![\"Liczba](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/3M8k9kpTURBXy81NWJjZjM5MDJiZTNlMjM2OWM2NmM0MTJjMjlmYWQ0My5wbmeRkwLNA5gA3gACoTABoTEB.jpeg\"\/)
<\/p>\nW latach 2020-2024 liczba kontroli ZUS wzros\u0142a ponad dwukrotnie \u2014 z ok. 12 tys. do blisko 30 tys. rocznie. Tak wynika z danych zak\u0142adu, kt\u00f3re przeanalizowa\u0142 Grant Thornton. \u2014 Oznacza to, \u017ce ZUS znacznie zintensyfikowa\u0142 dzia\u0142ania kontrolne i powr\u00f3ci\u0142 do pe\u0142nego zakresu nadzoru po okresie pandemii \u2014 m\u00f3wi Anna Szczepska, senior mened\u017cer w Departamencie Outsourcingu Grant Thornton. Co wi\u0119cej, a\u017c 93 proc. kontroli ko\u0144czy si\u0119 wykryciem nieprawid\u0142owo\u015bci, a wi\u0119c skuteczno\u015b\u0107 wykrycia nieprawid\u0142owo\u015bci jest bardzo wysoka.<\/p>\n
Zobacz, z jakich \u017ar\u00f3de\u0142 korzysta dzi\u015b ZUS, typuj\u0105c firmy do kontroli, jakie obszary najcz\u0119\u015bciej kontroluj\u0105 inspektorzy, o co pytaj\u0105 i jakie dokumenty warto przygotowa\u0107 przed kontrol\u0105 ZUS.<\/p>\n
Czytaj tak\u017ce w BUSINESS INSIDER<\/p>\n
Kontroli ZUS przybywa z roku na rok? <\/p>\n
Celem kontroli ZUS jest sprawdzenie, czy p\u0142atnicy prawid\u0142owo realizuj\u0105 swoje obowi\u0105zki zwi\u0105zane ze zg\u0142aszaniem os\u00f3b do ubezpiecze\u0144, naliczaniem i op\u0142acaniem sk\u0142adek oraz wyp\u0142at\u0105 \u015bwiadcze\u0144. W ostatnich latach liczba kontroli systematycznie ro\u015bnie, \u015brednio o 25 proc. \u2014 wynika ze statystyk ZUS, kt\u00f3re przytacza raport Grant Thornton. Firma doradcza przeanalizowa\u0142a w nim wyniki kontroli ZUS za pi\u0119\u0107 ostatnich lat. W 2024 r. (najnowsze dane) liczba kontroli przekroczy\u0142a 29,5 tys., z czego a\u017c 27,5 tys. kontroli zako\u0144czy\u0142o si\u0119 wykryciem uchybie\u0144. <\/p>\n
To oznacza, \u017ce ro\u015bnie te\u017c ich skuteczno\u015b\u0107. W zesz\u0142ym roku wynios\u0142a a\u017c 93 proc., co oznacza, \u017ce przypadki zako\u0144czenia kontroli bez stwierdzenia uchybie\u0144 nale\u017c\u0105 do rzadko\u015bci. <\/p>\n
<\/p>\n
Liczba kontroli ZUS i skuteczno\u015b\u0107 kontroli w latach 2020-2024 <\/p>\n
Kogo kontroluj\u0105 inspektorzy ZUS, jakie bran\u017ce i ile trwaj\u0105 kontrole?<\/p>\n
Prawie 75 proc. skontrolowanych w minionych latach p\u0142atnik\u00f3w stanowi\u0142y ma\u0142e i mikro przedsi\u0119biorstwa \u2014 wynika z raportu. W 2024 r. na jednego skontrolowanego p\u0142atnika przypada\u0142o ok. 68 ubezpieczonych. \u015arednio kontrola ZUS trwa jedynie siedem dni kalendarzowych. Co roku czas kontroli si\u0119 nieco skraca.<\/p>\n
Inspektorzy ZUS najcz\u0119\u015bciej w minionych pi\u0119ciu latach kontrolowali podmioty zajmuj\u0105ce si\u0119 edukacj\u0105 oraz handlem detalicznym, z wy\u0142\u0105czeniem handlu samochodami.<\/p>\n
![\"Raport](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/wWKk9kpTURBXy8xNWQxMTNiNDgzMWVkNWU4MGRhZWRmNDgwYTRhYzAxMC5qcGeRkwLNA5gA3gACoTABoTEB.jpeg\"\/)
