{"id":131074,"date":"2025-12-03T17:12:15","date_gmt":"2025-12-03T17:12:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/131074\/"},"modified":"2025-12-03T17:12:15","modified_gmt":"2025-12-03T17:12:15","slug":"wojna-pokoleniowa-system-emerytalny-w-niemczech-i-francji-peka-mlodzi-coraz-glosniej-mowia-dosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/131074\/","title":{"rendered":"Wojna pokoleniowa”. System emerytalny w Niemczech i Francji p\u0119ka. M\u0142odzi coraz g\u0142o\u015bniej m\u00f3wi\u0105 „do\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"

Kultura, j\u0119zyk i lokalna polityka mog\u0105 nadawa\u0107 ka\u017cdej debacie odmienny charakter, ale dwie najwi\u0119ksze gospodarki Unii Europejskiej borykaj\u0105 si\u0119 z tym samym problemem \u2014 jak pokry\u0107 rosn\u0105ce koszty zwi\u0105zane z przej\u015bciem na emerytur\u0119 pokolenia wy\u017cu demograficznego.<\/p>\n

Problem ma charakter zar\u00f3wno demograficzny, jak i finansowy. Spadaj\u0105ca liczba urodze\u0144 oznacza, \u017ce nie ma wystarczaj\u0105cej liczby m\u0142odych ludzi, aby zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 boom emerytalny w czasie, gdy wzrost gospodarczy jest powolny, wynagrodzenia uleg\u0142y stagnacji, a si\u0142a nabywcza nie rozwija si\u0119 w takim samym tempie, jak w przypadku poprzednich pokole\u0144.<\/p>\n

Wraz z gwa\u0142townym wzrostem cen nieruchomo\u015bci m\u0142odzi ludzie czuj\u0105, \u017ce zakup domu i inne mo\u017cliwo\u015bci, z kt\u00f3rych korzysta\u0142o pokolenie ich rodzic\u00f3w, s\u0105 coraz bardziej poza ich zasi\u0119giem.<\/p>\n

W obliczu ograniczonych bud\u017cet\u00f3w spowodowanych priorytetami takimi jak zbrojenia w odpowiedzi na agresj\u0119 Rosji, reindustrializacja i transformacja ekologiczna, coraz wi\u0119cej m\u0142odych polityk\u00f3w z centrum i prawicy krytykuje emeryt\u00f3w za brak wk\u0142adu w rozwi\u0105zanie tego problemu.<\/p>\n

Niekt\u00f3rzy niemieccy prawodawcy, tacy jak 34-letni Johannes Winkel, wzywaj\u0105 do wi\u0119kszej „sprawiedliwo\u015bci mi\u0119dzypokoleniowej”. 38-letni francuski pose\u0142 Guillaume Kasbarian idzie o krok dalej, argumentuj\u0105c, \u017ce Francja powinna przemy\u015ble\u0107 sw\u00f3j system repartycyjny \u2014 podobny do niemieckiego \u2014 w kt\u00f3rym obecni pracownicy finansuj\u0105 emerytury emeryt\u00f3w poprzez podatki.<\/p>\n

Atakowanie emeryt\u00f3w jest politycznie niebezpiecznym posuni\u0119ciem. Stanowi\u0105 oni bowiem niezawodn\u0105 grup\u0119 wyborc\u00f3w, kt\u00f3rzy w wi\u0119kszej liczbie ni\u017c m\u0142odsze pokolenia udaj\u0105 si\u0119 do urn wyborczych \u2014 i s\u0105 oni raczej centrystami.<\/p>\n

\"Francuski<\/p>\n

Francuski pose\u0142 Guillaume Kasbarian, Pary\u017c, Francja, 31 pa\u017adziernika 2025 r.Amaury Cornu \/ Hans Lucas \/ Hans Lucas via AFP \/ AFP<\/p>\n

Konserwatywny blok niemieckiego kanclerza Friedricha Merza uzyska\u0142 szacunkowo 43 proc. g\u0142os\u00f3w os\u00f3b w wieku 70 lat i starszych w lutowych wyborach parlamentarnych, a starsi wyborcy pomogli Macronowi zapewni\u0107 sobie reelekcj\u0119 w 2022 r.<\/p>\n

