{"id":122444,"date":"2025-11-28T09:36:26","date_gmt":"2025-11-28T09:36:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/122444\/"},"modified":"2025-11-28T09:36:26","modified_gmt":"2025-11-28T09:36:26","slug":"wybor-orki-decyzja-wojskowa-czy-polityczna-opinia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/122444\/","title":{"rendered":"Wyb\u00f3r Orki. Decyzja wojskowa czy polityczna? [OPINIA]"},"content":{"rendered":"

\"Jaros\u0142aw
\n Jaros\u0142aw Ci\u015blak
\n <\/a>
\n 27 listopada 2025, 14:13<\/p>\n

\n 7 min.\n <\/p>\n

Minister obrony narodowej poinformowa\u0142, i\u017c na wniosek Zespo\u0142u zadaniowego Rada Ministr\u00f3w wybra\u0142a Szwecj\u0119 jako kraj, od kt\u00f3rego kupimy nowe okr\u0119ty podwodne.<\/p>\n

\"Szwedzki
\n Szwedzki okr\u0119t podwodny HMS \u201eS\u00f6dermanland\u201d (projektu A17S) po remoncie g\u0142\u00f3wnym i modernizacji p\u0142ynie na powierzchni w cie\u015bninie \u00d6resund.
\n
Autor. Saab Kockums<\/p>\n

Informacja zosta\u0142a przekazana 26 listopada<\/a>. Teraz maj\u0105 zosta\u0107 przeprowadzone negocjacje i w pierwszej po\u0142owie 2026 roku ma zosta\u0107 podpisana umowa na zakup trzech okr\u0119t\u00f3w podwodnych. Pierwszy z nich ma trafi\u0107 do Polskiej Marynarki Wojennej ju\u017c w 2030 roku. Wcze\u015bniej w 2027 roku mamy przej\u0105\u0107 w posiadanie stary szwedzki okr\u0119t podwodny, kt\u00f3ry b\u0119dzie rozwi\u0105zaniem pomostowym (gap-filler), a\u017c do przej\u0119cia nowych jednostek.<\/p>\n

Na razie tyle wiadomo i bardzo trudno jest wyci\u0105ga\u0107 szczeg\u00f3\u0142owe wnioski. Niestety, w Polsce spos\u00f3b komunikacji tego typu decyzji jest ma\u0142o czytelny. Nie wiadomo, co tak w\u0142a\u015bciwie zadecydowa\u0142o o tym konkretnym wyborze. W tej chwili, przy braku jakichkolwiek szczeg\u00f3\u0142owych informacji, wydaje si\u0119, \u017ce jest to raczej decyzja polityczna, a nie wojskowa.<\/p>\n

Co prawda, ka\u017cdy z mo\u017cliwych wybor\u00f3w Zespo\u0142u zadaniowego i Rady Ministr\u00f3w, by\u0142by r\u00f3\u017cnie odbierany, ale jako \u017ce wybrano szwedzk\u0105 ofert\u0119, warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad ni\u0105. Ju\u017c nawet bez por\u00f3wnywania jej do odrzuconych ofert.<\/p>\n

Decyzja polityczna <\/p>\n

Je\u015bli szwedzki wyb\u00f3r rozpatrywa\u0107 pod k\u0105tem politycznym, to jest on zrozumia\u0142y. Szwecja jest dla Polski wa\u017cnym partnerem gospodarczym i militarnym w rejonie Ba\u0142tyku. Po wst\u0105pieniu Szwecji do NATO<\/a> \u0142\u0105czy Polsk\u0119 jeszcze wi\u0119cej ni\u017c przez ostatnie trzy dziesi\u0119ciolecia. Dodatkowo wielko\u015b\u0107 naszych pa\u0144stw, si\u0142 zbrojnych i gospodarek powoduje, i\u017c mo\u017cemy by\u0107 partnerami bez przechylania szali na kt\u00f3r\u0105kolwiek stron\u0119.<\/p>\n

