Przewodnicz\u0105ca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen poinformowa\u0142a, \u017ce 19 wrze\u015bnia kraje UE uzgodni\u0142y 19. pakiet sankcji wobec Rosji. Powiedzia\u0142a, \u017ce UE zamyka „luki finansowe”, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na obej\u015bcie poprzednich sankcji \u2014 nak\u0142ada ograniczenia na banki w Rosji i krajach trzecich wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ce z rosyjskimi systemami p\u0142atniczymi, a tak\u017ce na gie\u0142dy kryptowalut i cz\u0119\u015b\u0107 operacji z kryptowalutami.<\/p>\n
W nowym pakiecie sankcji ca\u0142kowicie zakazane s\u0105 wszelkie transakcje z udzia\u0142em Gazpromu i Rosnieftu oraz import rosyjskiego LNG [skroplony gaz ziemny] do Europy. Cena rosyjskiej ropy nie mo\u017ce przekracza\u0107 47 dol. 60 cent\u00f3w (ok. 172 z\u0142) za bary\u0142k\u0119. Wprowadzone zosta\u0142y r\u00f3wnie\u017c sankcje wobec 118 tankowc\u00f3w z szarej strefy \u015bwiatowego handlu morskiego nazywanej „flot\u0105 cieni”.<\/p>\n
\u2014 podsumowa\u0142a Ursula von der Leyen.<\/p>\n
Brzmi to logicznie. Z poprzednich pakiet\u00f3w sankcji wynika, \u017ce pi\u0119t\u0105 achillesow\u0105 Rosji s\u0105 dochody z ropy i gazu. Dlatego teraz UE uderza z jednej strony w mo\u017cliwo\u015bci Rosji do sprzeda\u017cy ropy i gazu (przede wszystkim LNG), a z drugiej \u2014 w sposoby pozyskiwania pieni\u0119dzy za w\u0119glowodory i przekszta\u0142cania tych dochod\u00f3w w towary wspieraj\u0105ce wojn\u0119 i gospodark\u0119.<\/p>\n
Idzie to ca\u0142kiem dobrze: dochody Rosji z ropy i gazu spadaj\u0105. Podobnie ma si\u0119 sprawa z eksportem ropy i LNG. To wszystko zwi\u0119ksza dziur\u0119 w rosyjskim bud\u017cecie. Dlatego reakcja Rosji na te sankcje wydaje si\u0119 co najmniej podejrzana.<\/p>\n
Jednak reakcja rynku na wiadomo\u015b\u0107 o sankcjach nie by\u0142a zbyt imponuj\u0105ca: indeks Moskiewskiej Gie\u0142dy Papier\u00f3w Warto\u015bciowych w pi\u0105tek zaliczy\u0142 nieznaczny spadek, a do poniedzia\u0142ku o sankcjach zupe\u0142nie zapomniano. Do\u015b\u0107 szybko ucich\u0142y r\u00f3wnie\u017c g\u0142osy o tym w rosyjskch serwisach informacyjnych. Putin na posiedzeniu Rady Bezpiecze\u0144stwa nie porusza\u0142 tego tematu. Dlaczego wi\u0119c reakcja na tak powa\u017cne, jak si\u0119 wydaje, ograniczenia odbi\u0142a si\u0119 w Rosji tak s\u0142abym echem?<\/p>\n
Na papierze wygl\u0105da\u0142o to gro\u017anie<\/p>\n
Po pierwsze dlatego, \u017ce jak na razie s\u0105 to jedynie propozycje Komisji Europejskiej. Musz\u0105 one jeszcze zosta\u0107 zatwierdzone przez wszystkie 27 kraj\u00f3w Unii Europejskiej \u2014 a z poprzednich pakiet\u00f3w sankcji pami\u0119tamy, jak w takich sprawach g\u0142osuj\u0105 cho\u0107by S\u0142owacja i W\u0119gry<\/a>. Mo\u017cliwe wi\u0119c, \u017ce kszta\u0142 pakietu z sankcjami jeszcze si\u0119 zmieni.