chi\u0144skie manewry w Cie\u015bninie Tajwa\u0144skiej<\/a> wskazuj\u0105, jak mog\u0105 wygl\u0105da\u0107 kolejne etapy eskalacji. W najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci prawdopodobna jest kwarantanna wyspy prowadzona przez stra\u017c przybrze\u017cn\u0105 w celu zademonstrowania chi\u0144skiej suwerenno\u015bci celnej.<\/p>\nTaka tymczasowa akcja s\u0142u\u017cy\u0142aby jako tzw. pr\u00f3bny balon [dzia\u0142anie, kt\u00f3re ma sprawdzi\u0107 reakcj\u0119 drugiej strony]: kt\u00f3rzy armatorzy podporz\u0105dkuj\u0105 si\u0119 re\u017cimowi celnemu, a kt\u00f3rzy nie? Ile statk\u00f3w trzeba b\u0119dzie si\u0142\u0105 powstrzyma\u0107 przed zawini\u0119ciem do port\u00f3w tajwa\u0144skich? Jak zareaguj\u0105 Stany Zjednoczone i inne kraje nadbrze\u017cne Pacyfiku? Czy na tajwa\u0144skiej gie\u0142dzie i w\u015br\u00f3d ludno\u015bci wybuchnie panika?<\/p>\n
Je\u015bli Pekin b\u0119dzie zadowolony z przebiegu testu, kolejnym etapem b\u0119dzie ca\u0142kowita blokada. By\u0142aby ona prowadzona przez marynark\u0119 wojenn\u0105 i mog\u0142aby obejmowa\u0107 minowanie tajwa\u0144skich port\u00f3w lub zamkni\u0119cie przestrzeni powietrznej. Pi\u0119t\u0105 achillesow\u0105 Tajwanu jest energia, kt\u00f3ra w 97 proc. musi by\u0107 importowana (w przypadku \u017cywno\u015bci to 70 proc.). Pojemno\u015b\u0107 magazynowa jest niewielka, w ci\u0105gu kilku tygodni na wyspie dos\u0142ownie zgas\u0142yby \u015bwiat\u0142a.<\/p>\n
Niezb\u0119dny dla Europy <\/p>\n
W obliczu tak ponurych perspektyw nale\u017cy przede wszystkim pami\u0119ta\u0107, jakie znaczenie ma dla nas los Tajwanu. Istotne s\u0105 cztery aspekty, z kt\u00f3rych pierwszy ma charakter moralny: wolno\u015b\u0107 24 mln ludzi nie jest kwesti\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zlekcewa\u017cy\u0107, ale dobrem, kt\u00f3re nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie chroni\u0107. Kropka.<\/p>\n
Drugi aspekt dotyczy geopolityki: Tajwan jest centralnym ogniwem tzw. pierwszego \u0142a\u0144cucha wysp, kt\u00f3ry blokuje dost\u0119p Chin do otwartego Pacyfiku, uniemo\u017cliwiaj\u0105c Pekinowi sprawowanie nad nim nieograniczonej kontroli. Upadek Tajwanu zapocz\u0105tkowa\u0142by prze\u0142om, kt\u00f3rego konsekwencje by\u0142yby co najmniej tak daleko id\u0105ce, jak atak W\u0142adimira Putina na Ukrain\u0119. By\u0142by to koniec roli Ameryki jako si\u0142y porz\u0105dkowej na zachodnim Pacyfiku, a w perspektywie \u015brednioterminowej r\u00f3wnie\u017c ko\u0144ca statusu Ameryki jako \u015bwiatowej pot\u0119gi numer jeden.<\/p>\n
Trzeci aspekt ma charakter technologiczny: jako najwa\u017cniejsze na \u015bwiecie miejsce produkcji najwydajniejszych chip\u00f3w p\u00f3\u0142przewodnikowych Tajwan jest niezb\u0119dny dla ca\u0142ych ga\u0142\u0119zi przemys\u0142u w Niemczech i Europie. Problemem by\u0142y niedobory dostaw [p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w] podczas pandemii koronawirusa, a awarie spowodowane agresj\u0105 Chin zagrozi\u0142yby istnieniu wielu ga\u0142\u0119zi przemys\u0142u.<\/p>\n
Po czwarte, dochodzi do tego aspekt polityczno-symboliczny: Tajwan jest doskona\u0142ym przyk\u0142adem udanego przej\u015bcia od dyktatury do demokracji. W 1996 r. po raz pierwszy wybrano prezydenta w wyborach powszechnych, a od tego czasu dosz\u0142o do trzech demokratycznych zmian w\u0142adzy mi\u0119dzy obozami politycznymi \u2014 i to w kulturze o charakterze konfucja\u0144skim, kt\u00f3rej wed\u0142ug Pekinu demokratyczne rz\u0105dy s\u0105 obce. Przymusowy powr\u00f3t Tajwanu do dyktatury by\u0142by z\u0142ym znakiem dla przysz\u0142o\u015bci demokracji na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n
Co wi\u0119c robi\u0107? <\/p>\n
Wyspa potrzebuje wszelkiego rodzaju dzia\u0142a\u0144 buduj\u0105cych (w\u0142asn\u0105) pewno\u015b\u0107 siebie. Musi pozby\u0107 si\u0119 parali\u017cuj\u0105cego poczucia, \u017ce jest zdana tylko na siebie. I jest to mo\u017cliwe! Dop\u00f3ki Waszyngton nie powr\u00f3ci do przemy\u015blanej strategii wobec Chin, b\u0119dzie to trudne. Niemniej jednak Trump nie b\u0119dzie w stanie wiecznie powstrzyma\u0142 Stan\u00f3w Zjednoczonych przed realizacj\u0105 ich interes\u00f3w narodowych, kt\u00f3re zdecydowanie nie polegaj\u0105 na pozostawieniu Chinom zachodniej cz\u0119\u015bci Pacyfiku.<\/p>\n
