{"id":133189,"date":"2025-12-04T19:31:15","date_gmt":"2025-12-04T19:31:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/133189\/"},"modified":"2025-12-04T19:31:15","modified_gmt":"2025-12-04T19:31:15","slug":"najokrutniejszy-wybor-to-moze-byc-poczatek-swiatowego-kryzysu-zdrowia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/133189\/","title":{"rendered":"„Najokrutniejszy wyb\u00f3r”. To mo\u017ce by\u0107 pocz\u0105tek \u015bwiatowego kryzysu zdrowia"},"content":{"rendered":"

W 2025 r. zewn\u0119trzna pomoc zdrowotna dla najbiedniejszych kraj\u00f3w \u015bwiata<\/a> wynios\u0142a zaledwie 39 mld dol. (141 mld z\u0142). To najni\u017csza kwota w ci\u0105gu ostatnich 15 lat i mniej ni\u017c po\u0142owa warto\u015bci szczytowej z 2021 r., kiedy to wsparcie osi\u0105gn\u0119\u0142o poziom ponad 80 mld dol. (290 mld z\u0142). Tylko w latach 2024-2025 spadek wyni\u00f3s\u0142 ponad 10 mld dol. (36 mld z\u0142), g\u0142\u00f3wnie z powodu zamkni\u0119cia program\u00f3w pomocowych Stan\u00f3w Zjednoczonych<\/a>.<\/p>\n

Eksperci przedstawiaj\u0105 ponure prognozy: je\u015bli obecne trendy si\u0119 utrzymaj\u0105, finansowanie b\u0119dzie nadal spada\u0107 i do 2030 r. mo\u017ce spa\u015b\u0107 do 36 mld dol. (130 mld z\u0142), czyli poziomu obserwowanego ostatnio pod koniec pierwszej dekady XXI w.<\/p>\n

Spadek finansowania grozi zniweczeniem post\u0119p\u00f3w w walce z chorobami zaka\u017anymi i zmniejszeniem \u015bmiertelno\u015bci dzieci. Od pocz\u0105tku XXI w. roczna liczba zgon\u00f3w dzieci poni\u017cej pi\u0105tego roku \u017cycia spad\u0142a z 10 mln do 5 mln, ale wed\u0142ug Fundacji Billa i Melindy Gates\u00f3w krzywa ta mo\u017ce zacz\u0105\u0107 rosn\u0105\u0107 ju\u017c pod koniec 2025 r.:<\/p>\n

\n

„W ci\u0105gu ostatnich 25 lat nigdy nie by\u0142o momentu, w kt\u00f3rym wi\u0119cej ludzkich istnie\u0144 wisia\u0142o na w\u0142osku. Najprawdopodobniej rok 2025 b\u0119dzie pierwszym rokiem od pocz\u0105tku wieku, w kt\u00f3rym liczba umieraj\u0105cych dzieci wzro\u015bnie, a nie spadnie”.<\/p>\n<\/blockquote>\n

W komunikacie wydanym po szczycie G7 w Kornwalii w Anglii w 2021 r. przyw\u00f3dcy zobowi\u0105zali si\u0119 do zapobiegania kolejnej pandemii. Teraz ta sama grupa G7 wycofuje wsparcie dla system\u00f3w opieki zdrowotnej w biednych krajach.<\/p>\n

Kto ogranicza finansowanie<\/p>\n

Przez wiele lat Stany Zjednoczone by\u0142y najwi\u0119kszym darczy\u0144c\u0105 na rzecz zdrowia na \u015bwiecie, zapewniaj\u0105c ponad 35 proc. globalnej pomocy. Sam program PEPFAR <\/a>[Plan awaryjny prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych na rzecz pomocy w walce z AIDS] uratowa\u0142 w ci\u0105gu 21 lat ok. 26 mln istnie\u0144 ludzkich i zapobieg\u0142 milionom nowych przypadk\u00f3w zaka\u017ce\u0144 wirusem HIV.<\/p>\n

