![\"Jan](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/QRlk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy85YWFmM2M4ZmFjMjAwN2YyOTVjNmVkMjA1YWYzMGFkNy5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n41 lat i 43 dni. Tyle czasu up\u0142yn\u0119\u0142o od ostatniego spotkania Henryka (Jan Englert), w\u0119gierskiego emerytowanego genera\u0142a, z jego dawnym przyjacielem z Polski Konradem (Daniel Olbrychski). Gdy w ko\u0144cu zn\u00f3w siedz\u0105 naprzeciwko siebie, padaj\u0105 niezadane nigdy pytania: o romans z kobiet\u0105, kt\u00f3r\u0105 prawdopodobnie obaj kochali, o pr\u00f3b\u0119 zab\u00f3jstwa czy wreszcie o prawdziwe powody porzucenia dotychczasowego \u017cycia, a wraz z nim dawnej relacji.<\/p>\n
Ale najwa\u017cniejsze tajemnice nie zostaj\u0105 tu odkrywane, a w\u0105tpliwo\u015bci nie tylko uparcie nie chc\u0105 znika\u0107, lecz si\u0119 pi\u0119trz\u0105, stawiaj\u0105c pod coraz wi\u0119kszym znakiem zapytania mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozliczenia z przesz\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n
Tematy mi\u0142osnego tr\u00f3jk\u0105ta, kary i winy czy potencjalnej zemsty przybieraj\u0105 u S\u00e1ndora M\u00e1raiego (autora powie\u015bci z lat 40. XX w.) psychologiczn\u0105, a nie sensacyjn\u0105 posta\u0107. I tak \u2014 z \u017calem, poczuciem skrzywdzenia i niesprawiedliwo\u015bci, coraz wyra\u017aniej wygl\u0105daj\u0105cymi spod maski stereotypowego twardziela \u2014 Englert, jako re\u017cyser i aktor, opowiada t\u0119 histori\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n
Jan Englert i Daniel Olbrychski w spektaklu „\u017bar” w Teatrze PoloniaKatarzyna Kural-Sadowska \/ mat. prasowe<\/p>\n
„\u017bar” w Teatrze Polonia to teatr w za\u0142o\u017ceniu tradycyjny, \u015bwiadomie staro\u015bwiecki, a momentami ostentacyjnie powolny, gdzie dramat nami\u0119tno\u015bci, jak jest nazywana powie\u015b\u0107 M\u00e1raiego, wydarza si\u0119 w nieko\u0144cz\u0105cym potoku s\u0142\u00f3w. I w coraz wyra\u017aniejszym, raczej zasadniczym pytaniu o mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u017cycia jedynie dawnym \u017cyciem.<\/p>\n
Jan Englert nie pr\u00f3buje uwsp\u00f3\u0142cze\u015bnia\u0107 powie\u015bci M\u00e1raiego. Pozostaje wierny powsta\u0142ej na podstawie ksi\u0105\u017cki sztuce Christophera Hamptona \u2014 laureata Oscara za filmowe adaptacje „Niebezpiecznych zwi\u0105zk\u00f3w” w re\u017cyserii Stephena Frearsa oraz „Ojca” Floriana Zellera.<\/p>\n
Cho\u0107 mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 ten materia\u0142 w nieco innym, bardziej eksperymentalnym wydaniu. Na przyk\u0142ad jako monodram, w kt\u00f3rym b\u00f3l g\u0142\u00f3wnego bohatera staje si\u0119 jego obsesj\u0105, a obecno\u015b\u0107 dawnego przyjaciela oraz niani Nini (Maja Komorowska, od grudnia w dublerze z Ann\u0105 Seniuk) wytworem wyobra\u017ani. Englert konsekwentnie trzyma si\u0119 jednak realizmu, prostych \u015brodk\u00f3w i pow\u015bci\u0105gliwego aktorstwa.<\/p>\n
