![\"Centrum](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1IPk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9iNDAwNjc4NTU3YjMwNmZkYjgzZDdiNTE0NjI5YzBlMi5qcGeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\n
Centrum logistyczne w Ma\u0142aszewiczachWojciech Pacewicz \/ PAP<\/p>\n
Drugi obszar to energetyka i odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii. Zalew tanich chi\u0144skich paneli fotowoltaicznych i baterii destabilizuje rynek, a chi\u0144skie firmy coraz \u015bmielej pr\u00f3buj\u0105 wej\u015b\u0107 w projekty magazyn\u00f3w energii \u2014 zw\u0142aszcza na Dolnym \u015al\u0105sku i w Wielkopolsce.<\/p>\n
Trzeci obszar to technologie i dane \u2014 czyli tzw. Big Tech. Chodzi o oferowanie polskim samorz\u0105dom i lokalnym firmom rozwi\u0105za\u0144 z zakresu zarz\u0105dzania ruchem, system\u00f3w CCTV z rozpoznawaniem twarzy czy chmurowych system\u00f3w przetwarzania danych. To typowa chi\u0144ska strategia budowania mi\u0119kkich zale\u017cno\u015bci \u2014 \u0142\u0105czenie poziomu samorz\u0105dowego z lokalnym biznesem, tworzenie sieci powi\u0105za\u0144, kt\u00f3re z czasem mog\u0105 przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w trwa\u0142e wp\u0142ywy.<\/p>\n
Chi\u0144czykom udaje si\u0119 realizowa\u0107 u nas swoje interesy?<\/p>\n
Cz\u0119\u015bciowo tak, ale w ograniczonym zakresie. Dzia\u0142aj\u0105 punktowo, raczej testowo. W niekt\u00f3rych obszarach, jak magazyny energii, wida\u0107 pewne post\u0119py, ale to wci\u0105\u017c przedsi\u0119wzi\u0119cia niewielkiej skali.<\/p>\n
A czy s\u0105 dziedziny w kt\u00f3rych Chiny chcia\u0142yby z Polsk\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107, ale im si\u0119 to nie udaje?<\/p>\n
Oczywi\u015bcie. Nale\u017c\u0105 do nich przede wszystkim elektromobilno\u015b\u0107, technologie smart cities oraz inwestycje infrastrukturalne na wz\u00f3r tych realizowanych na Ba\u0142kanach.<\/p>\n
W przypadku elektromobilno\u015bci Chiny pr\u00f3buj\u0105 rozwija\u0107 w Polsce montownie pojazd\u00f3w elektrycznych i baterii. Problem w tym, \u017ce nie s\u0105 to inwestycje technologiczne, tylko montownie o niskiej warto\u015bci dodanej, kt\u00f3re mog\u0105 \u0142atwo znikn\u0105\u0107. W Polsce funkcjonuje przy tym silne lobby prochi\u0144skie, cz\u0119sto zwi\u0105zane z by\u0142ymi politykami r\u00f3\u017cnych ugrupowa\u0144, co dodatkowo komplikuje spraw\u0119. Z punktu widzenia polskiej gospodarki te inwestycje si\u0119 po prostu nie op\u0142acaj\u0105.<\/p>\n
A technologie smart cities?<\/p>\n
Pekin chcia\u0142by, by Europa \u015arodkowa sta\u0142a si\u0119 rynkiem zbytu dla chi\u0144skich rozwi\u0105za\u0144 z zakresu tzw. AI governance, czyli zarz\u0105dzania sztuczn\u0105 inteligencj\u0105. Polska jednak od 2023 r. wstrzymuje tego typu projekty, kieruj\u0105c si\u0119 wzgl\u0119dami bezpiecze\u0144stwa infrastrukturalnego i ochrony danych.<\/p>\n
Podobnie wygl\u0105da kwestia inwestycji infrastrukturalnych. Chi\u0144skie firmy pr\u00f3bowa\u0142y wej\u015b\u0107 w projekty drogowe, kolejowe czy portowe, jak Port Gdynia czy CPK, ale napotka\u0142y sprzeciw ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa oraz brak zgody ze strony Unii Europejskiej. To przyk\u0142ad obszar\u00f3w, w kt\u00f3rych Chiny chcia\u0142yby dzia\u0142a\u0107, ale nie potrafi\u0105 dostosowa\u0107 si\u0119 do europejskich reali\u00f3w.<\/p>\n
![\"Port](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Gj3k9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8wMTNiMjYzZDNlYWZlNjIzODYxOWI5Y2JjOGI2NmQ5MC5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n
