{"id":119370,"date":"2025-11-26T14:29:13","date_gmt":"2025-11-26T14:29:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/119370\/"},"modified":"2025-11-26T14:29:13","modified_gmt":"2025-11-26T14:29:13","slug":"dlugowieczny-gad-nie-zyje-przezyl-dwie-wojny-swiatowe-i-20-prezydentow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/119370\/","title":{"rendered":"D\u0142ugowieczny gad nie \u017cyje. Prze\u017cy\u0142 dwie wojny \u015bwiatowe i 20 prezydent\u00f3w"},"content":{"rendered":"<ul class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large list ids-list ids-list--unordered ids-list--size-large \" datatype=\"disc\">\n<li class=\"ids-list-item\">\n<p>Gramma (ang. Babcia), najstarsza mieszkanka zoo w San Diego, zmar\u0142a w wieku ponad 140 lat.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"ids-list-item\">\n<p>\u017b\u00f3\u0142wie s\u0142oniowe z Galapagos s\u0105 jednymi z najd\u0142u\u017cej \u017cyj\u0105cych i najwi\u0119kszych gad\u00f3w na \u015bwiecie.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"ids-list-item\">\n<p>Populacja \u017c\u00f3\u0142wi s\u0142oniowych jest zagro\u017cona wygini\u0119ciem z powodu dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"ids-list-item\">Wi\u0119cej podobnych informacji znajdziesz na <a class=\"ids-undecorated-link link ids-link link\" href=\"https:\/\/zielona.interia.pl\/#utm_source=Zielona%20Interia&amp;utm_medium=bullet&amp;utm_campaign=powrot_z_wew&amp;iwa_source=bullet\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">stronie g\u0142\u00f3wnej serwisu<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Nie wiadomo dok\u0142adnie, kiedy Gramma, czyli &#8222;Babcia&#8221; trafi\u0142a do zoo w San Diego w Stanach Zjednoczonych. Przedstawiciele zoo twierdz\u0105 jednak, \u017ce przyby\u0142a z ogrodu zoologicznego w Bronksie w 1928 albo w 1931 r. i nale\u017ca\u0142a do pierwszej transzy tych gad\u00f3w pochodz\u0105cych z Galapagos. \u017b\u00f3\u0142wic\u0119 mia\u0142 powita\u0107 sam za\u0142o\u017cyciel plac\u00f3wki.<\/p>\n<p>\u017b\u00f3\u0142wica mog\u0142a mie\u0107 ponad 140 lat<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">O \u015bmierci ukochanej samicy \u017c\u00f3\u0142wia poinformowa\u0142o zoo w San Diego. &#8222;Z ogromnym smutkiem informujemy o jej \u015bmierci, kt\u00f3ra nast\u0105pi\u0142a 20 listopada. Oddani specjali\u015bci uwa\u017cnie monitorowali post\u0119puj\u0105ce schorzenia ko\u015bci zwi\u0105zane z podesz\u0142ym wiekiem \u017c\u00f3\u0142wicy. Jej stan si\u0119 pogarsza\u0142, wi\u0119c za\u0142oga podj\u0119\u0142a pe\u0142n\u0105 wsp\u00f3\u0142czucia, ale wyj\u0105tkowo trudn\u0105 decyzj\u0119 o po\u017cegnaniu Grammy&#8221; &#8211; przekazali opiekunowie zwierz\u0119cia.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Gramma kocha\u0142a zw\u0142aszcza owoce kaktusa i sa\u0142at\u0119 rzymsk\u0105. Pracownicy pieszczotliwie nazywali j\u0105 &#8222;kr\u00f3low\u0105&#8221;. Nic dziwnego, bo prze\u017cy\u0142a w zoo 100 lat. W ci\u0105gu jej \u017cycia w\u0142adz\u0119 w Stanach Zjednoczonych sprawowa\u0142o a\u017c 20 prezydent\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">W mediach spo\u0142eczno\u015bciowych pojawi\u0142y si\u0119 wpisy os\u00f3b, kt\u00f3re odwiedza\u0142y plac\u00f3wk\u0119 dawno temu i wr\u00f3ci\u0142y po kilkudziesi\u0119ciu latach ze swoimi dzie\u0107mi. Gramma wci\u0105\u017c tam by\u0142a.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Ale\u00a0&#8222;Babcia&#8221; nie by\u0142a najstarsz\u0105 przedstawicielk\u0105 \u017c\u00f3\u0142wia s\u0142oniowego \u017cyj\u0105cego w niewoli. Rekordzistk\u0105 by\u0142a samica o imieniu Harriet, kt\u00f3ra wed\u0142ug legend zosta\u0142a zabrana z Galapagos przez samego Karola Darwina. Nie jest to jednak pewne, bo nie wiadomo czy Darwin kiedykolwiek odwiedzi\u0142 Santa Cruz, czyli wysp\u0119, z kt\u00f3rej mia\u0142a zosta\u0107 zabrana Harriet.