Liderzy opinii pracuj\u0105 ju\u017c nad nowym podej\u015bciem strategicznym, kt\u00f3rego has\u0142em przewodnim jest allied scale: tylko szerokie sojusze podobnie my\u015bl\u0105cych narod\u00f3w b\u0119d\u0105 w stanie stanowi\u0107 przeciwwag\u0119 dla pot\u0119gi przemys\u0142owej i handlowej Chin. W ten spos\u00f3b mo\u017cna by zabezpieczy\u0107 \u0142a\u0144cuchy dostaw, po\u0142\u0105czy\u0107 zasoby gospodarcze i rozdzieli\u0107 zadania wojskowe \u2014 z wyra\u017anym celem ochrony Tajwanu.<\/p>\n
W przeciwie\u0144stwie do sytuacji pod przyw\u00f3dztwem ameryka\u0144skim, na razie nie jest to mo\u017cliwe. Zamiast tylko czeka\u0107, a\u017c zagubiony starszy brat si\u0119 opami\u0119ta, UE powinna pracowa\u0107 nad tym, aby sta\u0107 si\u0119 kompetentnym m\u0142odszym partnerem.<\/p>\n
Na szcz\u0119\u015bcie ju\u017c tak si\u0119 dzieje, a Niemcy odgrywaj\u0105 nawet rol\u0119 pioniera. Zar\u00f3wno kanclerz Friedrich Merz (przed wyborami), jak i jego minister spraw zagranicznych Johann Wadephul jasno nazwali i pot\u0119pili agresj\u0119 Chin wobec Tajwanu. By\u0142o to moralnie s\u0142uszne i politycznie odwa\u017cne, ale nie zast\u0105pi to wsp\u00f3lnej polityki UE wobec Chin.<\/p>\n
Ograniczanie ryzyka (ang. derisking) \u2014 rozumiane jako eliminowanie jednostronnych zale\u017cno\u015bci \u2014 to has\u0142o ukute przez przewodnicz\u0105c\u0105 Komisji Europejskiej Ursul\u0119 von der Leyen, kt\u00f3re jak dot\u0105d bezskutecznie czeka na przekszta\u0142cenie w strategi\u0119. Powodem s\u0105, jak zawsze, wewn\u0119trzne nieporozumienia. Nie popiera jej ani Hiszpania, ani W\u0119gry, ani Mercedes, ani Volkswagen. Za tym stoj\u0105 partykularne interesy gospodarek i firm, kt\u00f3re s\u0105 co prawda zrozumia\u0142e, ale w obliczu ogromnego wyzwania zbyt kr\u00f3tkowzroczne.<\/p>\n
Mo\u017ce to zabrzmie\u0107 jak frazes, ale jest to prawda: nie tylko Tajwan, ale tak\u017ce Tajwan decyduje o porz\u0105dku \u015bwiata w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci. Je\u015bli ta ma\u0142a wyspa na Pacyfiku straci jutro swoj\u0105 wolno\u015b\u0107, wkr\u00f3tce r\u00f3wnie\u017c my znajdziemy si\u0119 w sytuacji zale\u017cno\u015bci od pot\u0119\u017cnych Chin, z kt\u00f3rej nie b\u0119dzie ju\u017c wyj\u015bcia. Musimy wi\u0119c pom\u00f3c Tajwanowi. Razem. Dzisiaj!<\/p>\n
Pisarz Stephan Thome jest jednym z najlepszych znawc\u00f3w Tajwanu w Niemczech. W 2024 r. ukaza\u0142a si\u0119 jego ksi\u0105\u017cka „W\u0105skie wody, niebezpieczny pr\u0105d: o konflikcie w Cie\u015bninie Tajwa\u0144skiej”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"„Dzisiaj Ukraina, jutro Tajwan”. Wiosn\u0105 2022 r., kr\u00f3tko po wybuchu wojny w Europie, to ostrzegawcze has\u0142o by\u0142o wszechobecne…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":125819,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,60,58,470,66,27,67,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,40,41,47,59,80,9927,29,30,65,50,26,82,83,84,9048],"class_list":{"0":"post-125818","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-chiny_chinska_republika_ludowa","12":"tag-donald_trump_prezydent_usa","13":"tag-educate_me","14":"tag-give_me_perspective","15":"tag-headlines","16":"tag-intextvideo_splayer","17":"tag-latest-news","18":"tag-latestnews","19":"tag-naglowki","20":"tag-najwazniejsze-artykuly","21":"tag-new_header","22":"tag-news","23":"tag-onet3","24":"tag-onet3d","25":"tag-onet3d_2i","26":"tag-phx","27":"tag-polish","28":"tag-polski","29":"tag-screening_general","30":"tag-stany_zjednoczone_usa","31":"tag-swiat","32":"tag-tajwan_kraj","33":"tag-top-stories","34":"tag-topstories","35":"tag-update_me","36":"tag-v2021","37":"tag-wiadomosci","38":"tag-world","39":"tag-world-news","40":"tag-worldnews","41":"tag-xi_jinping"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125818","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125818"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125818\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/125819"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125818"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=125818"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=125818"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"Tajwan\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/tCYk9kpTURBXy9lNDI1YjlkNDA3OWVmZjczMTlkZDdhNGEyNzE5NmI5NS5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
AustralianCamera \/ Shutterstock<\/p>\n