Jednak w 2025 r. polityka USA w zakresie pomocy zagranicznej uleg\u0142a radykalnej zmianie: rz\u0105d zmniejszy\u0142 finansowanie o 67 proc., czyli 9 mld dol. (32 mld z\u0142). Powodem by\u0142 powr\u00f3t Donalda Trumpa <\/a>do Bia\u0142ego Domu. Nawet program PEPFAR, kt\u00f3ry zosta\u0142 wprowadzony za prezydentury republikanina George’a W. Busha, zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo zamro\u017cony z powodu obaw dotycz\u0105cych „wspierania dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z aborcj\u0105”.<\/p>\n

W tym samym czasie Bia\u0142y Dom og\u0142osi\u0142 zawieszenie finansowania \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO) i zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do przegl\u0105du swojego udzia\u0142u w Globalnym Sojuszu na rzecz Szczepionek (GAVI). Naukowcy uwa\u017caj\u0105, \u017ce je\u015bli Stany Zjednoczone b\u0119d\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107 t\u0105 drog\u0105, do 2030 r. doprowadzi to do ponad 14 mln dodatkowych zgon\u00f3w, w tym 4,5 mln dzieci poni\u017cej pi\u0105tego roku \u017cycia.<\/p>\n

Wielka Brytania<\/p>\n

Chocia\u017c Stany Zjednoczone odgrywaj\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 w ograniczaniu finansowania opieki zdrowotnej w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119, nie s\u0105 one jedynym pa\u0144stwem, kt\u00f3re podejmuje takie dzia\u0142ania. 25 lutego 2025 r. brytyjski premier Keir Starmer<\/a> og\u0142osi\u0142, \u017ce Londyn zmniejszy wydatki na pomoc rozwojow\u0105 dla biednych kraj\u00f3w \u2014 oficjaln\u0105 pomoc rozwojow\u0105 (ODA) \u2014 o 6 mld funt\u00f3w (29 mld z\u0142), aby zwi\u0119kszy\u0107 inwestycje w obronno\u015b\u0107.<\/p>\n

W 2020 r. Wielka Brytania przeznaczy\u0142a na ODA 0,7 proc. swojego dochodu narodowego brutto \u2014 zgodnie z zaleceniem ONZ. Jednak obecnie udzia\u0142 ten spad\u0142 do 0,5 proc. i nadal maleje. W uj\u0119ciu bezwzgl\u0119dnym wst\u0119pne dane pokazuj\u0105, \u017ce w 2024 r. Wielka Brytania zmniejszy\u0142a swoje wp\u0142aty na pomoc rozwojow\u0105 o 1,278 mld funt\u00f3w (5,8 mld z\u0142) w por\u00f3wnaniu z 2023 r.<\/p>\n

Latem rz\u0105d brytyjski wyja\u015bni\u0142, \u017ce zmniejszenie pomocy zagranicznej jest cz\u0119\u015bci\u0105 d\u0105\u017cenia do „nowych relacji z krajami rozwijaj\u0105cymi si\u0119, poprzez stawanie si\u0119 partnerami i inwestorami, a nie dzia\u0142anie jako tradycyjny darczy\u0144ca”.<\/p>\n

Urz\u0119dnicy uzasadniaj\u0105 redystrybucj\u0119 potrzeb\u0105 rozwi\u0105zania problem\u00f3w krajowych, argumentuj\u0105c, \u017ce pieni\u0105dze zaoszcz\u0119dzone na pomocowych wydatkach zostan\u0105 przeznaczone na cele krajowe. Ian Mitchell, starszy pracownik naukowy w Centrum Globalnego Rozwoju, podsumowa\u0142 decyzj\u0119 Starmera, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce „ograniczenie finansowania dla najbiedniejszych ludzi na \u015bwiecie jest naj\u0142atwiejszym \u2014 i najokrutniejszym \u2014 wyborem, jakiego m\u00f3g\u0142 dokona\u0107”.<\/p>\n

