{"id":132942,"date":"2025-12-04T17:18:14","date_gmt":"2025-12-04T17:18:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/132942\/"},"modified":"2025-12-04T17:18:14","modified_gmt":"2025-12-04T17:18:14","slug":"przemoc-w-szwecji-maja-po-kilkanascie-lat-i-dolaczaja-do-gangow-jak-rekiny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/132942\/","title":{"rendered":"Przemoc w Szwecji. Maj\u0105 po kilkana\u015bcie lat i do\u0142\u0105czaj\u0105 do gang\u00f3w. „Jak rekiny”"},"content":{"rendered":"

Wed\u0142ug najnowszego raportu policyjnego 17,5 tys. os\u00f3b w Szwecji jest aktywnymi cz\u0142onkami gang\u00f3w przest\u0119pczych, a kolejne 50 tys. nale\u017cy do ich najbli\u017cszego otoczenia \u2014 to o 5500 wi\u0119cej ni\u017c w zesz\u0142ym roku. Gangi <\/a>s\u0105 odpowiedzialne za wi\u0119kszo\u015b\u0107 strzelanin i zamach\u00f3w bombowych w kraju. Tylko w 2023 r. od broni palnej zgin\u0119\u0142y 53 osoby (w zesz\u0142ym roku 45). W przeliczeniu na jednego mieszka\u0144ca jest to jeden z najwy\u017cszych wska\u017anik\u00f3w \u015bmiertelno\u015bci w ca\u0142ej Europie.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie niepokoj\u0105ce jest to, \u017ce gangi coraz cz\u0119\u015bciej rekrutuj\u0105 m\u0142odzie\u017c i dzieci nawet do pope\u0142niania powa\u017cnych przest\u0119pstw. Wed\u0142ug szwedzkiej prokuratury w ubieg\u0142ym roku w 176 przypadkach zab\u00f3jstw, w tym pomocnictwa i pod\u017cegania do morderstwa, podejrzani mieli mniej ni\u017c 15 lat. \u2014 Tendencja ta sprawia, \u017ce Szwecja wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 na tle innych kraj\u00f3w skandynawskich i europejskich \u2014 m\u00f3wi Anders Nilsson, profesor Instytutu Kryminologii Uniwersytetu Sztokholmskiego.<\/p>\n

Problem nie jest nowy. Od 15 lat gangi w szwedzkich miastach walcz\u0105 o kontrol\u0119 nad terytoriami i udzia\u0142 w lukratywnym handlu narkotykami<\/a>. Szwecja jest jednym z najwi\u0119kszych kraj\u00f3w tranzytowych dla kokainy z Ameryki \u0141aci\u0144skiej w drodze do Europy. Jednak w ostatnich latach rosn\u0105cy przemyt broni palnej, rozpowszechnienie komunikacji cyfrowej i eskalacja wrogo\u015bci mi\u0119dzy rywalizuj\u0105cymi gangami spowodowa\u0142y now\u0105 dynamik\u0119 \u2014 wyja\u015bnia Nilsson.<\/p>\n

Konserwatywny rz\u0105d szwedzki pod przewodnictwem premiera Ulfa Kristerssona<\/a>, kt\u00f3ry z powodu braku w\u0142asnej wi\u0119kszo\u015bci jest tolerowany przez prawicowo-populistyczn\u0105 parti\u0119 Szwedzcy Demokraci, obj\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 w 2022 r. z obietnic\u0105 rozwi\u0105zania tego problemu.<\/p>\n

Od tego czasu zaostrzy\u0142 kary dla m\u0142odych doros\u0142ych, rozszerzy\u0142 uprawnienia policji, m.in. w zakresie kontroli bez podejrze\u0144 i monitorowania komunikacji cyfrowej, oraz przeznaczy\u0142 wi\u0119cej \u015brodk\u00f3w na dzia\u0142ania prewencyjne.<\/p>\n