<\/p>\n Ursula von der Leyen nie zd\u0105\u017cy\u0142a jeszcze wyg\u0142osi\u0107 swojego przem\u00f3wienia, a wiceprzewodnicz\u0105ca Komisji Europejskiej Kaja Kallas ju\u017c wprowadzi\u0142a sprostowanie. W serwisie spo\u0142eczno\u015bciowym X napisa\u0142a, \u017ce UE walczy z dochodami Rosji ze sprzeda\u017cy no\u015bnik\u00f3w energii i doda\u0142a:<\/p>\n Naszym celem jest przyspieszenie rezygnacji z rosyjskiego skroplonego gazu ziemnego do 1 stycznia 2027 r.<\/p>\n<\/blockquote>\n Udzia\u0142 rosyjskiego LNG w zakupach skroplonego gazu przez UE wynosi 15 proc. Mo\u017cna go \u0142atwo zast\u0105pi\u0107 gazem ze Stan\u00f3w Zjednoczonych czy Kataru, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o innych krajach \u2014 a Unia Europejska potrzebuje jeszcze dw\u00f3ch lat stara\u0144?<\/p>\n To w\u0142a\u015bnie ta powolno\u015b\u0107 i ostro\u017cno\u015b\u0107, z kt\u00f3rych znana jest UE, nie pozwoli\u0142a jej wywo\u0142a\u0107 wi\u0119kszego wra\u017cenia og\u0142oszonymi sankcjami. Pierwsze posiedzenie dotycz\u0105ce 19. pakietu sankcji zapowiedziano na 26 wrze\u015bnia i nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce dokument nie zostanie zatwierdzony za pierwszym razem. Tym bardziej nie jest pewne, czy do momentu zatwierdzenia zachowa on tak surow\u0105 form\u0119, jak ma obecnie.<\/p>\n Komisja Europejska podkre\u015bla, \u017ce zatwierdzanie pakietu odbywa si\u0119 we wsp\u00f3\u0142pracy z partnerami ze Stan\u00f3w Zjednoczonych. Donald Trump o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce UE musi ca\u0142kowicie zrezygnowa\u0107 z rosyjskich no\u015bnik\u00f3w energii<\/a>, dopiero wtedy Stany Zjednoczone wprowadz\u0105 nowy pakiet sankcji. Wym\u00f3g ten jest logiczny, ale trudny do spe\u0142nienia. To w\u0142a\u015bnie premierzy W\u0119gier i S\u0142owacji, Viktor Orban i Robert Fico, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 straci\u0107 dostaw rosyjskiej ropy prowadzonej ruroci\u0105giem Przyja\u017a\u0144, s\u0105 najlepszymi przyjaci\u00f3\u0142mi ameryka\u0144skiego prezydenta w Europie. Trump nawet skrytykowa\u0142 Ukrain\u0119 za ataki na ruroci\u0105g<\/a>.<\/p>\n Konieczno\u015b\u0107 uzgodnienia stanowiska ze Stanami Zjednoczonymi jest spraw\u0105 drugorz\u0119dn\u0105. Trump najwyra\u017aniej nie chce nak\u0142ada\u0107 \u017cadnych sankcji na Rosj\u0119 \u2014 przynajmniej na razie. A UE bardzo chce, aby Stany Zjednoczone zaostrzy\u0142y swoje stanowisko. Bo rosyjskie transakcje i p\u0142atno\u015bci kryptowalutowe, kt\u00f3re dzi\u015b w du\u017cej mierze zast\u0105pi\u0142y Rosji dolara, zale\u017c\u0105 od USA, a nie od UE. To w\u0142a\u015bnie wt\u00f3rne sankcje USA zmuszaj\u0105 kraje trzecie do rezygnacji ze wsp\u00f3\u0142pracy z rosyjskimi firmami, a rynek kryptowalut Trump aktywnie przekszta\u0142ca w domen\u0119 USA.