{"id":126656,"date":"2025-12-01T06:18:16","date_gmt":"2025-12-01T06:18:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/126656\/"},"modified":"2025-12-01T06:18:16","modified_gmt":"2025-12-01T06:18:16","slug":"walec-demograficzny-rozjezdza-polske-oto-co-sie-stanie-z-dochodami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/126656\/","title":{"rendered":"Walec demograficzny rozje\u017cd\u017ca Polsk\u0119. Oto co si\u0119 stanie z dochodami"},"content":{"rendered":"\n

Malej\u0105ca dzietno\u015b\u0107 w\u00a0po\u0142\u0105czeniu z\u00a0rosn\u0105c\u0105 oczekiwan\u0105 d\u0142ugo\u015bci\u0105 \u017cycia skutkuj\u0105 starzeniem si\u0119 ludno\u015bci. To zjawisko o\u00a0charakterze nieomal globalnym, ale w\u00a0niekt\u00f3rych krajach przebiega szybciej ni\u017c w\u00a0innych. Polska za\u015b wyra\u017anie si\u0119 pod tym wzgl\u0119dem wyr\u00f3\u017cnia. A\u00a0jednocze\u015bnie reformy, kt\u00f3re mog\u0142yby z\u0142agodzi\u0107 skutki starzenia si\u0119 populacji<\/a>, nie s\u0105 nawet przedmiotem debaty publicznej. <\/p>\n

W 2024 r. na ka\u017cdy tysi\u0105c os\u00f3b w\u00a0wieku 20-64 lata przypada\u0142o w\u00a0Polsce 341 os\u00f3b starszych. To oznacza, \u017ce tzw. wsp\u00f3\u0142czynnik obci\u0105\u017cenia demograficznego osobami starszymi wynosi\u0142 34,1 proc. To nadal wynik ni\u017cszy ni\u017c w\u00a0ca\u0142ej Unii Europejskiej (37,2 proc.), ale wyra\u017anie wy\u017cszy ni\u017c \u015brednio w\u00a0krajach nale\u017c\u0105cych do OECD (31,6 proc.), organizacji zrzeszaj\u0105cej najbardziej rozwini\u0119te gospodarczo kraje. Jest te\u017c znacznie wy\u017cszy ni\u017c w\u00a0zamo\u017cnych krajach w\u00a0czasie, gdy by\u0142y na poziomie rozwoju dzisiejszej Polski. Co wi\u0119cej, w \u017cadnym kraju OECD ani UE wska\u017anik ten nie r\u00f3s\u0142 ostatnio szybciej ni\u017c w\u00a0Polsce.<\/p>\n

\"W W \u017cadnym kraju OECD oraz UE wska\u017anik obci\u0105\u017cenia demograficznego osobami starszymi nie r\u00f3s\u0142 w ostatniej dekadzie tak szybko jak w Polsce. \u00a9 money.pl | Wojciech Kozio\u0142 <\/p>\n

W 2014 r. nad Wis\u0142\u0105 na ka\u017cdy tysi\u0105c os\u00f3b w\u00a0wieku 20-64 lata, czyli w\u00a0tzw. wieku produkcyjnym, przypada\u0142y tylko 232 osoby w\u00a0wieku poprodukcyjnym. W ci\u0105gu dekady wsp\u00f3\u0142czynnik obci\u0105\u017cenia demograficznego osobami starszymi zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 wi\u0119c o\u00a010,9 pkt proc., w\u00a0por\u00f3wnaniu do 5,2 pkt proc. \u015brednio w\u00a0OECD i\u00a06,1 pkt proc. w\u00a0UE. Zwy\u017ck\u0119 o\u00a0ponad 10 pkt proc. odnotowa\u0142a jeszcze tylko Korea P\u0142d., a\u00a0nieco mniejsz\u0105 Bu\u0142garia (9,9 pkt proc.) oraz S\u0142owacja<\/a> (9,7 pkt proc.).<\/p>\n