Wed\u0142ug raportu policyjnego 19 proc. cz\u0142onk\u00f3w gang\u00f3w to obcokrajowcy lub osoby posiadaj\u0105ce podw\u00f3jne obywatelstwo, a niekt\u00f3rzy przyw\u00f3dcy gang\u00f3w dzia\u0142aj\u0105 z zagranicy. W ten spos\u00f3b rz\u0105d uzasadnia dalsze zaostrzenie i tak ju\u017c surowych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych migracji<\/a>. Planowane jest m.in. pozbawianie obywatelstwa szwedzkiego os\u00f3b posiadaj\u0105cych podw\u00f3jne obywatelstwo, je\u015bli s\u0105 one aktywne w \u015brodowisku gang\u00f3w, oraz umo\u017cliwienie deportacji ju\u017c w przypadku drobnych przest\u0119pstw, niezale\u017cnie od statusu pobytu.<\/p>\n

Nieletni przest\u0119pcy<\/p>\n

Strategia twardej r\u0119ki przynosi pierwsze efekty: w tym roku liczba morderstw i strzelanin nieznacznie spad\u0142a. Jednak jednocze\u015bnie wzros\u0142a liczba atak\u00f3w z u\u017cyciem materia\u0142\u00f3w wybuchowych i podpale\u0144. Ponadto, ze wzgl\u0119du na surowsze kary, gangi zacz\u0119\u0142y zatrudnia\u0107 m\u0142odzie\u017c poni\u017cej 15 roku \u017cycia, kt\u00f3ra zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cym prawem nie podlega odpowiedzialno\u015bci karnej. Takie osoby s\u0105 rekrutowane za po\u015brednictwem medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych lub komunikator\u00f3w, takich jak Telegram, i cz\u0119sto wabione szybkimi pieni\u0119dzmi lub luksusowymi ubraniami.<\/p>\n

Do tej pory nieletni przest\u0119pcy byli zazwyczaj umieszczani w specjalnych o\u015brodkach dla m\u0142odzie\u017cy. Nie s\u0105 one jednak przystosowane do opieki nad nieletnimi, kt\u00f3rzy pope\u0142nili powa\u017cne przest\u0119pstwa, i przez d\u0142ugi czas nie mia\u0142y nawet uprawnie\u0144 do odbierania dzieciom smartfon\u00f3w. Obecnie plac\u00f3wki s\u0105 nawet uwa\u017cane za miejsca rekrutacji i nawi\u0105zywania kontakt\u00f3w przez gangi przest\u0119pcze. Prawie 90 proc. m\u0142odocianych przest\u0119pc\u00f3w, kt\u00f3rzy przebywali w takich plac\u00f3wkach, w ci\u0105gu dw\u00f3ch i p\u00f3\u0142 roku ponownie pope\u0142ni\u0142o przest\u0119pstwo.<\/p>\n

Dlatego szwedzki rz\u0105d chce teraz podj\u0105\u0107 bardziej zdecydowane dzia\u0142ania i planuje drastyczny krok. W przypadku szczeg\u00f3lnie powa\u017cnych przest\u0119pstw wiek odpowiedzialno\u015bci karnej ma zosta\u0107 obni\u017cony z 15 do 13 lat, a w skrajnych przypadkach mo\u017cliwe b\u0119dzie nawet skazanie na kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci od 13 roku \u017cycia. W tym celu w wi\u0119zieniach maj\u0105 zosta\u0107 utworzone specjalne oddzia\u0142y, a ministerstwo sprawiedliwo\u015bci m\u00f3wi o 100 do 150 miejscach w sze\u015bciu zak\u0142adach karnych. Pocz\u0105tkowo \u015brodek ma obowi\u0105zywa\u0107 przez pi\u0119\u0107 lat.<\/p>\n

„W powa\u017cnej sytuacji, w kt\u00f3rej si\u0119 znajdujemy, musimy pod\u0105\u017ca\u0107 nowymi \u015bcie\u017ckami” \u2014 tak Kristersson i trzej jego ministrowie uzasadniaj\u0105 decyzj\u0119 w artykule dla szwedzkiej gazety „Expressen”.<\/p>\n

\n

„Je\u015bli b\u0119dziemy post\u0119powa\u0107 tak jak dotychczas, nic si\u0119 nie zmieni”.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Spirala przemocy<\/p>\n

