![\"U\u017cycie](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/veiyWG1Xrow1mAhBda5QrrGVLtUO2HHSvyeEkiPN.aerc.jpg\")
\n U\u017cycie dron\u00f3w naziemnych mo\u017ce zmniejszy\u0107 w\u0142asne straty ludzki, przy zachowaniu takiej samej skuteczno\u015bci, jak przy stosowaniu system\u00f3w za\u0142ogowych
\n
Autor. M.Dura<\/p>\n
W ostatnim czasie trwa proces szybkiego rozwoju ilo\u015bciowego oraz strukturalnego pododdzia\u0142\u00f3w SZU wyposa\u017conych w drony naziemne, w terminologii ukrai\u0144skiej okre\u015blanych zazwyczaj akronimem NRK, czyli naziemnych robotyzowanych kompleks\u00f3w (\u043d\u0430\u0437\u0435\u043c\u043d\u0438\u0445 \u0440\u043e\u0431\u043e\u0442\u0438\u0437\u043e\u0432\u0430\u043d\u0438\u0445 \u043a\u043e\u043c\u043f\u043b\u0435\u043a\u0441\u0456\u0432, \u041d\u0420\u041a).<\/p>\n
\n U\u017cycie dron\u00f3w naziemnych mo\u017ce zmniejszy\u0107 w\u0142asne straty ludzki, przy zachowaniu takiej samej skuteczno\u015bci, jak przy stosowaniu system\u00f3w za\u0142ogowych
\n
Autor. M.Dura<\/p>\n
Istniej\u0105 ju\u017c nie tylko plutony, czy kompanie dron\u00f3w naziemnych, ale sformowano we wrze\u015bniu pierwsz\u0105 jednostk\u0119 szczebla batalionu. Batalion \u201eAlter Ego\u201d 93 BZ operuje nie tylko na korzy\u015b\u0107 w\u0142asnej brygdy, ale r\u00f3wnie\u017c innych jednostek w pobli\u017cu, dlatego mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce wkr\u00f3tce powstan\u0105 nowe bataliony rozwijane z samodzielnych kompanii platform naziemnych.<\/p>\n
W strukturze typowego batalionu system\u00f3w bezza\u0142ogowych, trzy kompanie stanowi\u0105 drony powietrzne, natomiast czwart\u0105 naziemne platformy bezza\u0142ogowe, r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w, zar\u00f3wno ko\u0142owe jak i g\u0105sienicowe. Do tego dochodz\u0105 r\u00f3wnie\u017c plutony dron\u00f3w naziemnych w batalionach oraz samodzielne kompanie (roty) w brygadach. Spodziewane powstawanie batalion\u00f3w dron\u00f3w naziemnych zwi\u0105zane b\u0119dzie ze strukturalnym rozwijaniem samodzielnych kompanii (rot). Za tym p\u00f3jdzie doskonalenie taktyki, modernizacje techniczne sprz\u0119tu, opracowanie etat\u00f3w pododdzia\u0142\u00f3w itd.<\/p>\n
Geneza<\/p>\n
Impulsem do rozwoju platform naziemnych mo\u017cna uzna\u0107 wyznaczenie kierunku rozwoju si\u0142 bezza\u0142ogowych z lipca 2023 r., kiedy Ministerstwo Obrony Ukrainy okre\u015bli\u0142o trzy g\u0142\u00f3wne priorytety rozwoju naziemnych platform bezza\u0142ogowych rodzimej produkcji.<\/p>\n
Okre\u015blono nast\u0119puj\u0105ce priorytety rozwoju naziemnych bezza\u0142ogowc\u00f3w:<\/p>\n
W czerwcu 2024 r. stwierdzono oficjalnie, \u017ce w niekt\u00f3rych jednostkach SZU powsta\u0142y samodzielne kompanie naziemnych platform bezza\u0142ogowych. Od tego momentu nast\u0119puje rozw\u00f3j strukturalny pododdzia\u0142\u00f3w dron\u00f3w naziemnych, kt\u00f3ry jest coraz bardziej intensywny.<\/p>\n
W chwili obecnej realizowane jest w praktyce has\u0142o \u201egin\u0105 drony, a nie ludzie\u201d, a platformy bezza\u0142ogowe operuj\u0105 tam, gdzie nie prze\u017cy\u0142by \u017caden \u017co\u0142nierz.<\/p>\n
