Kwestia zado\u015b\u0107uczynienia za ofiary i straty poniesione przez Polsk\u0119 podczas II wojny \u015bwiatowej budzi emocje. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz zaznaczy\u0142 w poniedzia\u0142ek, \u017ce stanowisko zar\u00f3wno jego rz\u0105du, jak i jego poprzednik\u00f3w jest takie, \u017ce kwestia reparacji, z politycznego i prawnego punktu widzenia, jest wyja\u015bniona.<\/p>\n
Premier Tusk z t\u0105 argumentacj\u0105 si\u0119 nie zgodzi\u0142: \u2014 Niemcy trzymaj\u0105 si\u0119 tego formalno-dyplomatycznego aktu z lat 50. Jak pa\u0144stwo dobrze wiecie, ci, kt\u00f3rzy znaj\u0105 histori\u0119, w latach 50. Polska de facto nie mia\u0142a nic do powiedzenia w tej kwestii i zrzeczenie si\u0119 reparacji w\u00f3wczas przez Polak\u00f3w nie jest uznawane za akt zgodny z wol\u0105 narodu polskiego. Bo nar\u00f3d polski nie mia\u0142 wtedy w tej kwestii nic do powiedzenia \u2014 stwierdzi\u0142.<\/p>\n
Kanclerz zaznaczy\u0142, \u017ce Niemcy w przesz\u0142o\u015bci „udost\u0119pni\u0142y ocala\u0142ym z terroru nazistowskiego 2 mld euro”. \u2014 Rozmawiamy o dalszych mo\u017cliwo\u015bciach wsp\u00f3\u0142pracy i pomocy humanitarnej \u2014 zaznaczy\u0142.<\/p>\n
Szef polskiego rz\u0105du wskaza\u0142, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na dane Fundacji „Polsko-Niemieckie Pojednanie”, \u017ce obecnie \u017cyje w Polsce ju\u017c tylko oko\u0142o 50 tys. bezpo\u015brednich ofiar II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n
\u2014 Pospieszcie si\u0119, je\u015bli chcecie naprawd\u0119 wykona\u0107 taki gest. Je\u015bli nie uzyskamy jednoznacznej i szybkiej deklaracji, b\u0119d\u0119 rozwa\u017ca\u0142 w przysz\u0142ym roku decyzj\u0119, \u017ce Polska wype\u0142ni t\u0119 potrzeb\u0119 z w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w. Wi\u0119cej ju\u017c nie chc\u0119 m\u00f3wi\u0107 o tym, powiem szczerze \u2014 stwierdzi\u0142 szef rz\u0105du.<\/p>\n
\u2014 Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie dzia\u0142a od lat 90. i realizowa\u0142a du\u017ce programy wyp\u0142at dla os\u00f3b poszkodowanych przez III Rzesz\u0119. Obejmowa\u0142y one by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w oboz\u00f3w koncentracyjnych, robotnik\u00f3w i robotnice przymusowe, dzieci deportowane wraz z rodzicami do Rzeszy, wi\u0119\u017ani\u00f3w gett oraz innych miejsc odosobnienia. Mamy pe\u0142n\u0105 baz\u0119 os\u00f3b, kt\u00f3re zg\u0142asza\u0142y si\u0119 do nas od pocz\u0105tku lat 90., dlatego zak\u0142adamy, \u017ce zarejestrowali\u015bmy niemal wszystkich uprawnionych \u2014 m\u00f3wi w rozmowie z Onetem Jakub Deka, przewodnicz\u0105cy rady fundacji.<\/p>\n
Rozm\u00f3wca Onetu zaznacza, \u017ce w bazie fundacji znajduj\u0105 si\u0119 osoby, kt\u00f3re otrzyma\u0142y \u015bwiadczenia ze \u015brodk\u00f3w niemieckich, a tak\u017ce, w mniejszym zakresie, austriackich i ameryka\u0144skich. \u2014 W latach 2001-2005 zarejestrowanych by\u0142o u nas ponad p\u00f3\u0142 miliona beneficjent\u00f3w tych \u015bwiadcze\u0144. Ostatnie du\u017ce wyp\u0142aty zako\u0144czyli\u015bmy w latach 2005-2006 \u2014 dodaje.<\/p>\n
