{"id":12740,"date":"2025-09-24T04:02:10","date_gmt":"2025-09-24T04:02:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/12740\/"},"modified":"2025-09-24T04:02:10","modified_gmt":"2025-09-24T04:02:10","slug":"rosja-stworzyla-moldawska-fabryke-trolli-dla-kiszyniowa-szykuje-sie-sadny-dzien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/12740\/","title":{"rendered":"Rosja stworzy\u0142a mo\u0142dawsk\u0105 „fabryk\u0119 trolli”. Dla Kiszyniowa szykuje si\u0119 s\u0105dny dzie\u0144"},"content":{"rendered":"

Zgodnie z dokumentami w\u0142adze Rosji uzgodni\u0142y plan wiosn\u0105 2025 r., a koordynowali go przedstawiciele Kremla. Jak wynika z materia\u0142\u00f3w otrzymanych przez dziennikarzy, Rosja d\u0105\u017cy do zmniejszenia szans na zwyci\u0119stwo Partia Akcji i Solidarno\u015bci, na czele kt\u00f3rej stoi prezydent Mo\u0142dawii Maia Sandu<\/a>, a w rezultacie do odsuni\u0119cia jej od w\u0142adzy.<\/p>\n

W dokumentach stwierdza si\u0119, \u017ce w ramach swojego planu Rosja zamierza stworzy\u0107 pozory konkurencji mi\u0119dzy parti\u0105 Sandu a prorosyjskim blokiem wyborczym, ale w rzeczywisto\u015bci celem Kremla jest os\u0142abienie poparcia dla obecnej prezydent Mo\u0142dawii.<\/p>\n

Wed\u0142ug ostatnich sonda\u017cy partia Sandu utrzymuje pozycj\u0119 lidera, ale mo\u017ce nie uzyska\u0107 wi\u0119kszo\u015bci w parlamencie.<\/p>\n

Trzy g\u0142\u00f3wne kierunki planu Kremla<\/p>\n

Wed\u0142ug danych Bloomberga plan rosyjskich w\u0142adz zawiera trzy g\u0142\u00f3wne punkty.<\/p>\n

Rekrutacja obywateli Mo\u0142dawii za granic\u0105, w tym w Rosji, aby g\u0142osowali w lokalach wyborczych w Unii Europejskiej i innych krajach. G\u0142osy Mo\u0142dawian mieszkaj\u0105cych za granic\u0105 mia\u0142y decyduj\u0105ce znaczenie w 2024 r., kiedy to odbywa\u0142y si\u0119 jednocze\u015bnie wybory prezydenckie i referendum w sprawie przyst\u0105pienia kraju do Unii Europejskiej<\/a> (zwolennik\u00f3w przyst\u0105pienia do UE by\u0142o nieco wi\u0119cej ni\u017c przeciwnik\u00f3w). Obecnie Rosja jest gotowa p\u0142aci\u0107 Mo\u0142dawianom za ich g\u0142osy, a tak\u017ce op\u0142aca\u0107 im podr\u00f3\u017ce do innych kraj\u00f3w.<\/p>\n

Szeroko zakrojona kampania dezinformacyjna w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych \u2014 na Telegramie, TikToku, Facebooku. W sieciach spo\u0142eczno\u015bciowych rozpowszechniane s\u0105 wiadomo\u015bci skierowane przeciwko Mai Sandu, w tym te, \u017ce jest ona „zagraniczn\u0105 marionetk\u0105” i prowadzi kraj do katastrofy i wojny. W sierpniu 2025 r. mo\u0142dawska policja, w ramach walki z dezinformacj\u0105, poprosi\u0142a o zablokowanie 443 kont na TikToku.<\/p>\n

Organizacja protest\u00f3w. W tym celu Rosja planuje rekrutowa\u0107 m\u0142odych ludzi w klubach sportowych i grupach przest\u0119pczych, aby organizowa\u0107 prowokacje z u\u017cyciem przemocy podczas g\u0142osowania, a tak\u017ce protesty po wyborach. Je\u015bli partia Sandu przegra, protestuj\u0105cy b\u0119d\u0105 domaga\u0107 si\u0119 dymisji prezydent. Je\u015bli wygra, uczestnicy akcji og\u0142osz\u0105, \u017ce wyniki wybor\u00f3w zosta\u0142y sfa\u0142szowane. W Mo\u0142dawii zatrzymano 74 osoby podejrzane o przygotowywanie masowych zamieszek. Wed\u0142ug \u015bledztwa zatrzymani przechodzili szkolenie w Serbii pod kierownictwem rosyjskich s\u0142u\u017cb specjalnych.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Zgodnie z dokumentami zbadanymi przez dziennikarzy Rosja zamierza\u0142a tak\u017ce wykorzysta\u0107 kompromituj\u0105ce materia\u0142y do wywierania presji na urz\u0119dnik\u00f3w, aby zak\u0142\u00f3ci\u0107 proces wyborczy.<\/p>\n