\"Ma\u0142y<\/p>\n

Ma\u0142y Ugandyjczyk podczas testu na malari\u0119AP Photo\/Hajarah Nalwadda \/ Getty Images<\/p>\n

Wed\u0142ug raportu opublikowanego latem „najbiedniejsze kraje zostan\u0105 najsilniej dotkni\u0119te” ci\u0119ciami wydatk\u00f3w Wielkiej Brytanii. Zmiany obejm\u0105 ogromne redukcje finansowania niekt\u00f3rych pa\u0144stw mierz\u0105cych si\u0119 z kryzysami humanitarnymi, w tym Etiopii (redukcja o 25 proc.), Sudanu Po\u0142udniowego<\/a> (23 proc.) i Somalii (27 proc.).<\/p>\n

Europa kontynentalna<\/p>\n

Kraje Europy r\u00f3wnie\u017c si\u0119 wycofuj\u0105. Najwi\u0119ksi darczy\u0144cy pomocy zdrowotnej w krajach o niskich dochodach zg\u0142aszaj\u0105 plany ograniczenia wsparcia. Wed\u0142ug prognoz Organizacji Wsp\u00f3\u0142pracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w 2025 r. jego wielko\u015b\u0107 w pa\u0144stwach europejskich spadnie o 9 proc. do 17 proc. W 2024 r. pomoc spad\u0142a ju\u017c o 9 proc. Je\u015bli prognozy OECD oka\u017c\u0105 si\u0119 trafne, b\u0119dzie to pierwszy przypadek w historii, kiedy Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja i Niemcy ogranicz\u0105 wsparcie przez dwa lata z rz\u0119du.<\/p>\n

Jak bardzo kraje europejskie ogranicz\u0105 swoje bud\u017cety na oficjaln\u0105 pomoc rozwojow\u0105 (ODA)?<\/p>\n

Holandia: rz\u0105d og\u0142osi\u0142 zmniejszenie pomocy o 350 mln euro (1,4 mld z\u0142) w 2025 r., a do 2027 r. przewiduje si\u0119 spadek do 2,5 mld euro (10 mld z\u0142) rocznie.<\/p>\n

Niemcy: bud\u017cet federalny na 2025 r. przewiduje znaczne ci\u0119cia w agencjach zajmuj\u0105cych si\u0119 oficjaln\u0105 pomoc\u0105 zagraniczn\u0105, a \u0142\u0105czna redukcja wyniesie 19,8 mld euro (83 mld z\u0142). Bud\u017cet federalnego ministerstwa wsp\u00f3\u0142pracy gospodarczej i rozwoju zostanie zmniejszony o 937 mln euro (3,9 mld z\u0142), a bud\u017cet ministerstwa spraw zagranicznych o 836 mln euro (3,5 mld z\u0142).<\/p>\n

Francja: projekt bud\u017cetu na 2025 r. przewiduje ci\u0119cia w oficjalnej pomocy rozwojowej o warto\u015bci 1,3 mld euro (5,5 mld z\u0142), co stanowi spadek o ok. 23 proc. w por\u00f3wnaniu z 2024 r.<\/p>\n

Rz\u0105dy europejskie oficjalnie podkre\u015blaj\u0105 potrzeb\u0119 skupienia si\u0119 na wyzwaniach krajowych. Krytycy twierdz\u0105 jednak, \u017ce „ci\u0119cia w ODA sta\u0142y si\u0119 \u0142atwym sposobem na wype\u0142nienie luk bud\u017cetowych, mimo \u017ce w d\u0142u\u017cszej perspektywie s\u0105 one bardziej kosztowne ni\u017c wykorzystanie ODA do zapobiegania konfliktom i kryzysom”.<\/p>\n

