{"id":128925,"date":"2025-12-02T12:38:10","date_gmt":"2025-12-02T12:38:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/128925\/"},"modified":"2025-12-02T12:38:10","modified_gmt":"2025-12-02T12:38:10","slug":"reparacje-wojenne-za-kulisami-spotkania-tuska-i-merza-pospieszcie-sie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/128925\/","title":{"rendered":"Reparacje wojenne. Za kulisami spotkania Tuska i Merza. „Po\u015bpieszcie si\u0119”"},"content":{"rendered":"

Otwarta sprzeczka mi\u0119dzy przyw\u00f3dcami, kt\u00f3rzy zobowi\u0105zali si\u0119 do naprawy cz\u0119sto napi\u0119tych stosunk\u00f3w mi\u0119dzy krajami, rzuci\u0142a cie\u0144 na rozmowy w Berlinie<\/a>, kt\u00f3re mia\u0142y na celu pokazanie jedno\u015bci i wsp\u00f3\u0142pracy w wielu kwestiach, w tym w zakresie obrony i wsparcia dla Ukrainy. Zamiast tego premier i kanclerz sp\u0119dzili czas na sporze dotycz\u0105cym bardzo emocjonalnej kwestii, w jaki spos\u00f3b Niemcy powinny zado\u015b\u0107uczyni\u0107 za swoje dzia\u0142ania podczas II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

„Musimy zachowa\u0107 pami\u0119\u0107, nawet t\u0119 bolesn\u0105” \u2014 powiedzia\u0142 Merz. „Mam nadziej\u0119, \u017ce uda nam si\u0119 to zrobi\u0107 w spos\u00f3b, kt\u00f3ry nie dzieli nas, ale zbli\u017ca”.<\/p>\n

Jednak Tusk, pod presj\u0105 opozycyjnej partii Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 (PiS)<\/a>, zaj\u0105\u0142 w tej sprawie bardziej zdecydowane stanowisko ni\u017c w przesz\u0142o\u015bci, krytykuj\u0105c logik\u0119 Niemiec, kt\u00f3re odmawiaj\u0105 wyp\u0142acenia Polsce reparacji wojennych. „Uwa\u017camy w Polsce, i w\u0142a\u015bciwie wszyscy bez wyj\u0105tku, \u017ce Polska nie otrzyma\u0142a zado\u015b\u0107uczynienia za straty, zbrodnie z czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej” \u2014 powiedzia\u0142 premier.<\/p>\n

Po powrocie do w\u0142adzy w 2023 r. Tusk nie podkre\u015bla\u0142 \u017c\u0105da\u0144 odszkodowa\u0144 poprzedniego rz\u0105du PiS, kt\u00f3ry wezwa\u0142 Niemcy do zap\u0142acenia 1,3 bln euro (5,5 bln z\u0142) za lata 1939-1945. Berlin wielokrotnie powtarza\u0142, \u017ce sprawa jest prawnie „zamkni\u0119ta”.<\/p>\n

W poniedzia\u0142ek Tusk ponownie poruszy\u0142 t\u0119 kwesti\u0119, krytykuj\u0105c niemiecki argument, \u017ce Polska zrzek\u0142a si\u0119 prawa do reparacji w latach 50. XX w., kiedy znajdowa\u0142a si\u0119 pod kontrol\u0105 Zwi\u0105zku Radzieckiego. Politycy PiS, w tym obecny prezydent Polski Karol Nawrocki<\/a>, twierdz\u0105, \u017ce zrzeczenie si\u0119 tego prawa nast\u0105pi\u0142o pod presj\u0105 Zwi\u0105zku Radzieckiego i nie mo\u017cna go traktowa\u0107 dos\u0142ownie. W poniedzia\u0142ek Tusk powt\u00f3rzy\u0142 t\u0119 tez\u0119.<\/p>\n

„Nar\u00f3d polski nie mia\u0142 wtedy w tej kwestii nic do powiedzenia”<\/p>\n

„Niemcy trzymaj\u0105 si\u0119 tego formalno-dyplomatycznego aktu z lat 50.” \u2014 powiedzia\u0142 premier. „Jak pa\u0144stwo dobrze wiecie, ci, kt\u00f3rzy znaj\u0105 histori\u0119, w latach 50. Polska de facto nie mia\u0142a nic do powiedzenia w tej kwestii i zrzeczenie si\u0119 reparacji w\u00f3wczas przez Polak\u00f3w nie jest uznawane za akt zgodny z wol\u0105 narodu polskiego. Bo nar\u00f3d polski nie mia\u0142 wtedy w tej kwestii nic do powiedzenia”.<\/p>\n

\"Premier<\/p>\n

Premier Polski Donald Tusk i kanclerz Niemiec Friedrich Merz, Berlin, 1 grudnia 2025 r.BERND VON JUTRCZENKA \/ AFP<\/p>\n

Ponowne napi\u0119cia zwi\u0105zane z reparacjami gro\u017c\u0105 skomplikowaniem wysi\u0142k\u00f3w obu przyw\u00f3dc\u00f3w na rzecz z\u0142agodzenia r\u00f3\u017cnic w wielu kwestiach, od spor\u00f3w dotycz\u0105cych kontroli granic pa\u0144stwowych<\/a> po berli\u0144skie \u015bledztwo w sprawie wybuch\u00f3w, kt\u00f3re uszkodzi\u0142y podmorskie ruroci\u0105gi Nord Stream<\/a>, transportuj\u0105ce rosyjski gaz do Niemiec.<\/p>\n

