Ale nie daje pe\u0142nej ochrony przed zaka\u017ceniem. Je\u015bli kto\u015b w naszym otoczeniu kaszle i wydala pr\u0105tki, ryzyko jest realne \u2014 a takich os\u00f3b w \u015brodowisku, wbrew pozorom, mamy sporo. Wida\u0107 to po tym, \u017ce wci\u0105\u017c mamy wysok\u0105 \u015bmiertelno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 bardzo p\u00f3\u017ano.<\/p>\n
Naprawd\u0119 mo\u017cna jeszcze w Polsce umrze\u0107 na gru\u017alic\u0119?<\/p>\n
To efekt zaniedba\u0144 ostatnich 20 lat. Skupiali\u015bmy si\u0119 na wielu innych problemach zdrowotnych, a zapomnieli\u015bmy, \u017ce gru\u017alica wci\u0105\u017c jest obecna. Ona nie zabija natychmiast \u2014 wyniszcza powoli. Ile os\u00f3b naprawd\u0119 choruje? Tego nie wiemy. Mamy z\u0142\u0105 zg\u0142aszalno\u015b\u0107, z\u0142\u0105 wykrywalno\u015b\u0107. Nie robimy zdj\u0119\u0107 radiologicznych, wi\u0119c przypadki umykaj\u0105. Moim zdaniem w Polsce jest znacznie wi\u0119cej chorych, ni\u017c pokazuj\u0105 statystyki. Tym bardziej, \u017ce mamy przybyszy z r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci \u015bwiata \u2014 nie tylko z Ukrainy, ale te\u017c z Indii, Pakistanu, Kamerunu \u2014 gdzie gru\u017alica jest powszechna. Cz\u0119sto przyje\u017cd\u017caj\u0105 z postaciami pozap\u0142ucnymi, zaniedbanymi, a u nas brakuje kontroli.<\/p>\n
Jaka ona powinna by\u0107?<\/p>\n
Dla mnie kuriozalne jest to, \u017ce przy dopuszczeniu do pracy badamy ka\u0142 na nosicielstwo, a nie robimy zdj\u0119cia p\u0142uc. To pokazuje brak koordynacji mi\u0119dzy Ministerstwem Zdrowia a ustawodawc\u0105. Wszystko sprowadza si\u0119 do oszcz\u0119dno\u015bci. Przez 20 lat prawie nie m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o gru\u017alicy, wi\u0119c oszcz\u0119dzano na diagnostyce. Tymczasem w Ukrainie, gdy wybuch\u0142a wojna, wprowadzono kilkadziesi\u0105t aparat\u00f3w ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 \u2014 wychwycono wszystkie przypadki, zarejestrowano, leczono. A u nas? Wci\u0105\u017c jeste\u015bmy nie\u015bwiadomi. Ja m\u00f3wi\u0119 o tym od lat, ale m\u00f3j g\u0142os jest ignorowany. Tymczasem w Polsce jest mn\u00f3stwo os\u00f3b, kt\u00f3re lecz\u0105 si\u0119 same albo wcale si\u0119 nie lecz\u0105. Pracuj\u0105 w pizzeriach, przedszkolach, szko\u0142ach. To realne zagro\u017cenie.<\/p>\n
Wiedz\u0105, \u017ce s\u0105 chorzy?<\/p>\n
Cz\u0119sto nie. A je\u015bli wiedz\u0105 \u2014 ukrywaj\u0105.<\/p>\n
S\u0142owem, gru\u017alica wcale nie znikn\u0119\u0142a?<\/p>\n
Wr\u0119cz przeciwnie. W Polsce mamy oko\u0142o 4-5 tys. nowych przypadk\u00f3w rocznie. To du\u017co, zw\u0142aszcza \u017ce choroba jest w pe\u0142ni wyleczalna, je\u015bli zostanie wcze\u015bnie rozpoznana. Niestety, oko\u0142o 8 proc. chorych umiera. Ile os\u00f3b zmar\u0142o w czasie pandemii, maj\u0105c gru\u017alic\u0119? Tego nikt nie policzy\u0142 \u2014 brak danych to jedno z naszych zaniedba\u0144.<\/p>\n
Problem zaczyna si\u0119 od diagnostyki. Lekarze rodzinni rzadko zlecaj\u0105 zdj\u0119cia RTG<\/a>, bo musz\u0105 p\u0142aci\u0107 za nie z w\u0142asnego bud\u017cetu. Nie ma te\u017c wymogu, by osoby podejmuj\u0105ce prac\u0119 mia\u0142y wykonane zdj\u0119cie p\u0142uc<\/a>, a przecie\u017c takie badanie pokazuje nie tylko gru\u017alic\u0119, ale te\u017c inne zmiany w p\u0142ucach, sylwetk\u0119 serca<\/a>, anomalie w \u015br\u00f3dpiersiu. Kiedy\u015b, w czasach PRL, ka\u017cdy mia\u0142 obowi\u0105zkowe zdj\u0119cie \u2014 i wtedy wykrywano mn\u00f3stwo chor\u00f3b. Dzi\u015b robimy je dopiero, gdy kto\u015b jest bardzo chory. To absurd, bo zdarza si\u0119, \u017ce pacjent ma komplet bada\u0144 krwi<\/a>, cholesterol<\/a>, wszystko \u2014 ale RTG klatki piersiowej? Nie.