Niestety, prywatne darowizny nie s\u0105 w stanie wype\u0142ni\u0107 rosn\u0105cej luki finansowej. Na przyk\u0142ad Fundacja Gates\u00f3w przeznaczy\u0142a 1,6 mld dol. (5,8 mld z\u0142) na szczepienia w najbiedniejszych krajach, ale taka kwota nie wystarczy, aby zrekompensowa\u0107 niedob\u00f3r pomocy ze strony rz\u0105d\u00f3w krajowych.<\/p>\n

Ratuj\u0105ce \u017cycie szczepionki<\/p>\n

W ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch dekad GAVI i Fundusz Narod\u00f3w Zjednoczonych na rzecz Dzieci (UNICEF)<\/a> ca\u0142kowicie przekszta\u0142ci\u0142y rynek szczepionek dla dzieci. Wcze\u015bniej to poszczeg\u00f3lne kraje samodzielnie zamawia\u0142y szczepionki. Obecnie jednak funkcjonuje system d\u0142ugoterminowych um\u00f3w zbiorczych, kt\u00f3ry konsoliduje popyt i wielokrotnie obni\u017ca ceny.<\/p>\n

System dzia\u0142a w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: zam\u00f3wienia z kilku (lub kilkudziesi\u0119ciu) kraj\u00f3w s\u0105 \u0142\u0105czone w jedn\u0105 du\u017c\u0105 umow\u0119, z ustalonymi ilo\u015bciami i harmonogramami dostaw na okres od trzech do pi\u0119ciu lat. Pozwala to producentom zmniejszy\u0107 ryzyko, a tym samym znacznie obni\u017cy\u0107 ceny. Kraje z kolei otrzymuj\u0105 nieprzerwane dostawy w ramach d\u0142ugoterminowych um\u00f3w.<\/p>\n

W zwi\u0105zku z ci\u0119ciami bud\u017cetowymi w UNICEF i GAVI umowy na produkcj\u0119 szczepionek po prostu nie s\u0105 podpisywane, a najbardziej cierpi\u0105 na tym dzieci poni\u017cej pi\u0105tego roku \u017cycia. Ka\u017cdego roku UNICEF zaopatruje w szczepionki 45 proc. wszystkich ma\u0142ych dzieci na ca\u0142ym \u015bwiecie. W 2023 r. dostarczy\u0142 prawie 2,8 mld dawek do 105 kraj\u00f3w. Obecnie sytuacja wygl\u0105da jednak zupe\u0142nie inaczej. Jak ostrzeg\u0142a WHO w lipcu 2025 r.:<\/p>\n

\n

„W ubieg\u0142ym roku prawie 20 mln niemowl\u0105t nie otrzyma\u0142o co najmniej jednej dawki szczepionki zawieraj\u0105cej DTP<\/a>, w tym 14,3 mln dzieci, kt\u00f3re nigdy nie otrzyma\u0142y ani jednej dawki \u017cadnej szczepionki. To o 4 mln wi\u0119cej ni\u017c cel na 2024 r. niezb\u0119dny do realizacji cel\u00f3w programu szczepie\u0144 na 2030 r. i o 1,4 mln wi\u0119cej ni\u017c w 2019 r., roku bazowym dla pomiaru post\u0119p\u00f3w”.<\/p>\n<\/blockquote>\n

GAVI szacuje, \u017ce w ci\u0105gu najbli\u017cszych pi\u0119ciu lat nast\u0105pi ok. 1,2 mln potencjalnych zgon\u00f3w dzieci, je\u015bli Stany Zjednoczone zaprzestan\u0105 wsparcia dla zakupu szczepionek.<\/p>\n

AIDS, gru\u017alica i malaria<\/p>\n

Globalny Fundusz na rzecz Walki z AIDS, Gru\u017alic\u0105 i Malari\u0105 jest utworzonym w 2002 r. mi\u0119dzynarodowym mechanizmem finansowania zbiorowego. Instytucja zbiera pieni\u0105dze od rz\u0105d\u00f3w, prywatnych fundacji i firm, a potem przeznacza je na leczenie, diagnostyk\u0119 i zapobieganie trzem najbardziej \u015bmierciono\u015bnym chorobom zaka\u017anym \u2014 HIV, gru\u017alicy i malarii<\/a>. Fundusz dzia\u0142a g\u0142\u00f3wnie w krajach o niskim i \u015brednim dochodzie. Wed\u0142ug organizacji od 2002 r. uratowa\u0142 ponad 70 mln istnie\u0144 ludzkich.<\/p>\n