<\/p>\n Nadwy\u017cka ropy<\/p>\n Wed\u0142ug ministra spraw zagranicznych Francji, Jean-Noela Barrowa, cz\u0119\u015b\u0107 rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w 19. pakiecie by\u0142a wcze\u015bniej uzgadniana ze Stanami Zjednoczonymi, w tym kontynuacja zakupu rosyjskiej ropy przez UE. Z jednej strony to dobra wiadomo\u015b\u0107: istnieje szansa, \u017ce uda si\u0119 w iar\u0119 sprawnie przyj\u0105\u0107 sankcje i ani W\u0119gry, ani S\u0142owacja nie b\u0119d\u0105 zbytnio hamowa\u0107 tego procesu. Z drugiej strony \u2014 ju\u017c teraz wiadomo, \u017ce kontynuuj\u0105c zakup rosyjskiej ropy, UE sama podwa\u017ca w\u0142asne \u015brodki maj\u0105ce na celu zmniejszenie dochod\u00f3w Rosji. Obej\u015bcie sankcji przez „flot\u0119 cieni” nie jest takie trudne, a pu\u0142ap cenowy za bary\u0142k\u0119 i tak istnieje, po prostu pocz\u0105tkowo by\u0142 on „zmienny”. W nowym pakiecie prawdopodobnie stanie si\u0119 sta\u0142y.<\/p>\n Obserwowany obecnie spadek cen ropy sprawia, \u017ce je\u015bli osi\u0105gn\u0105 one okre\u015blony poziom, rosyjsk\u0105 rop\u0119 b\u0119d\u0105 mog\u0142y transportowa\u0107 regularne, legalne tankowce. Wtedy na nowe obni\u017cenie pu\u0142apu trzeba b\u0119dzie poczeka\u0107 do kolejnego pakietu sankcji. Rezygnacja z rosyjskiego LNG w ci\u0105gu nast\u0119pnego roku jest \u015brodkiem, kt\u00f3ry w \u017caden spos\u00f3b nie szkodzi UE: na rynku \u015bwiatowym istnieje obecnie nadwy\u017cka.<\/p>\n Poza tym UE nie spieszy si\u0119 z wprowadzeniem ce\u0142 wobec Chin i Indii, wi\u0119c nic nie przeszkodzi Rosji w przekierowaniu przep\u0142yw\u00f3w ropy i LNG do Azji. A tam ju\u017c nauczyli si\u0119 czerpa\u0107 z tego zyski. Tak, trzeba b\u0119dzie sprzedawa\u0107 taniej, ale ceny i tak spadaj\u0105. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, uparte pragnienie kupowania w\u0142a\u015bnie rosyjskiej ropy ze strony W\u0119gier i S\u0142owacji jest do\u015b\u0107 zaskakuj\u0105ce: obecnie nie jest ona ju\u017c tak tania w por\u00f3wnaniu z rop\u0105 innych kraj\u00f3w. Podobnie jest z gazem.<\/p>\n Do\u015bwiadczenie pokazuje, \u017ce pokonanie ch\u0119ci niekt\u00f3rych kraj\u00f3w do wsp\u00f3\u0142pracy w\u0142a\u015bnie z Rosj\u0105 jest trudnym zadaniem. Ju\u017c rok temu Stany Zjednoczone na\u0142o\u017cy\u0142y sankcje na serbsk\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 naftowo-gazow\u0105 NIS [Naftna Industrija Srbije], \u017c\u0105daj\u0105c wycofania si\u0119 z jej aktyw\u00f3w Gazprom Neft i Gazprom (a sp\u00f3\u0142ka nale\u017cy w ca\u0142o\u015bci do nich). I co? Przez ca\u0142y rok przed\u0142u\u017cano termin wej\u015bcia sankcji w \u017cycie, a kilka dni temu Gazprom po prostu sprzeda\u0142 sw\u00f3j udzia\u0142, z wyj\u0105tkiem jednej akcji, sp\u00f3\u0142ce zale\u017cnej \u2014 AO Intelekt z Petersburga.<\/p>\n Czy to zadowoli Stany Zjednoczone? Zobaczymy. Negocjacje trwaj\u0105. Ceny paliwa w Serbii s\u0105 wy\u017csze ni\u017c w s\u0105siednich krajach ba\u0142ka\u0144skich, kt\u00f3re nie kupuj\u0105 ropy od Rosji.