<\/p>\n Co powinno nas zaniepokoi\u0107, poza przed\u0142u\u017caj\u0105cym si\u0119 kaszlem i wykrztuszaniem krwi, i sk\u0142oni\u0107 do wykonania prze\u015bwietlenia?<\/p>\n Nocne poty<\/a>, chudni\u0119cie, os\u0142abienie, stany podgor\u0105czkowe. Kaszel<\/a> z krwi\u0105 to ju\u017c p\u00f3\u017any objaw. W klasycznych opisach m\u00f3wi si\u0119 o „bladych, ospa\u0142ych” osobach \u2014 ze zm\u0119czeniem, duszno\u015bci\u0105, czasem krwiopluciem. Ale najwcze\u015bniej warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 w\u0142a\u015bnie na nocne poty i spadek masy cia\u0142a.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n Ile os\u00f3b rocznie choruje na gru\u017alic\u0119 w Polsce? <\/p>\n Jakie s\u0105 objawy gru\u017alicy? <\/p>\n Dlaczego gru\u017alica jest nazywana chorob\u0105 wstydliw\u0105? <\/p>\n Jak d\u0142ugo trwa leczenie gru\u017alicy? <\/p>\n A warunki \u017cycia, stres, niedo\u017cywienie \u2014 maj\u0105 znaczenie?<\/p>\n Ogromne. Tak samo jak choroby przewlek\u0142e \u2014 cukrzyca<\/a>, leczenie sterydami, immunosupresja, nowotwory<\/a>. Mamy w Polsce 3 mln os\u00f3b z cukrzyc\u0105. Je\u015bli kto\u015b z tak\u0105 chorob\u0105 trafi do \u015brodowiska, gdzie s\u0105 osoby wydalaj\u0105ce pr\u0105tki, ryzyko jest du\u017co wi\u0119ksze. Ale gru\u017alica nie wybiera \u2014 choruj\u0105 profesorowie, lekarze, piel\u0119gniarki. To nie jest „choroba marginesu”. Wystarczy stres, odchudzanie, spadek odporno\u015bci \u2014 i infekcja mo\u017ce si\u0119 uaktywni\u0107 nawet po latach od kontaktu.<\/p>\n Dlatego kluczowe jest eliminowanie \u017ar\u00f3d\u0142a zaka\u017cenia \u2014 leczenie chorych. A tu mamy problem: zg\u0142aszamy przypadki do sanepidu, ale cz\u0119sto nie ma dochodzenia, nie ma kontroli. Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b wpada w panik\u0119, robi szum, a potem si\u0119 nie bada. Tymczasem gru\u017alica mo\u017ce „odezwa\u0107 si\u0119” po latach, gdy odporno\u015b\u0107 spadnie. Dlatego warto zrobi\u0107 zdj\u0119cie RTG \u2014 nawet je\u015bli czujemy si\u0119 dobrze.<\/p>\n Dzi\u015b w Polsce notuje si\u0119 oko\u0142o 7\u20138 przypadk\u00f3w gru\u017alicy na 100 tys. mieszka\u0144c\u00f3w. To plasuje nas w grupie kraj\u00f3w o niskiej zapadalno\u015bci, cho\u0107 wci\u0105\u017c daleko nam do najlepszych wynik\u00f3w epidemiologicznych<\/p>\n Lekarz rodzinny mo\u017ce rozpozna\u0107 pacjenta z gru\u017alic\u0105 bez zdj\u0119cia RTG?<\/p>\n Najcz\u0119\u015bciej dopiero po objawach, a to oznacza, \u017ce choroba jest ju\u017c rozwini\u0119ta. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pacjent\u00f3w trafia do lekarza, gdy ma zaawansowane zmiany w p\u0142ucach. A gru\u017alica to nie tylko p\u0142uca \u2014 5-10 proc. przypadk\u00f3w to gru\u017alica ko\u015bci<\/a>, nerek<\/a>, narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych. Rozpoznajemy je bardzo p\u00f3\u017ano, bo lekarze rzadko o niej my\u015bl\u0105. Przyk\u0142ad? Ja\u0142owy ropomocz \u2014 typowy dla gru\u017alicy uk\u0142adu moczowego \u2014 bywa mylony z nawracaj\u0105cymi infekcjami. Dlaczego? Bo gru\u017alica zosta\u0142a wyparta ze \u015bwiadomo\u015bci, uznana za „chorob\u0119 wstydliw\u0105”.<\/p>\n Gru\u017alica chorob\u0105 wstydliw\u0105?!