\"Mamy<\/p>\n

Mamy problem, kt\u00f3rego nie umiemy rozwi\u0105za\u0107. Potrzeba nowego paradygmatu [ANALIZA]<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Prognozy r\u00f3wnie\u017c nie s\u0105 dla Polski \u0142askawe, co wynika wprost z\u00a0bardzo niskiej dzietno\u015bci<\/a>: w\u00a02024 r. nad Wis\u0142\u0105 urodzi\u0142o si\u0119 niewiele ponad 250 tys. dzieci, najmniej w\u00a0historii danych. To oznacza, \u017ce wsp\u00f3\u0142czynnik dzietno\u015bci wyni\u00f3s\u0142 1,1 dziecka na kobiet\u0119, podczas gdy poziom zast\u0119powalno\u015bci pokole\u0144 to nieco ponad 2.<\/p>\n

Dane nie oddaj\u0105 skali kryzysu demograficznego <\/p>\n

Wed\u0142ug Departamentu Spraw Gospodarczych i\u00a0Spo\u0142ecznych ONZ za 25 lat na ka\u017cdych 1000 os\u00f3b w\u00a0wieku produkcyjnym w\u00a0Polsce przypada\u0142y b\u0119d\u0105 ju\u017c 554 osoby w\u00a0wieku poprodukcyjnym. Wsp\u00f3\u0142czynnik obci\u0105\u017cenia demograficznego osobami starszymi by\u0142by w\u00a0tym scenariuszu o\u00a0niemal 22 pkt proc. wy\u017cszy ni\u017c obecnie. \u015arednio w\u00a038 krajach OECD wsp\u00f3\u0142czynnik ten wzrosn\u0105\u0107 ma w\u00a0takim horyzoncie o\u00a0niespe\u0142na 14 pkt proc. Polska b\u0119dzie wtedy dziewi\u0105ta na li\u015bcie „najstarszych” pa\u0144stw OECD, podczas gdy dzi\u015b jest 19.<\/p>\n

<\/p>\n

Trzeba jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142czynnik obci\u0105\u017cenia demograficznego zgodny z\u00a0definicj\u0105 OECD nie przystaje dobrze do polskich reali\u00f3w. Opiera si\u0119 bowiem na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce wiek produkcyjny trwa do uko\u0144czenia 65. roku \u017cycia. Tymczasem w\u00a0Polsce minimalny wiek emerytalny kobiet<\/a> wci\u0105\u017c wynosi 60 lat, starsze kobiety w\u00a0zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci nie pracuj\u0105. To istotnie zwi\u0119ksza liczb\u0119 os\u00f3b w\u00a0wieku poprodukcyjnym przypadaj\u0105c\u0105 na 1000 os\u00f3b w\u00a0wieku produkcyjnym.<\/p>\n

\""Nieuzasadniony<\/p>\n

„Nieuzasadniony relikt przesz\u0142o\u015bci”. Ekonomi\u015bci o ni\u017cszym wieku emerytalnym kobiet.<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Starzenie si\u0119 ludno\u015bci nie b\u0119dzie polega\u0142o jedynie na tym, \u017ce r\u00f3s\u0142 b\u0119dzie \u015bredni wiek mieszka\u0144ca Polski. R\u00f3wnocze\u015bnie mieszka\u0144c\u00f3w b\u0119dzie ubywa\u0142o. Si\u0142\u0105 rzeczy coraz mniejsza b\u0119dzie te\u017c liczba os\u00f3b w\u00a0wieku produkcyjnym, czyli finansuj\u0105cych \u015bwiadczenia dla os\u00f3b w\u00a0wieku poprodukcyjnym oraz zapewniaj\u0105cych im towary i\u00a0us\u0142ugi. To w\u0142a\u015bnie te zjawiska s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em obaw, \u017ce starzenie si\u0119 ludno\u015bci b\u0119dzie mia\u0142o negatywny wp\u0142yw na rozw\u00f3j polskiej gospodarki. Z\u00a0jednej strony mala\u0142a b\u0119dzie poda\u017c pracy, jednego z\u00a0czynnik\u00f3w produkcji, a\u00a0tak\u017ce poda\u017c nowych pomys\u0142\u00f3w, kt\u00f3re nap\u0119dzaj\u0105 wzrost produktywno\u015bci. Z\u00a0drugiej za\u015b strony ros\u0142y b\u0119d\u0105 publiczne wydatki na emerytury i\u00a0opiek\u0119 zdrowotn\u0105, ograniczaj\u0105c bud\u017cet na cele rozwojowe.<\/p>\n