Podejrzani o \u015bmiertelne strzelaniny s\u0105 coraz m\u0142odsi \u2014 czytamy dalej. „Nale\u017cy powstrzyma\u0107 t\u0119 tendencj\u0119”. Im wcze\u015bniej zostan\u0105 podj\u0119te \u015brodki zaradcze, tym wi\u0119ksza szansa, \u017ce uda si\u0119 wyci\u0105gn\u0105\u0107 m\u0142odych ludzi z na\u0142ogu \u2014 w skrajnych przypadkach r\u00f3wnie\u017c poprzez kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci.<\/p>\n

W zleconej przez rz\u0105d ekspertyzie zalecono obni\u017cenie wieku odpowiedzialno\u015bci karnej za powa\u017cne przest\u0119pstwa do 14 lat i kary wi\u0119zienia od 15 lat. Fakt, \u017ce w\u0142adze posz\u0142y jeszcze dalej, spotka\u0142 si\u0119 z krytyk\u0105 szwedzkiej opozycji, a tak\u017ce ekspert\u00f3w.<\/p>\n

\"Nastolatek<\/p>\n

Nastolatek w Orebro, Szwecja, wrzesie\u0144 2024 r.Jonathan Nackstrand \/ AFP<\/p>\n

Z jednej strony istnieje obawa, \u017ce gangi b\u0119d\u0105 mog\u0142y rekrutowa\u0107 jeszcze m\u0142odsze dzieci. Z drugiej strony badania wykaza\u0142y, \u017ce odstraszaj\u0105cy wp\u0142yw takich \u015brodk\u00f3w jest bardzo niewielki \u2014 twierdzi Nilsson. \u2014 Zdolno\u015b\u0107 dzieci do postrzegania i oceny konsekwencji swoich dzia\u0142a\u0144 jest ograniczona przez ich dojrza\u0142o\u015b\u0107 poznawcz\u0105 i emocjonaln\u0105. Brakuje im d\u0142ugofalowego my\u015blenia i kontroli impuls\u00f3w \u2014 m\u00f3wi kryminolog.<\/p>\n

Dlatego te\u017c, jak wyja\u015bnia Nilsson, dzieci s\u0105 bardziej podatne na wp\u0142yw os\u00f3b z ich otoczenia ni\u017c na wiedz\u0119 o odpowiedzialno\u015bci karnej. Ponadto istnieje udowodniony zwi\u0105zek mi\u0119dzy karami pozbawienia wolno\u015bci w wieku m\u0142odzie\u0144czym a problemami w dalszym \u017cyciu. \u2014 Cz\u0119\u015bciej jest to negatywny punkt zwrotny ni\u017c pozytywny \u2014 twierdzi ekspert.<\/p>\n

Zamiast tego nale\u017cy jeszcze bardziej konsekwentnie \u015bciga\u0107 zleceniodawc\u00f3w, kt\u00f3rzy wykorzystuj\u0105 dzieci do swoich cel\u00f3w. \u2014 M\u0142odzie\u017c nie jest motorem tych konflikt\u00f3w. Wa\u017cne jest, aby przeciwdzia\u0142a\u0107 osobom odpowiedzialnym za t\u0119 spiral\u0119 przemocy \u2014 m\u00f3wi kryminolog. Ponadto, zdaniem Nilssona, nale\u017cy przeznaczy\u0107 wi\u0119cej \u015brodk\u00f3w na dzia\u0142ania prewencyjne i zmniejszy\u0107 znane czynniki ryzyka.<\/p>\n

Prawie wszyscy nieletni przest\u0119pcy dorastali w trudnych warunkach spo\u0142eczno-ekonomicznych, maj\u0105 problemy w szkole, cz\u0119sto cierpi\u0105 na zaburzenia psychiczne lub sami do\u015bwiadczyli przemocy w dzieci\u0144stwie. To sprawia, \u017ce s\u0105 szczeg\u00f3lnie podatni na pokusy gang\u00f3w.<\/p>\n