Port GdyniaMarcin Gadomski \/ PAP<\/p>\n
Ca\u0142a ta sytuacja pokazuje, \u017ce model inwestycji oferowany przez Pekin nie daje Polsce realnej warto\u015bci dodanej. Zwykle jest to niska jako\u015b\u0107 ekonomiczna albo wysoki poziom ryzyka bezpiecze\u0144stwa. To podej\u015bcie nie przystaje ju\u017c do warunk\u00f3w po roku 2022, czego Chiny nie chc\u0105 przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci.<\/p>\n
Mimo to chi\u0144ska elita polityczna wci\u0105\u017c jest przekonana, \u017ce potrafi skutecznie rozgrywa\u0107 Europ\u0119, tak, jak robi\u0142a to wcze\u015bniej, a dzi\u015b z powodzeniem stosuje wobec Afryki i kraj\u00f3w Azji.<\/p>\n
Wej\u015bcie Chin do Afryki i Azji zosta\u0142o zorganizowane w ramach szeroko zakrojonej strategii wsp\u00f3\u0142pracy z krajami Globalnego Po\u0142udnia, w kt\u00f3rej Pekin oferuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 \u2014 ale cz\u0119sto na warunkach korzystnych dla Chin, z du\u017c\u0105 obecno\u015bci\u0105 chi\u0144skich firm i standard\u00f3w. W 2021 r. Pekin przedstawi\u0142 swoj\u0105 „Global Development Initiative”, a nast\u0119pnie w kwietniu 2022 r. zaproponowa\u0142 te\u017c „Global Security Initiative” jako cz\u0119\u015b\u0107 szerszego modelu bezpiecze\u0144stwa mi\u0119dzynarodowego. Europa przyj\u0119\u0142a te inicjatywy sceptycznie \u2014 nie traktuje ich jako priorytet i dobrze identyfikuje zwi\u0105zane z nimi ryzyka.<\/p>\n
Wbrew medialnym narracjom o „przegapionej szansie” na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Chinami Europa coraz lepiej rozumie, \u017ce relacje z Pekinem musz\u0105 by\u0107 oparte na bezpiecze\u0144stwie, a nie na \u015blepej wierze w korzy\u015bci ekonomiczne. To, \u017ce Chiny nie s\u0105 zainteresowane poznaniem Europy, jest najlepszym dowodem na asymetri\u0119 w tych relacjach.<\/p>\n
W szerszym kontek\u015bcie problem le\u017cy w braku zrozumienia Europy przez Chiny. Od lat w Europie rozwija si\u0119 sinologia, programy badawcze, dialogi i inicjatywy maj\u0105ce pom\u00f3c w zrozumieniu Chin. Tymczasem w Chinach nie ma odwrotnego procesu. Pekin nie jest zainteresowany poznawaniem Europy.<\/p>\n
Dlaczego?<\/p>\n
W tym wszystkim tkwi g\u0142\u0119bsza filozoficzna r\u00f3\u017cnica. W chi\u0144skim my\u015bleniu \u015bwiat istnieje wtedy, gdy jest uporz\u0105dkowany, a \u0142ad ma wymiar moralny. To ontologia uk\u0142adu, w kt\u00f3rej wszystko ma swoje miejsce w hierarchii. W europejskiej tradycji, opartej na konstytucjonalizmie, filozofii krytycznej i idei deliberacji, \u015bwiat istnieje jako proces: konflikt, sp\u00f3r, korekta, kompromis. Dla Europejczyk\u00f3w porz\u0105dek rodzi si\u0119 z regu\u0142, kt\u00f3re nie faworyzuj\u0105 \u017cadnej strony. Dla Chi\u0144czyk\u00f3w porz\u0105dek jest dobry wtedy, gdy przywraca hierarchi\u0119, a ich miejsce w tej hierarchii nie podlega dyskusji.<\/p>\n
To dwa zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne \u015bwiaty.<\/p>\n
Dla Chi\u0144czyk\u00f3w Europa jest konstrukcj\u0105 pozbawion\u0105 \u015brodka, z ich perspektywy niezrozumia\u0142\u0105. My mamy instytucje, kt\u00f3re rozdzielaj\u0105 w\u0142adz\u0119: Parlament Europejski, Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci, Komisj\u0119 Europejsk\u0105, kt\u00f3re wzajemnie si\u0119 kontroluj\u0105. Dla Chi\u0144czyka wychowanego w my\u015bleniu o pionowej strukturze w\u0142adzy wygl\u0105da to, jak system chaosu i wiecznych nieporozumie\u0144. Nie potrafi\u0105 zrozumie\u0107, \u017ce w tej pozornej krucho\u015bci tkwi si\u0142a: im wi\u0119cej spor\u00f3w, tym silniejsza wiara w regu\u0142y. Europa jest wsp\u00f3lnot\u0105 zasad, a nie wsp\u00f3lnot\u0105 pos\u0142usze\u0144stwa. W Chinach jest odwrotnie.<\/p>\n