Francuska minister bud\u017cetu Amelie de Montchalin powiedzia\u0142a w zesz\u0142ym miesi\u0105cu parlamentarzystom, \u017ce nie chce „wywo\u0142ywa\u0107 wojny pokoleniowej” w zwi\u0105zku z planami fiskalnymi rz\u0105du na przysz\u0142y rok.<\/p>\n

Jednak ona \u2014 podobnie jak jej odpowiednicy po drugiej stronie Renu \u2014 mog\u0105 nie mie\u0107 wyboru.<\/p>\n

„Sprawiedliwy dla wszystkich pokole\u0144”<\/p>\n

W tym tygodniu francuscy ustawodawcy spieraj\u0105 si\u0119 o bardzo kontrowersyjny plan zamro\u017cenia w przysz\u0142ym roku waloryzacji emerytur o wska\u017anik inflacji. Jest to cz\u0119\u015b\u0107 szeroko zakrojonych dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu zmniejszenie bud\u017cetu o miliardy euro i obni\u017cenie deficytu <\/a>poni\u017cej 5 proc. PKB.<\/p>\n

Debata we Francji przypomina podobne rozmowy w Niemczech. Winkel nale\u017cy do grupy m\u0142odych konserwatyst\u00f3w, kt\u00f3rzy zbuntowali si\u0119 przeciwko pakietowi reform emerytalnych przedstawionemu przez rz\u0105d Merza. Twierdz\u0105 oni, \u017ce obecne \u015bwiadczenia dla os\u00f3b starszych s\u0105 zbyt hojne i domagaj\u0105 si\u0119 planu, kt\u00f3ry b\u0119dzie „sprawiedliwy dla wszystkich pokole\u0144”.<\/p>\n

Grupa czo\u0142owych ekonomist\u00f3w argumentowa\u0142a w artykule opublikowanym w niemieckiej gazecie „Handelsblatt”, \u017ce proponowany przez Merza pakiet emerytalny by\u0142by „szkodliwy dla m\u0142odszego pokolenia, kt\u00f3re ju\u017c teraz znajduje si\u0119 pod rosn\u0105c\u0105 presj\u0105 finansow\u0105”.<\/p>\n

\"Johannes<\/p>\n

Johannes Winkel, Berlin, Niemcy, 2 grudnia 2025 r.MICHAEL KAPPELER \/ DPA \/ dpa Picture-Alliance \/ AFP<\/p>\n

Liderzy niemieckiej koalicji postanowili rozwi\u0105za\u0107 ten sp\u00f3r w zesz\u0142ym tygodniu, a Merz obieca\u0142 podj\u0105\u0107 si\u0119 drugiego, dalej id\u0105cego zestawu reform emerytalnych ju\u017c w przysz\u0142ym roku.<\/p>\n

Nie jest jednak jasne, czy propozycja ta zadowoli\u0142a wszystkich m\u0142odych konserwatyst\u00f3w. W li\u015bcie opublikowanym w tym tygodniu grupa stwierdzi\u0142a, \u017ce 18 pos\u0142\u00f3w zdecyduje indywidualnie, jak zag\u0142osuj\u0105 w sprawie pakietu emerytalnego, kt\u00f3ry ma zosta\u0107 poddany pod g\u0142osowanie w pi\u0105tek. Ka\u017cdy g\u0142os b\u0119dzie mia\u0142 znaczenie, poniewa\u017c krucha koalicja Merza<\/a> ma wi\u0119kszo\u015b\u0107 tylko 12 parlamentarzyst\u00f3w.<\/p>\n

We wtorek centroprawicowy blok Merza przeprowadzi\u0142 g\u0142osowanie pr\u00f3bne, aby sprawdzi\u0107, czy istnieje wystarczaj\u0105ce poparcie konserwatyst\u00f3w dla przyj\u0119cia pakietu reform emerytalnych. Wyniki wewn\u0119trznego g\u0142osowania by\u0142y niejasne.<\/p>\n