\"Wizualizacja
\n Wizualizacja okr\u0119tu podwodnego projektu A26 (typu Blekinge) ze stoczni Saab Kockums.
\n
Autor. Saab Kockums<\/p>\n

Szwecja jest pa\u0144stwem o rozbudowanym przemy\u015ble zbrojeniowym. G\u0142\u00f3wnie wynika to z wieloletniej polityki neutralno\u015bci i samowystarczalno\u015bci. Ogromna cz\u0119\u015b\u0107 sprz\u0119tu wojskowego eksploatowanego przez Szwecj\u0119 w XX i XXI wieku zosta\u0142a zaprojektowana i wyprodukowana u siebie. Zapewne Szwecja nadal by\u0142aby neutralna, gdyby nie pe\u0142noskalowa rosyjska agresja na Ukrain\u0119 w 2022 roku i jej konsekwencje. Przez ostatnie lata sytuacja polityczno-militarna w Europie, a szczeg\u00f3lnie w naszym jej regionie, uleg\u0142a tak wielkiemu pogorszeniu, i\u017c decyzja Szwecji by\u0142a jej naturaln\u0105 konsekwencj\u0105.<\/p>\n

Mostem pomi\u0119dzy naszymi pa\u0144stwami jest Ba\u0142tyk, a dok\u0142adniej linie komunikacyjne i transportowe. Otwarty dost\u0119p do Ba\u0142tyku ma r\u00f3wnie\u017c Rosja, co powoduje, i\u017c akwen ten mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 polem sytuacji kryzysowych, a nawet konfrontacji militarnej. Co prawda si\u0142y militarne, jakimi dysponuje Rosja w rejonie Ba\u0142tyku, nie s\u0105 imponuj\u0105ce i NATO ma tu ogromn\u0105 przewag\u0119, to jednak akwen ten stanowi rejon bezpo\u015bredniego styku pomi\u0119dzy wojskami Rosji i pa\u0144stw NATO.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, dodatkowo Ba\u0142tyk stanowi te\u017c idealny rejon do dzia\u0142a\u0144 poni\u017cej progu wojny. R\u00f3\u017cnego rodzaju aktywna dzia\u0142alno\u015b\u0107 rozpoznawcza, dywersyjna lub terrorystyczna jest tu mo\u017cliwa w ka\u017cdej chwili. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 Ba\u0142tyku jest otwarta dla swobodnego dzia\u0142ania okr\u0119t\u00f3w i lot\u00f3w wojskowych statk\u00f3w powietrznych.<\/p>\n

Decyzja militarna <\/p>\n

Je\u015bli szwedzki wyb\u00f3r rozpatrywa\u0107 pod k\u0105tem militarnym, to nie jest on zrozumia\u0142y. Ostatni zbudowany w Szwecji okr\u0119t podwodny zosta\u0142 wcielony do s\u0142u\u017cby w 2003 roku, czyli ponad 22 lata temu. By\u0142 to sz\u00f3sty i ostatni okr\u0119t typu Collins zbudowany dla Australii. Pierwszy zosta\u0142 wcielony w 1996 roku. Ca\u0142a sz\u00f3stka napotka\u0142a du\u017ce problemy w czasie budowy i pocz\u0105tkowej eksploatacji w Marynarce Wojennej Australii. Przez wiele lat stamt\u0105d dociera\u0142y raczej nieprzychylne opinie dotycz\u0105ce tych jednostek. Obecnie, ze wzgl\u0119du na wiek, nie s\u0105 one ju\u017c perspektywiczne i Australia prowadzi nowy program pozyskania serii okr\u0119t\u00f3w podwodnych.<\/p>\n

Ostatni okr\u0119t podwodny dla siebie Szwedzi wcielili do s\u0142u\u017cby jeszcze dawniej, bo w 1997 roku, czyli ponad 28 lat temu. By\u0142 to trzeci i ostatni okr\u0119t typu Gotland (A19). Wcielenie ca\u0142ej serii odby\u0142o si\u0119 w latach 1996-1997.<\/p>\n