<\/p>\n Podobnie wygl\u0105da sytuacja w przypadku gazu: jego cena na rynku \u015bwiatowym jest obecnie por\u00f3wnywalna z ofert\u0105 rosyjsk\u0105. Pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c opinie, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca W\u0119gier z Gazpromem mo\u017ce mie\u0107 dodatkowe t\u0142o polityczne, cho\u0107 instytucje unijne podchodz\u0105 do tych twierdze\u0144 ostro\u017cnie.<\/p>\n „Sankcje europejskie b\u0119d\u0105 mia\u0142y natychmiastowe konsekwencje”<\/p>\n Mo\u017cna d\u0142ugo wymienia\u0107 wszystkie s\u0142abe punkty sankcji europejskich i sankcji w og\u00f3le. Najwa\u017cniejsze jest jednak to, \u017ce nie s\u0105 one w stanie powstrzyma\u0107 wojny.<\/p>\n Nawet je\u015bli jutro Rosja przestanie otrzymywa\u0107 dochody z eksportu, bud\u017cet b\u0119dzie mia\u0142 trudno\u015bci, ale wydatki wojskowe nie zmniejsz\u0105 si\u0119 ani o jot\u0119.<\/p>\n<\/blockquote>\n Obecnie wszyscy z zainteresowaniem czekaj\u0105 na prezentacj\u0119 przez rosyjskie ministerstwo finans\u00f3w projektu bud\u017cetu na 2026 r. i kolejne lata. Mo\u017cliwe, \u017ce wydarzy si\u0119 to 29 wrze\u015bnia. Data ta zosta\u0142a najwyra\u017aniej wybrana nieprzypadkowo: z jednej strony do tego czasu dyskusje w UE pozwol\u0105 zrozumie\u0107 rzeczywiste parametry sankcji i prawdopodobie\u0144stwo ich wprowadzenia przez Donalda Trumpa. Z drugiej strony, zgodnie z prawem projekt bud\u017cetu musi pojawi\u0107 si\u0119 przed 1 pa\u017adziernika. Jak dot\u0105d wi\u0119kszo\u015b\u0107 ekspert\u00f3w sk\u0142ania si\u0119 ku opinii, \u017ce projekt bud\u017cetu b\u0119dzie uwzgl\u0119dnia\u0142 wysokie, nie mniejsze ni\u017c w tym roku, wydatki wojskowe \u2014 oraz plany ich obni\u017cenia w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n W ka\u017cdym razie wielko\u015b\u0107 wydatk\u00f3w wojskowych w \u017cadnym wypadku nie zale\u017cy i nie b\u0119dzie zale\u017ca\u0142a od dochod\u00f3w z eksportu ani og\u00f3lnie od stanu bud\u017cetu. Propagand\u0105 i represjami mo\u017cna zmusi\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo do pogodzenia si\u0119 ze wszelkimi niedostatkami.<\/p>\n Trzeba b\u0119dzie ograniczy\u0107 wydatki socjalne? Ogranicz\u0105. Trzeba b\u0119dzie podnie\u015b\u0107 wiek emerytalny? Podnios\u0105. Trzbe b\u0119dzie, jak zaproponowa\u0142 burmistrz Moskwy Siergiej Sobianin, wprowadzi\u0107 p\u0142atn\u0105 opiek\u0119 medyczn\u0105 dla bezrobotnych? Wprowadz\u0105.