Rz\u0105d Tuska cz\u0119sto argumentowa\u0142, \u017ce chocia\u017c istniej\u0105 moralne podstawy do wyp\u0142aty reparacji, nie ma mo\u017cliwo\u015bci prawnego zmuszenia Berlina, a zatem kontynuowanie tej sprawy tylko os\u0142abia stosunki Polski z Niemcami, jej najwi\u0119kszym partnerem gospodarczym.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie Merz obj\u0105\u0142 urz\u0105d, obiecuj\u0105c popraw\u0119 stosunk\u00f3w z Polsk\u0105. Ju\u017c pierwszego dnia swojej kadencji uda\u0142 si\u0119 do Warszawy. Merz powiedzia\u0142 nast\u0119pnie, \u017ce postrzega tzw. Tr\u00f3jk\u0105t Weimarski<\/a> \u2014 nieformalny sojusz mi\u0119dzy Niemcami, Polsk\u0105 i Francj\u0105 \u2014 jako potencjalny motor kszta\u0142towania bardziej solidnej europejskiej strategii obronnej.<\/p>\n

Polskie ofiary<\/p>\n

W poniedzia\u0142ek rz\u0105d Merza og\u0142osi\u0142 szereg innych krok\u00f3w na rzecz z\u0142agodzenia niech\u0119ci Polak\u00f3w wobec odmowy wyp\u0142aty reparacji przez Berlin. Jednak \u015brodki te raczej nie zadowol\u0105 wielu.<\/p>\n

Merz powiedzia\u0142, \u017ce jego kraj b\u0119dzie kontynuowa\u0107 plany budowy pomnika po\u015bwi\u0119conego polskim ofiarom nazistowskich Niemiec w Berlinie, a jego rz\u0105d zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do zwrotu polskich artefakt\u00f3w kulturowych<\/a>, kt\u00f3re zosta\u0142y zrabowane przez nazist\u00f3w. Niemcy zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do „zbadania mo\u017cliwo\u015bci udzielenia dalszego wsparcia polskim ofiarom agresji nazistowskiej” \u2014 wynika ze wsp\u00f3lnej deklaracji.<\/p>\n

Zobowi\u0105zanie to nawi\u0105zywa\u0142o do propozycji by\u0142ego kanclerza Olafa Scholza w sprawie finansowej rekompensaty dla \u017cyj\u0105cych jeszcze polskich ofiar nazistowskich Niemiec. Jednak plan ten nie zosta\u0142 jeszcze zrealizowany.<\/p>\n

W poniedzia\u0142ek Tusk wyrazi\u0142 frustracj\u0119 z tego powodu, argumentuj\u0105c, \u017ce czas ucieka. Doda\u0142, \u017ce kiedy rozmawia\u0142 o tej kwestii z kanclerzem Scholzem, liczba os\u00f3b, kt\u00f3re nadal \u017cyj\u0105, wynosi\u0142a nieco ponad 60 tys. Dzisiaj jest to 50 tys. os\u00f3b.<\/p>\n

Geopolityka w tle<\/p>\n

„Pospieszcie si\u0119, je\u015bli chcecie naprawd\u0119 wykona\u0107 taki gest” \u2014 powiedzia\u0142 polski premier, dodaj\u0105c, \u017ce je\u015bli Berlin nie podejmie szybszych dzia\u0142a\u0144, Warszawa wykorzysta w\u0142asne \u015brodki na wyp\u0142at\u0119 odszkodowa\u0144 ofiarom.<\/p>\n

Pomimo braku porozumienia Merz i Tusk o\u015bwiadczyli, \u017ce pozostaj\u0105 w \u015bcis\u0142ym kontakcie w sprawie rozwoju sytuacji w Ukrainie i negocjacji dotycz\u0105cych ewentualnego porozumienia pokojowego.<\/p>\n

Tusk nazwa\u0142 poziom wsp\u00f3\u0142pracy „naprawd\u0119 bezprecedensowym” i ostrzeg\u0142 przed ryzykiem podsycania podzia\u0142\u00f3w mi\u0119dzy krajami.<\/p>\n

Polski premier doda\u0142, \u017ce po obydwu stronach granicy dzia\u0142aj\u0105 radyka\u0142owie, kt\u00f3rzy s\u0105 zainteresowani podsycaniem nastroj\u00f3w antyniemieckich w Polsce i antypolskich w Niemczech. Stwierdzi\u0142 jednak, \u017ce jest przekonany, \u017ce takim \u015brodowiskom nie uda si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 ich cel\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Otwarta sprzeczka mi\u0119dzy przyw\u00f3dcami, kt\u00f3rzy zobowi\u0105zali si\u0119 do naprawy cz\u0119sto napi\u0119tych stosunk\u00f3w mi\u0119dzy krajami, rzuci\u0142a cie\u0144 na rozmowy…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":128926,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[56,32,33,212,36,37,345,27,6979,43,34,35,28,31,48,18366,25,295,46,42,38,40,39,41,1649,47,80,29,30,26],"class_list":{"0":"post-128925","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-donald_tusk","12":"tag-featured-news","13":"tag-featurednews","14":"tag-friedrich_merz","15":"tag-headlines","16":"tag-ii_wojna_swiatowa","17":"tag-karol_nawrocki","18":"tag-latest-news","19":"tag-latestnews","20":"tag-naglowki","21":"tag-najwazniejsze-artykuly","22":"tag-nat_styl","23":"tag-nazisci","24":"tag-news","25":"tag-niemcy","26":"tag-omp","27":"tag-pl","28":"tag-poland","29":"tag-polish","30":"tag-polska","31":"tag-polski","32":"tag-reparacje","33":"tag-screening_general","34":"tag-swiat","35":"tag-top-stories","36":"tag-topstories","37":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115650016798145074","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/128925","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=128925"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/128925\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/128926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=128925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=128925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=128925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}