Trzy lata temu W\u0142adimir Putin og\u0142osi\u0142 „cz\u0119\u015bciow\u0105 mobilizacj\u0119”, w ramach kt\u00f3re na front trafi\u0142o 300 tys. m\u0119\u017cczyzn. Wielu z nich s\u0105dzi\u0142o, \u017ce ods\u0142u\u017c\u0105 rok i wr\u00f3c\u0105 do dom\u00f3w. Tak si\u0119 nie sta\u0142o. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce „rotacja nie jest przewidziana”. Matki i \u017cony zmobilizowanych na wie\u015b\u0107 o tym podnios\u0142y alarm: „Wygl\u0105da na to, \u017ce stali si\u0119 zak\u0142adnikami” \u2014 pisa\u0142y w listach do ministra obrony Siergiej Szojgu, domagaj\u0105c si\u0119 powrotu bliskich.<\/p>\n
21 wrze\u015bnia, w trzeci\u0105 rocznic\u0119 mobilizacji, pod budynkiem ministerstwa obrony w Moskwie pojawi\u0142a si\u0119 kobieta. By\u0142a to matka zmobilizowanego z Nowosybirska \u2014 wiele os\u00f3b nazywa j\u0105 Mam\u0105 Lid\u0105. W r\u0119kach trzyma\u0142a niewielki plakat. Nie by\u0142o na nim \u017cadnych hase\u0142 ani apeli. Tylko daty: 21.09.2022 \u2014 21.09.2025. Aby wzmocni\u0107 przekaz, przypi\u0119\u0142a do sportowej bluzy, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142a na sobie, trzy medale, kt\u00f3re dosta\u0142a: „Za wspieranie specjalnej operacji wojskowej”, „Za pomoc frontowi” i „Obro\u0144cy ojczyzny”.<\/p>\n
Nie zd\u0105\u017cy\u0142a jeszcze dobrze rozwin\u0105\u0107 plakatu, kiedy podesz\u0142o do niej dw\u00f3ch policjant\u00f3w z broni\u0105. Powiedzieli, by zako\u0144czy\u0142a akcj\u0119 i obiecali, \u017ce je\u015bli schowa plakat, to jej nie zatrzymaj\u0105. Schowa\u0142a go wi\u0119c do plecaka. W tej samej sekundzie chwycili j\u0105 pod r\u0119ce i krzycz\u0105c: „wsadzaj j\u0105, k*rwa!”, wrzucili do radiowozu.<\/p>\n
\n\u2014 Zatrzymali j\u0105 bardzo brutalnie, na oczach \u015bwiadk\u00f3w. Rozerwali jej bluz\u0119. Mnie zacz\u0119li odpycha\u0107<\/p>\n<\/blockquote>\n
\u2014 opowiada w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych aktywistka Paulina Safronowa, kt\u00f3ra towarzyszy\u0142a Lidii.<\/p>\n
W ci\u0105gu trzech lat ruch zmobilizowanych \u017con przeszed\u0142 drog\u0119 od fenomenu do organizacji skazanej na zapomnienie. Zosta\u0142 rozbity i zdemoralizowany. Rosjanie boj\u0105 si\u0119 go wspiera\u0107, nawet je\u015bli uwa\u017caj\u0105 postulaty kobiet za s\u0142uszne.<\/p>\n
„Dali ojczy\u017anie ju\u017c tyle, \u017ce ta nigdy nie b\u0119dzie w stanie si\u0119 im odwdzi\u0119czy\u0107!”<\/p>\n
Ruch zmobilizowanych \u017con narodzi\u0142 si\u0119 w 2023 r., kiedy sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce „mobiki” (zmobilizowani Rosjanie) b\u0119d\u0105 walczy\u0107 do ko\u0144ca i nikt nie wypu\u015bci ich do domu. 7 listopada 2023 r. \u017cony \u017co\u0142nierzy przysz\u0142y na wiec Komunistycznej Partii Federacji Rosyjskiej (KPFR) na placu Teatralnym w Moskwie z \u017c\u0105daniem umo\u017cliwienia zmobilizowanym powrotu do dom\u00f3w. Od tamtej pory zacz\u0119\u0142y regularnie organizowa\u0107 akcje i flash moby. Zebra\u0142y te\u017c tysi\u0105ce podpis\u00f3w pod apelem o to, by „uzna\u0107 s\u0142u\u017cb\u0119 Rosjan za odbyt\u0105” i zdemobilizowa\u0107 ocala\u0142ych.<\/p>\n