Najszybciej rozwijaj\u0105 si\u0119 drony logistyczne, w tym ewakuacyjne, ale do\u0142\u0105czaja do nich platformy in\u017cynieryjne, czy bojowe. W zwi\u0105zku z tym pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe specjalizacje i etaty, przyk\u0142adowo w 36 Brygadzie PM poszukuje si\u0119 operatora in\u017cynieryjnego naziemnego robotyzowanego kompleksu (INRK), kt\u00f3ry ma kierowa\u0107 platformami dedykowanymi do zada\u0144 in\u017cynieryjnych (rozminowywania, usuwania gruzu, torowania szlak\u00f3w, instalowania zap\u00f3r, prowadzenia rozpoznania in\u017cynieryjnego) oraz operatora g\u0105sienicowego naziemnego robotyzowanego kompleksu (GNRK), kt\u00f3ry ma kierowa\u0107 platformami g\u0105sienicowymi dedykowanymi do zada\u0144 rozpoznawczych, in\u017cynieryjnych, ewakuacyjnych, logistycznych i stricte bojowych.<\/p>\n
Setki misji<\/p>\n
W warunkach wojny na Ukrainie, w dobie masowego zastosowania dron\u00f3w FPV, s\u0105 odcinki<\/p>\n
frontu, gdzie zagro\u017cenie dla pojazdu czy \u017co\u0142nierzy jest skrajnie wysokie, w zasadzie ruch mo\u017ce odbywa\u0107 si\u0119 na nich wy\u0142\u0105cznie z zastosowaniem dron\u00f3w naziemnych. Drony ryzykuj\u0105 zniszczenie, utrat\u0119 \u0142\u0105czno\u015bci, czy po prostu awari\u0119, dlatego odsetek strat w sprz\u0119cie jest du\u017cy, jednak\u017ce tylko tak mo\u017cna ewakuowa\u0107 rannego, dostarczy\u0107 zapasy na lini\u0119 frontu, czy utrzyma\u0107 pozycj\u0119 bojow\u0105.<\/p>\n
Do\u015bwiadczenie bojowe 30 BZ zwi\u0105zane jest m.in. z ewakuacj\u0105 platform\u0105 bezza\u0142ogow\u0105 rannych z pierwszej linii frontu. \u201eTu s\u0105 zalety, \u017ce tracimy jednego cz\u0142owieka kt\u00f3ry kieruje tym dronem, jaki \u201eniesie\u201d\u201d jednego, a czasem i dw\u00f3ch rannych, a nie wykorzystujemy na ka\u017cdego po dw\u00f3ch, trzech a nawet czterech os\u00f3b na jednego rannego\u201d \u2013 podkre\u015bla p\u0142k Wo\u0142odymyr Si\u0142enko, dow\u00f3dca brygady.<\/p>\n
Misja mo\u017ce trwa\u0107 kilka godzin, albo nawet kilka dni. Naziemny dron \u201eTermit\u201d z pododdzia\u0142u 33 BZ wykona\u0142 we wrze\u015bniu 16 udanych misji logistycznych dostarczaj\u0105c na pierwsz\u0105 lini\u0119 amunicj\u0119 i zaopatrzenie. Dron przejecha\u0142 300 km i przetransportowa\u0142 2555 kg \u0142adunku.<\/p>\n
W przypadku misji logistycznych przewaga naziemnego drona w przewo\u017conym \u0142adunku nad dronem powietrznym jest bardzo du\u017ca. O ile wielowirnikowy \u201eWampir\u201d (Baba Jaga) przewiezie do 10 kg (\u015brednio 7), to dron naziemny przyk\u0142adowo 150 kg. Z kolei przewaga dron\u00f3w powietrznych mo\u017ce objawi\u0107 si\u0119 w terenie, gdzie \u017cadna platforma naziemna nie przejedzie.<\/p>\n
Nabywane do\u015bwiadczenie poszczeg\u00f3lnych pododzia\u0142\u00f3w dron\u00f3w naziemnych skutkuje nieustannym usprawnianiem taktyki zastosowania dron\u00f3w naziemnych w warunkach bojowych. Misje takie s\u0105 cz\u0119sto starannie planowane i wymagaj\u0105 skrupulatnego wykonania, z zastosowaniem du\u017cych zasob\u00f3w ludzkich i materia\u0142owych. Nierzadko operacje platformy naziemnej wymagaj\u0105 zasosowania innych \u015brodk\u00f3w, np. drona powietrznego typu Mavic lub Autel jako platformy rozpoznawczej \u201eprowadz\u0105cej\u201d drona naziemnego i dodatkowej anteny (retranslatora) dla utrzymania \u0142\u0105czno\u015bci. To dlatego w etatowym sk\u0142adzie pododdzia\u0142u dron\u00f3w naziemnych konieczni s\u0105 nie tylko operatorzy dron\u00f3w naziemnych, ale i piloci dron\u00f3w powietrznych.<\/p>\n