Na celowniku Moskwy<\/p>\n

Nie jest jasne, czy Rosja rozpocz\u0119\u0142a realizacj\u0119 tego planu \u2014 zauwa\u017ca Bloomberg. Jednak, jak poinformowa\u0142o agencj\u0119 dw\u00f3ch europejskich urz\u0119dnik\u00f3w zaznajomionych z t\u0105 spraw\u0105, Rosja „prawie na pewno” zamierza zrealizowa\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 opracowanych \u015brodk\u00f3w.<\/p>\n

Europejscy urz\u0119dnicy poinformowali r\u00f3wnie\u017c agencj\u0119 Bloomberg, \u017ce Kreml najprawdopodobniej przeznaczy\u0142 na ingerencj\u0119 w wybory parlamentarne w Mo\u0142dawii tyle samo pieni\u0119dzy, co w 2024 r., kiedy odbywa\u0142y si\u0119 wybory prezydenckie i referendum w sprawie przyst\u0105pienia do UE. Maia Sandu poda\u0142a wcze\u015bniej, \u017ce wed\u0142ug jej szacunk\u00f3w w 2024 r. Rosja wyda\u0142a ok. 150 mln euro (638 mln z\u0142), aby wp\u0142yn\u0105\u0107 na proces wyborczy.<\/p>\n

Kreml nie odpowiedzia\u0142 na pro\u015bb\u0119 agencji Bloomberg o komentarz. W\u0142adze Rosji wielokrotnie o\u015bwiadcza\u0142y, \u017ce nie ingeruj\u0105 w wybory w innych krajach.<\/p>\n

Dziennikarze BBC ustalili pewne szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce kampanii dezinformacyjnej rozpocz\u0119tej przed wyborami w Mo\u0142dawii. Wed\u0142ug ich informacji Rosja finansuje sie\u0107 fa\u0142szywych kont w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, aby zak\u0142\u00f3ci\u0107 g\u0142osowanie. Autorzy \u015bledztwa odkryli, \u017ce sie\u0107 ta jest powi\u0105zana z mo\u0142dawskim miliarderem Ilanem Shorem<\/a>, kt\u00f3ry zosta\u0142 obj\u0119ty sankcjami USA za powi\u0105zania z Rosj\u0105 i uciek\u0142 z Mo\u0142dawii.<\/p>\n

BBC wprowadzi\u0142o dziennikark\u0119 pod przykrywk\u0105 do mo\u0142dawskiej „fabryki trolli”. Pracownica wydawnictwa do\u0142\u0105czy\u0142a do czatu na Telegramie, gdzie koordynowano prac\u0119 35 os\u00f3b zaanga\u017cowanych w rozpowszechnianie dezinformacji. Link do tego czatu BBC otrzyma\u0142o od anonimowego informatora.<\/p>\n

\"Prezydent<\/p>\n

Prezydent Mo\u0142dawii Maia Sandu, 9 wrze\u015bnia 2025 r.Romeo Boetzle \/ AFP<\/p>\n

„Fabryka trolli”<\/p>\n

Najpierw uczestnicy „fabryki trolli” uczestniczyli w seminariach online, maj\u0105cych na celu przygotowanie operator\u00f3w, i regularnie zdawali testy sprawdzaj\u0105ce. W\u015br\u00f3d temat\u00f3w seminari\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119 „Jak przej\u015b\u0107 drog\u0119 od w\u0142asnej kuchni do przyw\u00f3dcy narodowego”.<\/p>\n

Nast\u0119pnie z uczestnikami, w tym z dziennikark\u0105 gazety, skontaktowa\u0142a si\u0119 koordynatorka sieci Alina \u017buk. W jej mediach spo\u0142eczno\u015bciowych podano, \u017ce pochodzi z Naddniestrza<\/a>, nieuznawanego regionu na wschodzie Mo\u0142dawii, lojalnego wobec Moskwy. Z jej Instagrama wynika, \u017ce w ostatnich latach kilkakrotnie je\u017adzi\u0142a do Rosji.<\/p>\n

Alina \u017buk poinformowa\u0142a dziennikark\u0119, \u017ce b\u0119dzie otrzymywa\u0107 3 tys. lej\u00f3w mo\u0142dawskich (wed\u0142ug aktualnego kursu 652 z\u0142) miesi\u0119cznie za tworzenie post\u00f3w na TikToku i Facebooku, a pieni\u0105dze b\u0119d\u0105 jej przelewane z rosyjskiego Promswjazbanku (bank ten jest udzia\u0142owcem jednej z firm Ilana Shora). Uczestnicy sieci przeszli szkolenie z tworzenia post\u00f3w w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych za pomoc\u0105 Chatu GPT. Powiedziano im, \u017ce tre\u015bci „przyci\u0105gaj\u0105 ludzi, je\u015bli obraz zawiera pewn\u0105 satyr\u0119 nad rzeczywisto\u015bci\u0105”, ale zach\u0119cano ich do rzadszego korzystania ze sztucznej inteligencji<\/a>, aby posty wygl\u0105da\u0142y „naturalnie”.<\/p>\n