<\/p>\n
Raport wyja\u015bnia, czego dotycz\u0105 kontrole ZUS<\/p>\n
|
\n Kuba Kwiatkowski \/ Shutterstock<\/p>\n
Co najbardziej interesuje inspektor\u00f3w ZUS?<\/p>\n
\u2014 Dzia\u0142ania ZUS s\u0105 dzi\u015b znacznie bardziej ukierunkowane i poprzedzone szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0105 ryzyka. ZUS coraz cz\u0119\u015bciej wykorzystuje dane z wielu \u017ar\u00f3de\u0142 \u2014 w tym z portali z ofertami pracy czy medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych \u2014 by typowa\u0107 podmioty do weryfikacji. Najcz\u0119\u015bciej kontrolowane obszary to: umowy cywilnoprawne, podr\u00f3\u017ce s\u0142u\u017cbowe, oddelegowania oraz \u015bwiadczenia pozap\u0142acowe \u2014 wyja\u015bnia Anna Szczepska.<\/p>\n
Z raportu wynika, \u017ce we wszystkich pi\u0119ciu latach, jakie przeanalizowali autorzy raportu, najcz\u0119\u015bciej wykrywane nieprawid\u0142owo\u015bci podczas kontroli ZUS dotyczy\u0142y wykonywania pracy na rzecz w\u0142asnego pracodawcy (art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych). Inspektorzy na tej podstawie podwa\u017caj\u0105 umowy cywilnoprawne (g\u0142\u00f3wnie zlecenia), a nie kontrakty B2B.<\/p>\n
Jak m\u00f3wi \u0141ukasz Boszko, doradca podatkowy i mened\u017cer w Departamencie Doradztwa Grant Thornton, zakwestionowanie umowy-zlecenia na rzecz w\u0142asnego pracodawcy skutkuje obowi\u0105zkowym obj\u0119ciem takiej osoby ubezpieczeniami jak pracownika.<\/p>\n
\u2014 W praktyce inspektorzy ZUS dysponuj\u0105 narz\u0119dziami pozwalaj\u0105cymi \u0142atwo wykaza\u0107 istnienie takiego stosunku: wystarczy analiza faktur wystawianych przez podmiot powi\u0105zany oraz zg\u0142osze\u0144 do ZUS z kodami ograniczonymi wy\u0142\u0105cznie do ubezpieczenia zdrowotnego. W po\u0142\u0105czeniu z dost\u0119pem do danych z system\u00f3w bankowych, rejestr\u00f3w publicznych oraz algorytm\u00f3w ZUS mo\u017ce skutecznie typowa\u0107 podmioty do kontroli i rekonstruowa\u0107 relacje gospodarcze mi\u0119dzy nimi \u2014 wyja\u015bnia \u0141ukasz Boszko.<\/p>\n
To szczeg\u00f3lnie niebezpieczne dla firm, je\u015bli we\u017amiemy pod uwag\u0119 planowane zwi\u0119kszenie uprawnie\u0144 dla inspektor\u00f3w Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 mogli natychmiast zamieni\u0107 umow\u0119-zlecenie i kontrakt B2B w umow\u0119 o pracy. \u2014 W efekcie ryzyko zakwestionowania kontrakt\u00f3w B2B mo\u017ce istotnie wzrosn\u0105\u0107 \u2014 m\u00f3wi \u0141ukasz Boszko. Zw\u0142aszcza \u017ce PIP i ZUS maj\u0105 wymienia\u0107 si\u0119 informacjami.<\/p>\n
Z raportu wynika te\u017c, \u017ce nawet je\u015bli ubezpieczony lub p\u0142atnik zaskar\u017cy decyzj\u0119 ZUS do s\u0105du (co czyni ok. 40 proc. z ubezpieczonych i p\u0142atnik\u00f3w), to s\u0105dy powszechne staj\u0105 bardzo cz\u0119sto po stronie ZUS. A zatem s\u0105dy wi\u0119kszo\u015b\u0107 skarg na decyzje ZUS oddalaj\u0105.<\/p>\n