\u2014 W lipcu 2024 r. por\u00f3wnali\u015bmy zapisy z fundacyjnej bazy danych z rejestrem PESEL. Ministerstwo Cyfryzacji poinformowa\u0142o nas, \u017ce w Polsce \u017cyje jeszcze 60 tys. 68 beneficjent\u00f3w \u015bwiadcze\u0144 wyp\u0142acanych w przesz\u0142o\u015bci przez fundacj\u0119. W tym czasie trwa\u0142y ju\u017c rozmowy ze stron\u0105 niemieck\u0105 o formach wsparcia humanitarnego lub zado\u015b\u0107uczynienia dla tych os\u00f3b \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
Jakub Deka zaznacza, \u017ce dysponuj\u0105c danymi z 2024 r., ponownie por\u00f3wnano je z rejestrem PESEL w po\u0142owie listopada 2025 r. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w ci\u0105gu pi\u0119tnastu miesi\u0119cy zmar\u0142o ponad 9,9 tys. os\u00f3b. St\u0105d liczba wspomniana przez Donalda Tuska.<\/p>\n
„Tylko osoby, kt\u00f3re same do\u015bwiadczy\u0142y represji”<\/p>\n
Premier Tusk wspomnia\u0142, \u017ce odszkodowanie mia\u0142oby by\u0107 dla \u017cyj\u0105cych jeszcze bezpo\u015brednich ofiar II wojny \u015bwiatowej. Jak s\u0105 sklasyfikowane te osoby? \u2014 Je\u015bli chodzi o pomoc dla poszkodowanych, to m\u00f3wimy wy\u0142\u0105cznie o bezpo\u015brednich ofiarach represji niemieckich z czasu II wojny \u015bwiatowej. Nie chodzi o ca\u0142e pokolenie wojenne ani o potomk\u00f3w ofiar. Uwzgl\u0119dniamy osoby, kt\u00f3re same do\u015bwiadczy\u0142y represji: by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w oboz\u00f3w koncentracyjnych, osoby deportowane na roboty przymusowe oraz wi\u0119zione w obozach, wi\u0119zieniach i innych miejscach odosobnienia. W tej grupie s\u0105 zar\u00f3wno doro\u015bli, jak i osoby, kt\u00f3re w czasie wojny by\u0142y dzie\u0107mi \u2014 t\u0142umaczy rozm\u00f3wca Onetu.<\/p>\n
Jakub Deka dodaje, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z nich urodzi\u0142a si\u0119 ju\u017c na terenie III Rzeszy, w obozach lub w miejscach przymusowej pracy ich rodzic\u00f3w. \u2014 Najm\u0142odsze osoby mog\u0105 pochodzi\u0107 z rocznika 1945, ale s\u0105 to wy\u0142\u0105cznie osoby urodzone w obozach lub podczas przymusowej pracy rodzic\u00f3w \u2014 wyja\u015bnia.<\/p>\n
10 tys. z\u0142otych rocznie<\/p>\n
Pytamy przewodnicz\u0105cego rady fundacji o jakich kwotach mowa: \u2014 Prowadzili\u015bmy r\u00f3\u017cne symulacje dotycz\u0105ce wysoko\u015bci zado\u015b\u0107uczynienia. Ostatnie rozmowy polsko-niemieckie dotycz\u0105 pomocy w wysoko\u015bci oko\u0142o 10 tys. z\u0142 rocznie, wyp\u0142acanych nie jednorazowo, lecz w formie rat kwartalnych, p\u00f3\u0142rocznych lub miesi\u0119cznych \u2014 m\u00f3wi Jakub Deka.<\/p>\n
Zdaniem naszego rozm\u00f3wcy najbardziej realna i odczuwalna wydaje si\u0119 wyp\u0142ata kwartalna, czyli po 2,5 tys. z\u0142 co miesi\u0105c. \u2014 \u015awiadczenie mia\u0142oby charakter sta\u0142y i by\u0142oby wyp\u0142acane osobom bezpo\u015brednio poszkodowanym do ko\u0144ca \u017cycia \u2014 konkluduje przewodnicz\u0105cy rady Fundacji „Polsko-Niemieckie Pojednanie”.<\/p>\n