Operacje dron\u00f3w naziemnych bywaj\u0105 nierzadko skomplikowane i d\u0142ugotrwa\u0142e. Przyk\u0142adowo<\/p>\n
platforma naziemna \u201eArdal\u201d ukrai\u0144skiej firmy \u201eBurewyj\u201d zosta\u0142a u\u017cyta do ewakuacji trzech rannych ukrai\u0144skich z szarej strefy, co wymaga\u0142o koordynacji pododdzia\u0142\u00f3w z 92. Brygady Szturmowej i 154. Brygady Zmechanizowanej. Wed\u0142ug wicepremiera Fiodorowa \u201eArdal\u201d przejecha\u0142 ponad 17 km, a w operacji bra\u0142o udzia\u0142 ponad 50 specjalist\u00f3w, \u015brodki rozpoznania elektronicznego i radioelektronicznego, rozpoznania dronowego oraz drony \u201ebombery\u201d (skidy), kt\u00f3re odci\u0105ga\u0142y uwag\u0119 przeciwnika. W efekcie rannych ewakuowano na ty\u0142y, a dron pozosta\u0142 sprawny.<\/p>\n
Pododdzia\u0142y dron\u00f3w naziemnych powstaj\u0105 w kolejnych brygadach. Zazwyczaj s\u0105 to pododzia\u0142y wielko\u015bci plutonu w batalionach, lub wielko\u015bci kompanii w pu\u0142kach i brygadach. Pewnym novum jest natomiast formowanie batalion\u00f3w dron\u00f3w naziemnych.<\/p>\n
Rosn\u0105ca rola dron\u00f3w naziemnych to nasycanie nimi pododzia\u0142\u00f3w sapersko-in\u017cynieryjnych. Drony naziemne funkcjonuj\u0105 w saperskiej in\u017cynieryjno-technicznej kompanii w 60 BZ.<\/p>\n
Platformy naziemne pe\u0142ni\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 w dzia\u0142aniach bojowych, czy to w ataku (szturmach), czy w obronie. Przyk\u0142adowo naziemny robotyzowany kompleks (NRK) Droid TW 12.7 kierowany przez operator\u00f3w kompanii bojowych (uderzeniowych) dron\u00f3w naziemnych NC13 z 3 Brygady Szturmowej zast\u0105pi\u0142 piechot\u0119 na jednej z pozycji i utrzymywa\u0142 j\u0105 przez p\u00f3\u0142tora miesi\u0105ca. Pozycja pozwala\u0142a na kontrolowanie ogniem kaemu wa\u017cnego skrzy\u017cowania. Obs\u0142uga rano rozwija\u0142a drona na pozycji, gdzie p\u0142eni\u0142 \u201es\u0142u\u017cb\u0119\u201d, a wieczorem \u015bci\u0105ga\u0142a ze stanowiska.<\/p>\n
Pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej film\u00f3w z akcjami naziemnych dron\u00f3w bojowych. Jedna z nich jest symboliczna, bo przedstawia ukrai\u0144sk\u0105 naziemn\u0105 platform\u0119 bojow\u0105 z kaemem, kt\u00f3ra \u201eczy\u015bci\u201d drog\u0119 ostrzeliwuj\u0105c i niszcz\u0105c drona-\u017cduna, czyli drona FPV czekaj\u0105cego na drodze lub poboczu, \u017ceby uaktywni\u0107 si\u0119 i zaatakowa\u0107 przeje\u017cdzaj\u0105cy w pobli\u017cu pojazd.<\/p>\n
Kierunek rozwoju bojowych platform naziemnych to obecnie wykorzystanie w jednej akcji bojowej, np. w czasie szturmu, nie pojedynczych don\u00f3w, ale ca\u0142ych sekcji, np. grupy 2-4 dron\u00f3w naziemnych, oczywi\u015bcie w skoordynowany spos\u00f3b.<\/p>\n
Batalion \u201eAlter Ego\u201d<\/p>\n