<\/p>\n

Wraz ze starzeniem si\u0119 populacji starzej\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c elektoraty i przyw\u00f3dcy polityczni. Starsi wyborcy, kt\u00f3rzy charakteryzuj\u0105 si\u0119 wy\u017csz\u0105 frekwencj\u0105 wyborcz\u0105, coraz bardziej kszta\u0142tuj\u0105 polityk\u0119, cz\u0119sto priorytetyzuj\u0105c opiek\u0119 zdrowotn\u0105, emerytury, a niekiedy tak\u017ce wydatki zbrojeniowe. Jednocze\u015bnie wykazuj\u0105 mniejsze poparcie dla imigracji, edukacji i maj\u0105 ni\u017csz\u0105 akceptacj\u0119 dla ryzyka, kt\u00f3rego podejmowanie jest istotne dla wzrostu gospodarczego – t\u0142umaczy prof. Beata Javorcik, g\u0142\u00f3wna ekonomista Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR).<\/p>\n

Konsekwencjom starzenia si\u0119 ludno\u015bci po\u015bwi\u0119cona jest tegoroczna edycja „Transition Report”, flagowej publikacji EBOR-u. <\/p>\n

Pod tym wzgl\u0119dem Polska b\u0119dzie drug\u0105 Grecj\u0105 <\/p>\n

W krajach Europy i\u00a0Kaukazu, w\u00a0kt\u00f3rych zaanga\u017cowany jest EBOR, w\u00a0latach 2024-2050 starzenie si\u0119 ludno\u015bci b\u0119dzie obni\u017ca\u0142o roczn\u0105 stop\u0119 wzrostu PKB per capita \u015brednio o\u00a00,36 pkt proc. W\u00a0Polsce jednak, jak szacuj\u0105 ekonomi\u015bci z\u00a0londy\u0144skiej instytucji, ten efekt b\u0119dzie silniejszy, si\u0119gnie niemal 0,5 pkt proc. To oznacza, \u017ce skumulowany wzrost realnego (liczonego w\u00a0cenach sta\u0142ych) PKB na mieszka\u0144ca Polski w\u00a0perspektywie tych 25 lat b\u0119dzie o\u00a025 proc. mniejszy ni\u017c by\u0142by, gdyby struktura wieku ludno\u015bci by\u0142a stabilna. Tylko w\u00a0czterech krajach z\u00a0tej grupy –\u00a0w\u00a0Bo\u015bni i\u00a0Hercegowinie, Grecji, S\u0142owenii i\u00a0S\u0142owacji –\u00a0demografia b\u0119dzie jeszcze silniejszym hamulcem.<\/p>\n

\"Trendy W ocenie EBOR-u, trendy demograficzne b\u0119d\u0105 w Polsce wyj\u0105tkowo silnym hamulcem rozwoju. \u00a9 money.pl | Wojciech Kozio\u0142 <\/p>\n

Ekonomi\u015bci z\u00a0EBOR-u wskazuj\u0105, \u017ce wiele pa\u0144stw usi\u0142uje przeciwdzia\u0142a\u0107 starzeniu si\u0119 ludno\u015bci, prowadz\u0105c polityk\u0119 pronatalistyczn\u0105<\/a> (sprzyjaj\u0105c\u0105 dzietno\u015bci). Problem w\u00a0tym, \u017ce je\u015bli w\u00a0og\u00f3le przyniesie ona efekty, to dopiero za dwie dekady. Co wi\u0119cej, skuteczno\u015b\u0107 tej polityki jak dot\u0105d by\u0142a umiarkowana. Jest wi\u0119c w\u0105tpliwe, aby rz\u0105dom uda\u0142o si\u0119 zwi\u0119kszy\u0107 wsp\u00f3\u0142czynniki dzietno\u015bci o\u00a0oko\u0142o 0,5 pkt proc., co w\u00a0wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w, w\u00a0kt\u00f3rych dzia\u0142a EBOR, wystarczy\u0142oby, aby zatrzyma\u0107 starzenie si\u0119 ludno\u015bci po 2050 r.<\/p>\n