<\/p>\n Tak. Wiele os\u00f3b wie, \u017ce choruje \u2014 czasem nawet si\u0119 leczy \u2014 ale si\u0119 do tego nie przyznaje. Dlaczego? Bo gru\u017alica przez lata by\u0142a kojarzona z „do\u0142ami spo\u0142ecznymi”. Pami\u0119tam pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy m\u00f3wili: „ja nie mog\u0119 mie\u0107 gru\u017alicy, jestem profesorem”. Albo pytali z nadziej\u0105: „to na pewno nie gru\u017alica, pani doktor?” \u2014 cho\u0107 mieli raka p\u0142uca<\/a>. Tymczasem gru\u017alic\u0119 bym wyleczy\u0142a.<\/p>\n Problem w tym, \u017ce o gru\u017alicy si\u0119 nie m\u00f3wi. Tak jak o \u015bmierci<\/a> \u2014 \u015bmier\u0107 jest „niemodna”, „niefajna”, „nienowoczesna”.<\/p>\n Gru\u017alica naprawd\u0119 wydaje si\u0119 „nienowoczesna” \u2014 co usypia czujno\u015b\u0107. <\/p>\n Tymczasem to choroba, kt\u00f3ra towarzyszy\u0142a nam od zawsze. Ju\u017c w staro\u017cytnym Egipcie, 2600 lat przed Chrystusem, opisywano jej \u015blady w ko\u015bciach. Znaleziono je nawet u mamut\u00f3w! Gru\u017alica by\u0142a, jest i b\u0119dzie. Dzi\u015b mamy dodatkowo problem z oporno\u015bci\u0105 na antybiotyki, bo nadu\u017cywamy lek\u00f3w \u2014 50 proc. antybiotyk\u00f3w w Polsce jest stosowanych niepotrzebnie. A gru\u017alica wielolekooporna to realne zagro\u017cenie.<\/p>\n Jedna trzecia chorych pr\u00f3buje leczy\u0107 si\u0119 sama. Nie wszyscy umr\u0105 \u2014 choroba mo\u017ce si\u0119 tli\u0107 latami, jak w dawnych powie\u015bciach. Pami\u0119ta pani „Wichrowe wzg\u00f3rza”, „Czarodziejsk\u0105 G\u00f3r\u0119” Tomasza Manna? Gru\u017alica by\u0142a obecna w literaturze, muzyce, w \u017cyciu artyst\u00f3w. A dzi\u015b? Udajemy, \u017ce jej nie ma. To b\u0142\u0105d.<\/p>\n MedonetPRO OnetPremiumMedonet<\/p>\n Pacjent z gru\u017alic\u0105 musi by\u0107 izolowany?<\/p>\n Tak, do czasu wyeliminowania pr\u0105tk\u00f3w. WHO m\u00f3wi, \u017ce po dw\u00f3ch tygodniach leczenia chory jest ma\u0142o zaka\u017any, ale ja nie da\u0142abym 100 proc. gwarancji. Wszystko zale\u017cy od skuteczno\u015bci terapii i rozleg\u0142o\u015bci zmian. Bezpieczny czas izolacji to zwykle miesi\u0105c lub dwa, czasem nawet cztery, je\u015bli s\u0105 jamy w p\u0142ucach czy cukrzyca. Dopiero gdy trzy kolejne badania bakteriologiczne s\u0105 ujemne, uznajemy, \u017ce pacjent nie zara\u017ca. Leczenie trwa sze\u015b\u0107\u2013dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy i mo\u017ce by\u0107 kontynuowane w domu.<\/p>\n Nie chcemy zachorowa\u0107. O czym powinni\u015bmy pami\u0119ta\u0107, chc\u0105c chroni\u0107 siebie i innych?<\/p>\n Po pierwsze \u2014 nie mamy pewno\u015bci, \u017ce w naszym otoczeniu nikt nie kaszle z gru\u017alic\u0105. Ludzie ukrywaj\u0105 chorob\u0119. Dlatego warto raz na kilka lat zrobi\u0107 RTG klatki piersiowej i podstawowe badania. Po drugie \u2014 kultura kaszlu i higiena. Je\u015bli jeste\u015bmy chorzy, zak\u0142adajmy mask\u0119, zas\u0142aniajmy usta, myjmy r\u0119ce. Pandemia nauczy\u0142a nas tego, ale szybko zapomnieli\u015bmy. Najgorzej, \u017ce o gru\u017alicy nie my\u015bl\u0105 lekarze \u2014 a powinni.<\/p>\n Gru\u017alica \u2014 czym jest? <\/p>\n Gru\u017alica to choroba zaka\u017ana, kt\u00f3ra mo\u017ce zaatakowa\u0107 niemal ka\u017cdy narz\u0105d, cho\u0107 najcz\u0119\u015bciej dotyka p\u0142uc. Do infekcji dochodzi zwykle podczas d\u0142ugotrwa\u0142ego przebywania w jednym pomieszczeniu z osob\u0105 chor\u0105, kt\u00f3ra kaszle, odkrztusza, m\u00f3wi lub \u015bmieje si\u0119 \u2014 pr\u0105tki unosz\u0105 si\u0119 w powietrzu i trafiaj\u0105 do dr\u00f3g oddechowych.