n\u0119\u201d ju\u017c w komunikacie z dnia 8 lipca br.: \u201eUstawa nie przewiduje wyr\u00f3wnania za lata wcze\u015bniejsze, poniewa\u017c \u015bwiadczenia by\u0142y obliczone zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cym w\u00f3wczas prawem\u201d. Nieco wi\u0119cej na temat powodu braku wyr\u00f3wna\u0144 w ustawie rozwi\u0105zuj\u0105cej problem emerytur czerwcowych \u2013 powiedzia\u0142o MRPiPS w odpowiedzi na zadane w tej sprawie pytanie:<\/p>\n \u201eKonstrukcja wyr\u00f3wnania i odsetek mo\u017ce by\u0107 stosowana, je\u015bli ponowne ustalenie wysoko\u015bci \u015bwiadczenia wynika\u0142oby z tego, \u017ce \u015bwiadczenie zosta\u0142o ustalone w wysoko\u015bci niezgodnej z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami prawa.<\/p>\n Konstrukcja waloryzacji rocznej i kwartalnej jest zgodna z konstytucj\u0105 oraz odpowiada zasadom ekonomicznym waloryzacji \u2013 w zwi\u0105zku z tym wyr\u00f3wnania nie s\u0105 przewidziane w przygotowanej ustawie.\u201d \u2013 poinformowa\u0142 resort.<\/p>\n Ustawa rozwi\u0105zuj\u0105ca problem emerytur czerwcowych, kt\u00f3ra zosta\u0142a ju\u017c podpisana przez Prezydenta, ostatecznie \u2013 nie przewiduje zatem wyr\u00f3wnania (i odsetek od niego) za lata wyp\u0142aty poszkodowanym emerytom i rencistom rodzinnym zani\u017conych \u015bwiadcze\u0144. Co wi\u0119cej \u2013 jak zosta\u0142o ju\u017c wyja\u015bnione powy\u017cej \u2013 uprawnieni nie mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c liczy\u0107 na wyr\u00f3wnanie wynikaj\u0105ce z przesuni\u0119cia terminu wej\u015bcia w \u017cycie ww. ustawy na 1 stycznia 2026 r. (z pierwotnie okre\u015blonego w jej projekcie na 1 lipca 2025 r.).<\/p>\n By\u0142 jeszcze projekt poselski, kt\u00f3ry zak\u0142ada\u0142 zar\u00f3wno podwy\u017ck\u0119 \u015bwiadcze\u0144 bie\u017c\u0105cych, jak i wyp\u0142at\u0119 emerytom czerwcowym i rencistom rodzinnym niemal 15 tys. z\u0142 rekompensaty<\/p>\n Projektem ustawy, kt\u00f3ry by\u0142 procedowany r\u00f3wnolegle do projektu rz\u0105dowego, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c zak\u0142ada\u0142 rozwi\u0105zanie problemu emerytur czerwcowych, by\u0142 \u2013 poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych (druk sejmowy nr 909), kt\u00f3ry zosta\u0142 z\u0142o\u017cony w Sejmie przez grup\u0119 pos\u0142\u00f3w PiS.<\/p>\n Podobnie jak projekt rz\u0105dowy \u2013 zak\u0142ada\u0142 on wprowadzenie przepis\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142yby pozwoli\u0107 na ponowne przeliczenie emerytur osobom, kt\u00f3rym \u015bwiadczenie to zosta\u0142o przyznane w miesi\u0105cu czerwcu, w latach 2009-2019. Poza podwy\u017ck\u0105 bie\u017c\u0105cych \u015bwiadcze\u0144 (na skutek ww. przeliczenia), zak\u0142ada\u0142 on jednak r\u00f3wnie\u017c \u2013 w przeciwie\u0144stwie do projektu rz\u0105dowego \u2013 wyp\u0142at\u0119 wyr\u00f3wnania, w sytuacji gdy ponownie ustalona wysoko\u015b\u0107 przyznanej emerytury by\u0142aby wy\u017csza od dotychczas wyp\u0142acanej. Zgodnie z powy\u017cszym \u2013 osobie uprawnionej, mia\u0142oby przys\u0142ugiwa\u0107 prawo do otrzymania kwoty stanowi\u0105cej r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy sum\u0105 kwot emerytur, jakie przys\u0142ugiwa\u0142yby w okresie od dnia, w kt\u00f3rym podj\u0119to wyp\u0142at\u0119 przyznanej emerytury, do dnia wydania decyzji, na podstawie kt\u00f3rej emerytura<\/a> zosta\u0142aby ponownie przeliczona (z uwzgl\u0119dnieniem waloryzacji ww. kwot), a sum\u0105 kwot wyp\u0142aconych w tym okresie.