Istniej\u0105 jednak inne sposoby na z\u0142agodzenie gospodarczych konsekwencji zmian demograficznych. –\u00a0Demografia to nie przeznaczenie. Wczesne i\u00a0dobrze komunikowane reformy –\u00a0od dostosowa\u0144 systemu emerytalnego i\u00a0ram migracyjnych, po wsparcie dla zdrowego starzenia si\u0119, inwestycje w\u00a0miejsca pracy przyjazne osobom starszym oraz wdra\u017canie sztucznej inteligencji –\u00a0mog\u0105 z\u0142agodzi\u0107 presj\u0119 demograficzn\u0105 i\u00a0kszta\u0142towa\u0107 d\u0142ugoterminowy dobrobyt –\u00a0przekonuje prof. Javorcik. <\/p>\n

<\/p>\n

Zastrzega jednak, \u017ce wykorzystanie tych instrument\u00f3w nie jest \u0142atwe w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce starzenie si\u0119 ludno\u015bci oddzia\u0142uje te\u017c na polityk\u0119.<\/p>\n

\"W<\/p>\n

W Polsce bij\u0105 na alarm. On idzie pod pr\u0105d: niska dzietno\u015b\u0107 to nie tragedia<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Z prognoz EBOR-u wynika, \u017ce je\u015bli wska\u017aniki zatrudnienia w\u00a0Polsce w\u00a0ka\u017cdej grupie wieku pozosta\u0142yby na aktualnym poziomie, to w\u00a02050 r. pracowa\u0142oby zaledwie 47,8 proc. populacji kraju –\u00a0o\u00a09\u00a0pkt proc. mniej ni\u017c w\u00a02023 r. Jednocze\u015bnie, aktywizacja zawodowa kobiet oraz os\u00f3b w\u00a0wieku emerytalnym pozwoli\u0142aby w\u00a0ocenie EBOR-u ograniczy\u0107 spadek wska\u017anika zatrudnienia do zaledwie 2,6 pkt proc. To oznacza, \u017ce wynosi\u0142by on w\u00a02050 r. 54,2 proc. w\u00a0por\u00f3wnaniu do 56,8 proc. w\u00a02023 r. Wymaga\u0142oby to zapewne zr\u00f3wnania wieku emerytalnego<\/a> m\u0119\u017cczyzn i\u00a0kobiet. To za\u015b jest obecnie w\u00a0Polsce tematem tabu.<\/p>\n

Imigracja ju\u017c nam pomog\u0142a <\/p>\n

Innym sposobem na os\u0142abienie negatywnych konsekwencji starzenia si\u0119 ludno\u015bci jest wi\u0119ksze otwarcie na imigracj\u0119. Dowod\u00f3w na to nie trzeba daleko szuka\u0107. Ju\u017c w\u00a0ostatnich latach nap\u0142yw cudzoziemc\u00f3w ratowa\u0142 polski rynek pracy. –\u00a0W\u00a0ci\u0105gu ostatniej dekady liczba pracuj\u0105cych Polak\u00f3w zmala\u0142a o\u00a0200 tys. Jednocze\u015bnie liczba Ukrai\u0144c\u00f3w<\/a> pracuj\u0105cych w\u00a0Polsce zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 o\u00a0800 tys. W\u00a0prognozach z\u00a02019 r. nie docenili\u015bmy skali imigracji –\u00a0m\u00f3wi\u0142 w\u00a0niedawnym wywiadzie<\/a> dla money.pl ekonomista z\u00a0MFW Geoff Gottlieb, t\u0142umacz\u0105c, dlaczego polska gospodarka nie straci\u0142a impetu pomimo serii kryzys\u00f3w z\u00a0ostatnich lat.<\/p>\n

\"Skala Skala imigracji potrzebna, aby skompensowa\u0107 wp\u0142yw starzenia si\u0119 ludno\u015bci na polsk\u0105 gospodark\u0119, jest trudna do wyobra\u017cenia. \u00a9 money.pl | Wojciech Kozio\u0142 <\/p>\n

Ale skala imigracji, kt\u00f3ra by\u0142aby potrzebna w\u00a0Polsce, aby utrzyma\u0107 udzia\u0142 os\u00f3b w\u00a0wieku w\u00a0populacji na obecnym poziomie, okaza\u0142aby si\u0119 prawdopodobnie spo\u0142ecznie nieakceptowalna –\u00a0nawet przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce byliby\u015bmy w\u00a0stanie przyci\u0105gn\u0105\u0107 tylu cudzoziemc\u00f3w.<\/p>\n