<\/p>\n Typowe objawy gru\u017alicy to: kaszel utrzymuj\u0105cy si\u0119 co najmniej trzy tygodnie, gor\u0105czka<\/a>, nocne poty, os\u0142abienie, brak apetytu, spadek masy cia\u0142a, krwioplucie, b\u00f3le<\/a> w klatce piersiowej<\/a> i duszno\u015bci<\/a>.<\/p>\n Gru\u017alica wci\u0105\u017c nale\u017cy do 10 najcz\u0119stszych przyczyn zgon\u00f3w na \u015bwiecie. Szacuje si\u0119, \u017ce pr\u0105tkami zaka\u017cona jest oko\u0142o jedna czwarta populacji, ale tylko 5\u201310 proc. os\u00f3b rozwinie aktywn\u0105 posta\u0107 choroby.<\/p>\n Szczepionka przeciw gru\u017alicy powsta\u0142a w 1921 r. W Polsce szczepienie dzieci przeciwko tej chorobie jest obowi\u0105zkowe.<\/p>\n Dr Anna Prokop-Staszecka <\/p>\n Doktor nauk medycznych; internista, mikrobiolog, serolog, pulmonolog. Wyk\u0142adowca akademicki Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego (dawniej Akademia Medyczna im. Miko\u0142aja Kopernika w Krakowie), autorka kilkunastu prac naukowych z zakresu medycyny, opublikowanych w specjalistycznych czasopismach polskich i zagranicznych, wieloletnia dyrektor szpitala im Jana Paw\u0142a II w Krakowie. Kieruje Oddzia\u0142em Chor\u00f3b P\u0142uc z Pododdzia\u0142em Onkologicznym w KSS im. Jana Paw\u0142a II.<\/p>\n ![\"MedonetPRO](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/1760947870_673_9xOk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9hMGY5NWNmMDcwYzA5MjFiZDc2NTFlYzU4MDEzNGIzNy5wbmeSlQMAA.jpeg\")
<\/a><\/p>\n![\"Dr](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/blTk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy81MWMyYTQ0ZjkyZTc3OWQ4NGZiNGFhZGMwOTc4ZGNkYS5qcGeRlQLNA.jpeg\")
Tre\u015bci z serwisu Medonet maj\u0105 na celu polepszenie, a nie zast\u0105pienie, kontaktu pomi\u0119dzy U\u017cytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wy\u0142\u0105cznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem si\u0119 do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczeg\u00f3lno\u015bci medycznych, zawartych w Serwisie nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Aleksandra Bujas, Medonet.pl: Wiele os\u00f3b my\u015bli, \u017ce gru\u017alica sko\u0144czy\u0142a si\u0119 na epoce Chopina, tymczasem mamy kolejne nag\u0142o\u015bnione przypadki,…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":118857,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,1845,3042,36,37,25444,27,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,29,30,26],"class_list":{"0":"post-118856","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-choroby_od_a_do_z","11":"tag-choroby_zakazne","12":"tag-featured-news","13":"tag-featurednews","14":"tag-gruzlica","15":"tag-headlines","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-nat_styl","21":"tag-news","22":"tag-omp","23":"tag-pl","24":"tag-poland","25":"tag-polish","26":"tag-polska","27":"tag-polski","28":"tag-screening_general","29":"tag-top-stories","30":"tag-topstories","31":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115615106795537297","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118856","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118856"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118856\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/118857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118856"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118856"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118856"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}