Fundusz potwierdzi\u0142 obecnie ci\u0119cia w wysoko\u015bci 1,43 mld dol. (5 mld z\u0142) w bie\u017c\u0105cym cyklu finansowania. Stanowi to ok. 11 proc. kwoty pierwotnie przeznaczonej na lata 2024-2026.<\/p>\n

Przedstawiciele funduszu twierdz\u0105, \u017ce b\u0119dzie on nadal wspiera\u0142 niezb\u0119dne programy, ale organizacje pozarz\u0105dowe obawiaj\u0105 si\u0119 powt\u00f3rki kryzysu z 2025 r., kiedy to administracja ameryka\u0144ska zamrozi\u0142a fundusze Agencji Stan\u00f3w Zjednoczonych ds. Rozwoju Mi\u0119dzynarodowego (USAID), powoduj\u0105c za\u0142amanie program\u00f3w medycznych i humanitarnych na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n

Opieka nad noworodkami i matkami<\/p>\n

Najskuteczniejsze dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu ratowanie \u017cycia matek i noworodk\u00f3w obejmuj\u0105 opiek\u0119 prenataln\u0105, leczenie krwotoku poporodowego, od\u017cywianie matek, antybiotyki dla noworodk\u00f3w oraz terapi\u0119 nawadniaj\u0105c\u0105 w przypadku biegunki. Ka\u017cde z tych dzia\u0142a\u0144 jest niedrogie i pozwala uratowa\u0107 ogromn\u0105 liczb\u0119 istnie\u0144 ludzkich. Ka\u017cdy zainwestowany dolar przynosi 83-krotny zwrot, mierzony w latach wolnych od powa\u017cnych chor\u00f3b lub niepe\u0142nosprawno\u015bci.<\/p>\n

\"Szpital<\/p>\n

Szpital w SudanieGiles Clarke \/ Getty Images<\/p>\n

Jednak wed\u0142ug raportu WHO tego typu opieka jest jedn\u0105 z pierwszych, kt\u00f3re ulegaj\u0105 ci\u0119ciom. „Ci\u0119cia funduszy humanitarnych maj\u0105 powa\u017cny wp\u0142yw na podstawow\u0105 opiek\u0119 zdrowotn\u0105 w wielu cz\u0119\u015bciach \u015bwiata, zmuszaj\u0105c kraje do ograniczenia niezb\u0119dnych us\u0142ug w zakresie zdrowia matek, noworodk\u00f3w i dzieci” \u2014 podaje organizacja.<\/p>\n

Analitycy WHO ostrzegaj\u0105 przed ponurymi konsekwencjami. Pa\u0144stwa o niskich dochodach strac\u0105 dost\u0119p do szczepionek, pomocy po\u0142o\u017cniczej w nag\u0142ych wypadkach i podstawowych us\u0142ug neonatologicznych, co spowoduje wybuch epidemii chor\u00f3b i wzrost \u015bmiertelno\u015bci niemowl\u0105t i matek.<\/p>\n

Dlaczego ci\u0119cia bud\u017cetowe s\u0105 tak niebezpieczne<\/p>\n

Ograniczenie wydatk\u00f3w na opiek\u0119 zdrowotn\u0105 w krajach o niskich dochodach nieuchronnie zaszkodzi\u0142oby grupom znajduj\u0105cym si\u0119 w trudnej sytuacji w ka\u017cdym momencie, ale to, co dzieje si\u0119 obecnie, ma krytycznie niebezpieczne konsekwencje. Winne s\u0105 trzy czynniki: wp\u0142yw pandemii COVID-19<\/a>, coraz bardziej widoczne skutki zmian klimatycznych oraz masowe przesiedlenia ludno\u015bci.<\/p>\n