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Zwierz\u0119 \u017cy\u0142o w australijskim zoo i mog\u0142o do\u017cy\u0107 nawet 175 lat. Inne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105, \u017ce gad o imieniu Tu&#8217;i Malila, kt\u00f3ry umar\u0142 w latach 60. XX w., m\u00f3g\u0142 do\u017cy\u0107 rekordowych 189 lat. \u017b\u00f3\u0142w mia\u0142 by\u0107 podarowany kr\u00f3lowi Tonga przez kapitana J. Cooka ok. 1777 r. Jeszcze w 1949 r. by\u0142 w dobrej formie, a zmar\u0142 w 1965 r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"ids-image-holder__img\" loading=\"lazy\" alt=\"Du\u017cy \u017c\u00f3\u0142w l\u0105dowy spo\u017cywaj\u0105cy ro\u015bliny i owoce na trawiastej powierzchni, w otoczeniu zieleni i drzew.\" title=\"\u017b\u00f3\u0142wica Harriet mog\u0142a do\u017cy\u0107 175 lat\" width=\"800\" height=\"552\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/000LZ73WQCILGG0K-C322-F4.webp.webp\"\/><\/p>\n<p>\u017b\u00f3\u0142wica Harriet mog\u0142a do\u017cy\u0107 175 latWikimedia Commons<\/p>\n<p>D\u0142ugowieczne gady Darwina<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">\u017b\u00f3\u0142wie s\u0142oniowe s\u0105 jednymi z najwi\u0119kszych na Ziemi gad\u00f3w nale\u017c\u0105cych do tego rz\u0119du. Jeden ze znalezionych osobnik\u00f3w mierzy\u0142 1,87 m i wa\u017cy\u0142 ponad 400 kg. Zwierz\u0119ta znane s\u0105 ze swojej si\u0142y i d\u0142ugowieczno\u015bci, w sprzyjaj\u0105cych warunkach mog\u0105 do\u017cy\u0107 nawet 300 lat, cho\u0107 takich przypadk\u00f3w nie odnotowywano. Dzi\u0119ki dodatkowym kopiom gen\u00f3w \u017c\u00f3\u0142wie s\u0142oniowe z Galapagos zwykle prze\u017cywaj\u0105 ponad 100 lat i unikaj\u0105 nowotwor\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">G\u0142\u00f3wnymi przyczynami tego stanu rzeczy s\u0105: utrata siedlisk, wylesianie, osuszanie i zabudowywania dzikich teren\u00f3w, wprowadzanie do przyrody inwazyjnych gatunk\u00f3w i celowe zabijanie gad\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">\u017b\u00f3\u0142wie s\u0142oniowe \u017cyj\u0105 na wyspach Galapagos i stanowi\u0142y dla autora teorii ewolucji, Karola Darwina, g\u0142\u00f3wny dow\u00f3d zr\u00f3\u017cnicowania form zwierz\u0119cych pochodz\u0105cych od wsp\u00f3lnego przodka zajmuj\u0105cych odmienne wyspy i siedliska. Podobnie teoria zi\u0119b Darwina, czyli ptak\u00f3w \u015bpiewaj\u0105cych, opisuje proces ewolucji i m\u00f3wi o tym, \u017ce cho\u0107 gatunki wywodz\u0105 si\u0119 od wsp\u00f3lnego przodka przyby\u0142ego przed wiekami na Wyspy Galapagos, to przystosowa\u0142y si\u0119 do r\u00f3\u017cnych warunk\u00f3w ekologicznych. &#8222;Ptaki te nie znaj\u0105 cz\u0142owieka i uwa\u017caj\u0105 go za r\u00f3wnie niewinnego jak ich wsp\u00f3\u0142ziomkowie, wielkie \u017c\u00f3\u0142wie&#8221; &#8211; pisa\u0142 Darwin.<\/p>\n<p>Emeryci w polskich zoo. Niekt\u00f3rzy maj\u0105 prawie 100 latPolsat NewsPolsat News<\/p>\n<p><a class=\"ids-undecorated-link source ids-page-info--source__link\" href=\"https:\/\/www.interia.pl\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" class=\"ids-image-holder__img\" loading=\"lazy\" alt=\"\" title=\"\" height=\"24px\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1763998694_431_0009A60QQ5I2TYF7-C202-F4.webp.webp\"\/><\/a><\/p>\n<p>Masz sugestie, uwagi albo widzisz b\u0142\u0105d? Napisz do nas<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Gramma (ang. Babcia), najstarsza mieszkanka zoo w San Diego, zmar\u0142a w wieku ponad 140 lat. \u017b\u00f3\u0142wie s\u0142oniowe z&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":119371,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-119370","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115616479284807188","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119370","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119370"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119370\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/119371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}