Europa nie jest jednak jednolita. W\u0119gry i Serbia ch\u0119tnie korzystaj\u0105 z chi\u0144skich inwestycji.<\/p>\n
W\u0119gry i Serbia aktywnie korzystaj\u0105 z chi\u0144skich inwestycji i od lat prowadz\u0105 wobec Pekinu polityk\u0119 otwarcia. W\u0119gry, pa\u0144stwo, kt\u00f3rego system polityczny w ostatnich latach wyra\u017anie os\u0142ab\u0142 pod wzgl\u0119dem demokratycznym, ju\u017c w pierwszej dekadzie XXI w. rozwija\u0142y narz\u0119dzia u\u0142atwiaj\u0105ce dost\u0119p kapita\u0142u z Chin. W latach 2013\u20132017 funkcjonowa\u0142 tzw. program obligacyjny, kt\u00f3ry po zakupie obligacji pa\u0144stwowych umo\u017cliwia\u0142 uzyskanie prawa sta\u0142ego pobytu (a w konsekwencji kilku lat paszport). Przyci\u0105gn\u0119\u0142o to grup\u0119 zamo\u017cnych obywateli Chin oraz inwestor\u00f3w, a wraz z nimi \u2014 nowe kana\u0142y wp\u0142ywu politycznego i gospodarczego.<\/p>\n
![\"Viktor](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/p2sk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8xMzU5YTMyNTVhNjRjMjA3YzVmZjc1MTNmMmUyNTYzZC5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n
Viktor OrbanAARON SCHWARTZ \/ POOL \/ PAP<\/p>\n
Na Ba\u0142kanach chi\u0144skie zaanga\u017cowanie ma d\u0142u\u017csz\u0105 histori\u0119. Nie dotyczy to jedynie Serbii, lecz r\u00f3wnie\u017c Czarnog\u00f3ry. Korzenie tych relacji si\u0119gaj\u0105 czas\u00f3w Jugos\u0142awii, kt\u00f3ra po roz\u0142amie radziecko-chi\u0144skim prowadzi\u0142a wobec Pekinu samodzieln\u0105 polityk\u0119 i utrzymywa\u0142a z nim ponadprzeci\u0119tnie dobre stosunki. Cho\u0107 pojawia si\u0119 domniemanie, \u017ce po rozpadzie Jugos\u0142awii cz\u0119\u015b\u0107 dawnych powi\u0105za\u0144 gospodarczych zosta\u0142a przeniesiona lub odtworzona w p\u00f3\u017aniejszych latach w relacjach z Chinami, brak na to jednoznacznych dowod\u00f3w. Pewne jest natomiast to, \u017ce wi\u0119zi \u2014 polityczne, dyplomatyczne i infrastrukturalne \u2014 by\u0142y wyj\u0105tkowo silne i stanowi\u0105 dzi\u015b naturalny fundament wsp\u00f3\u0142pracy. To strategia „wody wlewanej w p\u0119kni\u0119cia”.<\/p>\n
Na czym polega?<\/p>\n
Wsp\u00f3\u0142czesna polityka Pekinu na Ba\u0142kanach polega na wchodzeniu tam, gdzie struktury pa\u0144stwowe i gospodarcze s\u0105 najs\u0142absze, gdzie brakuje inwestycji zachodnich lub gdzie integracja europejska utkn\u0119\u0142a w martwym punkcie. Jest to w\u0142a\u015bnie strategia „wody wlewanej w p\u0119kni\u0119cia”, polegaj\u0105ca na wykorzystywaniu istniej\u0105cych szczelin politycznych i ekonomicznych, aby stopniowo rozszerza\u0107 wp\u0142ywy. Serbia i Czarnog\u00f3ra \u2014 ze wzgl\u0119du na swoje deficyty instytucjonalne i wysoki poziom zale\u017cno\u015bci od inwestycji infrastrukturalnych \u2014 sta\u0142y si\u0119 szczeg\u00f3lnie podatnymi partnerami w tej polityce.<\/p>\n
Chiny wci\u0105\u017c pozostaj\u0105 fabryk\u0105 \u015bwiata, czy ju\u017c sta\u0142y si\u0119 motorem globalnej innowacji?<\/p>\n