\"Szwedzki
\n Szwedzki okr\u0119t podwodny HMS \u201eUppland\u201d typu Gotland (projektu A19) po remoncie g\u0142\u00f3wnym i modernizacji w stoczni Saab Kockums w Karlskronie.
\n
Autor. Glenn Pettersson \/ Saab Kockums<\/p>\n

Po zbudowaniu obu serii, czyli okr\u0119t\u00f3w typ\u00f3w Gotland i Collins, na wiele lat zaprzestano produkcji nowych okr\u0119t\u00f3w podwodnych w Szwecji. Maj\u0105c spore do\u015bwiadczenia w tej dziedzinie, nadal zajmowano si\u0119 tam projektowaniem kolejnych typ\u00f3w okr\u0119t\u00f3w tej klasy. Najwa\u017cniejszym by\u0142 chyba projekt Viking, do kt\u00f3rego jako obserwator do\u0142\u0105czy\u0142a nawet Polska, szukaj\u0105ca rozwi\u0105za\u0144 maj\u0105cych na celu zast\u0105pienie w\u0142asnych, ale poradzieckich okr\u0119t\u00f3w.<\/p>\n

Powa\u017cne perturbacje szwedzki przemys\u0142 okr\u0119towy prze\u017cy\u0142 w wyniku nieudanego maria\u017cu z przemys\u0142em niemieckim. Pocz\u0105tkowo dobrze zapowiadaj\u0105ca si\u0119 wsp\u00f3lna niemiecko-szwedzka ofensywa na rynku okr\u0119t\u00f3w podwodnych zako\u0144czy\u0142a si\u0119 ca\u0142kowit\u0105 klap\u0105. Obie strony oskar\u017ca\u0142y si\u0119 wzajemnie, a akcja szwedzkich s\u0142u\u017cb specjalnych, maj\u0105ca na celu zabezpieczenie wiedzy intelektualnej dotycz\u0105cych projektowania i budowy okr\u0119t\u00f3w by\u0142a na tyle spektakularna, i\u017c zachwia\u0142a szwedzk\u0105 pozycj\u0105 na tym rynku.<\/p>\n

Szwedzka Marynarka Wojenna i szwedzcy politycy niezmiennie informowali o konieczno\u015bci rozwoju si\u0142 podwodnych i utrzymaniu ich stanu liczebnego i jako\u015bciowego na Ba\u0142tyku. W zwi\u0105zku z tym ju\u017c 30 stycznia 2015 roku podpisano umow\u0119 na budow\u0119 w kraju dw\u00f3ch okr\u0119t\u00f3w typu Blekinge (A26). Pomimo up\u0142ywu ju\u017c prawie 11 lat, \u017caden z tych okr\u0119t\u00f3w nie zosta\u0142 wcielony do s\u0142u\u017cby, ani nawet wodowany. Na razie wydaje si\u0119, \u017ce r\u00f3wnie\u017c \u017caden z kad\u0142ub\u00f3w mocnych tych okr\u0119t\u00f3w nie zosta\u0142 scalony w ca\u0142o\u015b\u0107. Tymczasem szwedzkie w\u0142adze ju\u017c dwukrotnie zgodzi\u0142y si\u0119 na przesuni\u0119cie terminu ich zdania zamawiaj\u0105cemu oraz drastyczne zwi\u0119kszenie ceny kontraktowej. W 2021 roku ich cen\u0119 podniesiono do 14 mld koron, a terminy przesuni\u0119to na 2027 i 2028 rok. W obecnym 2025 roku ich cena poszybowa\u0142a ju\u017c do poziomu 25 mld koron, a terminy zdania ustalono na 2031 i 2033 rok.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie strona szwedzka nie chce si\u0119 przyzna\u0107 do pora\u017cki tego programu i zmiany te uzasadnia zmianami wymaga\u0144 taktyczno-technicznych, kt\u00f3re nios\u0105 za sob\u0105 powa\u017cne zmiany w projekcie.<\/p>\n