Batalion naziemnych platform bezza\u0142ogowych \u201eAlter Ego\u201d 93 BZ, zosta\u0142 rozwini\u0119ty z kompanii \u201eAlter Ego\u201d. Dow\u00f3dca batalionu, nom de guerre \u201eElektryk\u201d, oraz kadra mia\u0142a ogromne do\u015bwiadczenie zwi\u0105zane z u\u017cytkowaniem dron\u00f3w naziemnych r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w. Organizacja i wyposa\u017cenie batalionu \u201eAlter Ego\u201d nie jest jeszcze znana, wiadomo jednak, \u017ce jednostka zdolna jest do samodzielnego, autonomicznego operowania dronami naziemnymi w\u0142\u0105cznie z ich remontem i konserwacj\u0105, konfigurowaniem uzbrojenia i planowania skomplikowanych, nawet kilkudniowych, misji. Jak wspomniano zasoby batalionu wykorzystywane s\u0105 na korzy\u015b\u0107 innych jednostek, a sam batalion pe\u0142ni rol\u0119 swoistego hubu innowacyjno-szkoleniowego przekazuj\u0105c swoje do\u015bwiadczenie innym pododdzia\u0142om (operatorom i technikom).<\/p>\n
Powstanie batalionu zwi\u0105zane jest z nabyciem ogromnego, kilkuletniego do\u015bwiadczenia w zastosowaniu dron\u00f3w naziemnych, zw\u0142aszcza logistycznych. Jak podkre\u015bla dow\u00f3dca batalionu, \u201eElektryk\u201d, jego platformy naziemne przetransportowa\u0142y tony prowiantu i amunicji, wykona\u0142y dziesi\u0105tki misji bojowych i ewakuowa\u0142y z pola bitwy ponad 50 rannych.<\/p>\n
\u201eNasze NRK przemierza\u0142y najniebezpieczniejsze trasy \u2013 \u201estrefy \u015bmierci\u201d \\[kill zony\\], gdzie cz\u0142owiek lub sprz\u0119t ryzykuje zniszczenie\u201d \u2013 podkre\u015bla \u201eElektryk\u201d.<\/p>\n
Ewakuacja rannego mo\u017ce by\u0107 skomplikowana operacj\u0105 wymagajac\u0105 du\u017cych zasob\u00f3w. \u201eElektryk\u201d opowiada o akcji, w kt\u00f3rej do ewakuacji zastosowano trzy drony naziemne: pierwszy zosta\u0142 zniszczony, drugi najecha\u0142 na min\u0119, a trzeci si\u0119 zepsu\u0142.<\/p>\n
\u017bywotno\u015b\u0107 pojedynczego drona jest r\u00f3\u017cna i nie zale\u017cy od jego konstrukcji, ale od splotu wielu r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w, w tym m.in. od umiej\u0119tno\u015bci wrogiego operatora drona, kt\u00f3ry mo\u017ce porazi\u0107 cel bezpo\u015brednio, ale r\u00f3wnie dobrze mo\u017ce minimalnie chybi\u0107. Zdarza si\u0119, \u017ce dron niszczony jest pierwszym dronem FPV, ale s\u0105 przypadki, gdy trafia go kilka i jest w stanie kontynuowa\u0107 misj\u0119. Sprz\u0119t batalionu to g\u0142\u00f3wnie rodzime drony, g\u0105sienicowe i ko\u0142owe, m.in. logistyczny Wolja-E.<\/p>\n
Mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce nied\u0142ugo do batalionu rozwini\u0119ta zostanie do\u015bwiadczona samodzielna kompania dron\u00f3w naziemnych \u201eNC13\u201d 3 BSzt. Notabene to nietypowa rota, sformowana we wrze\u015bniu br., wyposa\u017cona g\u0142\u00f3wnie w platformy bojowe zdolne do ataku, czy minowania, dlatego okre\u015blana jest mianem samodzielnej kompanii bojowych robotyzowanych kompleks\u00f3w (\u0440\u043e\u0442\u0430 \u0443\u0434\u0430\u0440\u043d\u0438\u0445 \u043d\u0430\u0437\u0435\u043c\u043d\u0438\u0445 \u0440\u043e\u0431\u043e\u0442\u0438\u0437\u043e\u0432\u0430\u043d\u0438\u0445 \u043a\u043e\u043c\u043f\u043b\u0435\u043a\u0441\u0456\u0432 \u201eNC13\u201d). Tym bardziej, ze w sk\u0142adzie brygady s\u0105 ju\u017c dwie kompanie bezza\u0142ogowych platfom naziemnych.<\/p>\n
S\u0105 pierwsze wzmianki o sformowaniu batalionu dron\u00f3w naziemnych w sk\u0142adzie Brygady \u201eK-2\u201d Si\u0142 System\u00f3w Bezza\u0142ogowych.<\/p>\n
Wybrane ukrai\u0144skie pododdzia\u0142y dron\u00f3w naziemnych<\/p>\n