Dziennikarka BBC zosta\u0142a poproszona o opublikowanie twierdze\u0144, \u017ce obecny rz\u0105d Mo\u0142dawii planuje sfa\u0142szowa\u0107 wyniki wybor\u00f3w, \u017ce potencjalne cz\u0142onkostwo Mo\u0142dawii w UE zale\u017cy od zmiany „orientacji seksualnej” kraju na korzy\u015b\u0107 os\u00f3b LGBT+ oraz \u017ce prezydent Sandu sprzyja handlowi dzie\u0107mi. BBC twierdzi, \u017ce opublikowano „tylko posty zgodne z faktami” \u2014 by\u0142o ich niewiele.<\/p>\n

„S\u0142uchaj, mo\u017cesz przywie\u017a\u0107 pieni\u0105dze z Moskwy”<\/p>\n

Dziennikarze uwa\u017caj\u0105, \u017ce sie\u0107 sk\u0142ada si\u0119 z kilku grup, do jednej z nich trafi\u0142a reporterka pod przykrywk\u0105. Autorzy \u015bledztwa doszli do wniosku, \u017ce sie\u0107 obejmuje co najmniej 90 kont na TikToku, a niekt\u00f3re z nich podszywaj\u0105 si\u0119 pod agencje informacyjne. Od stycznia konta te opublikowa\u0142y tysi\u0105ce film\u00f3w, kt\u00f3re \u0142\u0105cznie uzyska\u0142y ponad 23 mln wy\u015bwietle\u0144 i 860 tys. polubie\u0144.<\/p>\n

Dziennikarze przedstawili swoje wnioski ameryka\u0144skiej firmie Digital Forensic Research Lab, kt\u00f3ra oszacowa\u0142a, \u017ce sie\u0107 jest jeszcze wi\u0119ksza. Odkry\u0142a ona, \u017ce od stycznia „fabryka trolli” rozpowszechni\u0142a w serwisie TikTok filmy, kt\u00f3re obejrzano ponad 55 mln razy i kt\u00f3re otrzyma\u0142y ponad 2,2 mln polubie\u0144.<\/p>\n

Opr\u00f3cz rozpowszechniania nieprawdziwych informacji uczestnikom sieci proponowano za 200 lej\u00f3w mo\u0142dawskich (43 z\u0142) przeprowadzanie nieoficjalnych ankiet w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w Kiszyniowa. Ludzie byli pytani, na kogo chc\u0105 g\u0142osowa\u0107 w wyborach. Przed przeprowadzeniem ankiet uczestnicy sieci byli uczeni, jak mo\u017cna niepostrze\u017cenie wp\u0142ywa\u0107 na swoich rozm\u00f3wc\u00f3w.<\/p>\n

Dziennikarka BBC nagra\u0142a film, na kt\u00f3rym Alina \u017buk prosi\u0142a przez telefon o pieni\u0105dze z Rosji: „S\u0142uchaj, mo\u017cesz przywie\u017a\u0107 pieni\u0105dze z Moskwy. Musz\u0119 po prostu wyp\u0142aci\u0107 wynagrodzenia moim ludziom”.<\/p>\n

Autorzy \u015bledztwa ustalili, \u017ce mo\u0142dawska „fabryka trolli” jest powi\u0105zana z organizacj\u0105 non-profit Eurazja, kt\u00f3r\u0105 wcze\u015bniej oskar\u017cano o ingerencj\u0119 w referendum w 2024 r. Organizacja ta obj\u0119ta jest sankcjami Stan\u00f3w Zjednoczonych, Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii. Dziennikarze znale\u017ali zdj\u0119cia Aliny \u017buk na stronie internetowej Eurazji, a ponadto nale\u017ca\u0142a ona do grupy na Telegramie o nazwie „Liderzy Eurazji”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zgodnie z dokumentami w\u0142adze Rosji uzgodni\u0142y plan wiosn\u0105 2025 r., a koordynowali go przedstawiciele Kremla. Jak wynika z…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12741,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[56,32,33,2056,36,37,27,34,35,3319,3318,3321,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,87,47,80,29,30,26],"class_list":{"0":"post-12740","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-dezinformacja_fake_news","12":"tag-featured-news","13":"tag-featurednews","14":"tag-headlines","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-maia_sandu","18":"tag-moldawia","19":"tag-naddniestrze","20":"tag-naglowki","21":"tag-najwazniejsze-artykuly","22":"tag-nat_styl","23":"tag-news","24":"tag-omp","25":"tag-pl","26":"tag-poland","27":"tag-polish","28":"tag-polska","29":"tag-polski","30":"tag-rosja","31":"tag-screening_general","32":"tag-swiat","33":"tag-top-stories","34":"tag-topstories","35":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12740","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12740"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12740\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12741"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12740"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12740"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12740"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}