Przez d\u0142ugi czas \u017cony i matki stara\u0142y si\u0119 nie „nara\u017ca\u0107” i nie ryzykowa\u0107 z\u0142amaniem przepis\u00f3w wojennych kodeksu karnego, kt\u00f3rych liczba w ostatnich latach gwa\u0142townie wzros\u0142a. Ostentacyjnie demonstrowa\u0142y te\u017c poparcie dla „operacji specjalnej”. Niekt\u00f3re ich wypowiedzi brzmia\u0142y jednak ostrzej ni\u017c has\u0142a marsz\u00f3w antywojennych organizowanych za granic\u0105.<\/p>\n
\nSatanista-kanibal czy recydywista wychodz\u0105 na wolno\u015b\u0107 po p\u00f3\u0142 roku, pokutuj\u0105c za seryjne morderstwa na specjalnej operacji wojskowej. Prezydent ma jednak poczucie humoru! A co z naszymi ch\u0142opakami, kt\u00f3rzy siedz\u0105 tam ju\u017c pi\u0119tnasty miesi\u0105c? Dali ojczy\u017anie ju\u017c tyle, \u017ce ta nigdy nie b\u0119dzie w stanie si\u0119 im odwdzi\u0119czy\u0107!<\/p>\n<\/blockquote>\n
\u2014 tak brzmia\u0142 fragment manifestu ruchu „Droga do domu”, kt\u00f3ry powsta\u0142 wkr\u00f3tce po pierwszym wiecu.<\/p>\n
Po akcji na placu Teatralnym o \u017conach zmobilizowanych us\u0142ysza\u0142a ca\u0142a Rosja. Pod koniec listopada ich kana\u0142 „Droga do domu” mia\u0142 ju\u017c ponad 14 tys. subskrybent\u00f3w, a odwa\u017cne apele zbiera\u0142y setki tysi\u0119cy ods\u0142on.<\/p>\n
Do\u015b\u0107 radykalna „Droga do domu” by\u0142a tylko jednym z projekt\u00f3w. Wewn\u0105trz ruchu dzia\u0142a\u0142y te\u017c inne frakcje, np. bardziej umiarkowane, skupione wok\u00f3\u0142 aktywistki Olgi Kac i jej projektu „Sprowadzimy ch\u0142opak\u00f3w z powrotem”.<\/p>\n
Na pocz\u0105tku \u017conom zmobilizowanych wsp\u00f3\u0142czuli nie tylko antywojenni aktywi\u015bci, ale tak\u017ce ludzie z kr\u0119g\u00f3w w\u0142adzy. By\u0142y ciep\u0142o przyj\u0119te przez parlamentarne partie (KPFR, Nowi Ludzie), a niekt\u00f3rzy blogerzy \u2014 jak Anastazja Kaszewarowa \u2014 ostro\u017cnie je wspierali. Kaszewarowa nie raz apelowa\u0142a, by urz\u0119dnicy nawi\u0105zali dialog z krewnymi \u017co\u0142nierzy:<\/p>\n
\nDziewczyny przecie\u017c maj\u0105 racj\u0119. \u017badnemu z rz\u0105dz\u0105cych nie starczy\u0142o odwagi, \u017ceby si\u0119 z nimi spotka\u0107 i porozmawia\u0107. Temat mobilizacji jest bardzo bolesny, problem\u00f3w mn\u00f3stwo, a oni stali si\u0119 ju\u017c pe\u0142noprawn\u0105 armi\u0105. Wszystko wiedz\u0105 i potrafi\u0105. Wyja\u015bnijcie to tym kobietom. Tak, ci\u0119\u017cko si\u0119 z nimi rozmawia, wiem o tym. Ale czasy s\u0105 trudne. Po co je krzywdzi\u0107 i jeszcze bardziej podsyca\u0107 gniew? One chc\u0105 szacunku i dialogu<\/p>\n<\/blockquote>\n
\u2014 pisa\u0142a na Telegramie.<\/p>\n
Pro\u015bba o szacunek i dialog to w Rosji jednak zbyt wiele. Prorz\u0105dowe media zacz\u0119\u0142a zastrasza\u0107 aktywistki i obrzuca\u0107 je b\u0142otem. W maju 2024 r. ministerstwo sprawiedliwo\u015bci uzna\u0142o ruch „Droga do domu” za „zagranicznych agent\u00f3w”. Takim statusem obci\u0105\u017cono te\u017c jego formaln\u0105 liderk\u0119, Mari\u0119 Andriejew\u0105. To ostatecznie przekre\u015bli\u0142o szanse na po\u0142\u0105czenie r\u00f3\u017cnych frakcji. Upad\u0142y obie. „Droga do domu” zosta\u0142a zdelegalizowana, a projekt Olgi Kac „Sprowadzimy ch\u0142opak\u00f3w z powrotem” rozwi\u0105za\u0142 si\u0119 sam po \u015bmierci jej brata na froncie.<\/p>\n