To, co cz\u0119sto umyka zachodnim obserwatorom, to fakt, \u017ce chi\u0144ska gospodarka nie zna innego modelu ni\u017c ci\u0105g\u0142a, masowa produkcja. Owszem, Pekin m\u00f3wi o innowacjach i o przechodzeniu do wy\u017cszej ligi technologicznej, ale w praktyce wci\u0105\u017c dzia\u0142a wed\u0142ug dobrze znanego schematu: produkujemy, eksportujemy i liczymy na globalny popyt. To jest DNA tamtejszego systemu.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie Chiny pr\u00f3bowa\u0142y pobudzi\u0107 konsumpcj\u0119 wewn\u0119trzn\u0105, bo to mia\u0142 by\u0107 spos\u00f3b na uniezale\u017cnienie si\u0119 od eksportu. Po pandemii ruszy\u0142y programy stymulacyjne \u2014 cho\u0107by szeroko zakrojona akcja „Oddaj stare, kup nowe”, zach\u0119caj\u0105ca do wymiany AGD i elektroniki. Wydano na to miliardy dolar\u00f3w.<\/p>\n
I jaki by\u0142 efekt?<\/p>\n
Wzrost konsumpcji na poziomie 2,3 proc. To bardzo wyra\u017any sygna\u0142: Chi\u0144czycy nie ufaj\u0105 w\u0142adzy na tyle, by swobodnie wydawa\u0107 pieni\u0105dze. Trzymaj\u0105 oszcz\u0119dno\u015bci, bo nie wiedz\u0105, co przyniesie jutro.<\/p>\n
To samo pokaza\u0142o ostatnie plenum Komunistycznej Partii Chin. S\u0142owa klucze nie brzmia\u0142y „innowacja” czy „rozw\u00f3j”, ale „bezpiecze\u0144stwo” i „kontrola”. W chi\u0144skiej tradycji politycznej jest to logiczne \u2014 najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem dla ka\u017cdej dynastii by\u0142 zawsze luan, czyli chaos. A je\u015bli najwi\u0119kszym l\u0119kiem jest chaos, to naturaln\u0105 odpowiedzi\u0105 staje si\u0119 wzmacnianie aparatu nadzoru.<\/p>\n
Najbardziej obrazowy jest przypadek Jacka Ma.<\/p>\n
Tw\u00f3rcy Alibaby. <\/p>\n
Po jego wyst\u0105pieniu w pa\u017adzierniku 2020 r., na forum Bund Finance Summit w Szanghaju, w kt\u00f3rym skrytykowa\u0142 system finansowy i zapowiedzia\u0142 rozw\u00f3j Ant Group, praktycznie znikn\u0105\u0142 z przestrzeni publicznej. Firma zosta\u0142a rozbita na cz\u0119\u015bci, a pa\u0144stwo wyci\u0105gn\u0119\u0142o lekcj\u0119: od tej pory ka\u017cda du\u017ca prywatna sp\u00f3\u0142ka musia\u0142a wprowadzi\u0107 w swoich strukturach obowi\u0105zkow\u0105 kom\u00f3rk\u0119 partyjn\u0105, kt\u00f3ra nadzoruje jej dzia\u0142ania.<\/p>\n
![\"Jack](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/mIMk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy84MDA2NTEwNGQzYWVkNGZiMjI4ZWNmNjhjZWQ1MWNmNi5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n
Jack Ma (2019 r.)SERGEY DOLZHENKO \/ PAP<\/p>\n
I to warto sobie wyobrazi\u0107 w polskich realiach. To tak, jakby pa\u0144stwo powiedzia\u0142o du\u017cej prywatnej firmie: „Chcecie dalej dzia\u0142a\u0107? Prosz\u0119 bardzo, ale w \u015brodku musi powsta\u0107 r\u00f3wnoleg\u0142a struktura partyjna, bezpo\u015brednio podleg\u0142a rz\u0105dowi”. Tak dzi\u015b wygl\u0105da chi\u0144ski model gospodarczy \u2014 pe\u0142na, systemowa obecno\u015b\u0107 partii w ka\u017cdym sektorze, o ka\u017cdej porze.<\/p>\n
Nasze dwa \u015bwiaty mog\u0105 si\u0119 porozumie\u0107?<\/p>\n
Europa, w tym Polska, pr\u00f3buje szuka\u0107 zrozumienia, dialogu. Problem w tym, \u017ce cz\u0119sto robi to naiwnie. Wystarczy spojrze\u0107 na dyskusje, jakie tocz\u0105 si\u0119 w mediach czy na portalach spo\u0142eczno\u015bciowych, pe\u0142ne wiary, \u017ce „wszystko zale\u017cy od rozmowy”, od „gestu”, od „dialogu”. Tymczasem to nie jest kwestia kulturowej empatii, tylko twardej polityki. Inwestycje, wp\u0142ywy, decyzje gospodarcze \u2014 wszystko to s\u0105 narz\u0119dzia polityczne. Nie chodzi o romantyzowanie rzeczywisto\u015bci, ale o jej trze\u017aw\u0105 ocen\u0119.<\/p>\n