Polski kontrakt <\/p>\n

Je\u015bli pierwszy szwedzki okr\u0119t ma by\u0107 dostarczony Polsce oko\u0142o 2030 roku, oznacza\u0107 to mo\u017ce sprzedanie nam prototypowego okr\u0119tu Blekinge, a mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c i drugiego budowanego, czyli Sk\u00e5ne. Je\u015bli taki scenariusz mia\u0142by si\u0119 potwierdzi\u0107, to zgoda na takie rozwi\u0105zanie by\u0142aby bardzo zaskakuj\u0105ca. Oznacza\u0142oby to zakup obecnie budowanych z problemami szwedzkich jednostek. Z punktu widzenia stoczniowo-przemys\u0142owego trudno sobie wyobrazi\u0107, i\u017c Szwedzi do 2030 roku zbudowaliby dla Polski ca\u0142kowicie nowy okr\u0119t od podstaw.<\/p>\n

Wyja\u015bnienie mo\u017ce by\u0107 jednak zupe\u0142nie inne. 26 listopada og\u0142oszono wyb\u00f3r kraju, z kt\u00f3rego kupimy te okr\u0119ty, ale oczywi\u015bcie jeszcze nie podpisano umowy na nie. Taka umowa mo\u017ce zawiera\u0107 zupe\u0142nie inne terminy ni\u017c zapowiadany przez polskie w\u0142adze rok 2030. Jednak w takim przypadku marynarskie serca po raz kolejny zosta\u0142yby zawiedzone je\u015bli obecne deklaracje nie przeistocz\u0105 si\u0119 w fakty.<\/p>\n

Gap-filler czyli rozwi\u0105zanie pomostowe <\/p>\n

Zapowied\u017a kontraktu ze Szwecj\u0105 uzupe\u0142niona zosta\u0142a o informacj\u0119 na temat pozyskania w 2027 roku okr\u0119tu pomostowego. Mia\u0142by on by\u0107 \u201eidentyczny\u201d z tymi, kt\u00f3re zostan\u0105 zakontraktowane. Od razu nazwanie gap-fillera \u201eidentycznym\u201d jest nieprecyzyjne, ale mo\u017ce ono sugerowa\u0107 o kt\u00f3ry szwedzki okr\u0119t chodzi.<\/p>\n

Obecnie Szwecja aktywnie u\u017cytkuje cztery okr\u0119ty podwodne: trzy typu Gotland (A19) oraz jeden typu S\u00f6dermanland (A17). Polska ju\u017c kilka lat temu negocjowa\u0142a ze Szwecj\u0105 zakup u\u017cywanego okr\u0119tu S\u00f6dermanland<\/a>. Jednak\u017ce ze wzgl\u0119du na bardzo wysok\u0105 cen\u0119 zaproponowan\u0105 przez Szwecj\u0119 za jego gruntowne zmodernizowanie, odst\u0105pili\u015bmy od tego pomys\u0142u. Zbieg\u0142o si\u0119 to r\u00f3wnie\u017c z burzliw\u0105 tamtejsz\u0105 publiczn\u0105 dyskusj\u0105 na temat, iloma jednostkami podwodnymi musi na bie\u017c\u0105co dysponowa\u0107 Marynarka Wojenna Szwecji. Okaza\u0142o si\u0119, i\u017c trzy okr\u0119ty typu Gotland to za ma\u0142o i musz\u0105 by\u0107 co najmniej cztery. W obliczu braku widok\u00f3w na pomy\u015blne uko\u0144czenie budowy prototypu A26, zadecydowano o bardzo powa\u017cnej modernizacji S\u00f6dermanlanda. Jako, i\u017c wiele prac projektowych na nowe A26 by\u0142o ju\u017c zako\u0144czonych lub mocno zaawansowanych, postanowiono w czasie modernizacji zastosowa\u0107 je na starym okr\u0119cie.<\/p>\n

\"Szwedzki
\n Szwedzki okr\u0119t podwodny S\u00f6dermanland w Gdyni w 2007 roku.
\n
Autor. Jaros\u0142aw Ci\u015blak\/Defence24.pl<\/p>\n