Najwytrwalsze kobiety wci\u0105\u017c jednak walczy\u0142y. W czerwcu 2024 r. przysz\u0142y pod budynek ministerstwa obrony, ukl\u0119k\u0142y i rozwin\u0119\u0142y plakaty z pro\u015bb\u0105 o spotkanie z nowym ministrem obrony Andriejem Bie\u0142ousowem. Zamiast niego wyszed\u0142 do nich jednak genera\u0142 pu\u0142kownik Aleksandr Borysienko i oskar\u017cy\u0142 je o „wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z opozycyjnymi kana\u0142ami telegramowymi”.<\/p>\n
„Jeszcze rok temu samotne protesty by\u0142y dozwolone”<\/p>\n
We wrze\u015bniu, w kolejn\u0105 rocznic\u0119 mobilizacji, blisko tuzin aktywistek zorganizowa\u0142o protest przed budynkiem ministerstwa w otoczeniu prowokator\u00f3w z „Roty Wolontariackiej” [m\u0142odzie\u017cowej organizacji patriotycznej]. Mimo gr\u00f3\u017ab i obelg wytrwa\u0142y do wieczora, a\u017c zgarn\u0119\u0142a je policja. Po dw\u00f3ch godzinach zosta\u0142y wypuszczone. Jedynym z obozu patriotycznego, kt\u00f3ry otwarcie im wsp\u00f3\u0142czu\u0142, by\u0142 prowojenny bloger Jegor Guzenko blisko zwi\u0105zany z Grup\u0105 Wagnera:<\/p>\n
„\u017bal mi tych dziewczyn. Pytania, kt\u00f3re kieruj\u0105 do ministerstwa obrony, s\u0105 ca\u0142kowicie uzasadnione i sprawiedliwe, ale w\u0142adza otoczy\u0142a si\u0119 OMON-em [jednostkami si\u0142 specjalnych dzia\u0142aj\u0105cych w sytuacji niepokoj\u00f3w spo\u0142ecznych]. Zgarn\u0119li je jak terroryst\u00f3w, kiedy mogli zwyczajnie wyj\u015b\u0107 i z nimi porozmawia\u0107” \u2014 pisa\u0142 na Telegramie.<\/p>\n
W tym roku zachowa\u0142 milczenie. By\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce rok wcze\u015bniej sam zosta\u0142 oskar\u017cony w sprawie o napa\u015b\u0107 na policjanta, a potem podpisa\u0142 kontrakt i wyjecha\u0142 na front, by unikn\u0105\u0107 wi\u0119zienia. Od tego czasu nie zabiera publicznie g\u0142osu w takich sprawach.<\/p>\n
Teraz si\u0142y bezpiecze\u0144stwa przesta\u0142y wchodzi\u0107 w dyskusje nie tylko z „rozgniewanymi patriotami”, ale i z rodzinami \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n
„Jeszcze rok temu samotne protesty by\u0142y dozwolone. Teraz nawet to nam zabrali” \u2014 pisz\u0105 krewni wojskowych w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych.<\/p>\n
Potwierdzaj\u0105 to te\u017c \u017ar\u00f3d\u0142a „Nowej Gaziety”, m.in. Nina (imi\u0119 zmienione) \u2014 dawniej aktywna uczestniczka ruchu, dzi\u015b „odstawiona na bok”, jak sama o sobie m\u00f3wi. Jej m\u0105\u017c zosta\u0142 zmobilizowany jesieni\u0105 2022 r. Nadal jest na froncie, ale ona ju\u017c nie widzi sensu w protestach. Jak m\u00f3wi, nawet nie wiedzia\u0142a, \u017ce Lidia szykuje protest w rocznic\u0119 mobilizacji:<\/p>\n