Co nie znaczy, \u017ce jego najnowszy spektakl nie budzi metateatralnych skojarze\u0144 z bie\u017c\u0105cymi wydarzeniami. Ju\u017c samo si\u0119gni\u0119cie po tekst o konieczno\u015bci pogodzenia z przesz\u0142o\u015bci\u0105, ze \u015bwiadom\u0105 rezygnacj\u0105 z mo\u017cliwo\u015bci jej ca\u0142kowitego poznania, mo\u017cna traktowa\u0107 jako artystyczn\u0105 puent\u0119 wydarze\u0144 w Teatrze Narodowym.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n
Poza tym „\u017bar” potwierdza kuriozalno\u015b\u0107 zamieszania z aktorem, kt\u00f3rego jedni bronili, nie do ko\u0144ca wiadomo przed czym, a drudzy atakowali, z u\u017cyciem niekoniecznie adekwatnych argument\u00f3w.<\/p>\n
Najpierw, przypomnijmy, wrzawa dotycz\u0105ca Englerta z has\u0142ami o „mo\u017cliwej destabilizacji teatru” zosta\u0142a podniesiona, gdy \u00f3wczesna ministra kultury, Hanna Wr\u00f3blewska, jednym ze swoich naczelnych postulat\u00f3w og\u0142osi\u0142a konkursy na stanowiska w narodowych instytucjach kultury. I tak na zmian\u0119 zanosi\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Teatrze Narodowym, kt\u00f3rym Englert od ponad dw\u00f3ch dekad kierowa\u0142 wraz z Krzysztofem Toro\u0144czykiem jako dyrektorem naczelnym. Obaj przekonywali o konieczno\u015bci d\u0142u\u017cszego okresu na przekazanie w\u0142adzy, ni\u017c da\u0142a im og\u0142aszaj\u0105ca konkurs rok przed faktyczn\u0105 zmian\u0105 Wr\u00f3blewska.<\/p>\n
\u2014 Robienie z siebie ofiar \u017car\u0142ocznej pani minister w tym konkretnym wypadku by\u0142o dla mnie troch\u0119 niesmaczne. Ca\u0142a rozmowa, jaka mog\u0142a si\u0119 odby\u0107 na temat tego, czym dzi\u015b ma by\u0107 Teatr Narodowy, jak przeprowadza\u0107 takie konkursy, czym maj\u0105 by\u0107 instytucje publiczne w tak spolaryzowanym spo\u0142ecze\u0144stwie \u2014 sprowadzi\u0142a si\u0119 ostatecznie do rozmowy o personaliach. \u015arodowiskowo ponie\u015bli\u015bmy pora\u017ck\u0119, zaj\u0119li\u015bmy si\u0119 racjonalizowaniem resentyment\u00f3w \u2014 ocenia w naszej rozmowie dla Onetu Micha\u0142 Kota\u0144ski,<\/a> kt\u00f3ry kandydowa\u0142 na stanowisko nast\u0119pcy Englerta (finalnie dyrektorem Narodowego od 1 wrze\u015bnia br. zosta\u0142 Jan Klata,<\/a> a Kota\u0144ski kontynuuje kierowanie Teatrem Telewizji TVP, gdzie r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 Englerta).<\/p>\n Maja Komorowska w spektaklu „\u017bar” w Teatrze PoloniaKatarzyna Kural-Sadowska \/ mat. prasowe<\/p>\n Nastroj\u00f3w nie uspokoi\u0142a tak\u017ce obsada po\u017cegnalnego „Hamleta”, gdzie rol\u0119 Ofelii gra Helena Englert, prywatnie c\u00f3rka Englerta, a w Gertrud\u0119 wciela si\u0119 Beata \u015acibak\u00f3wna, prywatnie \u017cona aktora. <\/p>\n![\"Maja](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/GaCk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9hNzIxYmRmMmU4YTVkNjQxZTU5MmM4OTIzZmJkZGU3NS5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n