<\/p>\n W ramach opinii z dnia 13 stycznia 2025 r. w sprawie oceny skutk\u00f3w regulacji ww. projektu \u2013 Biuro Ekspertyz i Oceny Skutk\u00f3w Regulacji Kancelarii Sejmu, poda\u0142o szacunkowe kwoty wyr\u00f3wnania, kt\u00f3re w przypadku wprowadzenia projektowanego rozwi\u0105zania \u2013 w latach 2025-2026 \u2013 mia\u0142yby trafi\u0107 do ka\u017cdego uprawnionego emeryta:<\/p>\n W kolejnych latach (tj. pocz\u0105wszy od roku 2027) \u2013 ka\u017cdemu uprawnionemu \u2013 r\u00f3wnie\u017c mia\u0142aby przys\u0142ugiwa\u0107 co miesi\u0105c ww. kwota podwy\u017cki \u015bwiadczenia, jednak nie zosta\u0142o to uwzgl\u0119dnione w wyliczeniach BEOS, poniewa\u017c dotyczy\u0142y one wy\u0142\u0105cznie lat 2025-2026.<\/p>\n Projekt poselski, swoim zakresem podmiotowym, obejmowa\u0142 nie tylko emeryt\u00f3w czerwcowych, ale r\u00f3wnie\u017c osoby pobieraj\u0105ce renty rodzinne po zmar\u0142ych osobach, kt\u00f3re przechodzi\u0142y na emerytury<\/a> w czerwcu, w latach 2009-2019. Zgodnie z projektem \u2013 osobom pobieraj\u0105cym rent\u0119 rodzinn\u0105 po osobach zmar\u0142ych, w sytuacji, gdy wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadczenia ustalono w czerwcu danego roku, w latach 2009-2019 \u2013 r\u00f3wnie\u017c mia\u0142o przys\u0142ugiwa\u0107 prawo do ponownego ustalenia wysoko\u015bci renty rodzinnej i otrzymania \u2013 w wyniku tego \u2013 wyr\u00f3wnania i wy\u017cszego \u015bwiadczenia.<\/p>\n Z uwagi na fakt, i\u017c ww. projekt poselski, swoim zakresem przedmiotowym pokrywa\u0142 si\u0119 z projektem rz\u0105dowym \u2013 zosta\u0142y one rozpatrzone \u0142\u0105cznie, a na biurko Prezydenta trafi\u0142a ustawa w \u201ewersji\u201d rz\u0105dowej, opracowanej przez MRPiPS, kt\u00f3ra wyr\u00f3wnania za lata wyp\u0142aty zani\u017conych \u015bwiadcze\u0144 nie przewiduje.<\/p>\n Na jak\u0105 podwy\u017ck\u0119 \u015bwiadcze\u0144 bie\u017c\u0105cych \u2013 zgodnie z ustaw\u0105 o ustalaniu wysoko\u015bci emerytur z FUS ustalonych w czerwcu w latach 2009\u20132019, kt\u00f3ra niebawem wchodzi w \u017cycie \u2013 mog\u0105 liczy\u0107 emeryci czerwcowi?<\/p>\n Zgodnie z komunikatem MRPiPS z dnia 8 lipca 2025 r. (wydanym po przyj\u0119ciu przez rz\u0105d przygotowanego przez MRPiPS projektu ustawy o ustalaniu wysoko\u015bci emerytur z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych przyznanych w czerwcu w latach 2009\u20132019 oraz rent rodzinnych po ubezpieczonych, kt\u00f3rym przyznano emerytury<\/a> w czerwcu w latach 2009\u20132019) \u2013 na podstawie nowych przepis\u00f3w, na ponowne przeliczenie przez ZUS wysoko\u015bci przys\u0142uguj\u0105cych im \u015bwiadcze\u0144, mo\u017ce liczy\u0107 ok. 103 tys. uprawnionych emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w rodzinnych. \u015arednia podwy\u017cka ma wynie\u015b\u0107 ok. 220 z\u0142, a \u0142\u0105czny koszt wprowadzenia zmian dla bud\u017cetu pa\u0144stwa szacowany jest na ok. 280 mln z\u0142.<\/p>\n Od kiedy emerytom czerwcowym i rencistom rodzinnym po emerytach czerwcowych przys\u0142ugiwa\u0107 b\u0119dzie podwy\u017cka \u015bwiadcze\u0144 bie\u017c\u0105cych i czy musz\u0105 oni z\u0142o\u017cy\u0107 do ZUS wniosek o ponowne przeliczenie emerytur i rent?