\u2014 W zesz\u0142ym roku [21 wrze\u015bnia 2024 r.] aktywnie to omawia\u0142y\u015bmy i zdecydowa\u0142y\u015bmy, \u017ce trzeba co\u015b zrobi\u0107. Teraz ci\u0119\u017cko si\u0119 z kimkolwiek skontaktowa\u0107. To [protest] chyba jej prywatna inicjatywa \u2014 przyznaje.<\/p>\n
Wed\u0142ug Niny stosunek policji do \u017con zmobilizowanych faktycznie si\u0119 zmieni\u0142 \u2014 je\u015bli wcze\u015bniej rzadko je zatrzymywano i puszczano po kilku godzinach, to teraz funkcjonariusze „dokr\u0119caj\u0105 \u015brub\u0119”:<\/p>\n
\u2014 Sama chodzi\u0142am na protesty. Maria Andriejewa, zanim zosta\u0142a „zagranicznym agentem”, sta\u0142a z plakatem na samym Placu Czerwonym, gdzie prawo zabrania organizowania protest\u00f3w (to teren chroniony, przy rezydencji prezydenta). Chcieli j\u0105 zatrzyma\u0107, ju\u017c chwycili pod r\u0119ce, ale kto\u015b przez radio powiedzia\u0142: „tej nie rusza\u0107” \u2014 i pu\u015bcili. Teraz podej\u015bcie zmieni\u0142o si\u0119 radykalnie. Mo\u017ce uwa\u017caj\u0105, \u017ce jeste\u015bmy niebezpieczne, cho\u0107 poprzednie akcje pokaza\u0142y, \u017ce \u017cadnego zagro\u017cenia nie stwarzamy \u2014 m\u00f3wi Nina.<\/p>\n
Wed\u0142ug niej zatrzyman\u0105 pod ministerstwem Lidi\u0119 przewieziono na komisariat, gdzie zostanie do rozprawy. \u2014 Wcze\u015bniej takie sytuacje nie mia\u0142y miejsca \u2014 m\u00f3wi Nina.<\/p>\n
\u2014 Mam nadziej\u0119, \u017ce nie dorzuc\u0105 jej dodatkowych zarzut\u00f3w. Przy zatrzymaniu [s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa] sugerowa\u0142y, \u017ce to niby „dyskredytacja armii” \u2014 dodaje.<\/p>\n
Zatrzymana podczas samotnego pikietowania w Moskwie matka zmobilizowanego Lidia Jegorowa po dw\u00f3ch dniach zosta\u0142a zwolniona. Obieca\u0142a opowiedzie\u0107 p\u00f3\u017aniej o tym, co dzia\u0142o si\u0119 z ni\u0105 przez ostatnie dwa dni i podzi\u0119kowa\u0142a wszystkim nieoboj\u0119tnym za wsparcie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Trzy lata temu W\u0142adimir Putin og\u0142osi\u0142 „cz\u0119\u015bciow\u0105 mobilizacj\u0119”, w ramach kt\u00f3re na front trafi\u0142o 300 tys. m\u0119\u017cczyzn. Wielu…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12964,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,27,76,34,35,4894,812,28,31,48,25,46,414,40,41,1622,4906,87,47,80,29,30,26,408,82,83,84],"class_list":{"0":"post-12963","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-headlines","12":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-livebar_tst0","16":"tag-moskwa","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-policja","23":"tag-polish","24":"tag-polski","25":"tag-protesty","26":"tag-represje","27":"tag-rosja","28":"tag-screening_general","29":"tag-swiat","30":"tag-top-stories","31":"tag-topstories","32":"tag-wiadomosci","33":"tag-wladimir_putin","34":"tag-world","35":"tag-world-news","36":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12963","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12963"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12963\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}