Sonda\u017c opinii publicznej przeprowadzony w Niemczech i Francji pokazuje, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa opowiada si\u0119 za ochron\u0105 istniej\u0105cych system\u00f3w emerytalnych i \u015bwiadcze\u0144. Partie lewicowe w obu krajach r\u00f3wnie\u017c zdecydowanie sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 \u015brodkom, kt\u00f3re zamrozi\u0142yby lub obni\u017cy\u0142y \u015bwiadczenia emerytalne, argumentuj\u0105c, \u017ce publiczny system emerytalny jest podstawowym elementem sp\u00f3jno\u015bci spo\u0142ecznej.<\/p>\n

Pojawiaj\u0105 si\u0119 jednak podzia\u0142y mi\u0119dzypokoleniowe.<\/p>\n

„\u015arodki dotycz\u0105ce emerytur pokazuj\u0105 podzia\u0142 mi\u0119dzypokoleniowy: s\u0105 one masowo odrzucane przez emeryt\u00f3w, ale popiera je prawie co druga osoba z m\u0142odszego pokolenia (w wieku 18-24 lat)”, wynika z analizy francuskiego o\u015brodka badania opinii publicznej Elabe opublikowanej w pa\u017adzierniku.<\/p>\n

W innym sonda\u017cu przeprowadzonym przez instytut Odoxa niewielka wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b w wieku produkcyjnym we Francji zgodzi\u0142a si\u0119, \u017ce obecni emeryci „s\u0105 w lepszej sytuacji, poniewa\u017c mogli odej\u015b\u0107 na emerytur\u0119 wcze\u015bniej ni\u017c osoby nadal pracuj\u0105ce”.<\/p>\n

Kluczowe r\u00f3\u017cnice<\/p>\n

Istniej\u0105 jednak kluczowe r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy Francj\u0105 a Niemcami. \u015awiadczenia emerytalne we Francji s\u0105 znacznie bardziej hojne ni\u017c w Niemczech i pomagaj\u0105 utrzyma\u0107 wska\u017anik ub\u00f3stwa w\u015br\u00f3d os\u00f3b w wieku 65 lat i starszych na poziomie ni\u017cszym ni\u017c w przypadku og\u00f3\u0142u spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

W Niemczech sytuacja jest odwrotna \u2014 osoby powy\u017cej 65. roku \u017cycia s\u0105 w gorszej sytuacji ni\u017c osoby poni\u017cej 65. roku \u017cycia, cz\u0119\u015bciowo dlatego, \u017ce emerytury publiczne sta\u0142y si\u0119 stosunkowo ni\u017csze po reformach emerytalnych przeprowadzonych w pierwszej dekadzie XXI w.<\/p>\n

Ostatecznie jednak, wed\u0142ug Arnauda Lechevaliera, ekonomisty z Uniwersytetu Paris 1 Pantheon-Sorbonne, demografia i ekonomia r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 tak bardzo mi\u0119dzy pokoleniami, \u017ce stworzenie „sprawiedliwego” systemu emerytalnego jest prawie niemo\u017cliwe.<\/p>\n

Pomys\u0142, \u017ce ka\u017cde pokolenie mo\u017ce uzyska\u0107 taki sam zwrot z inwestycji z tytu\u0142u sk\u0142adek p\u0142aconych w wieku produkcyjnym, jest, wed\u0142ug s\u0142\u00f3w Lechevaliera, „skrajnie g\u0142upi”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kultura, j\u0119zyk i lokalna polityka mog\u0105 nadawa\u0107 ka\u017cdej debacie odmienny charakter, ale dwie najwi\u0119ksze gospodarki Unii Europejskiej borykaj\u0105…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":131075,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,387,4438,7845,96,27,34,35,28,31,48,25,295,46,40,1314,41,47,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-131074","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-budzet","12":"tag-demografia","13":"tag-emerytury_i_renty","14":"tag-francja","15":"tag-headlines","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-nat_styl","21":"tag-news","22":"tag-niemcy","23":"tag-omp","24":"tag-polish","25":"tag-politico","26":"tag-polski","27":"tag-screening_general","28":"tag-swiat","29":"tag-top-stories","30":"tag-topstories","31":"tag-wiadomosci","32":"tag-world","33":"tag-world-news","34":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115656756446726801","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131074","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=131074"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131074\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/131075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=131074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=131074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=131074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}