Dlatego przej\u0119cie przez Polsk\u0119 S\u00f6dermanlanda jako pomostu mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z tym, i\u017c np. w zakresie systemu dowodzenia wiele rozwi\u0105za\u0144 na nim jest teraz zbli\u017conych do tych przewidywanych na A26. R\u00f3wnie\u017c jego nap\u0119d niezale\u017cny od powietrza (AIP), sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z silnik\u00f3w Stirlinga, w samej koncepcji nie b\u0119dzie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od tego na A26. Tam te\u017c b\u0119d\u0105 silniki Stirlinga, ale oczywi\u015bcie du\u017co nowocze\u015bniejsze.<\/p>\n

Problemem okr\u0119tu S\u00f6dermanland jest oczywi\u015bcie jego wiek. Zosta\u0142 on zwodowany 12 kwietnia 1988 roku, a wcielony do s\u0142u\u017cby 21 kwietnia 1989 roku. Czyli jest tylko o trzy lata m\u0142odszy od naszego jedynego okr\u0119tu podwodnego ORP Orze\u0142. Co prawda jego powr\u00f3t w 2024 roku do s\u0142u\u017cby po zako\u0144czonej kompleksowej modernizacji wyd\u0142u\u017cy\u0142 jego przewidywalny okres eksploatacji do 2030 roku, ale wiele jego element\u00f3w konstrukcyjnych i wyposa\u017cenia ma ju\u017c ponad 36 lat.<\/p>\n

Zako\u0144czenie <\/p>\n

Na razie na temat tego, jak rozwinie si\u0119 polsko-szwedzka wsp\u00f3\u0142praca, wiemy ma\u0142o, a praktycznie nic. Wszystko teraz w r\u0119kach Agencji Uzbrojenia, kt\u00f3ra b\u0119dzie negocjowa\u0142a kontrakt oraz decydent\u00f3w, kt\u00f3rzy ostatecznie zadecyduj\u0105, czy zostanie on podpisany, czy nie.<\/p>\n

Dobrze si\u0119 sta\u0142o, i\u017c wreszcie po kilkudziesi\u0119ciu latach, zadecydowano o potrzebie zakupienia nowych okr\u0119t\u00f3w podwodnych. Dobrze, \u017ce na razie negocjacje s\u0105 przed nami. Ostateczne wnioski b\u0119dzie mo\u017cna wyci\u0105ga\u0107 dopiero po ich zako\u0144czeniu, gdy zostan\u0105 przedstawione ju\u017c konkretne informacje dotycz\u0105ce umowy na ich budow\u0119.<\/p>\n

Jako ciekawostk\u0119 mo\u017cna doda\u0107, i\u017c okr\u0119t podwodny S\u00f6dermanland by\u0142 w Polsce trzy razy. W 1999 i 2007 roku w Gdyni oraz w 2016 roku w Gda\u0144sku. Czy b\u0119dziemy go nied\u0142ugo cz\u0119sto widywa\u0107, dopiero oka\u017ce si\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jaros\u0142aw Ci\u015blak 27 listopada 2025, 14:13 7 min. Minister obrony narodowej poinformowa\u0142, i\u017c na wniosek Zespo\u0142u zadaniowego Rada…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":122445,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,26165,26164,767,42,38,40,39,26170,41,23487,3076,26171,29,30,26168,26167,26166,26,26169],"class_list":{"0":"post-122444","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-okret-podwodny-blekinge","19":"tag-okret-podwodny-sodermanland","20":"tag-orka","21":"tag-pl","22":"tag-poland","23":"tag-polish","24":"tag-polska","25":"tag-polska-marynarka-wojenna","26":"tag-polski","27":"tag-program-orka","28":"tag-saab","29":"tag-swieto-marynarki-wojennej","30":"tag-top-stories","31":"tag-topstories","32":"tag-typ-a17","33":"tag-typ-a19","34":"tag-typ-a26","35":"tag-wiadomosci","36":"tag-wybor-nowego-okretu-podwodnego"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115626651686189660","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=122444"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122444\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/122445"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=122444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=122444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=122444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}