<\/p>\n Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o ustalaniu wysoko\u015bci emerytur z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych ustalonych w czerwcu w latach 2009\u20132019 oraz rent rodzinnych po ubezpieczonych, kt\u00f3rym ustalono emerytury<\/a> w czerwcu w latach 2009\u20132019, wchodzi w \u017cycie z dniem 1 stycznia 2026 r. Zgodnie z informacj\u0105 zamieszczon\u0105 przez Kancelari\u0119 Prezydenta po jej podpisaniu przez Karola Nawrockiego w dniu 21 sierpnia 2025 r. \u2013 \u201eEmerytury czerwcowe w nowej wysoko\u015bci b\u0119d\u0105 przys\u0142ugiwa\u0142y od dnia wej\u015bcia w \u017cycie ustawy, tj. od 1 stycznia 2026 r.\u201d Ustalenia nowej wysoko\u015bci emerytury<\/a> i renty<\/a> rodzinnej ZUS dokonywa\u0107 b\u0119dzie z urz\u0119du, w terminie 3 miesi\u0119cy od dnia wej\u015bcia w \u017cycie ustawy, czyli do \u2013 1 kwietnia 2026 r. Uprawnieni emeryci czerwcowi i renci\u015bci rodzinni po emerytach czerwcowych, nie musz\u0105 zatem sk\u0142ada\u0107 do ZUS \u017cadnego wniosku w celu otrzymania podwy\u017cki \u015bwiadczenia<\/a>.<\/p>\n Co z post\u0119powaniami w przedmiocie ustalenia prawa lub wysoko\u015bci emerytury czerwcowej lub renty rodzinnej po emerycie czerwcowym, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 w toku w dniu wej\u015bcia w \u017cycie ustawy (tj. 1 stycznia 2026 r.)?<\/p>\n Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o ustalaniu wysoko\u015bci emerytur z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych ustalonych w czerwcu w latach 2009\u20132019 oraz rent rodzinnych po ubezpieczonych, kt\u00f3rym ustalono emerytury w czerwcu w latach 2009\u20132019 zawiera tak\u017ce przepisy przej\u015bciowe dotycz\u0105ce b\u0119d\u0105cych w toku (w dniu wej\u015bcia w \u017cycie ustawy, czyli 1 stycznia 2026 r.) post\u0119powa\u0144 administracyjnych lub cywilnych w przedmiocie ustalenia prawa lub wysoko\u015bci emerytury (czerwcowej) lub renty rodzinnej (tzw. czerwcowej, czyli przys\u0142uguj\u0105cej po emerycie czerwcowym lub ubezpieczonym, kt\u00f3ry osi\u0105gn\u0105\u0142 powszechny wiek emerytalny<\/a> i zmar\u0142 w czerwcu w latach 2009-2019 oraz nie mia\u0142 przyznanego prawa do emerytury). Post\u0119powania te \u2013 zgodnie z ww. przepisami, b\u0119d\u0105 kontynuowane a\u017c do czasu uprawomocnienia si\u0119 ko\u0144cz\u0105cych je decyzji lub orzecze\u0144. Powy\u017cszy przepis b\u0119dzie zatem obejmowa\u0142 zar\u00f3wno post\u0119powania wszcz\u0119te i tocz\u0105ce si\u0119 przed ZUS, jak te\u017c post\u0119powania tocz\u0105ce si\u0119 przed s\u0105dami pracy i ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych (np. na skutek zakwestionowania przez ubezpieczonego, w drodze odwo\u0142ania, prawid\u0142owo\u015b\u0107 ustalonej w decyzji ZUS wysoko\u015bci \u015bwiadczenia). Do czasu ich prawomocnego zako\u0144czenia \u2013 ZUS zawiesi wszcz\u0119te z urz\u0119du post\u0119powanie w sprawie przeliczenia wysoko\u015bci emerytury lub renty na podstawie omawianej ustawy i podejmie je dopiero po wspomnianym \u2013 uprawomocnieniu si\u0119 ko\u0144cz\u0105cej\/-ego powy\u017csze post\u0119powanie decyzji lub orzeczenia.<\/p>\n Podstawa prawna:<\/p>\n\n
\n
\n
\n