Wyliczenia Onetu <\/p>\n
W zwi\u0105zku z tym policzyli\u015bmy, ile Polsk\u0119 kosztowa\u0142yby odszkodowania wyp\u0142acone dla \u017cyj\u0105cych jeszcze bezpo\u015brednich ofiar II wojny \u015bwiatowej. Gdyby program mia\u0142 wystartowa\u0107 ju\u017c w przysz\u0142ym roku, kosztowa\u0142by on w\u00f3wczas ok. 440 mln z\u0142. Z ka\u017cdym rokiem, z powod\u00f3w biologicznych, ubywa jednak najstarszych \u015bwiadk\u00f3w tragicznych wydarze\u0144 sprzed ponad 80 lat.<\/a> O ile obecnie \u017cyje oko\u0142o 50 tys., to w 2029 r. mo\u017ce to by\u0107 ju\u017c o ponad po\u0142ow\u0119 mniej. W 2040 r. mo\u017ce by\u0107 tych os\u00f3b ju\u017c mniej ni\u017c 1000.<\/p>\n Jak ju\u017c wspomnieli\u015bmy, w 2026 r. szacunkowy koszt programu wyni\u00f3s\u0142by 440 mln z\u0142, w 2030 r. nieca\u0142e 200 mln z\u0142, a w 2035 \u2014 50 mln z\u0142. W sumie koszt realizacji tego programu w ci\u0105gu najbli\u017cszych 15 lat m\u00f3g\u0142by wynie\u015b\u0107 ok. 2,1 mld z\u0142, z czego po\u0142owa to koszt najbli\u017cszych trzech lat i 80 proc. tej kwoty w ci\u0105gu sze\u015bciu lat.<\/p>\n Czy te kwoty s\u0105 du\u017ce? Postanowili\u015bmy por\u00f3wna\u0107 je z innymi wydatkami z bud\u017cetu pa\u0144stwa. Kwota 440 mln z\u0142 oznacza\u0142aby w przysz\u0142ym roku wydatek stanowi\u0105cy mniej ni\u017c jedn\u0105 setn\u0105 rocznego kosztu programu 800 plus, kt\u00f3ry wynosi 61,7 mld z\u0142.<\/p>\n W sumie przez 15 lat funkcjonowania programu by\u0142by to koszt por\u00f3wnywalny z budow\u0105 oko\u0142o 40 km typowej polskiej autostrady lub dw\u00f3ch du\u017cych szpitali.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kwestia zado\u015b\u0107uczynienia za ofiary i straty poniesione przez Polsk\u0119 podczas II wojny \u015bwiatowej budzi emocje. Kanclerz Niemiec Friedrich…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":129312,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[56,32,33,212,36,37,345,27,6979,49,34,35,28,31,48,25,295,46,42,38,40,39,41,47,29,30,26],"class_list":{"0":"post-129311","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-donald_tusk","12":"tag-featured-news","13":"tag-featurednews","14":"tag-friedrich_merz","15":"tag-headlines","16":"tag-ii_wojna_swiatowa","17":"tag-kraj","18":"tag-latest-news","19":"tag-latestnews","20":"tag-naglowki","21":"tag-najwazniejsze-artykuly","22":"tag-nat_styl","23":"tag-news","24":"tag-niemcy","25":"tag-omp","26":"tag-pl","27":"tag-poland","28":"tag-polish","29":"tag-polska","30":"tag-polski","31":"tag-screening_general","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115651160622910987","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129311"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129311\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/129312"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}