<\/p>\n<\/blockquote>\n Czy zatem wszystkie sankcje s\u0105 bezsensowne? Nie do ko\u0144ca. Sankcje dzia\u0142aj\u0105 jak stryczek, kt\u00f3ry powoli, ale skutecznie dusi rosyjsk\u0105 gospodark\u0119. A za op\u00f3\u017anienia technologiczne, degradacj\u0119 systemu finansowego (jeszcze niedawno naprawd\u0119 jednego z najbardziej zaawansowanych), przemys\u0142u i kadr trzeba b\u0119dzie p\u0142aci\u0107 d\u0142ugo, nie latami, ale dziesi\u0119cioleciami. Pierwsze oznaki s\u0105 ju\u017c widoczne: Rosja poprosi\u0142a ICAO, organizacj\u0119 wyspecjalizowan\u0105 ONZ zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 bezpiecze\u0144stwem mi\u0119dzynarodowej \u017ceglugi powietrznej, o z\u0142agodzenie sankcji dotycz\u0105cych dostaw cz\u0119\u015bci do rosyjskich samolot\u00f3w. Kiedy wprowadzano sankcje, wiele os\u00f3b twierdzi\u0142o, \u017ce \u0142atwo b\u0119dzie je obej\u015b\u0107 \u2014 czas pokaza\u0142, \u017ce jednak s\u0105 one problemem.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n Nowe sankcje europejskie b\u0119d\u0105 mia\u0142y natychmiastowe konsekwencje, na przyk\u0142ad w postaci ca\u0142kowitego zakazu prowadzenia transakcji z rosyjskimi bankami i instytucjami finansowymi, w tym tymi, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 w krajach trzecich. Decyzja ta uderzy r\u00f3wnie\u017c w rosyjskich obywateli mieszkaj\u0105cych za granic\u0105, kt\u00f3rzy nadal otrzymuj\u0105 pewne dochody z Rosji lub, odwrotnie, wysy\u0142aj\u0105 pieni\u0105dze do Rosji starszym krewnym.<\/p>\n Nie chodzi tylko o obywateli Rosji. Od pocz\u0105tku tego roku w Serbii zar\u00f3wno obywatele Rosji, jak i obywatele Serbii, kt\u00f3rzy zarobili emerytury w Rosji, przestali je otrzymywa\u0107. Powodem s\u0105 sankcje na\u0142o\u017cone na Gazprombank. To w\u0142a\u015bnie za jego po\u015brednictwem Fundusz Emerytalny Federacji Rosyjskiej wysy\u0142a\u0142 emerytury na podstawie umowy o uznawaniu sta\u017cu emerytalnego do serbskiego Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych. Do tej pory problem nie zosta\u0142 rozwi\u0105zany.<\/p>\n To samo dotyczy ogranicze\u0144 wobec rosyjskich system\u00f3w p\u0142atniczych i zakaz\u00f3w dla platform kryptowalutowych: je\u015bli rosyjscy eksporterzy i importerzy (szczeg\u00f3lnie wa\u017cni dla produkt\u00f3w wojskowych) i b\u0119d\u0105 w stanie znale\u017a\u0107 luki, to dla obywateli praktycznie wszystkie drogi otrzymywania i wysy\u0142ania pieni\u0119dzy zostan\u0105 zablokowane.<\/p>\n A ch\u0119\u0107 rozwi\u0105zania kwestii zamro\u017conych rosyjskich aktyw\u00f3w uderzy zar\u00f3wno w rosyjskich inwestor\u00f3w, kt\u00f3rych zagraniczne akcje s\u0105 zamro\u017cone wraz z tymi aktywami, jak i w zagranicznych nabywc\u00f3w rosyjskich papier\u00f3w warto\u015bciowych, kt\u00f3re zamrozi\u0142a Rosja.<\/p>\n Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, inwestycje zagraniczne stanowi\u0105 do 60-70 proc. ca\u0142ego rosyjskiego rynku papier\u00f3w warto\u015bciowych, przede wszystkim s\u0105 to obligacje skarbowe i akcje sp\u00f3\u0142ek pa\u0144stwowych. Je\u015bli Rosja skonfiskuje je w ramach dzia\u0142a\u0144 odwetowych, b\u0119dzie jej tylko \u0142atwiej: zniknie ryzyko wyrzucenia tych papier\u00f3w na rynek w przypadku odmro\u017cenia aktyw\u00f3w, co doprowadzi\u0142oby do spadku cen.<\/p>\n\n
\n
\n