W latach 2020\u20132022, w czasie pandemii, biedniejsze pa\u0144stwa zaci\u0105gn\u0119\u0142y po\u017cyczki, aby zapewni\u0107 swoim obywatelom niezb\u0119dne \u015brodki, takie jak testy, respiratory i tlen. Teraz musz\u0105 sp\u0142aci\u0107 d\u0142ugi, co ogranicza ich bud\u017cety, w tym wydatki na opiek\u0119 zdrowotn\u0105.<\/p>\n

Kolejnym wa\u017cnym czynnikiem s\u0105 zmiany klimatyczne. Wed\u0142ug prognoz WHO w latach 2030-2050 spowoduj\u0105 one ok. 250 tys. dodatkowych zgon\u00f3w rocznie, wy\u0142\u0105cznie z powodu wzrostu g\u0142odu, malarii, biegunki i stresu cieplnego. Bezpo\u015bredni koszt dla system\u00f3w opieki zdrowotnej do 2030 r. szacuje si\u0119 na 2-4 mld dol. (7-14 mld z\u0142) rocznie. „Obszary o s\u0142abej infrastrukturze zdrowotnej \u2014 g\u0142\u00f3wnie w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119 \u2014 b\u0119d\u0105 najmniej zdolne do radzenia sobie bez pomocy w przygotowaniach i reagowaniu” \u2014 ostrzega organizacja.<\/p>\n

Wed\u0142ug UNHCR do ko\u0144ca 2024 r. ok. 123,2 mln os\u00f3b zosta\u0142o zmuszonych do opuszczenia swoich dom\u00f3w z powodu prze\u015bladowa\u0144, konflikt\u00f3w, przemocy lub \u0142amania praw cz\u0142owieka.<\/p>\n

T\u0142umy ludzi w obozach <\/a>i strefach tranzytowych powoduj\u0105 wybuchy chor\u00f3b zaka\u017anych, w tym cholery, w czasie, gdy zasoby \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych s\u0105 ju\u017c ograniczone.<\/p>\n

Niepewna przysz\u0142o\u015b\u0107<\/p>\n

Obecnie, nieca\u0142e dwa lata po wej\u015bciu w \u017cycie wi\u0119kszo\u015bci ci\u0119\u0107 bud\u017cetowych, \u015bwiat ju\u017c obserwuje powr\u00f3t lokalnych epidemii. Najbardziej cierpi\u0105 kraje afryka\u0144skie, poniewa\u017c gor\u0105cy klimat przyspiesza rozprzestrzenianie si\u0119 infekcji, takich jak malaria. Liczba zgon\u00f3w spowodowanych t\u0105 chorob\u0105 w Kamerunie spad\u0142a z 1519 w 2020 r. do 653 w 2024 r., ale obecnie ponownie ro\u015bnie \u2014 podaje agencja Reutera.<\/p>\n

Oczekuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dalszego wzrostu \u015bmiertelno\u015bci matek. ONZ ostrzega, \u017ce ci\u0119cia bud\u017cetowe mog\u0105 zniweczy\u0107 wszystkie post\u0119py osi\u0105gni\u0119te w tej dziedzinie, mimo \u017ce w latach 2000-2023 globalna \u015bmiertelno\u015b\u0107 matek spad\u0142a o 40 proc.<\/p>\n