„S\u0105 jak rekiny”<\/p>\n

Tam otrzymuj\u0105 najpierw mniejsze zadania, aby zdoby\u0107 zaufanie, a nast\u0119pnie wpadaj\u0105 w spiral\u0119 coraz bardziej niebezpiecznych przest\u0119pstw. Ci, kt\u00f3rzy si\u0119 sprzeciwiaj\u0105, s\u0105 czasami sami zagro\u017ceni. „S\u0105 jak rekiny. Gdy tylko wyczuj\u0105 cho\u0107by najmniejszy \u015blad krwi, chwytaj\u0105 ci\u0119 i nie puszczaj\u0105” \u2014 powiedzia\u0142 niedawno gazecie „Svenska Dagbladet” by\u0142y cz\u0142onek gangu, kt\u00f3ry jako dziecko zosta\u0142 zwerbowany przez przest\u0119pcz\u0105 siatk\u0119. Je\u015bli nie jest si\u0119 gotowym „przej\u015b\u0107 przez ca\u0142e spektrum, istnieje ryzyko, \u017ce samemu padnie si\u0119 ofiar\u0105 innych przest\u0119pc\u00f3w”.<\/p>\n

Wed\u0142ug Nilssona migracja r\u00f3wnie\u017c odgrywa rol\u0119 w tej kwestii. \u2014 Osoby pochodz\u0105ce ze \u015brodowisk migracyjnych s\u0105 ponadproporcjonalnie reprezentowane w\u015br\u00f3d przest\u0119pc\u00f3w \u2014 zw\u0142aszcza w przypadku powa\u017cniejszych przest\u0119pstw \u2014 m\u00f3wi ekspert. Cz\u0119\u015bciowo mo\u017cna to wyja\u015bni\u0107 sk\u0142adnikiem socjodemograficznym tej grupy, kt\u00f3ra cz\u0119sto mieszka w dotkni\u0119tych problemami dzielnicach i mierzy si\u0119 z ub\u00f3stwem.<\/p>\n

Szef urz\u0119du pomocy spo\u0142ecznej w Uppsali, Tomas Odin, dostrzega ponadto problem kulturowy. Wiele os\u00f3b mieszkaj\u0105cych w szczeg\u00f3lnie dotkni\u0119tych przemoc\u0105 dzielnicach \u017cyje poza szwedzkim spo\u0142ecze\u0144stwem \u2014 m\u00f3wi w wywiadzie dla „Svenska Dagbladet”.<\/p>\n

Jednak r\u00f3wnie\u017c jego zdaniem wi\u0119zienia dla m\u0142odzie\u017cy s\u0105 z\u0142ym rozwi\u0105zaniem. Zamiast tego nale\u017cy jak najwcze\u015bniej interweniowa\u0107 w rodzinach.<\/p>\n

Takie dzia\u0142ania wymagaj\u0105 jednak lat \u2014 czasu, kt\u00f3rego rz\u0105d nie ma. Najbli\u017csze wybory parlamentarne odb\u0119d\u0105 si\u0119 ju\u017c we wrze\u015bniu 2026 r., kiedy to Szwedzi oceni\u0105 koalicj\u0119 pod k\u0105tem jej wielkich obietnic wyborczych. Co ciekawe, nowe reformy dotycz\u0105ce odpowiedzialno\u015bci karnej i kar pozbawienia wolno\u015bci oraz zaostrzone przepisy dotycz\u0105ce deportacji maj\u0105 wej\u015b\u0107 w \u017cycie ju\u017c w lipcu 2026 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wed\u0142ug najnowszego raportu policyjnego 17,5 tys. os\u00f3b w Szwecji jest aktywnymi cz\u0142onkami gang\u00f3w przest\u0119pczych, a kolejne 50 tys.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":132943,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,2066,32,33,27,34,35,28,31,48,25,46,414,40,41,1666,47,80,547,29,30,26,82,83,84,27626],"class_list":{"0":"post-132942","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-bezpieczenswo","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-nat_styl","18":"tag-news","19":"tag-omp","20":"tag-policja","21":"tag-polish","22":"tag-polski","23":"tag-przestepstwo","24":"tag-screening_general","25":"tag-swiat","26":"tag-szwecja","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-wiadomosci","30":"tag-world","31":"tag-world-news","32":"tag-worldnews","33":"tag-wzrost_przestepczosci_zorganizowanej_w_szwecji"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115662442230849107","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132942"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132942\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/132943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}