Ciekawym przyk\u0142adem jest Wielka Brytania. Z jednej strony tamtejsza armia korzysta z chi\u0144skich drukarek 3D do produkcji dron\u00f3w bojowych, z drugiej \u2014 s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa ostrzegaj\u0105, \u017ce Chiny pr\u00f3buj\u0105 kontaktowa\u0107 si\u0119 z cz\u0142onkami obu izb parlamentu, by zdobywa\u0107 poufne informacje. To pokazuje paradoks Zachodu: najpierw szeroko wpuszczono Chiny, licz\u0105c na korzy\u015bci gospodarcze, a dopiero teraz zaczynamy rozumie\u0107 skal\u0119 zagro\u017ce\u0144 i pr\u00f3bujemy si\u0119 z tego otrz\u0105sn\u0105\u0107.<\/p>\n
Dok\u0142adnie jest tak, jak pan m\u00f3wi. Najpierw wpu\u015bcili\u015bmy Chiny szerokim strumieniem, nie maj\u0105c \u017cadnych narz\u0119dzi ani \u015bwiadomo\u015bci, jak to kontrolowa\u0107. Dopiero z czasem zacz\u0119li\u015bmy uczy\u0107 rozpoznawania chi\u0144skich wp\u0142yw\u00f3w i ich mechanizm\u00f3w. Wtedy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie wszystko, co przychodzi z Chin, jest bezpieczne.<\/p>\n
W Polsce elity polityczne nadal maj\u0105 poznawczy dyskomfort wobec Chin. Wci\u0105\u017c \u017cywy jest mit „chi\u0144skiej neutralno\u015bci”, przekonanie, \u017ce mo\u017cna prowadzi\u0107 polityk\u0119 wobec Pekinu bez odniesienia do agresji Rosji i wsparcia, jakiego Chiny faktycznie udzielaj\u0105 Kremlowi. To zaskakuj\u0105ce, zw\u0142aszcza gdy s\u0142yszy si\u0119 wypowiedzi ludzi, kt\u00f3rzy powinni ju\u017c dawno zrozumie\u0107 zmian\u0119 sytuacji po 24 lutego 2022 r.<\/p>\n
Chiny nie s\u0105 ani szans\u0105, ani zagro\u017ceniem samym w sobie. S\u0105 pa\u0144stwem, kt\u00f3re \u015bwiadomie podporz\u0105dkowuje gospodark\u0119 celom politycznym. I w\u0142a\u015bnie to trzeba zrozumie\u0107. Musimy nauczy\u0107 si\u0119 odczytywa\u0107 chi\u0144skie dzia\u0142ania bez z\u0142udze\u0144 i sentyment\u00f3w.<\/p>\n
***<\/p>\n
*Dr Maciej Gaca, prof. Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu, sinolog, dyplomata, kulturoznawca, za\u0142o\u017cyciel Instytutu Polskiego w Pekinie, by\u0142y Dyrektor Generalny Biura Polskiego w Tajpej w latach 2015-2019, cz\u0142onek „Obserwatorium Azjatyckiego” Centrum Studi\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Piotr Gruszka: W Chinach \u017cyje miliard czterysta milion\u00f3w ludzi, w Polsce trzydzie\u015bci siedem milion\u00f3w. Ta dysproporcja jest kolosalna.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":120325,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[56,32,33,85,36,37,27,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,80,29,30,94,26,79],"class_list":{"0":"post-120324","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-chiny","12":"tag-featured-news","13":"tag-featurednews","14":"tag-headlines","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-pl","23":"tag-poland","24":"tag-polish","25":"tag-polska","26":"tag-polski","27":"tag-screening_general","28":"tag-swiat","29":"tag-top-stories","30":"tag-topstories","31":"tag-ue","32":"tag-wiadomosci","33":"tag-wielka_brytania"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115620025972632751","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120324","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120324"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120324\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/120325"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120324"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120324"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120324"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}