W ci\u0105gu najbli\u017cszych trzech do pi\u0119ciu lat zak\u0142\u00f3cenia w szczepieniach spowoduj\u0105, \u017ce ca\u0142e grupy dzieci i nastolatk\u00f3w b\u0119d\u0105 nara\u017cone na zwi\u0119kszone ryzyko zachorowa\u0144. Niekompletne cykle leczenia gru\u017alicy i malarii, wywo\u0142ane brakiem funduszy, doprowadz\u0105 do wzrostu oporno\u015bci na leki i wy\u017cszej \u015bmiertelno\u015bci. Konsekwencje wykrocz\u0105 poza epidemiologi\u0119 \u2014 zaufanie do oficjalnej medycyny w\u015br\u00f3d ubogich spo\u0142eczno\u015bci zostanie zagro\u017cone, co spowoduje dalszy wzrost zachorowa\u0144 i zgon\u00f3w.<\/p>\n

Naukowcy przewiduj\u0105, \u017ce je\u015bli finansowanie ze strony Stan\u00f3w Zjednoczonych zostanie ca\u0142kowicie wstrzymane w latach 2025-2030 (bez zast\u0105pienia go \u015brodkami z innych \u017ar\u00f3de\u0142), mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119 nast\u0119puj\u0105cych skutk\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie:<\/p>\n

\u2022 1,6-6,6 mln dodatkowych zgon\u00f3w z powodu HIV\/AIDS;<\/p>\n

\u2022 466 tys.-768,8 tys. dodatkowych zgon\u00f3w z powodu gru\u017alicy;<\/p>\n

\u2022 1,3-4,5 mln dodatkowych zgon\u00f3w dzieci z innych przyczyn;<\/p>\n

\u2022 40-55 mln nieplanowanych ci\u0105\u017c i 12-16 mln niebezpiecznych aborcji.<\/p>\n

Spadek zasi\u0119gu szczepie\u0144 i rosn\u0105ca oporno\u015b\u0107 na antybiotyki doprowadz\u0105 do znacznego spowolnienia gospodarczego. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w Banku \u015awiatowego infekcje oporne na leki mog\u0105 zniweczy\u0107 dziesi\u0119ciolecia post\u0119p\u00f3w, poniewa\u017c w regionach endemicznych sama malaria historycznie zmniejsza\u0142a wzrost PKB o 1,3 proc. rocznie.<\/p>\n

Jednak wynikaj\u0105ce z tego problemy nie b\u0119d\u0105 ograniczone do kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119. Ub\u00f3stwo i zmiany klimatyczne powoduj\u0105 migracj\u0119, co oznacza, \u017ce wkr\u00f3tce jeszcze wi\u0119cej zdesperowanych ludzi b\u0119dzie szuka\u0142o schronienia w tych samych krajach, kt\u00f3re obecnie ograniczaj\u0105 pomoc medyczn\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W 2025 r. zewn\u0119trzna pomoc zdrowotna dla najbiedniejszych kraj\u00f3w \u015bwiata wynios\u0142a zaledwie 39 mld dol. (141 mld z\u0142).…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":133190,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[6306,26996,56,32,33,2055,44,22494,25444,27,26881,34,35,27706,28,31,48,25,46,27705,40,41,47,12908,80,12255,29,30,71,26,82,83,84,253],"class_list":{"0":"post-133189","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-afryka","9":"tag-aids","10":"tag-article_premium","11":"tag-breaking-news","12":"tag-breakingnews","13":"tag-choroby","14":"tag-donald_trump","15":"tag-epidemie_i_pandemie","16":"tag-gruzlica","17":"tag-headlines","18":"tag-hiv","19":"tag-latest-news","20":"tag-latestnews","21":"tag-malaria","22":"tag-naglowki","23":"tag-najwazniejsze-artykuly","24":"tag-nat_styl","25":"tag-news","26":"tag-omp","27":"tag-opieka_medyczna","28":"tag-polish","29":"tag-polski","30":"tag-screening_general","31":"tag-smiertelnosc","32":"tag-swiat","33":"tag-szczepionki","34":"tag-top-stories","35":"tag-topstories","36":"tag-usa","37":"tag-wiadomosci","38":"tag-world","39":"tag-world-news","40":"tag-worldnews","41":"tag-zdrowie"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115662965111493660","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/133189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=133189"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/133189\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/133190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=133189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=133189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=133189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}