Ekonomi\u015bci z\u00a0EBOR-u szacuj\u0105, \u017ce aby udzia\u0142 os\u00f3b w\u00a0wieku 15-64 lata w\u00a0populacji Polski pozosta\u0142 na dzisiejszym poziomie, do 2050 r. stopa imigracji netto musia\u0142by wynosi\u0107 0,76 proc. populacji z\u00a02023 r. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, w\u00a0ci\u0105gu \u0107wier\u0107wiecza liczba imigrant\u00f3w w\u00a0Polsce musia\u0142aby si\u0119 zwi\u0119kszy\u0107 o\u00a0oko\u0142o 7,9 mln. I\u00a0to przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce cudzoziemcy przyje\u017cd\u017caliby nad Wis\u0142\u0119 tylko do pracy i\u00a0nie zak\u0142adali tutaj rodzin. Gdyby ich dzietno\u015b\u0107 by\u0142a taka sama jak w\u015br\u00f3d obywateli Polski, to stopa imigracji netto do 2050 r. musia\u0142aby si\u0119ga\u0107 a\u017c 1,14 proc. populacji z\u00a02023 r. (wynika to z\u00a0faktu, \u017ce imigranci bez dzieci powi\u0119kszaj\u0105 tylko liczb\u0119 os\u00f3b w\u00a0wieku produkcyjnym, a\u00a0imigranci z\u00a0dzie\u0107mi powi\u0119kszaj\u0105 te\u017c populacj\u0119 os\u00f3b w\u00a0wieku przedprodukcyjnym).<\/p>\n

\"Je\u015bli<\/p>\n

Je\u015bli nie imigracja, to co? Polska gospodarka coraz bli\u017cej \u015bciany [ANALIZA]<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Dla por\u00f3wnania, w\u00a0latach 2011-2019 stopa imigracji<\/a> netto w\u00a0Niemczech oraz w\u00a0USA oscylowa\u0142a wok\u00f3\u0142 0,6 proc. populacji z\u00a02010 r. Autorzy raportu podkre\u015blaj\u0105 wi\u0119c, \u017ce w\u00a0krajach EBOR trudno by\u0142oby zaprojektowa\u0107 polityk\u0119 imigracyjn\u0105, kt\u00f3ra pozwala\u0142aby bez wywo\u0142ywania napi\u0119\u0107 spo\u0142ecznych przyjmowa\u0107 taki potok cudzoziemc\u00f3w.<\/p>\n

Pewne nadzieje na z\u0142agodzenie konsekwencji starzenia si\u0119 ludno\u015bci wi\u0105za\u0107 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c z\u00a0post\u0119pem technologicznym, w\u00a0tym rozwojem sztucznej inteligencji. Ale i\u00a0to nie b\u0119dzie prawdopodobnie cudownym remedium na demograficzne problemy. –\u00a0Nowe technologie s\u0105 obiecuj\u0105ce, ale nie skompensuj\u0105 w\u00a0ca\u0142o\u015bci kurcz\u0105cej si\u0119 si\u0142y roboczej. Presja demograficzna jest silna i\u00a0b\u0119dzie mocno ci\u0105\u017cy\u0142a wzrostowi gospodarczemu i\u00a0standardom \u017cycia, o\u00a0ile rz\u0105dy nie b\u0119d\u0105 jej przeciwdzia\u0142a\u0142y m\u0105dr\u0105 polityk\u0105 –\u00a0podsumowuje prof. Javorcik<\/a>. <\/p>\n

Jak podkre\u015bla, \u017caden z\u00a0instrument\u00f3w \u0142agodz\u0105cych skutki starzenia si\u0119 ludno\u015bci nie zadzia\u0142a w\u00a0oderwaniu od pozosta\u0142ych. M\u0105dra polityka oznacza wi\u0119c polityk\u0119 kompleksow\u0105.<\/p>\n

Grzegorz Siemionczyk, g\u0142\u00f3wny analityk money.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Malej\u0105ca dzietno\u015b\u0107 w\u00a0po\u0142\u0105czeniu z\u00a0rosn\u0105c\u0105 oczekiwan\u0105 d\u0142ugo\u015bci\u0105 \u017cycia skutkuj\u0105 starzeniem si\u0119 ludno\u015bci. To zjawisko o\u00a0charakterze nieomal globalnym, ale w\u00a0niekt\u00f3rych…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":126657,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-126656","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115642860522161868","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126656"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126656\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/126657"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=126656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=126656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}